اعضای انجمن ادبی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان همدان در فضای مجازی با هم به مشاعره پرداختند.
مربیان آفرینش های ادبی کانون استان همدان در ادامه ارتباط های خود با اعضا در روزهای قرنطینه خانگی این بار اقدام به برگزاری مسابقه مشاعره به صورت مجازی کردند.

اعضای انجمن ادبی آفرینش شهرستان های همدان، ملایر، رزن و قروه در این برنامه مجازی شرکت و در سه بخش با یکدیگر مشاعره کردند.

بر همین اساس در بخش نخست، مشاعره با حروف به شکل معمول اجرا شد و در بخش دوم مشاعره با واژه های محدود به حوزه معنای بهار و نوروز صورت گرفت و در بخش سوم ادبیات طنز کرونایی به مشاعره گذاشته شد.

این برنامه که نخستین تجربه انجمن ادبی آفرینش همدان به شکل مجازی بود، مورد استقبال اعضا قرار گرفت و بیش از ۳۰ عضو در ۹۰ دقیقه با هم به رقابت پرداختند.

زهره بهنام خو کارشناس آفرینش های ادبی استان همدان و مسلم محمدی شاعر و مربی ادبی کانون رزن این مشاعره را هدایت کردند.

یادآوری می شود پیش از این نیز یازدهمین نشست انجمن ادبی آفرینش همدان به شکل مجازی برگزار شد و آثار اعضا مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

منبع:  خبرگزاری مهر

مرتبط:

کنگره بین المللی ادبیات کودکان و نوجوانان به تعویق افتاد

فراخوان هنری و ادبی «بهارانه» در فضای مجازی منتشر شد

مجموعه داستان «قصه ما مثل شد» به ترکیه رسید

نوشته مشاعره مجازی کودکان در قرنطینه خانگی اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

گرامیداشت زادروز «هانس کریستین اندرسن»

«هانس کریستین اندرسن» (Hans Christian Andersen)، نویسنده، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس برجسته دانمارکی، دوم آوریل ۱۸۰۵ در شهر اُدِنس (Odense) دانمارک زاده شد. او آثار ادبی بسیاری آفریده است که از میان آن‌ها قصه‌های کوتاه و جذابش بیش‌ترین آوازه را در جهان دارند و به زبان‌های گوناگون برگردان شده‌اند.

اندرسن در قصه‌هایش ماجراهای تلخ و شیرین زندگی را با زبان ساده و لطیف بازگو می‌کند. بسیاری از ماجراهای این قصه‌ها هنوز در زندگی روزمره ما در جریانند و خواننده‌ی مشتاق را به اندیشیدن درباره‌ی مسائل مهم زندگی فرامی‌خوانند. قصه‌های اندرسن را در هر سنی می‌توان خواند و دوباره خواند، و هربار از خواندن‌شان لذّت بُرد و به لایه‌های تازه‌ای در آن‌ها پی بُرد. چنان که خود او نیز در آغاز قصه «هر کاری که پیرمرد بکند، درست است»[۱] می‌گوید:

«قصه‌ها نیز مانند بسیاری از آدم‌ها، هرچه از عمرشان می‌گذرد دوست‌داشتنی‌تر می‌شوند.»

شب عید است و همه شاد و خوش‌حال به دنبال خرید به این‌سو و آن‌سو می‌روند. دخترکی پابرهنه در خیابان پرسه می‌زند و چیزی می‌فروشد. کسی او را نمی‌بیند و اهمیتی نمی‌دهد که یک دختر کوچک این وقت شب، در این سرما نباید بیرون باشد. هیچ‌کس به این فکر نمی‌کند که چه سرنوشت وحشتناکی شاید در انتظار دخترکی باشد که در این شب زیبا در سرما بیرون می‌ماند! هانس کریستین اندرسن به ما گفته بود یک کودک چه احساس‌هایی را در جهان ناامن تجربه می‌کند. رؤیاهای ساده‌اش در جهانی سرد و بی‌روح، که حتی به لنگه دمپایی کهنه او نیز رحم نمی‌کند، با شتاب در برابر چشمانش ناپدید می‌شوند. همه رؤیاها جز مرگ و دور شدن از این جهان پُر از رنج برای او دور از دسترس هستند. خوب است همه ما، دست‌کم یک‌بار با قصه «دخترک کبریت‌فروش»[۲] او به این سفر برویم و همراه یک کودک، رنج و هراس او از بی‌پناهی‌اش در شبی سرد و ناپدید شدن رؤیاهای کوچک و شیرین اما دست‌نیافتنی او را تجربه کنیم. سال‌ها پس از نوشتن این قصه، جهانِ ساخته‌وپرداخته‌ی ما همچنان کودکان را وادار می‌کند در شب‌های سرد، در تنهایی و رنج، ناپدید شدن رؤیاهای کوچک‌شان را ببینند … .

…

درباره‌ی زندگی و آثار اندرسن متن‌های بسیاری نوشته شده است که خواندن آن‌ها برای آشنایی بیش‌تر با این چهره‌ی ارزشمندِ ادبیات کودکان خالی از لطف نیست. اما شاید فرصت خوبی باشد که این‌بار در سالگرد زادروز او، به رابطه‌ی خودمان به‌عنوان یک خواننده با آثار این نویسنده‌ی بزرگ نگاهی داشته باشیم. اگر در کودکی قصه‌های او را خوانده یا شنیده‌ایم، هم خودمان بار دیگر آن‌ها را بخوانیم، هم اگر کودکی در نزدیکی‌مان داریم، لذّت شنیدن آن‌ها را با او سهیم شَویم. اگر برخی یا همه قصه‌های اندرسن برای‌تان تازگی دارند، برای خواندن این آثار شیرین همراه با کودکان یا به‌تنهایی، وقت بگذارید. لطافت و همچنین واقع‌نگری و جدیت این قصه‌ها در بازتاب مسائل انسانی، هم فرصت اندیشیدن دوباره درباره معنای حقیقی زندگی را برای ما بزرگ‌سالان فراهم می‌کنند و هم میراث اندرسن برای انسان و جامعه را در اندیشه‌ی کودکان زنده نگه می‌دارد.

…

امپراتور لباس بر تن نداشت. هیچ‌کس به او نمی‌گفت لخت است، همه از لباس زیبای او تعریف می‌کردند! اشتباه نکنید، برای ترس از مجازات نبود. دو خیاط حیله‌گر برای به‌دست آوردن پولِ بی‌زحمت، به امپراتور و مردم گفته بودند لباس ویژه‌ای برای امپراتور دوخته‌اند که هر کس آن را نبیند، نادان است. امپراتور که دوست نداشت نادان به نظر برسد، در حالی که لباس تازه را نمی‌دید، وانمود کرد می‌بیند، آن را به تن کرد و بدون لباس از کاخ بیرون آمد. درباریان و مردم نیز که نمی‌خواستند نادان به نظر برسند، لخت بودن امپراتورِ کشورشان را با آن که می‌دیدند، نادیده می‌گرفتند و لباسی را ستایش می‌کردند که نبود. تنها پسرکی دانا و شجاع، آن‌چه را می‌دید فریاد زد: «امپراتور لباس بر تن ندارد!»

شاید قصه «لباس تازه امپراتور»[۳]، یکی از زیباترین روایت‌ها برای بیان معنای «انتخاب آگاهانه‌ی نادانی جمعی» باشد. انسان‌ها انتخاب می‌کنند آن‌چه را با چشم‌شان می‌بینند، انکار کنند تا در میان گروهی که خود را «دانا» می‌نامند، پذیرفته شوند! اندرسن به زیبایی به ما یادآوری می‌کند به اندیشه و شناخت خود احترام بگذاریم و به آن اعتماد کنیم. او به ما می‌گوید کودکان دانا و شجاع هستند، واقعیت‌هایی که ما بزرگ‌سالان نمی‌خواهیم ببینیم، بازگو می‌کنند و گوش دادن به آن‌ها ما را از خواب‌هایی که برای خودمان بافته‌ایم و باورشان کرده‌ایم، می‌تواند بیدار کند.

شاید برای بزرگداشت بهتر نام هانس کریستین اندرسن جنبش‌های به رهبری کودکان و نوجوانان در سراسر جهان در زمینه‌های گوناگون صلح، آموزش و طبیعت را جدی‌تر بگیریم، به پرسش‌هایی که هر روز در خانه‌ها یا کلاس‌های درسی از پدرها و مادرها و آموزگاران می‌پرسند، گوش کنیم و درباره‌ی آن‌ها بیاندیشیم. بودن در کنار کودکان فرصت بی‌مانندی برای تجربه‌ی جهان چنان که هست و فراتر از قراردادها و توافق‌های جمعی برای دیدن و ندیدن است. از این فرصت بهره ببریم.

…

پری دریایی اندرسن، برخلاف برداشت‌های رایج، ساده‌دل نیست که گرفتار فریب جادوگر شده باشد. او شجاع است و فراتر از سرنوشتش می‌اندیشد. او آگاهانه تصمیم می‌گیرد داشته‌هایش را از دست بدهد تا چیزی گران‌بهاتر به‌دست بیاورد. قصه «پری دریایی کوچک»[۴] پایانِ خوش متعارف ندارد، بلکه به ما می‌گوید، برخی انتخاب‌ها و تصمیم‌ها، دردناک و شاید مانند از دست دادن باشند. اندرسن بازهم با روشی دیگر به ما یادآوری می‌کند که همه چیز چنان نیست که می‌پنداریم.

خواندن قصه‌های «پری دریایی کوچک» و «جوجه اردک زشت»[۵] شاید به ما کمک کند استعدادها، خواست‌ها، تصمیم‌ها و دیدگاه‌های متفاوت یا ناآشنای کودکان و نوجوانان را بهتر دریابیم. شاید همه چیز چنان که اکنون می‌بینیم، پیش نرود. شاید با پیگیری یک تصمیم یا رشد یک استعداد متفاوت، آینده‌ای زیباتر از آن‌چه در ذهن ما نقش بسته، پدیدار شود.

هریک از قصه‌های هانس کریستین اندرسن پنجره‌ای به زاویه‌ای از زندگی است که شاید از دید ما دور مانده باشد. اکنون فرصت خوبی است تا هر روز یکی از این پنجره‌ها را بگشاییم، همراه کودکان از خواندن قصه‌ها لذّت ببریم و درباره‌ی آن‌ها بیاندیشیم. شاید بهترین شیوه برای بزرگداشت اندرسن، نه بزرگداشت نام، بلکه خواندن و اندیشیدن دربارهٔ میراثی است که از او برای ما به‌جا مانده است

منبع:https://ketabak.org

مرتبط:

کتاب «قصه‌ی عمو نوروز و خاله نوبهار» بازنشر شد

مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد

«سایه هیولا» برگزیده دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان شد

نوشته خوانش دوباره قصه‌های هانس کریستین اندرسن اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

۱۴ فروردین روز جهانی کتاب کودک است. از سال ۱۳۴۹ در ایران این روز به رسمیت شناخته شده‌ است و وزارت آموزش و پرورش در سال ۱۳۵۰ روز ۱۴ فروردین هر سال را روز جهانی کتاب کودک در ایران اعلام کرد. به انگیزه این روز به گفتگو با غلامرضا بکتاش، شاعر کودک نشسته ایم. حاصل

کودکان امروز ما در اشعار محاوره‌ای ۵۰ سال قبل مانده‌اند/ ادبیات باید کودکان را خلاق بار بیاورد۱۴ فروردین روز جهانی کتاب کودک است. از سال ۱۳۴۹ در ایران این روز به رسمیت شناخته شده‌ است و وزارت آموزش و پرورش در سال ۱۳۵۰ روز ۱۴ فروردین هر سال را روز جهانی کتاب کودک در ایران اعلام کرد. به انگیزه این روز به گفتگو با غلامرضا بکتاش، شاعر کودک نشسته ایم. حاصل این گفتگو را با هم می خوانیم:

غلامرضا بکتاش، شاعر کودک و نوجوان در گفت‌و‌گو با ایکنا از همدان با اشاره به اینکه در سال‌های ۶۶ تا ۶۸ زمانی که تنها ۱۴- ۱۵ سال داشت غزل، مثنوی و رباعی می‌سرود، گفت: کار با کودک را در سال ۱۳۷۱ آغاز کردم که از آن زمان تا به امروز یک تنه نوشتن و سرودن برای کودک و نوجوان را ادامه داده ام.
بکتاش با اشاره به اینکه «آفرین به آفتاب» اولین اثر چاپ شده از او است، گفت: اولین اثر از من در سال ۸۲ زمانی که ۳۰ سال داشتم از سوی سوره مهر چاپ شد، هیچ گاه برای چاپ آثار خود عجله نداشتم اما امروزه متاسفانه نویسنده‌های جوان ما بسیار عجولانه به فکر چاپ اثر خود هستند.
این شاعر موفق عرصه کودک و نوجوان با اشاره به اینکه متأسفانه امروز دستان کودکان و نوجوانان ما به فضای مجازی آلوده شده است، گفت: به نظر من فضای مجازی هیچ جذابیتی برای کودکان ندارد و حتی موجب عدم رشد خلاقیت و تفکر آنها نیز می‌شود.
این شاعر ملایری با اشاره به اینکه بیش از ۳۰ کتاب از وی چاپ شده است، افزود: «آفرین به آفتاب»، «رونویسی از بهار»، «در حیاط ما»، «یک سیب شیرین»، «نوجوانی درخت کاج»، «با دعای باران»، «تا رادیو خبر داد»، «پالیز»، «با دو چشمم می‌چشم»، «حال غنچه خوب است»، «مورچه زحمتکش است»، «در دلم دریا بریز»، «مگر لب زیپ دارد» بخشی از آثار وی است.

ادبیات کودک و نوجوان باید کودکان را خلاق بار بیاورد
وی با اشاره به اینکه «مگر لب زیپ دارد» تازه ترین اثر وی است، گفت: کتاب «مگر لب زیپ دارد؟» سال ۹۷ از سوی انتشارات شکوفه‌امیرکبیر برای کودکان منتشر شد که در سی‌وهفتمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران نیز شایسته تقدیر شناخته شد.
مربی کانون پرورشی ملایر با اشاره به اینکه شعر کودک و نوجوان ظرافت‌های خاص خود را دارد، ابراز کرد: دیدگاه یک شاعر کودک و نوجوان باید از دیدگاه مخاطب خود بوده و همسو با کودکان باشد.
بکتاش با اشاره به اینکه ادبیات کودک و نوجوان باید تلاش کند تا کودکان را خلاق بار بیاورد، گفت: شعر کودک و نوجوان علاوه بر حساسیت‌هایی که دارد، ظرفیتی مناسب برای انتقال مفاهیم و عقاید دینی و اجتماعی و انسانی و بستری فراهم برای رشد ذهن و خلاقیت کودکان و نوجوانان است.
کارشناس مجله شعر کیهان بچه‌ها، با بیان اینکه شعر کودک باید بتواند گره‌ای را باز کرده و امید و شادی را برای کودک به ارمغان آورد، گفت: پایان اشعار و داستان‌های کودک باید باز و امید بخش باشد تا موجب شادی فرزندان ما شده و غم را از وجود آنها بزداید نه آنکه باعث غم آنان شود.

عدم توجه به طبیعت از خلأهای کار در حوزه کودک و نوجوان

وی با بیان اینکه یکی از خلأهای کار در حوزه کودک و نوجوان، عدم توجه به طبیعت است، گفت: آن چیزی که همواره مورد توجه من بوده و در اشعارم به کرات دیده می‌شود، «الهام از طبیعت» است اما این مهم در آثار بسیاری از فعالان این حوزه کم به چشم می‌خورد.
بکتاش ادامه داد: می‌توان یک بار زندگی را با طبیعت گره زد و به مخاطب خود القاء کرد برای نمونه، «کلاغ ها مستاجر هستند»، این عبارت تلفیق طبیعت و یک باری از زندگی است که که می‌تواند به کودکان و نوجوانان این مهم را القا کند که بسیاری از کودکان ما مستاجر هستند.
این داور جشنواره بین‌المللی شعر فجر با اشاره به اینکه، نیاز امروز کودکان ما، افزایش اعتماد به نفس آنها است، گفت: کودکان و نوجوانان امروز ما برخلاف ظاهر، اعتماد به نفس پایینی دارند و خواسته‌های والدین خود را بیان می‌کنند و از خود چیزی برای گفتن ندارند.
وی ادامه داد: فرزندان ما امروز همه بی‌خاطره هستند و تنها خواسته‌های پدر و مادر را دنبال می‌کنند، در این میان باید پدران و مادران اجازه دهند تا فرزندانشان خود برای آینده خود تصمیم بگیرند، چرا والدین می‌خواهند ۷۰ میلیون پزشک، مهندس و افرادی با پست‌های عالی دولتی تحویل جامعه دهند!
بکتاش با اشاره به اینکه ۲۸ سال است شاعر کودک بوده و در کانون پرورشی کودک و نوجوان فعال است، عنوان کرد: من باوجود آنکه ۴۶ سال از بهار زندگی‌ام می گذرد اما همچنان کودکی خود را از دست نداده و تمام خاطرات کودکی‌ام را به یاد دارم.

شعرخوانی می‌تواند به نیاز علمی، آموزشی و عاطفی کودک پاسخ دهد

وی بیان کرد: کودکان امروز با وجود آنکه والدین رفاه بیشتری را برای آنان فراهم کرده‌اند اما در اصل با آنان نامهربان بوده و آنان را درک نمی‌کنند و دوست دارند که فرزندانشان طبق خواسته‌های آنان پیش بروند.
این شاعر کودک و نوجوان گلایه‌ای از خانواده‌ها و مربیان مهد‌های کودک نیز داشت و گفت: متأسفانه کودکان امروز ما با هدایت‌های والدین و مربیان مهد‌های کودک، همچنان در شعر‌های محاوره‌ای قدیم، «یک توپ دارم قلی قلی…» و از این نوع اشعار مانده‌اند.
بکتاش با اشاره به اینکه متاسفانه فرزندان امروز خیلی اشعاری از شاعران حوزه کودک و نوجوان از بر نیستند، ابراز کرد: شعر خوانی فعالیتی است که می‌تواند به نیاز علمی، آموزشی و عاطفی کودک را پاسخ دهد.

محاوره‌نویسی شعر خردسال نیست

وی با بیان اینکه محاوره‌نویسی آفت شعر کودک است، گفت: آیا شعر محاوره شعر خردسال است؟ خردسال کسی است که خواندن و نوشتن بلد نیست؟ اما چرا مجلات رشد که ویژه دبستانی‌هاست پر از شعر محاوره است؟
این شاعر ملایری با اشاره به اینکه اشعار بسیاری دارد که متأسفانه به مرحله چاپ نرسیده است، ابراز کرد: من یک نویسنده مستقل هستم اما گویا اشعارم به مزاج برخی افراد در انتشاراتی‌ها خوش نمی‌آید در حالی که من معتقدم بسیاری از افرادی که به عنوان کارشناس در این انتشاراتی ناظر بر تألیفات هستند غیرحرفه‌ای برخورد می‌کنند.
گفتنی است آنچه در اشعار غلامرضا بکتاش در حوزه کودک و نوجوان به چشم می‌خورد؛‌ آشنایی کودکان با مفاهیم ارزشمندی همچون، ایمان به خدا، معاد، تلاش، امید به آینده، شکرگزاری، احترام به دیگران و سایر مفاهیم انسانی و اسلامی است که بی‌شک در آموزش و انتقال این آموزه‌های ارزشمند خوب برآمده است.
این شاعر نام آشنای ملایری، جایزه کتاب سال، سلام بچه‌ها، کتاب فصل، جشنواره مطبوعات کودک و نوجوان و غیره… را در کارنامه کاری خود دارد، داور چندین دوره جشنواره‌ بین المللی شعر فجر نیز بوده است.

منبع:https://www.zirnevisnews.ir

مرتبط:

مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد

نه به روز جهانی اهمیت می‌دهیم و نه می‌گذاریم به آن بپردازند

جایزه آسترید لیندگرن ۲۰۲۰ به یک تصویرگر رسید

نوشته کودکان ایرانی در اشعار محاوره‌ای ۵۰ سال قبل مانده‌اند اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

نازیلا نوبهاری در قالب یک روایت خاطره، درباره اولین تجربه زیستی خود در موقعیت بحران نوشته است.

نازیلا نوبهاری نوروز امسال شاید خاص‌ترین نوروزی باشد که در دو سه دهه اخیر ایران به خود دیده است. نوروزی که به دلیل شیوع بیماری کرونا و بحران اجتماعی بهداشتی پیوست با آن جامعه ایرانی را در نوعی بهت و شک فرو برده است. با این همه و به روایت تاریخ شاید نه به این ابعاد اما در ساختاری متفاوت‌تر این اولین نوروزی نیست که ایران و ایرانیان با بحران روبرو می‌شوند و انسان ایرانی در گذر جبری تاریخ روزگارش را در آن سپری می‌کند. یادداشت‌های که در بخش «روایت بحران» در خبرگزاری مهر طی روزهای اخیر منتشر می‌شود، نگاهی است متفاوت از سوی هنرمندان اهل قلم به زیست و زندگی خود در بحران. روایت‌هایی که گاه عاشقانه است و گاه تلخ. گاه گزارش‌گونه است و گاه کاملاً حس‌برانگیز.

آنچه در ادامه می‌خوانید داستانی است از نازیلا نوبهاری از نویسندگان حوزه کودک و نوجوان و خالق آثار داستانی چون یک فنجان قهوه تلخ، شب ققنوس، دوشیزه مهتاب، پیاده روهای ناهموار، روی آسفالت داغ که یک روایت خاطره‌ای درباره اولین تجربه زندگیاش در بحران را در بر می‌گیرد:

۷ سالگی برای هر شخصی مهم‌ترین بخش زندگی اوست. پایان اولین مرحله از رشد و پا گذاشتن به دنیای جدیدی که قرار است با شروع آموزش و در تعامل با دنیای بیرون از خانه تجربه شود، اما برای آنان که به سن و سال امروز من هستند ۷ سالگی ابعاد گسترده‌تری داشته است. آغازی که با یک سلسله تحولات عظیم اجتماعی و سیاسی به همراه بوده است. کودکی‌های ما خیلی زود با موج این دگرگونی ها به پایان رسید و رنگ و بوی اضطراب و زندگی تنگاتنگ با یک بحران چند ساله را به خود گرفت.

نازیلا نوبهاری چندماهی بود که سال تحصیلی آغاز شده بود و مثل هر کلاس اولی ذوق و شوق رفتن به مدرسه در دلم جوش می‌زد. لباس فرم مدرسه، سارافون آبی با آن بلوزهای سفید و یقه‌های آهارزده و ربان های خالدار و براقی که باید به موهایمان می‌زدیم در نظرم زیباترین لباس دنیا بود. دی ماه سال ۵۷ را خیلی خوب به یاد می آورم. مادرم برای تشویق من یک جفت کفش ورنی سفید که پاپیونی کوچک و صورتی روی آن خودنمایی می‌کرد خریده بود. تازه امتحانات ثلث اول تمام شده بود و کفش ورنی سفید جایزه کارنامه عالی و معدل ۲۰ من بود. هر شب با خوشحالی کفش‌هایم را توی بغل می‌گرفتم و می‌خوابیدم. صبح دوباره کفش‌ها را توی جعبه می‌گذاشتم و گوشه‌ای پنهانش می‌کردم. برای پوشیدن کفش‌ها منتظر موقعی بودم که آنها را بپوشم و به همکلاسی‌هایم نشان بدهم، اما از بخت بد درست از روزی که مادرم کفش‌ها را به من داد مدرسه‌ها به دلیل شلوغی و تظاهراتی که در سطح شهر در جریان بود تعطیل شد. چند روزی توی خانه ماندم و در هر فرصتی سراغ جعبه می‌رفتم و با لذت به برق ورنی کفش‌ها خیره می‌شدم و پاپیون صورتی آن را لمس می‌کردم، اما توی خانه هیچکس مثل من خوشحال نبود. به راحتی می‌توانستم نگرانی را در چشمان پدر و مادرم ببینم که مدام یا پای اخبار تلویزیون بودند یا گوششان را به رادیو چسبانده بودند. با اینکه درک زیادی از شرایط بحرانی آن روزها نداشتم ولی خیلی خوب آشفتگی اوضاع را احساس می‌کردم. گاهی صدای هیاهو و شلیک گلوله که شب‌ها از بیرون شنیده می‌شد مادرم را مضطرب می‌کرد و اخم‌های پدرم را در هم گره می‌زد.

بعد از چند روز خانه نشینی قرار بود برای خرید از خانه خارج شویم هوای شیراز در آن فصل سال خنک و مطبوع بود، ولی با اصرار مادرم لباس گرم پوشیدم و به جای چکمه‌های زشتِ پلاستکی که دوستشان نداشتم یواشکی به سراغ جعبه‌ی جادویی رفتم. دیگر صبرم برای پوشیدن کفش‌ها تمام شده بود… پاهایم توی کفش‌های ورنی راحت و گرم بود. انگار روی ابرها راه می‌رفتم.

دقایقی بعد هنوز مسافت زیادی از خانه دور نشده بودیم که شلوغی و تجمع مردم در پیاده روها و حاشیه خیابان‌ها مادرم را به دلشوره انداخت، این را خیلی خوب از فشار دستش که داشت انگشتانم را له می‌کرد فهمیدم. آخی! که از گلویم خارج شده بود هنوز توی هوا سرگردان بود که دستان پدرم مثل قلاب دور کمرم حلقه شد و مرا از زمین بلند کرد. آنقدر محکم بغلم کرده بود که نفسم داشت بند می‌آمد. صدای فریاد مردم که جملاتی را تکرار می‌کردند و به سمت بالای خیابان می‌دویدند هر لحظه بلندتر می‌شد. با شنیده شدن صدای شلیک تیرها که توی هوا سوت می‌کشید و دنبال مان می‌آمد پدر و مادرم شروع به دویدن کردن. از روی شانه‌ی پدرم نگاهم به خیابان و هرج و مرج پشت سرمان بود که یک دفعه قلبم از حرکت ایستاد.

لنگه کفش ورنی سفید من با آن پاپیون صورتیِ خوشرنگ کف خیابان افتاده بود. جیغی که آماده فریاد زدنش بودم با دیدن له شدن لنگه کفشم زیر پای مردمی که در حال دویدن بودن، به بغضی تبدیل شد که قلبم را شکست…

رؤیای کفش ورنی و آرزوی پُز دادن به بچه‌های مدرسه در یک چشم برهم زدنی دود شد و به هوا رفت. یک هفته تب و خوابیدن در بستر اولین خاطره‌ی من از یک روز بحران زده، درست در آغاز دورانی بود که هر روزش خاطره شد.

منبع:https://www.ghatreh.com

مرتبط:

مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد

چاپ ۵ کتاب کودکانه قصه و شعر برای بچه‌ها

عرفا و حکما چه نگاهی به ادبیات کودکان داشتند

نوشته نازیلا نوبهاری در قالب یک روایت خاطره اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

علی بن محمد انوری معروف به انوری ابیوردی ملقب به پیامبر قصیده سرایان

اوحدالدین محمدبن محمد انوری (یا علی بن محمد انوری) معروف به انوری ابیوردی ملقب به پیامبر قصیده سرایان، حجه الحق، امیرالاجل العمید از جملهٔ شاعران و دانشمندان ایرانی سده ششم هجری در دوران سلجوقیان است. تحصیلات او در علوم ادبی و عقلی زمان، خاصه حکمت و ریاضیات و نجوم بود. او پیرو و مدافع ابن سینا بود.

علی بن محمد انوری استاد قصیده سرای شعر پارسی و آراسته به هنرهای خوشنویسی و موسیقی بوده است. او از دانش‌ های ریاضیات، فلسفه و موسیقی بهره ور و در اخترشناسی به زبان خود مرجع بوده است. وجود گواه ها و نشانه هایی در شعر انوری سخن از آگاهی او از موسیقی دارد و همین امر برخی از پژوهندگان را برانگیخته تا او را موسیقی دانی تحصیل کرده بدانند.

دوران کودکی انوری

انوری در دوران کودکی و اوایل دوران جوانی به تحصیل در علوم متداول زمان خود پرداخت و در بیشتر علوم از جمله حکمت و ریاضی و نجوم توانست مایه کافی بیندوزد؛ پدرش محمد در همان اوایل عمر وی از دنیا رفت و مال بسیاری را برای بازماندگان خویش به­ جای گذاشت.

انوری با آن­که در آن وقت بهره‌ی فراوانی از دانش های زمان به ­دست آورده بود و بر خویشان و اطرافیان خود هم از این جهت برتری داشت، با این ­حال وی مردی خوش گذران بود و دیری نکشید که میراث پدر را در اندک زمانی در راه عیش و نوش و خوش گذرانی صرف کرد و مفلس و بی چیز شد. و ناچار شد برای تهیه‌ی وسایل زندگی و امرار معاش به شاعری که در آن روزگار رواج داشت بپردازد.

علی بن محمد انوری هم­چنان در نهایت تنگدستی در مدرسه ی منصوریه ی طوس تحصیل می کرد وی در اوقات تحصیل مخارج روزانه‌ی خویش را با سختی فراهم می کرده است.

چگونگی روی‌آوردن محمد انوری به شاعری
گفته ­اند روزی انوری بر در مدرسه­ نشسته بود، مشاهده کرد که مرد محتشمی با غلامان بسیار از آنجا می­ گذرد انوری از فردی که در آنجا بود پرسید: این مرد کیست؟ گفتند: شاعر سلطان سنجر است.

انوری با خود گفت: عجبا شیوه‌ی شاعری با این پستی و این شخص چنین محتشم است، و پایه‌ی علم بدین بلندی و من چنین فقیر و بی‌چیزم؛ از دیدن آن حال، بر آن شد که او هم برای امرار معاش به شاعری بپردازد و در همان شب تصمیم گرفت که قصیده ای بسراید که با این مطلع است: وی صبح روز دیگر برای عرض قصیده، متوجه حضور سلطان سنجر شد و آن ­را برای وی خواند. سلطان هم از شنیدن آن قصیده بسیار خوشش آمد و او را در زمره‌ی نزدیکان درگاه خود جای داد و برای او جایگاهی معین تعیین کرد.

آثار و تالیفات محمد انوری

دیوان انوری قریب به پانزده هزار بیت می باشد

۱٫ بشارت­ الاشارات، در شرح اشارات شیخ­ الرئیس ابن ­­سینا که در منطق و حکمت نوشته است.

۲٫ دیوان انوری قریب به پانزده هزار بیت می باشد. این دیوان در قالب های شعری مختلفی مانند قصیده و قطعه سروده شده است. بیشتر شهرت انوری برپایه قصاید اوست و اشعار فکاهی و هزل وی عمدتاً در قالب قطعه می باشند.

۳٫ عیون­ الحکمه، که کتاب مختصریست در حکمت، مشتمل بر علوم منطق و طبیعی و اللهی.

۴٫ همچنین انوری کتابی در طب یا نجوم بنام «کتاب مفید» بنام شاه قطب الدین مودود برزنگی حاکم موصل تالیف کرده بود.

۵٫ کتاب تهافت، که این کتاب از جمله مصنفات امام­ محمد غزالی است. انوری علاوه بر دیوان شعری دارای آثار دیگری بوده که نسخه­ ی آن­ها از میان رفته است. و اثری از آن­ها باقی نیست.

حوادث زندگی انوری
از بعضی اشارات در شعر او دانسته می شود که او به بیماری نقرس دچار بوده و در قطعه ­ای که در طلب شراب سروده است می گوید:

بزرگوارا دانی کز آفت نقرس
زهر ترشی من بنده می­ پرهیزم

بیماری نقرس بر طبق آنچه مشهور است، بیماری افراد مرفه و اشراف بوده است؛ سلطان سنجر هم دو بار به هنگام بیماری وی به ملاقاتش رفته است و این نکته نیز نشان دهنده ی دو چیز است یکی وضع مالی او که می توانسته است ترتیب چنین ملاقاتی را در منزل خویش فراهم کند و دیگر توجه بیش از حد پادشاهان مقتدری چون سلطان سنجر به او است.

یکی دیگر از حوادث زندگی انوری اتهام به ساختن هجو مردم بلخ است؛ ماجرا از این قرار است که در قطعه‌ای طنزآمیز بسیار زیبا چهار شهر از شهرهای خراسان بزرگ (بلخ و مرو و نیشابور و… را) که گوینده‌ی آن،(کسی که این قطعه را سروده) مورد نقد و نظر قرار داده بود که عده‌ای از مردم این شهرها، انتشار این شعر را به انوری منسوب دانسته‌اند که این ماجرا باعث شد تا غوغایی در میان مردم بلخ برانگیزد و خشم آنها را شعله‌ور کند.

شاعر را که اتفاقا در آن زمان هم در بلخ بود مخفیانه گرفتند و پارچه‌ای بر سر او کشیدند و در شهر گرداندند و قصد کشتن او را داشتند؛ (این نوع شعر مصداق لغوی خویش را که شهر آشوب بود پیدا کرد) اما جمعی از بزرگان بلخ که دوستان و ممدوحان انوری بودند، از قبیل قاضی حمیدالدین بلخی (مؤلف مقامات حمیدی) و چند تن دیگر به حمایت از وی برخاستند.

او نیز یکی از زیباترین قصاید خویش را که از شاهکارهای قصیده سرایی در تاریخ شعر زبان فارسی است در این باره سرود که به مطلع زیر شروع می­ شود:

ای مسلمانان فغان از دور چرخ چنبری
وز نفاق تیر و قصد ماه و کید مشتری

که در آن موقع از چنین قطعه‌ای بهره جست و مردم بلخ را ستود تا از این مهلکه جان سالم به در برد؛ حقیقت امر هم همین بوده است که گوینده‌ی آن شعر انوری نبوده بلکه یکی از شاعران هم عصر او “فتوحی مروزی” بود که با انوری نوعی رقابت و معارضه داشته.

اتفاق دیگری که در زندگی انوری به­ وجود آمد شایعه ای بود که بر سر همه ی زبان‌ ها پیچید که به­ زودی طوفانی در عالم روی خواهد داد که جهان را زیر و رو خواهد کرد؛ یکی از کسانی هم که در پیش بینی این واقعه از همگان بیشتر شهرت یافت و تقریبا قصه به نام او تمام شد، انوری بود، وی به­ علت احاطه‌ای که بر ریاضی و نجوم و علم هیأت داشت، سخنش در میان مردم با اهمیتی بسیار تلقی شد و همه جا این داستان به نام او گره خورد.

اما زمان تعیین ­شده که سال ۵۸۲ هجری قمری بود فرا رسید و نه تنها هیچ اثری از آن طوفان مشاهده نشد بلکه برگی هم از درختان به پایین نیامد و این ماجرا باعث سرشکستگی انوری شد.

زبان شعر انوری

علی بن محمد انوری طبعی قوی و اندیشه‌ایی مقتدر و مهارتی وافر در آوردن معانی دقیق و مشکل در کلام روان و نزدیک به لهجه‌ی مخاطب زمان خود داشت، و بزرگ ترین وجه اهمیت او در همین نکته‌ی اخیر یعنی استفاده از زبان محاوره است.

او به این ترتیب تمام رسوم پیشینیان را در شعر در هم نوردیده و طریقه ای تازه در آن ابداع کرده است که علاوه بر مبتنی­ بودن بر زبان مخاطب، با رعایت سادگی کلام و آمیزش آن به لغات عربی و استفاده از اصطلاحات علمی و فلسفی و تشبیهات و استعارات بسیار همراه است.

انوری بیشتر در قصیده و غزل و قطعه سرآمد شاعران ایران و از ارکان استوار شعر و ادب فارسی شد و به مرتبتی رسید که او را یکی از سه پیامبر شعر فارسی بدانند.

هجویات انوری

بزرگ ترین وجه اهمیت انوری در استفاده از زبان محاوره است

انوری در پاره‌ای از قطعات و همچنین در مثنوی کوتاهی که دارد به بدگویی اشخاص پرداخته است. ناگفته نماند که هجوگویی و مطای به در آن زمان خود وسیله‌ی تفریح خاطر و دور کردن اندوه و ملال از مردمان بوده است، و پادشاهان و امرا، شعرا را به این امر تشویق می کردند و گرفتگی حال خود را به این راه از خاطر دور می کردند.

کمتر شاعر مدیحه ­سراست که گرد هجو نگشته باشد، با این وجود بعضی‌ها متانت و نزاکت را حفظ کرده‌اند و کمتر در اشعار آنها الفاظ قبیح و زشت آمده است و بعضی دیگر هم بی پروا به فحش و دشنام و الفاظ زشت پرداخته‌اند.

انوری هم ماند دیگر شعرای آن روزگار رسمی در پیش گرفته بود و شیوه‌ی او آن بود که ابتدا شخصی را می‌ستود، اگر دریافت صله و پاداشی از او نمی‌دید به قطعه ای دیگر او را تهدید می‌کرد و این کار را تا جایی ادامه می داد تا دست­مزدش را از آنان بگیرد.

هجوهای انوری فقط در بعضی از قطعات و مثنوی‌های اوست و قصاید و غزلیات او از الفاظ زشت و رکیک خالی و مبراست.

تخلص انوری
هم­چنان­ که خود گفته و معاصرانش آورده‌اند تخلص وی انوری است اما بنا بر قول دولتشاه سمرقندی تخلص او نخست خاوری، که منسوب بوده به دشت خاوران، (شهر انوری هم یعنی ابیورد در آن دشت واقع بوده است) بوده است؛ که وی بعدها به فرمان امیر خویش “عماره” آن تخلص را رها کرده و انوری را برگزید است و این لقب را آن‌ طور که گفته شد خود اختیار نکره بلکه دیگران به او داده‌اند.

مذهب انوری
قاضی نورالله شوشتری بنا بر روشی که در کتاب مجالس‌المومنین دارد او را شیعِه‌ی اثنا عشری(دوازده امامی) و پیرو مذهب جعفری دانسته است. گذشته از نظر شوشتری آنچه از بیشتر اشعار وی استنباط می‌شود این است که وی شافعی مذهب و پیرو اهل سنت و جماعت بوده چون در اشعارش مکررا از خلفای چهارگانه یاد کرده و آنها را ستوده و از رافضی و خوارج بد گفته و بیزاری جسته است.

احتمال اینکه وی از پیروان اهل سنت و جماعت بوده بیشتر است؛ اما در حقیقت وی به امیرالمؤمنین و خاندان مصطفی(ع) بیش از دیگران معتقد بوده است و شاید علی را بر دیگران برتر می نهاده است.

شیوه و سبک شاعری انوری

انوری از شعرای بزرگ پارسی است و در فن قصیده ­سرایی از اساتید بزرگ به­ شمار می­ رود. و چنان­که فردوسی و سعدی در حماسه­ سرایی و غزل­ گویی مشهور و مسلم نزد استادان فن هستند؛ انوری هم در قصیده ­گویی پیش اکثر فضلا و شعرا در مرتبه­ ی اول جای دارد و او را پیشوای قصیده­ سرایان می ­دانند.

انوری بیشتر از ابوالفرج رونی تقلید می­ کرده و نظیر قصاید او بسیار سروده، ولی سبک شعری انوری بسیار کامل­تر و پر مغزتر و آمیخته به اطلاعات علمی است.

وفات انوری

قبر انوری در بلخ در کنار مزار سلطان ­احمد خضرویه (یکی از سلاطین آن روز در ایران) است

تاریخ دقیق وفات انوری هنوز مشخص نشده است ولی بنا بر گفته دولتشاه سمرقندی در سال ۵۴۷ هجری قمری در بلخ دانسته شده است؛ همچنین او گفته است مقبره الشعرای تبریز که قبر انوری در بلخ در کنار مزار سلطان ­احمد خضرویه (یکی از سلاطین آن روز در ایران) است.

منبع:https://www.beytoote.com

مرتبط:

دانستنی‌هایی درباره مسمومیت با ویتامین

آشنایی با انواع تقویم ها ی جهان و شروع تقویم

بشقاب پرنده یا به انگلیسی UFO به یک فضاپیما گفته می شود

نوشته علی بن محمد انوری ملقب به پیامبر قصیده سرایان اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

عباس جهانگیریان از دریافت دیپلم افتخار دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان در سال ۲۰۲۰ برای کتاب «سایه هیولا» خبر داد.

این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان گفت: پیش از من هوشنگ مرادی کرمانی، محمدرضا یوسفی، فرهاد حسن‌زاده، جمشید خانیان، احمدرضا احمدی، محمدهادی محمدی و محمدرضا شمس هم دیپلم افتخار کنگره بین‌المللی ادبیات کودک و نوجوان را دریافت کرده‌اند. بابت این موضوع خوشحال هستم اما این خوشحالی‌ام صرفا به این دلیل که دریافت‌کننده این دیپلم افتخار هستم، نیست. برای ایران خوشحالم و این اتفاق خوبی است که همیشه در عرصه‌های ادبیات، هنر و ورزش نماینده‌ای داشته باشیم.

او با بیان‌ این‌که نسبت به رمان «سایه هیولا» کم‌لطفی شده بود، اظهار کرد: این رمان در جشنواره‌ها دیده شده بود، اما از نظر در دسترس قرار گرفتن مخاطب، وقفه‌ای در آن به وجود آمده بود. خوشحالم این موضوع باعث خوانده شدن این رمان می‌شود. خواندن رمان «سایه هیولا» شاید کمک کند تا ما به محیط‌بانان، محیط ‌زیست و گونه‌های جانوری که در ایران رو به انقراض هستند، توجه کنیم و نگاه جدید و متفاوتی نسبت به آن‌ها داشته باشیم و به عنوان حامی محیط‌بان‌ها که مظلوم واقع شده‌اند، بتوانیم به آن‌ها کمک کنیم.

جهانگیریان درباره حضور ادبیات کودک ایران در عرصه جهانی و جوایز ادبی بین‌المللی و تاثیر آن بر معرفی ادبیات ایران به دیگران، توضیح داد: فکر می‌کنم ما دو دستگاه دیپلماسی داریم؛ دستگاه دیپلماسی رسمی که نمادش وزارت خارجه ایران است و دیگری دستگاه دیپلماسی پنهان و غیررسمی به نام هنر، ادبیات و ورزش؛ که این بخش از نظر ارتباطات عاطفی بین ملت‌ها، تاثیر بیشتری نسبت به دیپلماسی رسمی دارد. ما در دوره‌هایی شاهد بودیم که چگونه نویسندگان روسی بر افکار عمومی ما تاثیر داشتند یا نویسندگان فرانسوی و انگلیسی یا نویسنده‌های دیگر. نویسندگان قلب‌های ملت‌ها را به روی یکدیگر می‌گشایند. این موضوع یکی از بهترین جریان‌های دیپلماسی در دنیا است که می‌تواند پلی میان ملت‌ها باشد. زمانی میان ایران و ارمنستان پل ادبی شکل گرفت که بی‌گمان روی دیپلماسی رسمی تاثیر داشت. ابتدا باید ملت‌ها یکدیگر را بپذیرند و با هم ارتباط داشته باشند تا این موضوع بر دیپلماسی رسمی دولت‌ها سایه بیندازد.

او در ادامه خاطرنشان کرد: در این زمینه در کشور ما کم‌کاری شده است. هم وزارت خارجه ما، هم سازمان فرهنگ و ارتباطات و هم وزارت ارشاد تلاشی که باید برای معرفی ادبیات ایران در جهان انجام بدهند، انجام نمی‌دهند. برای اولین‌بار در سال گذشته وزارت ارشاد، پرونده ۱۰ نویسنده ادبیات کودک را تهیه، به انگلیسی ترجمه و به دنیا معرفی کرد. این اتفاقی که در وزارت ارشاد افتاد، می‌توانست در سال‌های گذشته هم بیفتد. حمایت وزارت ارشاد از کسانی که برای جوایز ادبی معرفی می‌شوند می‌تواند موثر باشد.

این‌ نوسنده همچنین بیان کرد: موضوع دیگر بی‌حسی صدا و سیما نسبت به رویدادهای فرهنگی است. صدا و سیما هیچ واکنشی نسبت به رویدادهای ادبی فرامرزی ایران ندارد، اگر امروز یکی از نویسندگان ایران نوبل هم ببرد بازتابی در صدا و سیما نمی‌بینید. این موضوع به حمایت نکردن دستگاه‌های رسمی و دولتی از جریان‌های ادبی و هنری برمی‌گردد. صدا و سیما نسبت به فعالیت‌های ورزشی بسیار حساسیت دارد و هرگونه موفقیتی در عرصه ورزشی داشته باشیم، تمام شبکه‌های تلویزیونی آن را پوشش می‌دهند اما ندیده‌ام رسانه ملی بازتابی از کن، اسکار و برلین یا از جایزه‌های مختلف از آسترید لیندگرن یا هانس کریستین اندرسون، در حد یک خبر داشته باشد. در هر حال لازم است مقداری نگاه فراجناحی در رسانه‌های رسمی شکل بگیرد و از جریان‌های هنری و ادبی حمایت داشته باشند تا اتفاقی بیفتد. نمی‌شود که شورای کتاب کودک، انجمن نویسندگان، دانشگاه شیراز، موسسه تاریخ ادبیات کودک و کانون پرورش فکری هرکدام برای خودشان تلاش‌هایی بکنند اما دولت‌ها بی‌اعتنایی کنند؛ باید همه این‌ها با هم متحد باشند و از نویسندگان منتخب حمایت کنند و بعد دستگاه‌های رسمی مانند وزارت ارشاد و سازمان فرهنگ و ارتباطات حمایت کنند تا اتفاقی بیفتد و جایزه‌ای به ایران آورده شود، فرقی نمی‌کند چه باشد.

او درباره دریافت دیپلم افتخار دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان در سال ۲۰۲۰ (سی‌وهفتمین کنگره بین‌المللی ادبیات کودک و نوجوان) که در مسکو برگزار خواهد شد، با توجه به شیوع ویروس کرونا، گفت: احتمالاً خود روسیه هم برگزاری سی‌وهفتمین کنگره بین‌المللی ادبیات کودک و نوجوان، دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان را عقب بیندازد. زمان دقیق آن را نمی‌دانم که کی برگزار می‌شود اما به هر حال در تمام دنیا تجمعی وجود ندارد. فعالیت‌های ورزشی و فرهنگی زمانی برگزار می‌شود که دوران کرونا تمام شده باشد، این کنگره نیز از این ماجرا مستثنی نیست.
جهانگیریان درباره این‌روزهای کرونایی هم گفت: جوی که در این روزها حاکم است، جو خوبی نیست. همه در خانه هستیم. همه ملت‌های دنیا به‌ناچار به خاطر ترس از دشمنی مرموز و ناآشنا دچار حصر خانگی خودخواسته شده‌اند. به نظرم هنرمندان و نویسندگان باید برای کودکان و نوجوانانی که در خانه نشسته‌اند، برنامه‌ای داشته باشند. من به سهم خودم تنها کاری که می‌توانم انجام دهم معرفی کتاب است. همچنین من بر روی داستان‌هایی با عنوان “داستان‌های کرونایی من” کار می‌کنم که طنز است، در واقع می‌خواهم با این کار خوراکی برای بچه‌ها درست کنم و به سهم خود، جو را آرام کنم. به نظرم هر کسی به سهم خود می‌تواند هر کاری انجام دهد، ما نمی‌دانیم این مسئله چقدر طول خواهد کشید، این پدیده ناشناخته است. تلاش دیگری که می‌توان انجام داد، نوشتن نمایشنامه‌هایی است که بتوان در خانه و با اعضای خانواده اجرا کرد. بنیاد نمایش کودک پروژه‌ای را پیشنهاد کرده و ما هم داریم نمایشنامه‌های کوتاه خانگی یا تئاترهای خانگی برای بچه‌ها می‌نویسیم، البته به نام بچه‌هاست و خانواده‌ها می‌توانند آن را اجراء کنند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

کتاب‌های پیشنهادی ۱۳ نویسنده و شاعر برای نوروز کودکان و نوجوانان

چیستان‌های علمی رز وایلر به چاپ هفدهم رسید

قرنطینه فرصت خوبی برای مطالعه

نوشته «سایه هیولا» برگزیده دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان شد اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

جعفر ابراهیمی از رکود ادبیات در سال‌های اخیر و کوتاهی در شعر نوجوان می‌گوید. او همچنین چاپ کتاب‌های لوکس را یکی از مشکلات اصلی می‌داند و از قیمت بالای کتاب‌ها انتقاد می‌کند.

این شاعر ادبیات کودک و نوجوان درباره وضعیت ادبیات در سال ۹۸، اظهار کرد: نشر ما در سال‌های اخیر نسبت به سال‌های گذشته، هم در بخش ادبیات بزرگسال و هم ادبیات کودک، چندان وضعیت خوبی ندارد و به رکود رسیده است. اگر بخواهیم به ادبیات کودک در سال گذشته نگاهی بیندازیم و با الان مقایسه کنیم خواهیم دید تغییراتی نسبت به سال گذشته نداشته‌ایم.

او افزود: در دهه ۶۰ حرکت عظیمی در ادبیات کودک شکل می‌گیرد و ما دارای ادبیات کودک می‌شویم، این در حالی است که در سال‌های قبل به صورت جدی به این حوزه پرداخته نمی‌شد، اما همین‌طور که جلو می‌آییم، حرکت کندتر می‌شود. در دهه ۹۰، و در سال‌های ۹۷-۹۸ مشکلات اقتصادی کشور و تحریم‌ها، گران شدن کاغذ و بی‌عدالتی‌هایی که در جامعه وجود دارد و رانت‌خواری‌ها در وضعیت کتاب‌ و کتاب‌خوانی مردم ایران تأثیرگذار بوده است.

ابراهیمی یکی از مشکلات اصلی را کم‌رنگ شدن انگیزه مطالعه در میان مردم بخصوص کودکان و نوجوانان دانست و گفت: شاید این موضوع به خاطر این باشد که برخی از ارزش‌هایی که داشتیم کم‌رنگ شده  و برخی از ارزش‌های کاذب در جامعه گسترش پیدا کرده است. کمتر کسی به مطالعه و کتاب‌خوانی بها می‌دهد که این موضوع بیشترین تأثیر را بر کودکان و نوجوانان دارد. نگاه‌های مادی به هستی و زندگی باعث شده تا وضعیت کتاب‌خوانی ما در سال‌های اخیر اسفناک باشد.

او در ادامه بیان کرد: با این حال نمی‌خواهم از ناامیدی صحبت کنم. ما در بخش‌هایی رشد خوبی داشته‌ایم؛ در بخش ادبیات نوجوان و خردسال، بخصوص در رمان نوجوان کارهای خوبی در سال‌های اخیر چاپ شده است. البته در سال ۹۸، در بخش‌های دیگر مانند شعر نوجوان بسیار کوتاهی کرده‌ایم‌. اگر به کتاب‌هایی که در دو سال اخیر در حوزه شعر نوجوان چاپ شده و در جشنواره‌ها و یا کتاب سال ارائه شده نگاهی بیندازید، خواهید دید شاید به تعداد انگشتان دست هم نرسد، البته در خوشبینانه‌ترین حالت می‌گویم.

این شاعر تاکید کرد:  ما کودکان – بچه‌های اواخر دبستان و اوایل راهنمایی – را به کل فراموش کرده‌ایم، نه داستان برای‌شان چاپ می‌کنیم و نه شعر. نوشتن برای کودکان در این سن خیلی سخت و تخصصی است و ما کمتر به آن پرداخته‌ایم. ضمن این‌که خیلی از این‌ کتاب‌ها به تصویرگری نیاز دارد و این موضوع قیمت کتاب را بالا می‌برد، به همین دلیل ناشران کمتر به آن اقبال نشان می‌دهند.  ناشران  بیشتر به سوددهی توجه دارند و چون رمان نوجوان فروش خوبی دارد به ویژه در بخش ترجمه، ناشران به سرمایه‌گذاری در این بخش روی آورده‌اند.

ابراهیمی ادامه داد: از طرف دیگر، از آن‌جایی که حق تالیف نویسنده‌ها بسیار پایین است، آن‌ها به دنبال کار سخت نمی‌روند و ترجیح می‌دهند به کاری بپردازند که راحت‌تر به حق تالیف برسند. در مجموع فکر می‌کنم ما در سال‌های اخیر و در بخش شعر بسیار کوتاهی کرده‌ایم. گاهی کتاب‌هایی را برایم می‌فرستند و می‌بینم وضعیت خیلی خوبی در شعر نداریم.

او همچنین یکی از آفت‌های بزرگ سال‌های اخیر را چاپ‌ کتاب‌های لوکس دانست و گفت: ناشران به چاپ کتاب‌های لوکس روی آورده‌اند و این موضوع باعث شده تا قیمت کتاب بالا برود. زمانی مردم شکایت داشتند که کتاب خیلی گران است، درحالی که چندان گران نبود، اما در سال‌های اخیر کتاب واقعا گران شده است و برخی از مردم نمی‌توانند کتاب بخرند. اخیرا کتاب کودکی دیدم  که ۱۷۰ هزار تومان بود. واقعا مغزم سوت کشید! در حالی که این‌ کتاب باید ۳۰ هزار تومان می‌بود تا مردم بتوانند آن را بخرند.

این شاعر  با بیان این‌که تبدیل شدن کتاب به کالا به سیر مطالعاتی مردم آسیب می‌زند، اظهار کرد: یکی از خوبی‌های دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ این بود که کتاب‌ها را ساده  و با کاغذهای معمولی چاپ می‌کردند  اما به محتوا اهمیت می‌دادند، بنابراین قیمت کتاب‌ها پایین بود و همه می‌توانستند بخوانند. اما الان خیلی از مردم نمی‌توانند کتاب بخرند و باید به کتابخانه مراجعه کنند که آن‌ها نیز تنوع لازم را ندارند تا مردم را جذب کنند، و اگر فراری‌شان ندهند باید شکرگزار باشیم. در کتابخانه‌های عمومی به صورت گزینشی کتاب می‌خرند که نمی‌تواند به‌ویژه در کودکان و نوجوانان انگیزه مطالعه ایجاد کند.

او درباره این‌که برخی معتقدند «دوره شعر تمام شده است»، گفت: این مشکل شعر نوجوان نیست؛ در حوزه بزرگسالان نیز وجود دارد. فقط هم شعر نیست، انگار دوره داستان و کتاب‌خوانی هم  گذشته‌ است، در حالی که این‌طور نیست. هستند کسانی که به کتاب علاقه دارند و می‌خوانند. ممکن است فضای مجازی و پیام‌رسان‌ها اوقات مردم را پر و آن‌ها را از کتاب دور کند. اما همه این‌ها موقتی است. ما در دوره گذار قرار داریم  و از این مسائل خواهیم گذشت.

این شاعر خاطرنشان کرد: اگر کتاب شعر و داستان خوبی چاپ شود مسلما مخاطبانی هستند که بخرند و بخوانند.  مشکل ما این است که انگیزه مطالعه از بین رفته است و با توجه به بلبشویی که در بازار کتاب وجود دارد، شعر را به اشکال مختلف منتشر می‌کنند؛ هرکسی به شکلی شعر می‌گوید، به ویژه در دنیای بزرگسالان.

او در ادامه گفت: دیگر شعر زبان مردم نیست. زمانی شعر کلاسیک و نیمایی بود و از زبان مردم شعر می‌گفتند، مردم هم آن‌ها را می‌خواندند و لذت می‌بردند، اما الان شعر تجربه‌هایی است که از سوی برخی از شاعران صورت می‌گیرد و در حد تجربه است و ممکن است در درازمدت برخی را از شعر بازدارد. کتاب‌هایی که موفق نیستند در گذر زمان کنار گذاشته می‌شوند و آن‌هایی که خوب هستند  به دست مردم می‌رسند.

جعفر ابراهیمی همچنین بیان کرد: ما کمتر کتاب در دست مردم می‌بینیم و فقط شعر نیست. مردم به کتاب علاقه ندارند. این علاقه باید از کودکی در آن‌ها به‌وجود بیاید، اما فقط بر کتاب‌های درسی و کنکور تاکید می‌شود و این کتاب‌ها و کلاس‌های آموزشی اوقات کودکان را پر می‌کند. پدر و مادرها هم بیشتر به نمره اهمیت می‌دهند و می‌خواهند فرزندان‌شان کنکور بدهند و به دانشگاه بروند و فکر نمی‌کنند بعد از گرفتن لیسانس و فوق لیسانس چه‌ می‌شود. اگر ما تحصیل‌کرده‌های کتاب‌خوان تربیت نکنیم وضعیت مشابه وضعیت فعلی را خواهیم داشت.

او در پایان از زیر چاپ بودن مجموعه شعر جدیدش برای نوجوانان با عنوان «به تو می‌اندیشم» در نشر گویا خبر داد و اظهار امیدواری کرد سال ۹۹ سال خوبی برای مردم باشد.

منبع : ایسنا

مرتبط:

افزایش ۳۶درصدی تعداد عناوین کتاب‌های کودک و نوجوان در بهمن

بچه‌ها در روزهای کرونایی کتاب‌های طنز و فانتزی بخوانند

آثار کودک و نوجوان کتابخانه ملی، در اختیار مخاطبان قرار گرفت

نوشته از رکود ادبیات تا چاپ کتاب‌های لوکس اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

انتشار مجموعه شعری از رودابه حمزه ای برای خردسالان

مجموعه شعر خردسال «ماهی عروس نداره» از رودابه حمزه ای در مهرک (سوره مهر کودک و نوجوان) منتشر شد.

رودابه حمزه ای درباره این کتاب گفت: مجموعه شعر «ماهی عروس نداره»، شامل ۱۰ شعر برای مخاطب خردسال هستند و نمی توان گفت که علاوه بر بار آموزشی آنها، موضوعاتی را در برمی گیرند که برای کودکان جالب است.

وی افزود: از آن جایی که تناقضات شیرین رفتاری کودکانه یک شیرین لفظی خاصی را بوجود می آورد٬ از این رویکرد استفاده کرده به سرایش این مجموعه مبادرت ورزیدم.

این شاعرحوزه کودکان مهمترین مشکل در شعر کودک را ایستایی شاعران در این حوزه دانست و خاطر نشان کرد: کارشناسان باید دست شاعر را در سرایش شعر باز نگه دارند تا شاعر بتواند در سروده هایش خلاقیت به خرج داده٬ در نهایت یک اثر جذاب برای کودکان خلق کند که در غیر این صورت شاعران دچار سکون در سرایش شعر می شوند.

گفتنی است مجموعه سه جلدی «دست بزنم به چاقو»، «دست بزنم به کبریت» و «دست بزنم به قلیون» در کنار دو مجموعه شعری «خیال صورتی» و «آقا مهدی جان سلام» را باید از کتاب های منتشر شده این شاعر در انتشارات سوره مهر ذکر کرد.

در ابیاتی از این مجموعه آمده:

همسایه مون تو خونه
داره یه گربه ی ناز
یه گربه ی پشمالو
با دمُ خیلی دراز
هوا که بارونیه
گربه هه توی خونه
میومیو می کنه
هی می گیره بهونه
براش سی دی می ذارن
یه گوشه ای می شینه
با خوش حالی کارتون تام و جری می بی نه

منبع: خبرگزاری مهر

مرتبط:

نمایش کباب کلاغ به مرحله نهایی جشنواره هنرهای نمایشی راه یافت

«سگی که مرض داشت» برنده یک جایزه بریتانیایی شد

نسخه الکترونیکی کتاب های کانون رایگان عرضه می شود

سهم اندک کودکان از فضای فرهنگی کشور

نوشته انتشار مجموعه شعری از رودابه حمزه ای برای خردسالان اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

پسر باران، که با ابرهای بهاری زاده شد، بر جنگل‌های گیلان بارید و رویید و سبز شد، اما نابهنگام، توفان مرگ درخت زندگی‌اش را شکست.

ده سال از آن زمان می‌گذرد، چرخش فصل‌ها و دوباره در اسفندماه که ماه زایش و رویش است، پسرباران میان ما نیست و هست.

سخن از علی عامه‌کن است، هنرمندی جوان و بسیار توانا که هم تصویرگری و هم نقاشی و کارهای گرافیک می‌کرد. در همه این زمینه‌ها ذوق و استعداد سرشاری داشت. او بیش از همه به عنوان همراه و همگام با نشر چیستا و موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان کار کرد، در پروژه‌های فارسی آموز ادبی و واژه نامه چیستانی و کتاب تصویری «افسانه درخت خرما و بزی». اکنون این افسانه روزانه یا هفتگی در موزه کودکی ایرانک برای بسیاری از کودکان اجرا می‌شود و بخشی از فضای موزه اثر دست این هنرمند جوان است.

علی عامه‌کن همیشه برای دوستداران‌اش، طعم جنگل‌های گیلان و شعر نامدار «باز باران» و آن کودک ده‌ساله راوی شعر را می‌دهد.

یادم آرد روز باران
گردش یک روز دیرین
خوب و شیرین
توی جنگل‌های گیلان:
کودکی ده‌ساله بودم
شاد و خرم
نرم و نازک
چست و چابک

از پرنده
از چرنده
از خزنده
بود جنگل گرم و زنده

آسمان آبی چو دریا
یک دو ابر اینجا و آنجا
چون دل من
روز روشن

و در این سروده او را می‌بینیم با همه، آرزوهایش، رویاهایش، و آن انگشت‌هایی که برگ کاغذ سفید را به رنگ آبی آسمان و دریا، به رنگ نارنجی خورشید، به رنگ سبز جنگل درمی‌آورد، او که دیگر در میان ما نیست و شاید اکنون در دل یک درخت در جنگل‌های گیلان به آرامش ایستاده است

و از میان شاخ و برگ‌ها ما را نگاه می‌کند و باز می‌خواند:

من به پشت شیشه تنها
ایستاده:
در گذرها
رودها راه اوفتاده.

و علی که کودک ده ساله جنگل‌های گیلان است در جایی دیگر از زندگی‌اش می‌گوید:

با دوپای کودکانه
می‌پریدم همچو آهو
می‌دویدم از سر جو
دور می‌گشتم زخانه

می‌کشانیدم به پایین
شاخه‌های بیدمشکی
دست من می‌گشت رنگین
از تمشک سرخ و وحشی

می‌شنیدم از پرنده
داستان‌های نهانی
از لب باد وزنده
رازهای زندگانی

و همین جا درمی‌مانیم، که رازهای زندگانی چیست؟ راز زندگی که پسر بازیگوش گیلان را از ما گرفت؟ نمی‌دانیم آیا برای این نابهنگام رفتن پاسخی هست؟ یا بیهوده در تلاش‌ایم که پاسخی برای آن بیابیم. هرچه هست، با این پرسشگری علی با ما زندگی می‌کند، هربار که یاد آن دست‌ها می‌افتیم که چه هنرمندانه می‌توانست تصویر بیافریند و هربار که آفریده‌هایش را می‌بینم، حس می‌کنیم، او دارد با این آفریده‌ها با ما زندگی می‌کند، درست مانند ما!

منبع:https://ketabak.org

مرتبط:

ادبیات طنزمان فقیر است/وظیفه هنرمند در شرایط فعلی چیست

«موش سر به هوا»، کتاب جدید فرهاد حسن‌زاده منتشر شد

چاپ نمایشنامه شهرام کرمی برای بچه‌ها

نوشته برای پسر باران علی عامه‌کن اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

مسعود احمدی این روزها را در خانه سالمندان می گذراند.

پویان احمدی، فرزند این شاعر و ویراستار که فروردین ماه امسال نزدیک منزلش در حین عبور از خیابان تصادف کرد و دچار خونریزی مغزی شد و مدتی را در بیمارستان و بعدا منزل گذراند، به ایسنا گفت: دیگر امکان پرستاری از ایشان در منزل وجود نداشت. پیش تر که پرستار از پدر مراقبت می کرد، دچار مشکلاتی شدیم و رسیدگی مناسبی به ایشان نمی شد؛ به همین علت در حال حاضر در یکی از خانه های سالمندان تهران اتاق شخصی دارند و شرایط طوری برای شان مهیا شده که محیط خصوصی شان باشد و کسانی که از شاگردان و دوستداران شان هستند می توانند با ایشان ملاقات کنند.

او افزود: البته به دلیل شیوع ویروس کرونا از سه، چهار روز پیش به مدت ۱۵ روز اجازه ملاقات داده نمی شود.

پویان احمدی همچنین درباره وضعیت مسعود احمدی بیان کرد: وضعیت پدر از پنج، شش ماه گذشته تغییر چندانی نکرده است؛ حرکت شان مشکل دارد، دائم تحت مراقبت روان پزشک و در حال انجام فیزیوتراپی است. می گویند احتمال بهبودی خیلی کم است، اما اگر قرار باشد بهبود پیدا کند، دو سال طول می کشد.

مسعود احمدی متولد دهم مرداد ۱۳۲۲ در کرمان است.

کتاب های منتشرشده این شاعر و ویراستار این عنوان ها هستند: «۲۴ ساعت» (منظومه برای کودکان)، «شبنم و گرگ و میش» (منظومه برای نوجوانان)، مجموعه شعرهای «زنی بر درگاه»، «روز بارانی»، «برگریزان و گذرگاه»، «دونده خسته»، «قرار ملاقات»، «صبح در ساک»، «بر شیب تند عصر»، «برای بنفشه باید صبر کنی»، «دو سه ساعت عطر یاس»، و همچنین «حرف زیادی» (مجموعه مصاحبه های مطبوعاتی)، «دو زن» (گفت وگو با آیدا سرکیسیان (شاملو) و اقبال اخوان (مشیری))، «دویدن در تنهایی» (گزیده ای دوزبانه) و «دیگر نبودم مرده بودم».

منبع: ایسنا

مرتبط:

فراخوان هجدهمین دوره جشنواره «قلم زرین» منتشر شد.

ترجمه بی‌رویه کتاب کودک ضعف تألیف یا قوت ترجمه

استعداد شاعران نوجوان مهرواره کانون شگفت‌زده‌ام کرد

نوشته مسعود احمدی این روزها را در خانه سالمندان می گذراند. اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.