فرهاد اسماعیلی دوشنبه یکم آذر در آیین قدردانی از فرهنگیان و دانش آموزان مولف شیراز که به مناسبت هفته کتاب در دبیرستان حاج حسین مختارنامه آموزش و پرورش ناحیه ۴ شیراز برگزار شد، گفت: همه ما  از ضرورت کتاب خوانی آگاه هستیم و آنچه که امروز ضرورت دارد راهکارهای ترویج کتاب خوانی است.

او با بیان اینکه رهبر معظم کشورمان همواره به کتاب خوانی تاکید می‌کنند، افزود: در سلوک دینی ما  نیز همواره به کتابخوانی و علم اندوزی تاکید شده است.

مدیرکل آموزش و پرورش فارس ادامه داد: از راه‌های افزایش سرانه مطالعه در دانش آموزان حمایت از نوشته‌ها و کتابهای تالیف شده در حوزه کودک و نوجوان است.

به گفته اسماعیلی، معلمان باید از هر فرصتی برای مطالعه و ترویج کتابخوانی در کلاسهای درس بهره بگیرند و موضوعات درسی را به کتاب های کودک و نوجوان پیوند بزنند.

او خاطرنشان کرد: معلمان باتوجه به شناختی که از ذائقه و دنیای دانش آموزان و کودکان دارند، می‌توانند به مولفان قابل اعتماد و موفقی تبدیل شوند.

مدیرکل آموزش و پرورش فارس گفت: نویسندگی را در دانش آموزان نباید الزاما به سمت چاپ کتاب سوق داد بلکه باید نسبت به خاطره نویسی، داستان نویسی و انشاءنویسی توجه ویژه داشته باشیم.

اسماعیلی اظهار کرد: ذائقه دانش آموزان کمی تغییر شده و باید به صورت نرم و برنامه ریزی شده سلایق و علایق دانش اموزان را به سمت موضوعات اخلاقی سوق دهیم.

رئیس آموزش و پرورش ناحیه ۴ شیراز نیز گفت: زمانی یک  جامعه به فرزانگی و سعادت خواهد رسید که سرانه مطالعه خود را همواره افزایش دهد.

احمدرضا حسن شاعلی افزود: خوانش کتاب‌های مفید می‌تواند نشاط و سلامت روح را در دانش اموزان در پی داشته باشد.

در پایان این مراسم از ۲۰ نفر از معلمان و دانش آموزان مولف شیرازی تقدیر و همچنین از ۴ کتاب تالیف شده توسط معلمان استان فارس در زمینه کودک و نوجوان نیز رونمایی شد.

منبع: ایسنا

علی باجلان اظهار کرد: کتاب، دروازه‌ای به سوی جهان گسترده دانش و معرفت است و ارائه کتاب‌های خوب، یکی از بهترین ابزارها برای به کمال رساندن انسان‌هاست و کسی که در این دنیای زیبا به زندگانی می‌پردازد، نمی‌تواند با دنیای کتاب بی‌ارتباط باشد پس بیاییم با گرامیداشت این هفته با هدیه کتاب‌هایی به همنوعان خود، در پروراندن دانش و کمال سهیم باشیم.

وی تصریح کرد: امسال بیست و نهمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران از ۲۴ آبان تا اول آذرماه ۱۴۰۰ هفته کتاب و کتابخوانی نامیده می‌شود و شعار این دوره از هفته کتاب جای خالی را با کتاب خوب پرکنیم انتخاب شده است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد خاطرنشان کرد: جای خالی که حدود دوسال اخیر به دلیل شیوع کرونا بیش از پیش احساس کردیم مثل جای خالی مهمانی رفتن، دانشگاه، سفر، مدرسه و آموزش حضوری و بسیار جای خالی دیگر که تمنای آن را در دل داریم را با کتاب خوب پر کنیم.

باجلان اضافه کرد: به رسم هر سال عنوان روزهای هفته کتاب در تعامل و مشورت با فعالان حوزه نشر و کارشناسان تعیین شده است و اگر تالش کنیم این نامگذاری‌ها از حالت شعاری و نمادین خارج شوند، رویداد هفته کتاب برای همه‌مان شیرین‌تر خواهد شد.

این دکترای کتابداری و اطلاع‌‍رسانی بیان کرد: براساس برنامه‌ریزی‌ها، دوشنبه ۲۴ آبان با عنوان روز کتاب، کتاب خوانی و کتابدار، سه شنبه ۲۵ آبان مطابق شعار هفته کتاب با عنوان جای خالی را با کتاب خوب پر کنیم، چهارشنبه ۲۶ آبان با عنوان کتاب، زبان فارسی، شعر و ادبیات داستانی، پنجشنبه ۲۷ آبان با عنوان کتاب، رسانه و هم افزایی و تعامل، جمعه ۲۸ آبان با عنوان کتاب، خانواده و سبک زندگی ایرانی و اسلامی، شنبه ۲۹ آبان با عنوان ناشران، کتاب فروشی‌ها و ارکان صنعت نشر، یکشنبه ۳۰ آبان با عنوان کتاب؛ مادران شهدا و زنان در دفاع مقدس و آخرین روز هفته کتاب، دوشنبه اول آذر با عنوان، کتاب کودک و نوجوان؛ آینده نسل مجازی نامگذاری شده است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد ادامه داد: بهتر است برای بررسی دقیق وضعیت کتابخوانی در ایران، ابتدا به طرح این سؤال بپردازیم منظور ما ازکتابخوانی چیست؟

باجلان عنوان کرد: خواندن کتاب، به هر شکل را می‌توان کتابخوانی دانست، اما در اینجا منظور ما از کتابخوانی، مطالعات آزاد و خواندن کتاب‌هایی است که سهم بسزایی در بالا بردن سطح آگاهی و فرهنگ جامعه دارند بهتر است بحث کتابخوانی و سوادآموزی را از هم تفکیک کنیم.

وی اظهار کرد: بخش عمده‌ای از ساعات مطالعه در اقشار مختلف جامعه با گروه‌های مختلف سنی در راستای سوادآموزی است. مطالعات افراد جامعه که در مقاطع مختلف تحصیلی مشغول به تحصیل هستند را نباید به آمار کتابخوانی مرتبط دانست. شاخص میزان کتابخوانی و میزان سوادآموزی در تمامی کشورهای جهان دو امر مجزا است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد تصریح کرد: متأسفانه هیچ‌وقت آمار دقیق و رسمی از سوی مرکز آمار ایران در مورد میزان کتابخوانی و یا نرخ مطالعه در ایران منتشر نشده است.

باجلان خاطرنشان کرد: طی سال‌های اخیر اعداد ارقام متفاوتی از سوی نهادهای مربوط مثل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای عالی انقلاب و کتابخانه ملی در خصوص میزان مطالعه در ایران اراده شده است.

وی اضافه کرد: آمارهای ضدونقیضی که در آنها سرانه مطالعه هر ایرانی بین ۲ تا ۷۰ دقیقه در روز متغیر است. متأسفانه همین آمارهای ضدونقیض، اعتبار صحت و درستی این محاسبات را زیر سؤال می‌برد. آمارهایی که نشان می‌دهد در خوشبینانه‌ترین حالت که نزدیک به محال بوده سرانه مطالعه هر ایرانی ۷۰ دقیقه است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد بیان کرد: در بدبینانه‌ترین حالت سرانه مطالعه را باید ۲ دقیقه در نظر گرفت. باید این واقعیت را پذیرفت که متأسفانه فرهنگ کتابخوانی در وضعیت فعلی ایران وجود ندارد و تنها اقشار خاص جامعه، مطابق با سلیقه خود کتاب می‌خوانند.

باجلان ادامه داد: سیاستگذاری‌های غلط در سیستم ورودی دانشگاه‌ها و برگزاری آزمون کنکور سراسری، وضعیت پیچیده و عجیبی را از همان اوایل دوره بلوغ فکری برای افراد مختلف جامعه ایجاد می‌کند.

وی عنوان کرد: حساسیت خانواده‌ها نسبت به آزمون کنکور و توجه بیش از اندازه معلمان و آموزشگاه‌ها به این مسئله، شرایطی را به وجود آورده که طی سالیان اخیر، افراد پشت کنکوری روزی ۱۰ ساعت و یا بیشتر از این مطالعه درسی را بخشی از وظایف خود می‌دانند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: قطعاً با احتساب سالیانه هزاران دانش آموزی که در انتظار ورود به دانشگاه هستند و با احتساب ساعت مطالعه درسی روزانه، آمار مدت زمان مطالعه برای هر ایرانی رشد چشمگیری خواهد داشت. اما باید در نظر داشت که مطالعات این چنینی در شاخص سرانه مطالعه لحاظ نمی‌شود.

باجلان اظهار کرد: ضمن اینکه مطالعات این چنینی نه تنها غلط است و بازخورد چندانی ندارد، بلکه همین تجربه ناموفق باعث فاصله عمیقی بین دانش آموزان و امر کتابخوانی می‌شود این در حالی است که آمار سرانه مطالعه در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بسیار بیشتر از این است.

وی تصریح کرد: منتقدان کتاب نخوانی ایرانیان از آمار ۹۰ دقیقه مطالعه در ژاپن، انگلیس و ۵۵ دقیقه در مالزی و ترکیه سخن می‌گویند.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد خاطرنشان کرد: فردا نخستین روز از هفته کتاب است، هفته‌ای که هر ساله در آن به ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی پرداخته می‌شود.

باجلان اضافه کرد: در این میان گروهی فواید کتابخوانی را برمی‌شمرند و گروهی دیگر پایین بودن سرانه مطالعه در ایران در مقایسه با دیگر کشورها را یادآور می‌شوند و دلایلی مانند گرانی کتاب، مشغله افراد و توسعه فضای مجازی را برای آن تکرار می‌کنند، غافل از اینکه در کشورهای دیگر کتاب از این گران‌تر و ساعات کار مفید افراد از این بیشتر است و توسعه فضای مجازی نیز رشد بیشتری نسبت به کشور ما داشته است.

منبع: ایسنا

امیرعلی نیک‌بخش در رابطه با اهمیت مطالعه کتاب برای کودکان و نوجوانان، اظهار کرد: مطالعه کودکان و نوجوانان مسئله بسیار مهمی برای کتابخانه‌های کشور است و به همین منظور در همه کتابخانه‌ها بخش مستقلی با عنوان کودک برای آن‌ها ایجاد شده‌ است.

وی افزود: کودکان دارای روح لطیفی هستند و اطلاعات چندانی نیز ندارند و اگر بتوانیم ذهن یک‌ کودک را با مطالعه کتاب‌های مفید و خوب پرورش دهیم، قطعاً در آینده آن‌ها نیز تاثیر مثبتی خواهیم‌ گذاشت.

این مسئول با اشاره به نقش والدین در مطالعه کودکان، تصریح‌ کرد: والدین آینه‌ای برای کودکان بوده و کودکان رفتار آن‌ها را برای خود الگو قرار می‌دهند، به همین دلیل والدین نقش مهمی را در مطالعه کودکان دارند و اگر والدین اهل مطالعه باشند و به کتاب و کتاب‌خوانی اهمیت دهند، قطعاً فرزندان آن‌ها نیز اهل مطالعه و کتاب خواهند شد.

نیک‌بخش با بیان اینکه زندانی کردن کتاب‌ها در قفسه‌ها جفایی است در حق کتاب‌ها، ادامه داد: حضور کتاب در اطراف ما، خود یک عامل انگیزشی برای مطالعه است و به همین دلیل باید کتاب‌ها را در اطراف خود قرار دهیم تا در معرض دید ما باشند و با این کار به چرخش کتاب از دستی به دست دیگر نیز کمک خواهیم‌ کرد.

مدیرکل امور کتابخانه‌های عمومی استان زنجان با اشاره به برگزاری مسابقه کتابخوانی با محوریت کتاب «خط هشتم» بر اساس زندگی شهید پرویز عطائی در استان زنجان و با بیان اینکه دعوت مردم به کتاب‌خوانی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه، از اهداف برگزاری این مسابقه است، عنوان کرد: علاقه‌مندان به شرکت در این مسابقه تا ۳۱ شهریورماه امسال با مراجعه به سامانه مسابقات کتابخوانی Samakpl.ir، ضمن دسترسی به فایل PDF کتاب، می‌توانند در این مسابقه شرکت کنند.

وی در رابطه با وضعیت کتابخانه‌های استان نیز خاطرنشان کرد: فعالیت کتابخانه‌ها در شهرهای نارنجی و زرد استان به صورت حضوری و با رعایت پروتکل‌های بهداشتی (۳۰ درصد ظرفیت) است ولی در شهرهای قرمز کتابخانه‌ها تعطیل بوده و فعالیت آن‌ها در فضای مجازی ادامه دارد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

ویژگی‌ها و تاثیر کتاب داستان کودکانه بر رشد کودکان

دکتر گوهر یسنا انزانی همزمان با روز ملی ادبیات کودک و نوجوان، درباره چگونگی تشویق والدین به افزایش مطالعه در فرزندان، اظهار کرد: ویژگی‌های فیزیکی، روانشناختی و بیولوژیکی در پرورش فرزندان اهل مطالعه موثر است. در این مسیر خانواده، آموزش و پرورش، کیفیت کتاب ها و رسانه های جمعی و از همه مهم‌تر لذت بردن از خواندن بسیار نقش دارد.

این روانشناس معتقد است که اگر مطالعه لذت بخش باشد فرد به طور داوطلبانه، آزاده و پیوسته کتاب می‌خواند و نیازی نیست والدین دائما در خصوص لزوم مطالعه به فرزندان تذکر دهند و از این رو والدین باید لذت بردن از خواندن را به بچه ها یاد دهند.

وی “الگو برداری” و “شرطی شدن” را از عمده دلایل علاقمندی به مطالعه دانست و تصریح کرد: رفتار خواندن و اینکه والدین خودشان الگوی مناسبی برای مطالعه باشند و خودشان مطالعه داشته باشند، در اهل مطالعه شدن فرزندان بسیار مهم است. از سوی دیگر اگر فرزندان در حین یا پس از مطالعه لذتی نظیر صحبت درباره کتاب خوانده شده یا دریافت خوراکی مورد علاقه را تجربه کنند، به نوعی شرطی شده و علاقه‌ای برای مطالعه پیدا می‌کنند.

این روانشناس با تاکید بر لزوم شناخت والدین از علایق بچه‌ها و سیستم ادراکی دریافتی آنها و با اشاره به چهار سیستم دید محور، شنود محور، لمس محور و منطق محور به عنوان چهار سیستم ادراکی دریافتی در افراد، خاطر نشان کرد: افراد دیدمحور سرعت یادگیری و درک مطلب بسیار بالایی دارند، اما مفهوم مطالب را می‌رسانند و جزییات را حفظ نمی‌کنند، حوصله جزئیات و داستان‌های طولانی را ندارند و بازی را ترجیح می‌دهند. اگر میز و فضای مطالعه این افراد تمیز باشد و کتاب‌هایی با مفاهیم کلی در اختیارشان قرار گیرد امکان علاقه‌مندی آنها به مطالعه افزایش پیدا می‌کند.

انزانی درباره سیستم ادراکی دریافتی شنود محور توضیح داد: این افراد شنیداری هستند. بیشتر دوست دارند بشنوند، علاقه به یادداشت برداری ندارند و از این رو می‌توان فایل صوتی کتاب‌ها را در اختیار آنها قرار داد و یا از آنها خواست تا پس از مطالعه کتاب درباره کتابی که خوانده‌اند برایمان توضیح دهند. این ترفندها در افزایش علاقمندی آنها به مطالعه موثر است، همچنین می‌توان هنگام مطالعه برایشان موسیقی بی‌کلام و آرام پخش کرد.

به گفته این روانشناس، افراد دارای سیستم ادراکی دریافتی لمس محور به کتب قابل لمس علاقمندند و از این رو با کتاب‌های الکترونیکی و پی دی اف نمی‌توانند ارتباط بگیرند و دنبال فعالیت‌های گروهی و اجتماعی هستند. بنابراین مطالعه گروهی برایشان موثر است.

وی همچنین درباره سیستم ادراکی دریافتی منطق محور گفت: این افراد برای کتاب خواندن به دنبال دلیل و منطق و فضای خصوصی هستند تا به پرسشهای ذهنی خود پاسخ دهند، اگر بتوانیم آنها را به تفکر وا داریم و کتاب هایی را در اختیارشان بگذاریم که فکر را به چالش می‌کشند می‌توان در علاقه‌مندی آنها به مطالعه گام برداشت.

وی همچنین درباره اثر دو تیپ شخصیتی بزرگ “درون گرا” و “برون گرا” بر مطالعه افراد، یادآور شد: برای افراد برون گرا توجه به امور و اشیاء خارجی مثل صحبت کردن و ورزش کردن و… مهم است درحالی که عناصر ذهنی برای افراد درون گرا برتری دارد. افراد درون گرا به دنبال عوامل درونی و خالص هستند، در نوشتار بهتر از گفتاراند و علاقمند به کتاب و تجزیه تحلیل آن هستند. بنابراین توجه به تیپ شخصیتی فرزندان در خرید کتب مناسب برایشان و علاقمند کردن آنها به مطالعه بسیار مهم است و با شناخت فرزندان می‌توان فهمید که چگونه و با بیان چه جملاتی می‌توان آنها را به مطالعه سوق داد.

انزانی کاهش افسردگی، بهبود کیفیت خواب، افزایش مهارت حل مساله، افزایش خلاقیت و اعتماد به نفس، افزایش آرامش و شادی، افزایش فن بیان و دانش، تحریک و افزایش عملکرد شناختی ذهن نظیر مهارت برنامه ریزی، جلوگیری از فراموشی، افزایش تفکر انتقادی، کاهش استرس و تنش را از جمله اثرات مثبت مطالعه بر روان دانست و افزود: اینکه بچه ها بدانند پس از مطالعه یک کتاب می‌توانند با والدین در باره موضوع کتاب با والدین صحبت کنند بسیار مهم و ترعیب کننده برای مطالعه است. والدین می‌توانند با صدای بلند کتاب بخوانند، مشاهده تصویر مطالعه والدین توسط بچه ها و یا صحبت کردن درباره کتاب خوانده شده به زبان ساده برای بچه‌ها در فرآیند افزایش مطالعه فرزندان بسیار اثرگذار است.

این روانشناس  با تاکید بر لزوم استفاده از منابع مختلف برای مطالعه فرزندان، ادامه داد: والدین  باید منابع متفاوت کتب را در اختیار فرزندان قرار دهند. فرزندان باید مالک برخی کتب باشند. دادن یک خوراکی لذت بخش هنگام  مطالعه به بچه‌ها و یا پخش موسیقی بدون کلام و بوی لذت بخش عود در محل مطالعه در افزایش علاقمندی به مطالعه موثر است.

به گفته انزانی خواندن یک فرآیند فعال است که ظرفیت دانش انسانی را افزایش و به افراد هویت می‌دهد، در این فرایند ذهنی ویژگی‌های  فیزیکی روانشناسی و بیولوژیکی افراد به طور هماهنگ در حال فعالیت و هدف آن درک کردن است.

این روانشناس معتقد است که خواندن به توسعه شخصیت و تقویت توانمندی ذهنی افراد کمک کرده و نگرش و رفتار فرد را تغییر می‌دهد، از این رو اگر والدین توقع دارند فرزندان اهل مطالعه‌ای پرورش دهند ابتدا باید خودشان مطالعه داشته تا الگوی مناسبی برای فرزندان باشند.

وی با تاکید بر لزوم افزایش مطالعه دانش آموزان در ایام پاندمی کووید ۱۹ و کاهس حضور آنها در فضای مجازی، توصیه کرد: ابتدا باید والدین کشف کنند بچه ها به مطالعه چه کتاب هایی علاقمندند، والدین باید تیپ شخصیتی و ویژگی بچه ها را بشناسند. برای خرید کتب مورد علاقه فرزندان زمان صرف کنند، به مراکز خرید کتاب بروند یا کتاب‌های مناسب سن و علاقه آنها را از کتاب خانه‌ها امانت بگیرند،. حضور بچه ها در فضا و محیط کتابخانه و فروشگاه‌های کتاب بسیار اثر گذار است.

انزانی همچنین این را هم گفت که والدین باید اجازه دهند فرزندان از منابع متنوع کتب در ژانرها و سبک‌های متنوع کتب استفاده کنند و درباره کتب خوانده شده اظهار نظر کنند و سلیقه خود را بر فرزندان تحمیل نکنند.

این روانشناس در پایان تاکید کرد: اعضای خانواده باید درباره کتاب هایی که می‌خوانند با یکدیگر صحبت کنند. مهم نیست ما چند صفحه کتاب بخوانیم مهم این است چگونه درباره آن صفحات برای اعضای خانواده صحبت کنیم تا بچه ها بینش جدیدی نسبت به آن پیدا کنند و علاقمند به مطالعه شوند. هرچقدر والدین برای مطالعه و انتخاب کتب مناسب و صحبت درباره آنها وقت بیشتری بگذارند، فرزندان بیشتر به مطالعه علاقمند می‌شوند. همچنین هدیه دادن به بچه ها در ازای خواندن کتاب، تماس چشمی با بچه هنگام صحبت درباره کتاب‌های خوانده شده و تشویق کلامی و غیر کلامی آنها پس از مطالعه در این مسیر موثر است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

راز تربیت کودکی مهربان و دوست داشتنی

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان

علیحیدرآقایی پژوهشگر فرهنگی در یادداشتی که به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانینوشته است، می گوید: وقتی کودکی خود را در مدرسه مرور می کنیم شعری زیبا در وصف کتاب برایمان تداعی می شود؛ شعری به زبان شیرین کودکانه که کتاب را “یار مهربان ” معرفی می کند و توصیه می شود هیچگاه از آن غافل نباشیم و در واقع به یاد می آوریم کتاب را به ما به عنوان “دوست و رفیق دلسوز” می شناساندند؛ تا جایگاه ارزشمند و والای کتاب در ذهن ها حک شود.

آری کتاب جهانی از معرفت، اندیشه، آگاهی و رستاخیز دانایی است و انسان ها برای تکامل فکری و پرورش استعدادهای ذاتی خود به مطالعه آن نیازمند هستند و ارتقای شاخص های فرهنگی ملت ها با رویکرد و نوع نگاه آنها به مقوله کتاب و کتابخوانی ارتباط مستقیم دارد؛ زیرا همه مکاتب و تمدن های بشری با کتاب تعریف، تفسیر و ماندگار می شوند و اینگونه است که کتاب و کتابخوانی مهمترین برتری رشد فرهنگی جوامع محسوب می شود.

کتابخوانی و مراجعه به کتاب در روحیه انسان ها تاثیر به سزایی دارد و گاهی مطالعه یک کتاب شخصیت فرد را دگرگون ساخته است بررسی زندگینامه بسیاری از فرهیختگان و اندیشمندان جهان چنین ادعایی را اثبات می کند؛ تاریخ گواه این واقعیت است که همواره فرهیختگان هر فرهنگ و قومیتی با کتاب و کتابخوانی زیسته اند و شکی نیست نسلی که به کتاب و کتابخوانی توجه داشته باشد در میان مدت اجتماعی با شعور، کارآمد و خلاق را تشکیل می دهد و در بلند مدت انسان هایی فرهنگی، فرهیخته، اندیشمند، نویسنده و شاعرانی ماهر از آن نسل به وجود می آید که در آسمان هنر و ادب جهان به سان ستاره می درخشد و از این روشنایی خود همگان را سرشار و سیراب می سازد و مایه مباهات و فخر یک ملت و نماد یک فرهنگ و تمدن خواهد شد؛ بدیهی است در کنار توجه به اهمیت موضوع کتاب و کتابخوانی نقش مهم کتابخانه ها برای ارائه خدمات کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه بسیار حیاتی است، در واقع وظیفه ذاتی کتابخانه های عمومی رفع نیازهای عمومی جامعه در حوزه کتابخوانی و ارائه خدمات فرهنگی به تمام اقشار جامعه کتابخوان به صورت یکسان و برابراست ؛ زیرا کتابخانه ها به دلیل ارتباط با تمامی اقشار جامعه، یک نهاد عمومی و دانشگاه عظیم و از مراکز مهم فرهنگی است که جایگاه ارزشمندی در علاقه مندی افراد مختلف به کتاب  و افزایش سرآنه مطالعه دارد و با توجه به کثرت مراجعین به آن و نوع ارائه خدمات کتابخوانی نقش کارکردی آن در رشد و توسعه فرهنگی اهمیت زیادی دارد و برای اجرای صحیح رسالت خود به حمایت، برنامه ریزی مدون و استانداردسازی (فضای مناسب کتابخانه ها و بخش های آن) نیازمند است.

 لزوم توجه به مقوله کتاب و کتابخانه

گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی و افزایش سرآنه مطالعه در جامعه ایران نیاز به آگاهی و شناخت همه جانبه از مسائل و مشکلات پیرامون این حوزه و عزم جدی همگان برای رفع کمبودهای موجود و اجرای عملی رفع مشکلات را دارد؛ هر ساله با آمدن هفته ملی کتاب، فرصتی ایجاد می گردد تا اهمیت این موضوع برای جامعه نمایان گردد؛ بیست و هشمین دوره هفته کتاب در سالجاری با شعار “دانایی؛ مانایی ” از ۲۴ تا ۳۰ آبان ماه در حالی دوباره شروع می شود که باید برای توسعه کتاب و کتابخوانی بیشتر تلاش شود و راهکارهای افزایش سرانه مطالعه و اشتیاق به کتاب و کتابخوانی و مراجعه به کتابخانه ها در بین خانواده، مدرسه، دانشگاه و جامعه عملی شود.

از یک سو بیماری “توهم همه چیز دانی” را از جامعه بزداییم و خود و جامعه را “نیازمند به دانستن همیشگی” بدانیم و در همه حال “میل به آگاهی” را توسعه و گسترش دهیم به راستی ملتی که با کتاب و کتابخوانی مانوس شود به خوکفایی فرهنگی می رسد و فقر فرهنگی و بزهکاری های اجتماعی در آن محلی از اعراب نخواهد داشت؛ و از سویی دیگر نیز دغدغه ها، کاستی ها و کمبودهای فعالان این حوزه مطرح شود و برای رفع و دفع آنها اقدام کرد.

جان کلام اینکه دولت و مجلس باید نقش و جایگاه مهم و ارزشی اثر گزاری کتاب و کتابخانه های عمومی بر جامعه را درک کنند و در عمل با تخصیص بودجه های ویژه و متوازن به صورت بالفعل در جهت رفع مشکلات حوزه کتاب، کتابخوانی، کتابخانه ها، کتابداران،اهالی قلم، ناشران و کتابفروشی ها تلاش کنند و از رفع موقت مشکلات موجود که کارایی و اثر گزاری آنها مانند قرص های مسکن تنها برای مدت کوتاهی است به شدت اجتناب کنند و مشکلات موجود این حوزه را برای همیشه، ریشه ای، اساسی و از پایه مرتفع سازند؛ بدیهی است یخش عظیمی از مشکلات مربوط به این حوزه، نبود و ضعف زیر ساخت ها و امکانات (کمبود فضای کتابخانه ای)، کمبود منابع؛ بودجه و لزوم بازنگری و اصلاح قوانین موجود را شامل می شود و باید جهاد گونه همت کرد؛ متعهدانه پیگیری و دلسوزانه در عمل اقدام کرد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

معرفی کتاب جنگی که نجاتم داد

اهمیت مطالعه کتاب های عمومی، آموزشی و تاریخی

برنامه نشست‌های «هفته کتاب» اعلام شد

جایگاه و اهمیت کتاب در چند دهه گذشته بین مردم به قدری بالا بوده که سازمان جهانی یونسکو در سال ۱۹۹۱ روز ۲۳ آوریل را به عنوان روز جهانی «کتاب و حق مولف» نام‌گذاری کرد و به ثبت رساند. هدف این سازمان از نام‌گذاری ۲۳ آوریل با این عنوان، جلب توجه سازمان‌‏ها و انجمن‏‌های دولتی بود تا این نهادها از ارزان‌ترین و راحت‌ترین روش کسب اطلاعات و کهن‌ترین وسیله ارتباط معنوی بشر غافل نمانند.

از آن‌جا که کشور ایران تمدن کهنی را با خود همراه دارد و از گذشته میزبان علما، دانشمندان، مراکز متعدد علمی، فرهنگی و کتابخانه‌هایی بزرگ بوده است و در عرصه فرهنگ و تمدن جایگاه قابل‌ توجهی در جهان داشته و دارد، نیز روز ۲۴ آبان را به نام « روز کتاب و کتابخوانی» نام‌گذاری کرده است.

با توجه به ظهور و گسترش رسانه‌های مدرن اما در برخی از کشورها مطالعه کتاب جایگزینی پیدا نکرده و هنوز هم به عنوان وسیله‌ای برای پیشرفت، گسترش دانش، فرهنگ و… عاملی مورد توجه است و دولت‌ها بسیار تلاش می‌کنند تا با روش‌های مختلف فضا را برای مطالعه بهتر و بیشتر فراهم کنند.

البته قبل از معرفی برخی از کشورها که در چند سال اخیر در زمینه مطالعات و کتابخوانی گوی سبقت را از کشورهای زیادی ربوده‌اند، باید گفت که در تمام کشورهای دنیا عده‌ای نگران کاهش سطح مطالعه کتاب‌های چاپی در رقابت با کتاب‌های الکترونیک و فضای مجازی هستند اما آن چیزی که مردم این کشورها را به سمت مطالعه می‌کشاند، میل به دانستن و نهادینه شدن فرهنگ مطالعه است.

برای بررسی جهانی میزان مطالعه جهانی شاخص‌هایی کلی وجود دارد که در بطن خود مواردی خاص را گنجانده و به صورت‌های هفتگی، ماهانه و سالانه اندازه‌گیری می‌شود. در این بررسی مطالعه اخبار آنلاین، مجلات، کتاب‌های الکترونیکی و کتاب‌های چاپی در گروه‌ها سنی با جنسیت و تحصیلات متفاوت در نظر گرفته می‌شود.

در آخرین آمارگیری‌های انجام شده در سال ۲۰۱۸ کشورهایی از جمله هندوستان، تایلند، چین، فیلیپین، مصر، چک، سوئد، فرانسه، مجارستان و عربستان سعودی به واسطه ساعات مطالعه مردمشان در لیست کتابخوان‌ترین کشورها قرار گرفتند. نکته قابل توجه در این لیست، اسامی کشورهای آسیایی است که همه در صدر قرار گرفته‌اند.

اما با توجه به آمارهای ضد و نقیضی که در خصوص مطالعه توسط مسئولین اعلام می‌شود، ناامید کننده است و باید گفت در واقعیت وضعیت مطالعه با نگاه به تیراژ کتاب‌ها در ایران بسیار بحرانی است.

همانطور که گفته شد کشور «هندوستان» در آمار اعلام شده بالاترین سرانه مطالعه را داشته است و به طور متوسط مردم این کشور ۱۰ ساعت ۴۲ دقیقه در هفته مطالعه می‌کنند که این زمان تنها محدود به خواندن کتاب‌های چاپی نمی‌شود و هم‌چنین ممکن است صرف وقت برای خواندن آنلاین یا کتاب‌های الکترونیکی شود.

کشور «تایلند» دومین کشور با بالاترین میزان کتایخوانی است. در این کشور مردم به طور میانگین ۹ ساعت و ۲۴ دقیقه برای مطالعه زمان می‌گذارند که از زمان تنها ۲۸ دقیقه صرف خواندن کتاب‌های چاپی می‌شود.
کشور «چین» با هشت ساعت کتایخوانی در هفته در سومین جایگاه بالاترین سرانه مطالعه کشورها قرار گرفته است. گفته می‌شود بیشتر دانشجویان در این کشور مطالعه آزاد را نوعی سرگرمی می‌دانند.

با توجه به کشورهای صدر لیست در آمارهای سال ۲۰۱۸ متوجه این امر خواهیم شد که کشورهای غربی و اروپایی دیگر مانند گذشته علاقه‌مند به کتایخوانی نیستند و کمتر از ۶ ساعت در هفته برای مطالعه زمان می‌گذارند.

در همین راستا باید به چند نکته که توجه به آن‌ها احتمالا می‌تواند علاقه به کتاب و سرانه مطالعه را در کشورهایی مانند کشور ما افزایش دهد، اشاره کنیم.

یکی از ابتدیی‌ترین نکته‌هایی که باید حتما به آن توجه شود مطالعه در دوران کودکی است؛ آشنایی کودکان با کتاب می‌تواند تاثیر به سزایی در رشد آن‌ها و هم‌چنین علاقه آن‌ها به مطالعه هر چه بیشتر  داشته باشد.

از دیگر دلایل  پایین بودن سرانه کتایخوانی در ایران باید به این نکته اشاره کرد که استفاده و ترویج محصولات فرهنگی در کشور ما نهادینه نشده است و نبود کتابخانه در تمامی مناطق شهری، محلی و البته روستاها، نبود کتاب مناسب، افزایش قیمت سرانه کتاب و استفاده نکردن از زمان و اوقات فراغت از جمله عوامل پایین بودن سرانه مطالعه در کشور ماست.

رسانه‌های داخلی برای کمک به افزایش سرانه مطالعه در کشور باید در صدر قرار گیرند و با ایفای نقش‌های اطلاع‌رسانی، تحلیلی و تبیینی در حوزه‌های مربوط به کتاب و نشر می‌توانند گامی موثر برای ارتقای کمیت و کیفیت این موارد بردارند.

بنابراین می‌توان برای رفع چالش‌های این حوزه و کمک به افزایش سرانه مطالعه سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی صحیحی اتخاذ شود تا هم سیاست‌های اقتصادی باعث خروج صنعت نشر از رکود شوند و سیاست‌های اجتماعی و فرهنگی بر توسعه فرهنگ کتابخوانی تاکید کنند.

البته در زمینه فعالیت‌های افزایش ساعات مطالعه می‌توان از کشورهایی که در این زمینه در صدر قرار دارند الگو گرفت، برای مثال می‌توان از راهکار توسعه شبکه‌های اجتماعی کتابخوانی استفاده کرد. با توجه به اینکه در سال‌های گذشته استفاده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی گسترش پیدا کرده است با راه‌اندازی شبکه‌های اجتماعی کتابخوانی می‌توان کاربران را به مطالعه بیشتر کتاب تشویق کرد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

معرفی کتاب جنگی که نجاتم داد

آشنایی با قدرت ذهن در کتاب «چهار اثر»

طرح‌های کتابخوانی برای رشد خودآگاهی و خودباوری کودکان

برخی علاقمند به خرید کتاب های آموزشی هستند، برخی دنبال کتاب های روانشناسی هستند، برای برخی کتاب های تاریخی مهم است و بعضی افراد تنها هدفشان آگاهی است و ممکن است در زمینه‌های گسترده‌ای مطالعه داشته باشند.

هدف هر چه که باشد، قطعا نتیجه‌ای کارآمد و مثبت را در پی خواهد داشت. مطالعه مساوی است با استفاده‌ی صحیح از وقت. از سویی دیگر شنیده‌ایم که می‌گویند وقت طلاست. چه مبادله‌ای ارزشمندتر از این که طلا را برای کسب آگاهی بپردازیم؟

کتاب های عمومی همراهان همیشگی

بسیاری اوقات که ذهن‌مان درگیر مسائل و مشکلات است و یا از تنش‌های روزمره خسته شده‌ایم کتاب های عمومی به دادمان رسیده‌اند. این کتاب‌ها شریک ایام ناخوشی‌مان هستند. ایامی که شاید حوصله‌ی یک دوست را هم نداشته باشیم اما با ورق زدن و خواندن چند خط از این کتاب‌ها ذهن‌مان از تلاطم آزاد شده و به جهانی دیگر قدم گذاشته‌ایم.

کتاب های عمومی در زمینه‌های متفاوتی نوشته و چاپ می‌شوند. اصلا به همین دلیل است که یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر فروشگاه کتابی به فروش چنین کتاب‌هایی اختصاص دارد. افرادی که تشنه‌ی مطالعه هستند و در پی آن هستند که اوقات خود را با خواندن کتاب پر کنند به این کتاب‌ها نگاه ویژه‌تری دارند.

بسیاری اوقات پیش می‌آید که ما در مسیر رفت و آمد و در شلوغی می‌خواهیم کتابی تخصصی بخوانیم اما شرایط محیطی چنین اجازه‌ای به ما نمی‌دهد. چرا که مطالعه‌ی کتب تخصصی نیازمند حضور در محیطی آرام و ساکت است.

کتاب های عمومی در چنین موقعیت‌هایی می‌توانند بهترین انتخاب ما باشند. بسیار پیش آمده است که افراد در ابتدا به سراغ کتاب‌های عمومی رفته‌اند و از همین طریق زمینه‌ی مطالعاتی موردعلاقه‌ی خود را یافته‌اند.

از سویی دیگر افرادی که مطالعه را تنها برای زمان‌های اوقات فراغت در نظر دارند، طبیعتا به سراغ کتاب های عمومی می‌روند. کسب آگاهی و مطالعه (در هر زمینه‌ای که باشد) همواره ستودنی و قابل تقدیر است. مطالعه‌ی روزانه‌ی کتاب به مرور زمان منجر به تغییراتی مثبت خواهد شد که زندگی ما را دستخوش تغییر می‌کند.

خرید کتاب های آموزشی راهکاری برای یادگیری فنون و مهارت‌ها

کتاب های آموزشی نقش عمده‌ای در یادگیری ایفا می‌کنند. اکنون که پیشرفت علم سرعت زیادی دارد، با خرید کتاب های آموزشی می‌توان مهارت‌های جدید را کسب کرد. مثلا کتاب‌های زیادی در زمینه‌ی آموزش برنامه‌نویسی یا آموزش حسابداری و یا مواردی از این قبیل منشر شده‌اند که در کنار تمرین و تکرار می‌توانند اثرات فراوانی بر یادگیری افراد بگذارند.

فارغ از آموزش حرفه‌های مختلف، کتاب‌های آموزشی برای دانش‌آموزان و کودکان نیز بسیار مفیدند. این کتاب‌ها به رشد و توانایی آن‌ها کمک می‌کنند و موجب می‌شوند که ایده‌هایی در ذهن‌شان شکل بگیرد که قطعا در زندگی آینده‌ی آن‌ها تاثیرگذار خواهد بود.

کسب دانش و مهارت به کمک کتاب های آموزشی

گاهی افراد به دلیل زندگی در مناطق دورافتاده از نعمت آموزش بی‌بهره هستند. برای این افراد و آن‌هایی که فرصت و یا امکان حضور در کلاس‌های آموزشی را ندارند، خرید کتاب های آموزشی بهترین گزینه به شمار می‌رود. خوشبختانه اکنون به مدد وجود فروشگاه‌های آنلاین کتاب، می‌توان به آسانی به این کتاب‌ها (و البته هر عنوان دیگری) دست یافت و به کسب مهارت‌ها پرداخت.

خرید کتاب های آموزشی را می‌توان به نوعی سرمایه‌گذاری دانست. چرا که با خرید این کتاب‌ها، مهارت‌هایی کسب می‌کنیم که می‌توانیم در آینده آن‌ها را به کار بندیم و در راستای تحقق اهدافمان از آن‌ها بهره‌مند شویم. یادگیری همواره امری حیاتی است و هر زمان که فرصتی برای آن پیش بیاید باید با آغوش باز به سمت آن رفت.

قدم زدن در تونل زمان با خرید کتاب های تاریخی

تاریخ مبحث جذابی است. اگر فکر می‌کنید تنها معلمان و استادان تاریخ اقدام به خرید کتاب های تاریخی می‌کنند سخت در اشتباهید. کتاب‌های تاریخی برگی از هویت هر کشور هستند. هر نسلی باید از گذشته‌ی سرزمین و اجداد خود آگاه باشد.

نسل جوان باید از آن‌چه که بر سر مردمان و اقوام پیشین آمده است، مطلع شود و از تجربیات آنان استفاده کند. تاریخ سندی است که وقایع را بازگو می‌کند. روایتی است مکتوب از آن‌چه که در جهان رخ داده است. تاریخ از گذرگاه‌هایی طولانی عبور کرده و اکنون در قالب میراثی ارزشمند به ما رسیده است.

خرید کتاب های تاریخی و مطالعه‌ی آن‌ها بینش و بصیرت را افزایش می‌دهد. این کتاب‌ها به ما می‌آموزند که همواره پس از هر شب تاری، صبح روشنی انتظارمان را می‌کشد و به ما یاد می‌دهند که در رسیدن به هدف خود استوار باشیم و تا آن‌جا که توان‌ داریم از خاک میهن خود دفاع کنیم.

تاریخ درس زندگی است، فهرستی از نام‌های برجای مانده است. درسی است که از فراز و نشیب دوران سخن می‌گوید. از سویی پر از نام‌هایی است که از آن‌ها به نیکی یاد می‌شود و در سمت مقابل نام‌هایی که تا ابد منفور خواهد ماند. شناخت مردمان و جوامعی که در سال‌های قبل از ما می‌زیسته‌اند از جمله دستاوردهای خرید کتاب های تاریخی است.

همین کتاب‌ها هستند که حس کنجکاوی ما را بر می‌انگیزند. حالا که نمی‌دانیم در آینده چه اتفاقاتی خواهد افتاد، چه بهتر که با نگاهی به گذشته از روند وقایع مطلع شویم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

معرفی کتاب ۳۵ کیلو امیدواری

آشنایی با قدرت ذهن در کتاب «چهار اثر»

معرفی کتاب بچه‌های خاص خانه خانم پریگرین