به نقل از سایکولوژی نیوز، با توجه به اهمیت انجام کارهای خانه برای کودکان، می‌توان آنان را به انجام این کارها تشویق کرد البته به آنان حق انتخاب نیز داد. برای مثال کودکان پیش‌دبستانی می‌توانند در کارهایی مانند بیرون بردن زباله و یا چیدن میز کمک کنند و کودکان بزرگ‌تر نیز در تهیه غذا و یا گردگیری مشارکت داشته باشند.

یافته‌های بررسی در نشریه  Developmental & Behavioral Pediatrics نشان داد که انجام کارهای خانه با بهبود مهارت‌های اجتماعی، توانایی‌های تحصیلی و رضایت از زندگی در کودکان خردسال مرتبط است.

این مطالعه بزرگ شامل ۹۹۷۱ کودکی بود که در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱ وارد مهدکودک ‌شدند. در سال‌های مهدکودک، والدین گزارش کردند که فرزندشان چند بار کارهای خانه را انجام می‌دهد. کودکان در در کلاس سوم، افزایش مهارت‌های اجتماعی، علاقه و مهارت‌های تحصیلی و رضایت از زندگی را ثبت کردند. مهارت‌های تحصیلی آنان همچنین در خواندن، ریاضیات و علوم نیز در کلاس سوم ارزیابی شد.

نتایج نشان داد، کودکانی که کارهای بیشتری را در مهدکودک انجام می‌دادند، مهارت‌های اجتماعی، توانایی‌های تحصیلی و رضایت از زندگی را در کلاس سوم افزایش دادند و احتمال بیشتری داشت که نمرات ریاضی بالاتری داشته باشند. البته هنوز به‌طور دقیق نمی‌دانیم که آیا انجام کار های خانه باعث این تفاوت‌ها شده است یا اینکه آنها توسط متغیر دیگری ایجاد می‌شوند.

به هر حال، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که انجام کارهای خانه ممکن است برای کودکان خردسال مفید باشد اما چگونه فرزندان خود را به انجام کارهای خانه تشویق می‌کنید؟

در ذیل برخی از این راهکارها ارائه شده است:

خودتان الگوی انجام کار های خانه باشید.

به کودکان در کارهایشان حق انتخاب بدهید.

یک برنامه منظم برای خانواده خود بسازید.

هر گونه تلاشی را که برای تکمیل کار انجام می‌شود تحسین کنید و پاداش دهید و سعی نکنید از آنان انتقاد کنید.

منبع: ایسنا

گوهر یسنا انزانی، با بیان اینکه ما به عنوان‌ والد نباید خیلی نوجوان‌ها را تنها بگذاریم اما باید به آنها اجازه دهیم برخی چیزها را تجربه کنند، اظهار کرد: والدین نمی‌توانند همیشه با نوجوان بجنگند و جلوی او بایستند که نباید در خانه تنها بماند. نوجوانان در دوره‌ای قرار دارند که میل به تنها ماندن در خانه و دوری از خانواده در آنها زیاد می‌شود.

این روانشناس در عین حال افزود: از سوی دیگر اما نباید زیاد نوجوان را در خانه تنها بگذاریم که دچار انزوا طلبی و افسردگی شود. والدین می‌توانند هنگامی که نوجوان تنها در منزل می‌ماند، مسئولیت انجام کاری را بر عهده او بگذارند تا در این مدت که تنها است آن مسئولیت‌ را انجام دهد.

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به ترس والدین از تنها ماندن دار خانه نوجوانان در منزل، تصریح کرد: ترس نوعی احساس است که تحت افکاری به وجود می‌آید، والدین باید افکار خود را بشناسند و بدانند از چه عاملی می‌ترسند. آیا می‌ترسند نوجوان دوستان هم‌سال خود را به خانه آورد؟، می‌ترسند اتفاقی بد رخ دهد و نوجوان صدمه ببیند؟، بنابراین اگر والدین به خطای شناختی و فکری خود آگاه باشند می‌توانند حل مساله کنند.

انزانی ادامه داد: برای دوری از این مسائل می‌توان به نوجوان مسئولیت داد تا  برای مثال مدتی که در خانه تنها است اتاق خود را مرتب کند و یا او را با تفریح‌های خوب مثل کتاب خواندن و فیلم دیدن آشنا کرد تا به هنگام تنهایی وقت خود را اینگونه پر کند. از سوی دیگر می‌توان به او تذکر داد که چطور از خود و خانه محافظت کند و یا افراد غریبه را تحت هیچ شرایطی به خانه راه ندهد. راجع به تمام این موارد می‌توان با نوجوان مذاکره کرد، با او به تفاهم رسید و ترس ها را از خود دور کرد.

به گفته این روانشناس، والدین باید به نوجوانان اجازه دهند تا به اندازه محدود و معینی در خانه تنها بمانند، اما در عین حال مراقب این باشند که این تنهایی بیش از حد نشود؛ چراکه می‌تواند تبعات منفی نظیر افزایش استرس، افزایش ترس‌های درونی و بروز پرخاشگری و بروز علائم افسردگی در پی داشته باشد و این تصور را برای نوجوان ایجاد کند که او دوست‌داشتنی و یا ارزشمند نیست.

وی معتقد است که اگرچه ممکن است رفتن به بیرون از خانه برای گردش و تفریح برای والدین جذاب باشد، اما شاید این جذابیت برای نوجوان وجود ندارد و این والدین هستند که باید متوجه تفریحات جذاب نوجوان باشند و سعی کنند بر اساس علاقمندی‌های نوجوان برای تفریح خانوادگی تصمیم بگیرند.

این روانشناس همچین این را هم گفت که والدین باید با ایجاد رابطه صمیمی میان خود و نوجوان از او برای بیرون رفتن از خانه و تفریح و گردش نظر بگیرند؛ چراکه نوجوانان بهترین راهکارها را برای رفع این اختلاف‌ها پیشنهاد می‌دهند.

انزانی، نوجوانی را پلی میان  کودکی و جوانی دانست که در آن نوجوان تمایل به استقلال پیدا می‌کند و در جستجوی هویت خود میل به تنهایی‌اش بیشتر می‌شود و از همین رو دوست ندارد با خانواده بیرون رود.

وی با تاکید بر اینکه والدین باید پیش از شروع دوره نوجوانی راجع به شرایط بلوغ اطلاعاتی کسب کنند، توصیه کرد: در این دوران والدین باید با نوجوان همدلی کنند، بی قید و شرط به او عشق بورزند. برای خانواده و تفریحات خانوادگی متناسب با علایق نوجوان برنامه‌ریزی کنند و قاعده‌ای تعیین کنند که طبق آن نوجوان بتواند حق انتخاب برای حضور در یکی از این تفریحات را داشته باشد. همچنین لازم است والدین توجه کنند که نوجوان با آنها دشمنی ندارد و به دلیل تغییرات هورمونی و ویژگی‌های دوران نوجوانی است که دائما در حال مخالفت با تصمیمات آنها است.

منبع: ایسنا

شیما نباتی‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: کودکان همان‌طور که رشد می‌کنند، با اتفاقات تازه زیادی مواجه می‌شوند؛ آشنایی با دوستان جدید، یادگیری مهارت‌های نو، رقابت در درس، ورزش، هنر و هر اتفاق جدیدی که می‌تواند یک‌قدم بزرگ روبه‌جلو برای آن‌ها باشد. در این هنگام آن‌ها با احساسات مختلفی مواجه می‌شوند که هرچند مواجهه با آن‌ها می‌تواند موقعیت و تجربه جدیدی رقم بزند، اما ممکن است هم‌زمان برای کودکان استرس‌آور هم باشد.

کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی افزود: در چنین شرایطی برخی از والدین نگران می‌شوند که آیا فرزند من توان مقابله با موقعیت‌های جدید را دارد؟ آیا می‌تواند این اضطراب را تحمل کند؟ و یا این اضطراب برای او دردسرساز و یا مشکل‌ساز می‌شود؟

وی با بیان اینکه وقتی فرزندمان با موقعیت، تغییر و یا چالش جدیدی مواجه می‌شود، داشتن احساس اضطراب و نگرانی طبیعی است، گفت: احساس نگرانی همیشه بد نیست، بلکه تا زمانی که مدت‌زمان زیادی طول نکشد و یا خیلی شدید نباشد، می‌تواند مفید هم باشد، چراکه وقتی کودک احساس نگرانی می‌کند می‌تواند با خود فکر کند که اکنون چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟ آیا ادامه دادن به این کار برای من خطری دارد یا خیر؟ اگر بخواهم آن را ادامه دهم، چه‌کاری باید انجام دهم و چگونه؟

نباتی‌زاده تأکید کرد: در چنین شرایطی والدین باید با آرامش و حمایت کافی و آگاهانه به بچه‌ها کمک کرده و در تجربه‌های جدید با آن‌ها همراهی کنند، بدون اینکه اجازه دهند این احساس طبیعی در کودک متوقف شود.

وی با بیان اینکه شاید بسیاری از والدین از خود بپرسند من به‌عنوان مادر یا پدر چگونه می‌توانم به فرزندم در موقعیت‌های جدید کمک کنم؟ توضیح داد: پیش از هر چیز باید بدانیم انجام کارهای جدید مناسب سن کودک است و برای او خطری ایجاد نخواهد کرد، همچنین می‌تواند به رشد کودک کمک کند و وقتی زمینه‌های انجام آن فراهم شود، او مهارت جدیدی را می‌آموزد و اعتمادبه‌نفس او تقویت می‌شود.

این مشاور ادامه داد: والدین باید به صحبت‌های کودک گوش کنند و شنونده فعالی باشند، برای آگاه کردن فرزندشان از پیامدهای مثبت یا منفی که با آن مواجه خواهد شد اصلاً عجله نکنند و اجازه دهند فرزندشان احساسات و افکارش را برای آن‌ها بازگو کند.

وی به والدین توصیه کرد تحت هیچ شرایطی به فرزندشان برچسب نزنند و اجازه دهند هر آنچه در ذهنش می‌گذرد را به آن‌ها بگوید. بهتر است کودک احساس کند کسی است که می‌تواند به او اعتماد کند و در موقعیت‌هایی که دچار چالش و سردرگمی شده از کمک او استفاده کند.

نباتی‌زاده افزود: وقتی کودک احساسات و افکارش را برای والدین بیان کرد باید به او بگویند این نگرانی طبیعی است و شرایط را برای فکر کردن درباره مدیریت احساساتش در این شرایط جدید مهیا کنند. درواقع والدین باید کمک کنند کودک در مورد حل مسائل خود فکر کند و اگر ایده خوبی داشت حتماً از آن حمایت کنند.

وی خاطرنشان کرد: برای اینکه فرزندتان احساس توانایی کنند بهتر است موقعیت‌های جدیدی که در گذشته داشته و برایش سخت بوده و اما آن را انجام داده است به او یادآوری کنید. به‌عنوان مثال انجام یک کار ورزشی که برایش سخت بود، اما با تلاش و کوشش توانست آن را انجام دهد.

کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی به والدین توصیه کرد از کودکان بخواهند کارهایی که باید انجام دهند را لیست و یا آن را بشمارند و به مراحل کوچک‌تر تبدیل کنند تا انجام کارها برایشان آسان شود.

وی از والدین خواست فراموش نکنند هر قدم و تلاش کودک را تشویق کرده و به تلاش او توجه کنند. ضمن اینکه درباره احساسات آن زمان صحبت کنیم، نه نتیجه‌ای که کودک می‌خواهد به دست بیاورد.

نباتی‌زاده تأکید کرد: پدر و مادر باید نسبت به تلاش‌هایی که کودک انجام می‌دهد و همچنین احساساتی که در آن موقعیت داشته خود را مشتاق نشان دهند تا میزان نگرانی در آن‌ها کمتر شود، چراکه اگر ما توجه به تلاش کودک نکنیم و به نتیجه اهمیت دهیم، کودک را گرفتار نتیجه و کمال‌گرایی می‌کنیم.

وی در خاتمه خاطرنشان کرد: اگر کودک بیش‌ از حد نگران است و با گذشت زمان نیز بهتر نمی‌شود، به‌طوری‌که نمی‌تواند خود را مدیریت کند و این موضوع بر کارها و فعالیت‌های او تأثیر منفی گذاشته، بهتر است برای درمان اضطراب او با روانشناس کودک و نوجوان مشورت شود تا برای درمان و حمایت او اقدامات تخصصی انجام شود.

منبع: ایسنا

مرتبط:

نکاتی ساده و مهم در تربیت کودکان

ترفندهای تربیت برای یادگیری کودک

زهرا مرادی دلیر  با بیان اینکه بروز اختلال اضطرابی در دختران و پسران به طور یکسان شایع است، تصریح کرد: به طور متوسط از هر پنج کودک یک کودک نیز دچار اختلال اضطرابی می‌شود که بر اساس تحقیقات موجود مکیدن شست ۷.۳ درصد و مکیدن سایر انگشتان ۱.۲ درصد را به خود اختصاص می‌دهد.

این روانشناس با بیان اینکه سایر عادات دهانی از جمله تنفس دهانی، مکیدن لب، دندان قروچه، ناخن جویدن و سایر مصادیق از دیگر اختلالات موجود در کودکان است، یادآور شد: این نوع اختلالات بیشتر در خانواده‌های پر جمعیت و خانواده‌هایی که از لحاظ اقتصادی و اجتماعی در وضعیت ضعیفی قرار دارند،مشاهده می‌شود.

وی از انجام حرکات بازتابی نوزادان هنگام تولد خبر داد و گفت: این حرکات بازتابی در هفته‌های اول زندگی با نوزاد همراه بوده و ممکن است تا ماه‌ها با کودک همراه باشد که این بازتاب‌ها به رشد جسمی و فکر نوزاد کمک می‌کند و جزئی از فرایند رشد کودک محسوب می‌شود.

مرادی مهمترین بازتاب‌ها در نوزادان را مکیدن، چنگ زدن، پلک زدن و بازتاب گونه  خواند و افزود: بازتاب مکیدن از ابتدای تولد تا چهار ماهگی وجود دارد و بعد از آن مکیدن کودک از حالت بازتابی خارج و به یک امر ارادی تبدیل می‌شود.

وی گفت: مکیدن انگشت از جمله رفتارهایی است که نوزادان از بدو تولد به انجام آن علاقه دارند و بازتاب مکیدن باعث انجام بیشتر آن می‌شود همچنین انگشت مکیدن در کودکی را می‌توان از زاویه‌های مختلف مورد بررسی قرار داد چراکه گاهی مربوط به مرحله‌ای از رشد کودک است و طبق نظریه روانکاوی یا روانی تحلیلگری فروید که عنوان می‌کند چهار تا پنج سال اول زندگی یا مرحله ی کودکی برای شگل گیری شخصیت اهمیت زیادی دارد.

مرادی گفت: مرحله اول رشد کودکی مرحله دهانی است چرا که دهان اولین اندامی  است که به کودک لذت می‌دهد، کودکان غذای حیات بخش را از حفره دهان کسب می‌کنند، اما غیر از آن، از طریق مکیدن نیز لذت می‌برند و اغلب در اوایل کودکی این نیاز کودک به بهترین شیوه ارضا می‌شود.

وی ادامه داد: وقتی کودکان بزرگتر می‌شوند، به خاطر تغذیه زمان‌بندی شده، افزایش فواصل زمانی بین وعده های غذا و از شیر گرفتن به احتمال بیشتری دچار احساس ناکامی و اضطراب می شو ند و این اضطراب ها باعث می شود که کودک راهی برای آرام کردن خود (دفاع کردن از خود علیه محیط اضطراب زا)  پیدا کند و به این ترتیب ممکن است والدین با مکیدن انگشت کودکانشان مواجه شوند.

این روانشناس کودک اضافه کرد: در واقع با فاصله پیدا کردن وعده‌های غذایی و به ویژه از شیر گرفتن، اضطراب از دست دادن مادر در کودک ایجاد می‌شود و راهی برای ایجاد آرامش جست‌وجو کرده و انگشتانش را می‌مکد.

مرادی دلیر یکی دیگر از علت های مکیدن انگشت در کودکان را رویش دندان‌ها و خارش لثه دانست و افزود: کودکانی که دندانشان در حال رویش است برای کاهش خارش از انگشتان خود استفاده می‌کنند.

وی گفت: در صورتیکه علت مکیدن انگشت در کودکان مشخص شد، والدین باید ارتباط صمیمی با کودک ایجاد کنند و رابطه‌ی والد فرزندی نقش مهمی در کاهش اضطراب و به طبع آن انگشت مکیدن دارد.

این روانشناس کودک خاطرنشان کرد: رابطه صمیمی شامل گذراندن وقت منظم و بازی کردن با کودک و فعالیت‌های لذت بخشی است که کودک آنها را انتخاب می‌کند.

وی ادامه داد: اضطراب از شیر گرفتن که جزئی از مرحله رشدی کودک است طبیعی بوده و بعد از ایجاد رابطه صمیمی و از بین بردن اضطراب کودک، اگر همچنان این رفتار ادامه داشت و در واقع به صورت عادت درآمده بود باید اقدامات درمانی را انجام دهند.

مرادی تاکید کرد: والدین باید با زیر نظر گرفتن کودک زمان‌ها و موقعیت‌هایی که کودک بیشتر اقدام به این کار می‌کند را شناسایی کنند همچنین بعد از شناسایی موقعیت باید از تکنیک‌هایی مثل مشغول نگه داشتن دست استفاده  کنند.

وی ادامه داد: به عنوان مثال  اگر کودک در هنگام تلویزیون دیدن یا این کار را انجام می دهد بهتر است با قرار دادن تنقلاتی مثل گندمک و… دهان و دست کودک را درگیر کاری غیر از مکیدن انگشت کرد.

وی بر تکنیک استفاده از حواس پرتی تاکید کرد و گفت: اگر در حال خواندن کتاب هستید و متوجه می‌شوید که کودک دست خود را به دهان برده است از او بخواهید او کتاب را نگه دارد یا ورق بزند، یا ادامه را بخواند یا از روی تصویر توضیح دهد.

مرادی استفاده از قانون برای کودکان بزرگتر را راهکار مناسب برای درمان مکیدن انگشت برشمرد و گفت: به عنوان مثال هنگام خواندن کتاب دست‌ها زیر پتو باید قرار قرار گیرد و هر موقع دست به سمت دهان می‌رود خواندن داستان قطع می‌شود.

وی یادآور شد: برای کودکان دبستانی و بزرگتر می‌توان از یاد آور استفاده کرد، یعنی رمزی بین والدین و کودک گذاشته می‌شود، به عنوان مثال، هرگاه من شما را در حال انگشت مکیدن مشاهده کنم یک بشکن یا سوت می‌زنم و شما سریع این عمل را به عمل دیگری تبدیل کن.

وی تصریح کرد: برای کودکان بزرگتر دبستانی می‌توان از اعمال پیامد استفاده کرد، پیامد ابتدا باید مثبت باشد و اگر تاثیر نداشت از پیامد منفی مثل جریمه می‌توان استفاده کرد، به عنوان مثال اگر امروز انگشت خود را در دهان خود نکنی عصر به پارک می‌رویم، برای اعمال پیامد ابتدا از زمان کم شروع می‌کنیم و پاداش می‌دهیم و کم کم زمان را بالا می‌بریم.

مرادی گفت: در صورتی که پاداش پاسخگو نباشد می‌توان از پیامد منفی استفاده کرد، به عنوان مثال چون دستت را در دهانت دیدم عصر به سینما نمی‌رویم.

این روانشناس با بیان اینکه اعمال پیامد قوانین خاص خود را دارد و نباید حالت غافلگیری داشته باشد، گفت: از قبل باید شرایط توضیح داده شده باشد و هر دو والد و کودک روی آن توافق داشته باشند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

تبعات تربیت دوگانه والدین بر روی فرزند

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان

مژده ارشادی  در خصوص تبعات ناهماهنگی بین والدین در تربیت فرزند، اظهار کرد: شاید در گذشته به بحث تربیت فرزند و فرزندپروری توجه چندانی صورت نمی‌گرفت و در اکثر جوامع مردسالای و بعد از آن زن‌سالاری در برخی جوامع حاکم بود و به همین علت در خانواده‌ها یک حرف با دیکتاتوری مطرح می‌شد و همه ملزم به تائید و اجرای آن بودند.

این روانشناس خانواده افزود: دنیا دچار تغییر و تحولات فراوانی شده است و در این دهکده جهانی مفاهیم و حقوق جدیدی مطرح شد، بحث فرزندپروری یکی از موضوعات مورد تاکید در مفاهیم جدید این دهکده است، اما در بسیاری از مواقع این موضوع را به شکل فرزندسالاری می‌بینیم.

وی با تاکید بر اینکه در جامعه کنونی بحث تربیت فرزند و فرزندپروری را به‌صورت یک علم تعریف می‌کنیم، خاطرنشان کرد: در فرآیند پرورش فرزند موضوعاتی مانند سلامت جسم، سلامت روان، شخصیت کودک، هیجانات، مسائل اجتماعی و ذهنی باید از کودکی تا بزرگسالی مورد توجه قرار بگیرد، پرورش دادن مکمل کلمه آموزش نیز است، پرورش یعنی گسترش دادن فضاهای روانی یک فرد برای اینکه بتواند در هر فضایی که زندگی می‌کند بیش‌ترین کارکرد را داشته باشد.

ارشادی با بیان اینکه فرزند عزیز است اما تربیت آن عزیزتر، تصریح کرد: طبق روایتی از امام علی(ع) ایشان تاکید دارند که تربیت فرزند باید ۲۵ سال قبل از تولد او آغاز شود، این بدین معنا است که شیوه‌های تربیتی، منش، خلق و خو، تمایلات و استعدادهای فرد باید به‌گونه‌ای باشد که در زمانی که صاحب فرزند شد بتواند آموزش‌های مورد نیاز را در کنار پرورش درونی به فرزندش بدهد.

عضو انجمن خانواده‌ درمانی ایران با اشاره به اینکه تربیت فرزند به ۹ قسم تقسیم می‌شود، توضیح داد: هشت قسم از تربیت فرزند بر عهده پدر و یک قسم آن نیز بر عهده مادر بوده، این هشت قسم شامل تکریم و عزیزداشتن مادر است، عموما مادر به‌عنوان یک مراقبت‌کننده و پرورش‌دهنده در جامعه محسوب می‌شود و پدر با فرزند در بسیاری از مواقع روبرو نمی‌شود و بیش‌تر نقش حامی را دارد.

وی اضافه کرد: در قدیم‌الایام در بحث تربیت فرزند، مادر از پدر به‌عنوان یک تحکیم‌کننده و ابزار قدرت استفاده می‌کرد، مثلا اگر فلان کار را انجام ندهی باید به پدر پاسخگو باشی، در این نوع تربیت یک والد مسئول تربیتی و یک واحد مجری اصول تربیتی به‌شمار می‌رفت، اما امروزه باتوجه به کاهش تعداد فرزندان تعامل فرزندان با پدر افزایش پیدا کرده و همچنین امکانات نیز بیش‌تر شده است، بنابراین احساس نیاز به تعامل والدین در تربیت فرزند نسبت به دوران گذشته بیش‌تر احساس می‌شود.

ارشادی بیان کرد: دو ذهن می‌توانند هرکدام به تنهایی یک محصول زیبا را خلق کنند، اما در بحث تربیت فرزند والدین باید با هماهنگی با یکدیگر این محصول زیبا را خلق کنند، این هماهنگی با تمرین و تکرار به دست می‌آید، وقتی دو فرد یک زندگی را تشکیل می‌دهند، صاحب یکسری عقاید، اخلاق و تفکرات هستند و می‌خواهند آمال و آرزوهای خود را در اختیار فرزندشان بگذارند تا فرزندشان بهتر از آن‌ها رشد کند.

عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران با تاکید بر اینکه زوجین باید قبل از اقدام به فرزندآوری به دانش تربیت فرزند و مهارت‌های مورد نیاز آن مجهز شوند، گفت: اگر نتوانیم این مهارت‌ها را کسب کنیم بسیاری از اهداف خود برای فرزندپروری را از دست می‌دهیم، در این مسئله ممکن است قدرت زن و مرد در خانه تقویت یا تضعیف شود.

وی تصریح کرد: زمانی‌که در خانه به همسرم اعتبار و جایگاه می‌بخشم در واقع قدرت جایگاه خودم را در خانواده افزایش خواهم داد، پس اگر در انجام اموراتی مانند فرزندپروری با همسرم هماهنگ باشم این موضوع به من کمک می‌کند که مرزهای ارتباطی در درون و بیرون خانواده را منسجم کنم و پیامد آن بالندگی خانواده است.

ارشادی با تاکید بر اینکه عموما زن و شوهر به‌علت تفاوت‌های فرهنگی، تربیتی و سبک زندگی، تجربه‌های مختلفی را دارند، عنوان کرد: بنابراین زوجین باید قبل از اقدام به فرزندآوری با یکدگیر توافق کنند و در این زمینه مطالعات فراوان نیز داشته باشند.

دکترای روانشناسی و مدرس دانشگاه شهرکرد با اشاره به اینکه کودکان موجودات شفافی هستند، خاطرنشان کرد: کودک در بدو تولد باتوجه به نیازها با مادر ارتباط نزدیکتری دارد، اما به مرور وقتی قدرت حرکت پیدا کرد در مورد محیط اطراف خود کنجکاوی می‌کند، بنابراین قوانین فرزندپروری و اصول آن در تربیت فرزند نمود پیدا می‌کند، کودک باید  از همان ابتدا نظم درونی، مسئولیت‌پذیری، “نه شنیدن” و اعتماد به نفس را آموزش ببیند.

وی افزود: اگر کودک در برابر خواسته‌های  نامعقول خود از والدین “نه” بشنود به این موضوع عادت می‌کند، اما اگر والد دیگر این “نه” را در برابر گریه و اصرار کودک نقض کند، کودک از همان ابتدا با یک مفهوم دوگانه آشنا می‌شود، متوجه می‌شود همه چیز قانونمند نیست و می‌تواند نه را تبدیل به بله کند، باید مفهوم “نه” و ” بله” به کودک اموزش داده شود تا نظم و ثبات را آموزش ببیند.

ارشادی اظهار کرد: اگر نظم درون خانواده بر اثر ناهماهنگی تربیتی بین والدین بر هم بخورد این مسئله موجب ایجاد تنش، استرس و اضطراب در کودک می‌شود و این مسائل را به سایر موقعیت‌ها نیز تسری می‌دهد، همچنین در در نقض قوانین کودک تزلزل، دوسویه بودن، نسبی بودن مسائل و … را فرا می‌گیرد و معتقد است هیچ چیز مهم‌تر از خواسته او نیست.

به شدت مخالف دیکتاتوری در خانواده هستیم

عضو انجمن خانواده‌ درمانی ایران با تاکید بر اینکه به شدت مخالف دیکتاتوری در خانواده هستم، یادآور شد: اما باید بدانیم در سن حساس کودک چه آموزش‌هایی را با رفتارمان به او می‌دهیم، بی‌اعتمادی، اضطراب، تشویش و … از پیامدهای تربیت دوگانه توسط والدین است، بچه‌ها در شناخت فضاها بسیار باهوش هستند و در چنین موقعیتی مرزها را به هم می‌ریزند و زمانی‌که مرزها و زیرمنظومه‌ها در خانواده به هم می‌ریزد خانواده دچار آشفتگی می‌شود، مثلا کودک با یکی از والدین بر علیه والد دیگر دست به یکی می‌کند و همسران همدیگر را تخریب می‌کنند.

وی اضافه کرد: در چنین خانواده‌ای فضا ناامن است و چارچوب خاصی وجود ندارد، در این خانواده هرج و مرج و ناراحتی کاملا پررنگ است، در بحث تربیت فرزند زن و شوهر باید با یکدیگر هماهنگ باشند، اگر حرف مادر بارها و بارها توسط پدر نقض شود و بالعکس، این کودک یاد می‌گیرد که این والد فاقد اعتبار است و برای او جایگاهی قائل نمی‌شود، اگر فردی همسرش را جلوی فرزند بی‌اعتبار کند در آینده اعتبار خود را کم می‌کند.

ارشادی با بیان اینکه در خانواده‌های ناهماهنگ در بحث تربیت فرزند، فرزندان سواستفاده‌گر و سودجو تربیت خواهند شد، توضیح داد: در این خانواده فرزند از شرایط برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کند و به‌طور ناخواسته یک والد را در مقابل والد دیگر تخریب می‌کند و از ناهماهنگی موجود در خانواده بهترین استفاده را در رسیدن به اهداف خود خواهد کرد، این کودک در آینده بی‌بند و بار و قانون‌گریز می‌شود.

این روانشناس خانواده تاکید کرد: اگر فردی اعتبار همسر خود را در مقابل فرزندش زیر سوال ببرد در آینده دچار بیش‌ترین ضرر خواهد شد و فرزندش در آینده اعتباری برای او قائل نخواهد شد، زیرا بخش اعظمی از قدرت خود را غیرفعال کرده است، کودکی که در این فضا رشد کرده به اصول اخلاقی، حد و مرزها و هنجارهای جامعه و خانواده پایبند نخواهد بود، زیر سوال بردن اقتدار همسر در خانه یعنی اینکه وزیر اعظم خود را خلع سلاح کنید.

هماهنگی بین همسران در شیوه تربیتی غلط بسیار بهتر از دو شیوه تربیتی صحیح ولی ناهماهنگ است

وی بیان کرد: هماهنگی بین همسران در شیوه تربیتی غلط بسیار بهتر از دو شیوه تربیتی صحیح ولی ناهماهنگ است، پدر و مادر شدن یک فرآیند زیستی، روانی و اجتماعی است، باید قبل از اقدام به فرزندآوری اشتراک‌گذاری عقاید و فهم عقاید دیگری را یاد بگیریم، در خانواده موفق چگونگی روابط والدین اولویت اول است، والدین باید از یکدیگر در مقابل فرزند حمایت کنند.

ارشادی با تاکید بر اینکه فرزندپروری یک کارگروهی است، عنوان کرد: در کارگروهی همیشه یک نظر برنده نیست، وقتی در مقابل فرزندم به همسرم اعتبار می‌دهم در ادامه این اعتبار به من بازمی‌گردد، خانواده بدون تعارض خانواده موفق محسوب نمی‌شود، بلکه خانواده‌ای را موفق می‌نامیم که در مقابل تعارض‌ها و بحران‌ها بتوانند از خود محافظت کنند.

این مدرس دانشگاه با اشاره به چهار سبک فرزندپروری در جامعه، عنوان کرد: این سبک‌ها شامل سهل‌گیر، طردکنننده و گسسته، دیکتاتور و قاطع و اطمینان‌بخش است، محصول خانواده قاطع و اطمینان‌بخش امنیت و آرامش است، کودک در این خانواده حق اظهارنظر دارد، اما سلسله مراتب در این خانواده رعایت می‌شود و هر چیزی که کودک درخواست کند، شاید خواسته او مورد تایید واقع نشود، وقتی کودک با کلمه “نه” در برابر برخی خواسته‌ها روبرو شود عزت نفس، استقلال، خودکارآمدی و تلاش برای رسیدن به خواسته‌ها در او تقویت می‌شود، عموما فرزندان این خانواده‌ها دارای خلق و خوی آرام، اجتماعی، دارای اعتماد به نفس، مبتکر، خلاق، مسئولیت‌پذیر و قابل اعتمادتر هستند.

وی تاکید کرد: هماهنگی بین والدین برای تربیت فرزند باعث کاهش بزه و جرم در جامعه می‌شود، کودکی که با تربیت دوگانه رشد یافته در جامعه نیز به دنبال همین فضاها است و این مفهوم را نیز گسترش می‌دهد، برای جلوگیری از پیامدهای تربیت دوگانه فرزند باید بحث فرزندپروری در آموزش‌های پیش از ازدواج گنجانده شود.

ارشادی با بیان اینکه فرزند محصول خانواده است، تصریح کرد: نباید در بحث فرزندپروری بازی قدرت را در پیش بگیریم، بلکه والدین باید با همکاری، مشارکت و ایجاد حس همکاری این مسئله را به نحو احسن انجام دهند، فرزندآوری یک بحران مثبت است و باید برای آن امادگی داشته باشیم.

عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران افزود: والدین باید در بحث تربیت فرزند دانسته‌های خود ر ا به اشتراک بگذارند، در این مسئله تحقیر باید جای خود را به تکریم عقاید بدهد، همچنین باید ویژگی‌های کودک مانند هیجانات، احساسات و .. را بشناسند، والدین هرگز در مقابل فرزند یکدیگر را تخریب نکنند و اگر همسرشان رفتار اشتباهی با فرزند دارد دلجویی را انجام دهند اما در مقابل کودک واکنش نشان ندهند و مشاجره نکنند.

وی تاکید کرد: تربیت فرزند یک مسئله نفس‌گیر است، کودک پدر و مادر خسته نمی‌خواهد، اگر تنها به نیازهای مادی کودک توجه شود این فرزند به سمت ناامنی و شکاف حرکت خواهد کرد، در کارخانه ادم‌سازی والدین حداقل باید ۱۸ سال بدون وقفه و مرخصی تلاش کنند.

ارشادی در پایان عنوان کرد: جامعه نیز باید اصول تربیتی صحیح را در قالب فیلم، محتوای و آموزش‌های کاربردی در اختیار والدین قرار دهد، ناهماهنگی والدین در شیوه تربیتی تاثیر مستقیم بر تاب‌‎آوری فرزند دارد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

چگونه فرزندانی مقتدر و با جرأت تربیت کنیم؟

راز تربیت یک کودک رئیس و با اقتدار

رحیمه حامدی  اظهار کرد: کودکان با توجه به ویژگی های جسمی، روانی و اجتماعی خاص خود ممکن است درک تحلیلی و عینی از بحران کرونا نداشته باشند و با شیوه های منحصر به فرد و متفاوت از بزرگسالان به این مساله واکنش نشان دهند.

وی با بیان اینکه بیش از یک سال است که با ویروسی به نام کرونا روبرو شده ایم که زندگی عادی و روزمره همه انسان ها را به چالش کشیده و تغییراتی زیاد در سبک زندگی ایجاد کرده است، ادامه داد: از منظر سازمان بهداشت جهانی این بیماری به عنوان یک تهدید بزرگ برای سلامت جسمانی و روانی معرفی شده است لذا تغییر ناگهانی، گسترده و جهانی این بحران، پیامدهای روانشناختی مخربی در روابط بین فردی به ویژه روابط خانوادگی  ایجاد کرده است.

حامدی افزود: مشکلات در نظم رفتارهای روزمره، مشکلات رفتاری و هیجانی، اضطراب و ترس، افسردگی و استرس پس از سانحه مثل از دست دادن عزیز در اثر بیماری کرونا، نبود پدر و مادر (کادر درمان) در منزل و عدم دریافت توجه و محبت والدین، مشکلات آموزشی و غیره از جمله پیامدهای کرونا برای کودکان است.

این کارشناس روانشناسی تربیتی تصریح کرد: اثرات این بیماری صرفنظر از بعد جسم و روان می تواند تاثیر ماندگاری بر عواطف منفی افراد به ویژه کودکان به جا بگذارد.

والدین بیشتر از قبل نقش حامی برای فرزندان خود را ایفا کنند

این کارشناس حوزه خانواده اضافه کرد: برای اینکه چرخه ارتباطی والدین با کودک معیوب نشود و از تبعات منفی بحران کاسته شود والدین باید به راهکارهای مبتنی بر مدیریت هیجان و حل مسئله مجهز باشند.

به گفته حامدی، در وهله اول والدین بایستی آگاه باشند که کودکان افسردگی، اضطراب و ترس و ناامنی را به شیوه ای متفاوت از بزرگسالان  و بیشتر به صورت پرخاشگری، لجبازی، بهانه گیری های مکرر و حتی در موارد خاص به صورت شب ادراری نشان می دهند بنابراین شناخت احساسات و رفتارهای روزمره و سبک های مقابله ای کودکان از اهمیت بالایی برخوردار است.

به باور این کارشناس روانشناسی تربیتی، در وهله دوم لازم است خود والدین از هوش هیجانی بالایی برخوردار باشند تا بتوانند عواطف و احساسات خود و اعضای خانواده را مدیریت کنند چون کودکان از طریق مشاهده و الگوپذیزی از اطرافیان، مهارت های زندگی را یاد می گیرند.

وی بیان کرد: والدین بیشتر از قبل نقش حامی برای فرزندان خود را ایفا کنند و به جای تمسخر، سرکوب احساسات ترس و اضطراب کودکان، ضمن همدلی به نگرانی های آنان فعالانه گوش دهند و مهربانی، عشق و توجه بیشتری نثار آنان کنند تا اعتماد و اطمینان از حمایت‌گری والدین در کودکان ایجاد شود.

کارشناس حوزه خانواده ادامه داد: تمام فعالیت های آموزشی و تفریحی روزمره به همراه پیشنهادهای جایگزین به صورت برنامه ریزی شده با نظارت والدین صورت بگیرد تا سبک زندگی بی نظم، خستگی و بی حوصلگی سراغ کودکان نرود.

والدین باید سواد رسانه و دنیای مجازی خود را تقویت کنند

حامدی با بیان اینکه واقعیت های موجود در مورد بحران و هر اتفاق مربوط به خانواده با شفافیت و زبان قابل فهم برای کودکان بازگو گردد و همیشه برای بحران، والدین چندین راهکار مراقبتی و مقابله ای هم به آنها آموزش دهند، گفت: والدین با توجه به سن و توان کودکانشان، مسئولیت هایی را برایشان تعریف کنند تا کودکان به نقش اثربخش خود در مقابله با این بحران پی ببرند و ضمن اعتماد به نفس در جهت تقویت مسئولیت پذیری آنان گام برداشته باشند.

کارشناس روانشناسی تربیتی اضافه کرد: با عنایت به اینکه استفاده از ابزارهای ارتباطی هوشمند رشد روزافزونی دارد، والدین باید به شدت سواد رسانه ای خود را تقویت کنند که بتوانند به صورت حرفه ای کودکان را در خصوص حضور در دنیازی مجازی همراهی کنند تا از پیامدهای منفی پیدا و پنهان آن بکاهند.

وی با بیان اینکه کودکان حساس تر و آسیب پذیرتر بیشتر از بقیه به عشق و محبت و حمایت‌گری و صبوری والدین نیاز دارند، ادامه داد: والدین باید با ارتقای سطح مهارتی و آگاهی های خود بتوانند بین نیازهای عاطفی و هیجانی خود با فرزندانشان در مقابله با کرونا یا هر بحران دیگر تعادل لازم را ایجاد کنند و امید، خودکارآمدی و شادی را به فرزندان خود تزریق کنند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان

راز تربیت کودکی مهربان و دوست داشتنی

محسن حاجی میرزایی در دومین جلسه هیات امنای سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با بیان اینکه ایده توجه به تعلیم و تربیت کودکی مورد توجه اغلب کشورها بوده است، اظهار کرد: این موضوع شاید در ایران کمتر مورد توجه عمیق قرار گرفته است که با فرمایشات رهبری و پیگیری شورای عالی انقلاب فرهنگی این موضوع در دستورکار قرار گرفت و ساماندهی مهدهای کودک و توسعه این ماموریت برای افرادی که در این سنین هستند، به عنوان ماموریت این سازمان تعریف شد.

وی افزود: اساسنامه این سازمان به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده و اقداماتی برای راه اندازی آن انجام شده است لذا اکنون باید درباره انتخاب رئیس تصمیم می‌گرفتیم.

حاجی میرزایی بیان کرد: براساس ۳معیار مشخص دنبال افرادی بودم که برای این سازمان پیشنهاد کنم یک معیار این است که فرد باید در حوزه تعلیم و تربیت کودک کار کرده باشد و حوزه و ضرورت‌های آن را بشناسد، معیار دیگر این است که این سازمان جدیدالتاسیس است و نیازمند مدیر کاردان و باتجربه است لذا فرد انتخاب شده باید توانایی اداره و تاسیس این سازمان را داشته باشد.

وزیر آموزش و پرورش در مورد شاخص سوم گفت: رئیس این سازمان باید آموزش و پرورش را بشناسد برای مجموعه این خصوصیات افراد زیادی داشتیم که درنهایت به آقای حاجیان زاده رسیدیم.

وی اعلام کرد: حاجیان زاده سابقه کار برای کودکان و مجلات رشد را دارد و در این زمینه فعالیت کرده است. او مدتی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوده است و جز مدیران شناخته شده و خوش نام آموزش و پرورش است لذا پیشنهاد من علیرضا حاجیان زاده است.

علیرضا حاجیان زاده دبیر ستاد همکاری‌های حوزه علمیه و آموزش و پرورش نیز پس از سخنان وزیر آموزش و پرورش گفت: سال‌هاست با عناصر مربوط به کودک آشنایی نزدیکی دارم و اطلاعاتی را در این حوزه کسب کرده ام.

وی ادامه داد: کودکان باید در خانواده تربیت شوند و توانمندسازی خانواده‌ها یکی از عناصر جدی این سازمان خواهد بود. مربیان نیز اثرات خوبی بر روی کودک دارند و انتخاب و توانمندسازی آنان مهم است.

حاجیان زاده گفت: به دلیل آشنایی بنده با وزارت آموزش و پرورش تعامل با بخش‌های مختلف وزارتخانه برایم آسان است و باید این تعامل ادامه دار باشد.

وی همچنین در ادامه تاکید کرد: بهره مندی از ظرفیت‌های موجود کشور را جز اصلی برنامه‌ها و سیاست‌های خود می‌دانم، تمرکز بر سیاست گذاری، راهبری و هدایت اصل دوم برنامه‌های من است، این سازمان باید دانش محور باشد و نیروهای خلاق و متخصص را جذب کند.

حاجیان زاده نوع مدیریت در این سازمان را پروژه محور و مساله محور دانست و اعلام کرد برای راه اندازی این سازمان باید اولویت‌ها و تولید محتواهای مشخصی را تدوین کرد. همچنین تنظیم استانداردهای لازم را برای مهدکودک‌ها حائز اهمیت می‌دانم.

به گزارش مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، گفتنی است در این جلسه ضمن اینکه افراد حاضر به بیان دیدگاه‌ها و نقطه نظرات خود برای انتخاب رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک پرداختند، برای انتخاب حاجیان زاده به عنوان رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک از سوی اعضای هیات امنای سازمان رای گیری صورت گرفت و درنهایت با اکثریت آرا علیرضا حاجیان زاده به عنوان رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک منصوب شد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

راز تربیت کودکی مهربان و دوست داشتنی

نحوه تربیت کودکان با پشتکار