هنگامه آریانژاد در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به رواج کم‌فرزندی و تک‌فرزندی در سطح کشور اظهار کرد: ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺯﻭﺝ‌ﻫﺎﯼ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﯾﺪﻩ‌ﺁﻝ، ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‌ﺍﯼ ﺑﺎ ﯾﮏ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ، ﺳﻄﺢ ﮐﯿﻔﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻮﺩﮎ ﺭﺍ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ‌ﺩﻫﺪ. این در حالی است که تک‌فرزندی بلای جان فرزند و ظلمی در حق فرزندی است که تنها به دنیا می‌آید.

وی افزود: در هیچ زمانی کم‌فرزندی یا تک‌فرزندی در جامعه ایران مانند زمان حال، فراگیر نبوده است؛ در اسلام نیز به داشتن چند فرزندی با رعایت شرایطی توصیه شده است و از تکثیر نسل به عنوان یکی از اهداف مهم ازدواج یاد شده است.

کارشناس باروری سالم و جمعیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تصریح کرد: والدینی که تنها یک بچه به دنیا می‌آورند، در سنین میانسالی دوباره تنها می‌شوند، به ویژه والدینی که تنها فرزند خود را در سنین پایین، مثلا ۲۵ سالگی به دنیا آورده باشند، این فرزند در سن ۲۰ سالگی به بعد مستقل می‌شود و در جستجوی شغل، تحصیلات و همسر خواهد بود و منزل پدری را ترک می‌کند؛ در نتیجه این والدین در سن ۴۵ سالگی، یعنی درست زمانی که بحران‌های میانسالی در حال شروع شدن است، دوباره تنها می‌شوند. این احساس تنهایی و نداشتن همدم، دوران میانسالی را به دورانی تلخ تبدیل و فرد را گوشه‌گیر و منزوی می‌کند.

آریانژاد ادامه داد: این بچه‌ها غالبا افرادی خودمحور و خودخواه هستند. خانواده مهم‌ترین محل جامعه‌پذیری افراد است و کودکان تک‌فرزند، همیشه در خانواده در مرکز توجه بوده‌اند و به نظرات و خواسته‌های آنان توجه ویژه شده است بنابراین، آن‌ها با چنین روحیه‌ای بزرگ می‌شوند و به همین دلیل انتظار دارند زمانی که وارد جامعه شدند نیز با آن‌ها اینگونه رفتار شود.

وی افزود: جامعه نیز اغلب فراتر از خواسته‌های افراد است و با احدی سر شوخی ندارد. با این افراد، طبق لیاقتی که دارند رفتار می‌شود و در این شرایط است که امپراطوران کوچک، گاهی تبدیل به سرخوردگانی بزرگ می‌شوند.

کارشناس باروری سالم و جمعیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز بیان کرد: اعتماد به نفس کاذب یکی از مشکلات شایع بین کودکان یکی یکدانه است؛ آن‌ها به واسطه غرور کاذبی که خانواده به آن‌ها تزریق کرده است، احساس می‌کنند از پس همه چیز بر می‌آیند و بدون سعی به همه چیز خواهند رسید.

وی افزود: برای آن‌ها همیشه وقت زیادی صرف شده است. این موضوع از این نظر که آن‌ها را به کودکانی آگاه به مسائل و فهیم تبدیل کرده، مفید است اما از طرفی آن‌ها را نسبت به تنش‌های اجتماعی، افرادی حساس و پرمدعا می‌کند. تک‌فرزندان فرصت تعامل، رقابت و هم‌نشینی با خواهر و برادر را از دست داده‌اند.

آریانژاد با اشاره به تاثیر تک‌فرزندی بر نسل آینده، گفت: معضلات مربوط به تک‌فرزندان به همان دوره کودکی و نوجوانی ختم نمی‌شود؛ این کودکان بزرگ می‌شوند، تشکیل خانواده می‌دهند و خودشان پدر و مادر می‌شوند. کودک یا کودکان این والدین تک‌فرزند تنها دارایی آن‌ها به حساب می‌آیند. پدر و مادر تک‌فرزند، دیر یا زود از دنیا می‌روند و یا آن قدر پیر می‌شوند که خودشان احتیاج به مراقبت دارند.

وی افزود: این والدین پیر، خواهر و برادری هم ندارند که با آن‌ها معاشرت کنند بنابراین فرزندان تمامی بار مسئولیت والد خود را باید به دوش بکشند. این فرزندان دایی، خاله، عمه و عمو ندارند تا با کودکان آن‌ها معاشرت کنند، از داشتن فامیل و اقوام محروم‌اند و هیچگاه لذت بازی یا درددل با اقوام نزدیک خود را تجربه نخواهند کرد.

کارشناس باروری سالم و جمعیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تصریح کرد: با توجه به این پیامدهای تک‌فرزندی، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان توصیه می‌کنند تا حد امکان از تک‌فرزندی پرهیز و فرصت داشتن خواهر یا برادر به کودکان داده شود اما گاهی از این پدیده گریزی نیست و خانواده‌ای به اجبار این پدیده را تجربه می‌کند.

آریانژاد گفت: با تاخیر در ازدواج، فرصت زایمان دوباره برای مادر پیش نمی‌آید و زمانی که زوجین به دلیل ناباروری با روش‌های پزشکی دارای یک فرزند می‌شوند، تجربه تک‌فرزندی ناگزیر است.

منبع:ایسنا

فاطمه قشمی، در رابطه با نویسندگی در حوزه کودک و نوجوان با اشاره به اینکه سابقه این دسته‌بندی ادبیات که به دلیل سن مخاطبان در نظر گرفته شده در ایران زیاد نیست و به زمان مشروطه برمی‌گردد، اظهار کرد: گروه سنی کودک و نوجوان بنا به اقتضای سنی و شرایط رشد نیاز به دیده شدن، تقویت اعتماد به نفس و اینکه یاد بگیرد چگونه در جامعه تعامل داشته باشد، دارد که در همه این‌ها ادبیات می‌تواند بسیار اثرگذار و کمک‌کننده ظاهر شود.

وی افزود: کودک با قصه و داستان و شعر یاد می‌گیرد به خاطر ضعف‌ها و کمبودهایش خجالت نکشد، خودش را قبول داشته باشد، نوجوان خود را جای قهرمان‌های داستان‌ها و رمان‌ها می‌گذارد و بر مشکلات پیروز می‌شود و ناامیدی را شکست می‌دهد که همه این‌ها را ادبیات این دسته ممکن می‌سازد.

این نویسنده زنجانی با اشاره به اینکه شیوع ویروس کرونا نیز یک دوره است و این دوره نیز خواهد گذشت، تصریح کرد: کسی که با کتاب انس گرفته ‌باشد کمتر دچار ملال و خستگی می‌شود که در این دوره با انس گرفتن با کتاب و نوشتن سعی می‌کند از این دوره هم استفاده کرده و لذت ببرد.

قشمی با بیان اینکه کودکانی که کتاب می‌خوانند صبورتر و خلاق‌تر بوده و در برابر مشکلات نیز به جای فرار از مشکل به دنبال راه‌حل هستند، ادامه داد: کودکان کتاب‌خوان، دنیای‌شان را خودشان می‌سازند و راه و رسم زندگی را یاد می‌گیرند که در این شرایط خانواده‌ها نیز می‌توانند با هدایت کودکان خود به سمت کتاب، آن‌ها را از خستگی و دل‌زدگی در این روزها نجات دهند.

این نویسنده زنجانی با اشاره به اینکه در ایران نویسندگان بسیاری در این نوع ادبیات کار کرده و می‌کنند و افتخارات زیادی در داخل و خارج کسب کرده‌اند، عنوان کرد: در استان زنجان نیز نویسندگانی در این حوزه فعالیت می‌کنند، ولی متاسفانه اهمیت زیادی بر این حوزه داده نمی‌شود و فقط برخی از ارگان‌ها اقداماتی انجام داده‌اند.

نویسنده کتاب «وقتی همه بیدار بودند»، بیان‌ کرد: وقتی از ادبیات کودک و نوجوان حرف می‌زنیم جا دارد از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز بگوییم که نقش به‌سزایی در رشد و شناساندن آن برای مخاطبان داشته و کتاب‌های موجود در کتابخانه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بسیار مناسبی برای این‌گروه است.

وی خاطرنشان کرد: سال‌ها قبل بیشتر رمان‌های کودک و نوجوان ترجمه از نویسندگان خارجی بود اما امروز خوشبختانه نویسندگان ما در ادبیات فانتزی و تخیلی و حتی واقع‌گرا اثر دارند و نکته امیدوارکننده داستان‌هایی است که بر اساس متون کهن و تاریخی نوشته می شوند و جای خود را میان مخاطبانش پیدا کرده‌ است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

معرفی کتاب انجمن شاعران مرده

معرفی کتاب چارلی و کارخانه‌ی شکلات‌سازی

شبکه‌های اجتماعی راهی برای آشنایی با منابع کتابخانه‌ای

من نباید فرزندم را با بچه‌های دیگران مقایسه کنم. به عنوان مثال خطاب به پسرم بگویم: پسر همسایه را نگاه کن، ببین در تحصیل چقدر موفق است. همه نمراتش عالی می‌باشد. در المپیادها به مقام رسیده است. تو هم از او یاد بگیر همت او را داشته باش و … .

خواهر و برادر گرامی، شما نباید همسرتان را با همسران دیگر مقایسه کنید. در اموری همچون ثروت و درآمد، مسافرت‌های پی‌درپی، تفریحات زیاد، شغل و مقام، وسائل‌نقلیه، هنر، خانه‌داری، بچه‌داری، مدل لباس پوشیدن، آشپزی، علم و دانش، زیبایی‌های ظاهری، ‌اخلاق و رفتار،‌ ایمان و تقوا و …

سوال:

چرا نباید فردی را با دیگری مقایسه کرد؟ پاسخ این است که: اولا، تک‌تک انسان‌ها با همه شباهت‌های ظاهری در استعدادهای ذاتی با یکدیگر تفاوت‌های بسیاری دارند. مانند میزان هوش، حافظه، دقت نظر،‌ فهم و درک مسائل، علاقمندی‌ها و ذوقیات و قوای جسمانی و فیزیکی و …

ثانیا، افراد جامعه از لحاظ امکانات مادی و معنوی و شرایط محیطی و تربیتی و … تمایزات زیادی با همدیگر دارند و در شرایط یکسانی نیستند تا با یکدیگر مقایسه شوند.

وقتی این همه تفاوت‌های واقعی را در نظر بگیریم، قطعا مقایسه و سنجش اشخاص با یکدیگر درست نیست. به عبارت دیگر، انتظارات یکسان از افرادی که شرایط برابری ندارند، عادلانه و منصفانه نیست. من نمی‌توانم از فرزندم با ضریب هوشی مثلا صد و دوستش که ضریب هوشی او مثلا صد و پنجاه است، ارزیابی واحدی داشته باشم و او را به خاطر اینکه از دوستش ضعیف‌تر و پایین‌تر است، سرزنش و توبیخ کنم.

همچنین مردی که پنج فرزند دارد و در یک خانه هفتاد متری و با حداقل درآمد بخور و نمیر، زندگی می‌کند، صحیح نیست که با خانواده‌ای که دو فرزند دارد و در یک منزل پانصد متری و با درآمد بالا و فراوان، زندگی می‌کند، مقایسه کنیم.

همسرم بهترین دوران جوانی خود را با من سپری کرده است و حالا که از طراوت جوانی او کاسته شده است، درست نیست که وی را با زن جوان دیگری بسنجم.

آسیب‌شناسی مقایسه اشخاص با همدیگر

در اینجا لازم است این پرسش اساسی را مطرح کنیم که با وجود این تفاوت‌های بی‌شمار چه تبعات و ناهنجاری‌هایی در پی مقایسه‌کردن حاصل خواهد شد؟

از خوانندگان محترم تقاضا می‌شود که به این قسمت از بحث بیشتر عنایت کنند.

۱- مطابق مثال‌های فوق، اگر برتری و مزایای دیگران به رخ فرزند یا همسرم کشیده شود، از نتایج آن به طور قطع «تحقیر و توهین، سرخوردگی و سرافکندگی و دل‌سردی» خواهد بود.

۲- در صورت تکرار حالت اول و پافشاری بر به‌رخ‌کشیدن نقاط مثبت دیگران، از نتایج آن به طور یقین «لجاجت‌ورزیدن، کینه‌به‌دل‌گرفتن و بی‌توجهی» خواهد بود.

۳- اگر ضعف‌ها و عیب‌های دیگران به رخ فرزند یا همسرم کشیده شود، قطعا حاصلش برای آن دو «ایجاد غرور کاذب، روحیه تکبر، خودپسندی و احساس بی‌نیازی از تلاش» خواهد بود.

۴- در حالت سوم، با بازگوکردن عیوب دیگران، هم گوینده و هم شنونده گرفتار گناه غیبت می‌شوند که خود از گناهان کبیره و از صفات بسیار نکوهیده محسوب می‌شود.

۵- به جای این‌گونه مقایسه‌های تخریبی می‌توان با درک صحیحی از شرایط و اوضاع و احوال، ‌برای هر فرد تیبین واقع‌بینانه‌ای از محیط تربیتی به عمل آورد و با ایجاد بسترهای مناسب، افراد مورد نظر را به خودباوری و تلاش مضاعف برای شکوفایی استعدادهای ذاتی خود رساند.

مسابقه خطاطی

پیامبر (ص) در مسابقه خطاطی به حسنین (ع) سفارش فرمود: هرکس خطش زیباتر بود، قدرت او نیز بیشتر است. آن دو بزرگوار هر کدام خط زیبایی نوشتند. اما پیامبر (ص) قضاوت نکرد و آنها را به نزد مادرشان فاطمه (س) هدایت فرمود تا نگرانی داوری،‌ با عاطفه مادری جبران شود. حضرت زهرا (س) دید که هر دو خط زیباست. با خود گفت من چه می‌توانم بکنم و چگونه میان دو کودکم داوری کنم؟ با ژرف‌نگری و رعایت مسائل دقیق تربیتی، قضاوت و مقایسه نهایی آنان را به تلاش خودشان ارتباط داد و فرمود: ای نور دیدگانم،‌ من دانه‌های این گردنبند را با پاره‌کردن رشته آن بر شما می‌ریزم و هر کدام که دانه‌های زیادتری برداشت،‌ خط او بهتر و قدرت او بیشتر است. (فرهنگ سخنان فاطمه (س)، محمد دشتی، ص ۷۳، بحار، ج ۴۵، ص ۱۹۰)

در همین قصه کوتاه، نکات ظریفی نهفته است که توجه به آنها بسیار آموزنده است:

۱- هر دو کودک نازنین، معصومند.

۲- از لحاظ مراتب علمی و مقامات معنوی هر دو برادر، شرایط برابری دارند.

۳- با وجود شرایط یکسان، پیامبراکرم (ص) خودش میان آن دو پاره‌ تن قضاوت نکرد بلکه این مسئولیت سنگین را به مادرشان سپرد.

۴- مادر دوراندیش نیز همانند پدر بزرگوارش، قضاوت نهایی را به تلاش و همت خود آن دو کودک واگذار کرد.

این دقت نظرها و ظرائف در قضاوت و مقایسه‌کردن انسان‌ها با یکدیگر، بیش از پیش باید حساسیت و دل‌نگرانی‌های ما را برانگیزد.

هرچند موضوع بحثمان در این بخش «نبایدهاست» اما به مناسبت به دو نکته دیگر اشاره مختصر می‌شود که البته خالی از لطف نیست.

نکته اول: مقایسه انسان با خودش صحیح و مفید است

من می‌توانم خود را در زمینه‌های مختلف علم، نظم، ادب، تقوا، سلامتی و … با گذشته و سابقه خودم در نظر بگیرم. اگر پیشرفت داشتم، شکر خدا را به جا می‌آورم و از او می‌خواهم که مرا باز هم یاری کند تا بیش از گذشته ترقی کنم. این چنین مقایسه و ارزیابی از خودم به طور طبیعی موجب نشاط و امید خواهد بود. اما اگر نسبت به گذشته، رشدی پیدا نکردم یا عقب‌گرد داشتم، لازم است وضعیت خود را بررسی کنم و چنانچه کوتاهی صورت گرفته، نقاط ضعف و آسیب‌پذیر را شناسایی کنم و به جبران آن همت گمارم. بدیهی است که این چنین مقایسه‌ای، حکم «هشدار و بیدارباش» خواهد داشت و آدمی را از غفلت‌ها و فراموشی‌ها بازمی‌دارد.

نکته دوم: مقایسه خودم با دیگران نیز صحیح و سازنده است

من می‌توانم خودم را با دیگران به دو شکل مقایسه کنم:

۱- روایت داریم که در امور مادی و دنیایی، انسان خود را با افراد پایین‌تر از خویش بسنجد. امام علی (ع) فرمود: «بیشتر به افراد پایین‌تر از خود نگاه کن زیرا این کار درهای شکرگزاری را به رویت می‌گشاید.» (نهج‌البلاغه، نامه ۶۹) «به بالادستان خود نگاه نکن زیرا که این کار موجب می‌شود تا به نعمت‌های پروردگارت اعتراض نکنی.» (پیام امام امیرالمومنین، مکارم شیرازی ج ۱۱، ص ۳۵۲) سعدی پول نداشت که کفش تهیه کند. در دلش غرغر می‌کرد که خدایا، من شاعر ایران هستم، آیا یک جفت کفش نباید داشته باشم؟ این چه وضعیه؟ روزی از مقابل مسجدی می‌گذشت، شخصی را دید که از زانو به پایین پا نداشت. به محض دیدن او گفت: الحمدلله، اگر کفش ندارم، پا که دارم.

مرغ بریان به چشم مردم سیر

کمتر از برگ تره بر خوان است

و آن که را دستگاه و قوت نیست

شلغم پخته، مرغ بریان است

( کلیات سعدی، گلستان، ص ۹۶ و ۹۷)

خداوند به عیسی (ع) فرمود: ای عیسی! قلب خود را به خشیت وادار کن. به سوی آن کسی که (از لحاظ مادی) پایین‌تر است بنگر. بدان که سرچشمه همه خطاها و گناهان، حب دنیا و دوستی آن است. (مجالس شیخ صدوق، مجلس ۷۸، به نقل از در محضر مجتهدی، ج ۲، ص ۳۲۸) چشم‌دوختن به زندگی افرادی که از نظر مادی بالاتر از ما هستند، موجب سلب آسایش جسمانی و کاهش آرامش روانی، اعتراض و شکایت از خدا، ناسپاسی و ناخرسندی از نعمت‌ها، عدم احساس خوشبختی، تقویت روحیه چشم و هم‌چشمی و رقابت‌های ناسالم خواهد بود. برخی از ما بدون توجه به معیار واقعی ارزش‌های انسانی از قبیل «تقوا و ایمان» با کمال تاسف، دارایی‌های مادی خود را به رخ دیگران می‌کشیم و به این وسیله بر آنان فخرفروشی می‌کنیم؛ غافل از اینکه این امور از قبیل «ثروت، قدرت، شهرت، زیبایی، زیادی اقوام و فرزند» به هیچ‌وجه از نظر الهی ملاک و میزان انسانیت نیست. گرامی‌ترین و بالاترین در پیشگاه خداوند «باتقواترین» شما انسان‌هاست. (حجرات – ۱۳)

۲- در مسائل معنوی خوب است که آدمی خود را با انسان‌های بالاتر از خود مقایسه کند تا بدین‌وسیله «انگیزه رشد و تعالی» پیدا کند. لقمان حکیم گفت: «ای پسرم در امور معنوی و آخرتی به افراد بالاتر از خود نگاه کن» (همان، ص ۳۵۳ و در محضر مجتهدی، همان، ص ۳۳۱)

خلاصه و جمع‌بندی

گفته شد که افراد را نباید با یکدیگر مقایسه کنیم زیرا ارزیابی و سنجش انسان‌ها نوعی «نمره‌دادن» کمی و کیفی محسوب می‌شود. از آنجا که نمره‌ها هیچ‌گاه دقیق محاسبه نمی‌شود، بنابراین با داوری ما چه‌بسا در حق آنان ظلم شود. نمره ما به همسر یا فرزندان و اشخاص دیگر به طور قطع برای آنها مشکلات جدیدی ایجاد خواهد کرد. بازگوکردن امتیازات همسر و فرزندان دیگران، موجب ناامیدی، سرخوردگی و تحقیر و احتمالا لجبازی و کینه‌توزی می‌شود. بازگوکردن معایب و نقایص همسر و فرزندان دیگر، موجب غرور کاذب، خود برتربینی و احساس تکبر و ارتکاب گناه غیبت می‌شود. همان‌طور که ملاحظه می‌شود، مقایسه کردن افراد با یکدیگر، از هر دو جهت، کانون گرم خانواده را با تهدیدات جدی مواجه می‌سازد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

مقایسه کودکان با یگدیگر چه عواقبی دارد؟

۱۰ شماره برای خوشحالی و تقویت خودباوری کودک

برای موفقیت حتما باید شکست بخوریم ؟

مریم کاووسی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به این‌که اضطراب و نگرانی بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز بشر است، اظهار کرد: ما روزانه با چالش‌های جدیدی روبرو می‌شویم که اضطراب در حد طبیعی به ما کمک می‌کند در شرایط بحرانی و پُرخطر، واکنش مناسبی از خود نشان دهیم که به‌واسطه آن می‌توانیم برنامه‌ریزی مناسبی برای زندگی خود داشته باشیم

وی با اشاره به این‌که اختلال اضطراب فراگیر، یکی از انواع اختلالات اضطرابی است که در آن فرد نگرانی بیش‌ازحد و غیرمعقولی در مورد اتفاقات و فعالیت‌های روزانه زندگی‌اش تجربه می‌کند، عنوان کرد: میزان نگرانی در اختلال اضطراب فراگیر آن‌قدر زیاد است که روابط اجتماعی و زندگی روزمره‌تان را درگیر می‌کند و باعث ایجاد اختلال در تمامی عرصه‌های زندگی می‌شود که آگاهی از علائم آن جهت تشخیص بیماری و درمان به‌موقع اهمیت زیادی دارد.

کاووسی با اشاره به این‌که این اختلال در دسته اختلالات اضطرابی جا می‌گیرد و مشخصه آن نگرانی دائمی و بیمارگونه فرد نسبت به رویدادهای آینده است، ادامه داد: درواقع مشکل اصلی فردی که به این نوع اختلال مبتلاست ترس از ابهام است چراکه می‌خواهد کنترل تمام امور را در دست داشته باشد.

این روانشناس با اشاره به این‌که میزان شیوع اختلال اضطراب فراگیر در زنان حدوداً دو برابر مردان است، عنوان کرد: علائم این اختلال در میان‌سالی به اوج خود می‌رسد و طی سالیان بعد کاهش پیدا می‌کند که البته در کودکان نیز اتفاق می‌اُفتد.

وی با اشاره علائم اختلال اضطراب فراگیر، گفت: توجه به شیوع بالای این اختلال، آگاهی و شناسایی علائم آن جهت درمان اهمیت زیادی دارد که ازجمله علائم این بیماری می‌توان به ناتوانی در کنترل و مدیریت نگرانی‌ها، نگرانی افراطی و نامعقول بدون دلیل مشخص، نگرانی تعمیم یافته به‌تمامی موضوعات، مشکلات ذهنی و جسمانی هم‌زمان با نگرانی مزمن و مختل شدن بخش‌های مهم زندگی اشاره کرد.

کاووسی با اشاره به این‌که در این اختلال شما قادر به کنترل نگرانی‌های خود نیستید و ممکن است هیچ‌گاه آرامش واقعی را تجربه نکنید، عنوان کرد: در این بیماری همیشه احساس می‌کنید که چیزی از درون شما را آزار می‌دهد ولی از علت واقعی آن اطلاعی ندارید و این نگرانی طولانی‌مدت به‌طور مکرر شما را درگیر خود نگه می‌دارد.

این روانشناس با اشاره به این‌که نگرانی فرد مبتلابه اختلال اضطراب فراگیر محدود به شرایط یا موقعیت خاصی نمی‌شود، افزود: محتوا و موضوع این نگرانی بسته به سن و سال یا دغدغه‌های زندگی روزمره افراد متفاوت است، برای مثال جوانان بیشتر نگران کار یا تحصیل و افراد میان‌سال نگران سلامتی خود و افراد خانواده‌شان هستند.

وی تصریح کرد: بی‌خوابی، خواب ناآرام و بدون کیفیت، پریدن از خواب، گرفتگی و انقباض عضلات، دردهای عضلانی، نداشتن قدرت تمرکز، بی‌قراری، بداخلاقی و زودرنجی، تحریک‌پذیری بالا، زود از کوره در رفتن خصوصاً در موقعیت‌های استرس‌زا، تپش قلب، سردرد و سرگیجه، حالت تهوع، اسهال و یبوست ازجمله علائم ناشی از وجود استرس‌های مُزمن و طولانی در بدن است.

کاووسی بیان کرد: به دنبال نگرانی زیاد و مشکلات ذهنی – جسمانی در اختلال اضطراب فراگیر سطح عملکرد کُلی انسان کاهش یافته و باعث ایجاد مشکلات و دردسرهای فراوان در زندگی شغلی، تحصیلی و اجتماعی می‌شود.

این روانشناس با اشاره به این‌که علت دقیق اختلال اضطراب فراگیر مشخص نیست ولی پژوهشگران مجموعه عوامل زیستی، اجتماعی و روانی را در بروز این اختلال دخیل می‌دانند، عنوان کرد: در این اختلال مؤلفه وراثتی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

وی با بیان این‌که تشخیص اختلال اضطراب فراگیر آسان نیست، چون اختلالات اضطرابی انواع گوناگونی دارد، افزود: علاوه تشخیص مرضی یا نرمال بودن سطح اضطراب بایستی توسط متخصصین و روانشناسان انجام شود.

کاووسی با اشاره به این‌که دریافت حمایت‌های عاطفی از خانواده و نزدیکان در کنار روان‌درمانی و دارودرمانی می‌تواند بسیار مفید باشد، عنوان کرد: یکی از دلایل اصلی در بروز اختلالات اضطرابی، عامل ژنتیک است، متأسفانه اگر اعضای خانواده شما نیز به اختلالات اضطرابی مبتلا باشند ممکن است علائم خود را نادیده بگیرید چون گمان می‌کنید همه‌چیز طبیعی است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

قصه درمانی اضطراب کودکان را کاهش می‌دهد

تفاوت استرس با اضطراب را بهتر بشناسیم

راهی مطمئن برای دفع اضطراب از کودکان

علی عربی، عضو هیات علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز  با اشاره به تاثیر کرونا بر کودکان، اظهار کرد: یک پیامدی که به شکل خاص در ارتباط با کووید ۱۹ وجود دارد، خطری است که کودک و کودکی را تهدید می‌کند؛ جامعه شهری و معماری شهری نسبت به مفهوم کودکی بسیار بسیار ضعیف است. پیش از شیوع کرونا نیز جامعه ما با یک بحران مواجه شده بود و این بحران محدود شدن کودک و کودکی به آپارتمان‌ها و فضای مجازی بود. اما پس از شیوع کرونا این محدودیت برجسته تر و بیشتر از قبل شده است. حتی خانواده‌هایی که توانسته بودند تا حدودی برای کودکان خود میان فضای مجازی و بازی تعادل ایجاد کنند نیز با مشکلاتی مواجه شده‌اند.

وی با اشاره به نادیده گرفتن کودک در معماری شهری، افزود: با وجود تمام ضعف‌هایی که در شهرهای ما وجود دارد که باعث شده اوقات فراغت کودکان‌مان به حاشیه رانده شود، اما با توجه به این کمبود در شهرها، احتمال دارد که این وضعیت به وجود آمده برای کودکان امتداد پیدا کند و کودکی و رشد و سلامت کودکان‌مان را به خطر بیاندازد. به عنوان مثال در شهر اهواز مهدکودک‌ها و خانه‌های بازی محدودی وجود دارند که به دلیل محدودیت‌های مالی خانواده‌ها، تعداد محدودی از کودکان به این فضاها مراجعه می‌کنند. تعاملاتی که قبلا در کوچه‌ها میان کودکان هنگام بازی صورت می‌گرفت، متاسفانه اکنون وجود ندارد. آپارتمان‌ها نیز به گونه‌ای طراحی شده‌اند که فضایی برای بازی بچه‌ها در نظر گرفته نشده است.

عضو هیات علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، با بیان اینکه بخش مهمی از رشد کودک به فعالیت‌هایی مانند بازی کردن در پارک، تعامل با دیگر کودکان و بودن با آن‌ها، دویدن، خاک بازی و… بستگی دارد، عنوان کرد: اگر هزینه نگهداری کودک از نظر مالی و زمانی به نوعی برای والدین مطلوب باشد، ممکن است محدودیت به وجود آمده برای کودک ادامه پیدا کند و خانواده‌ها تلاشی در جهت تغییر این وضعیت نداشته باشند که این مساله می‌تواند برای کودک تهدید باشد و باید نسبت به آن حساسیت‌زایی شود. چه خانواده‌ها و چه سیاستگذاران شهرداری‌ها را باید نسبت به این مساله مطلع کرد.

عربی با اشاره به تاثیر کووید ۱۹ بر نسل‌های آینده، تصریح کرد: اگر نوع برخوردی که با کووید ۱۹ داشتیم را در ارتباط با کودکان نیز داشته باشیم، در آینده با نسلی مبتلا به بیماری‌ها به ویژه بیماری وسواسی مواجه می‌شویم. درحالیکه به وجود آمدن وسواس، سیستم ایمنی بدن که نیازمند تعامل با محیط برای تقویت است را ضعیف می‌کند و در آینده با خطر مواجه می‌شویم. اکنون در بسیاری از کشورهای جهان، خاک بازی برای کودکان تجویز می‌شود که نشان‌دهنده اهمیت بازی و تعامل با محیط است.

این جامعه‌شناس با اشاره به نقش مدرسه‌ها، بیان کرد: در مدارس توجه بیشتری بر آموزش مبتنی بر تعاملات خلاقانه وجود دارد که بسیار مهم و البته محدود است، زیرا سیستم آموزشی ما این ظرفیت را ندارد که این‌گونه آموزش را گسترش دهد و از طرفی دیگر امکان استفاده از این نوع مدارس به دلیل هزینه‌ها و تورم برای همه کودکان میسر نیست.  بنابراین اگر جامعه به طور کلان نسبت به معماری شهر در ارتباط با کودکان و فراهم سازی زیرساخت شهری برای کودکان حساس باشد و از طرفی والدین به زندگی و تفریحات مجازی کودکان عادت کنند، مطمئنا با مشکل مواجه خواهیم بود.

وی در پایان گفت: باید به این موضوع بسیار خاص ورود کرد و به سلامت روانی کودکان که در گرو رشد و تعاملات اجتماعی است، پرداخت. زنگ خطر محدود شدن کودکان پیش از کرونا به گوش می‌رسید اما اکنون بیشتر به صدا درآمده است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

فهم ادبیات کودک به فهم کودکی وابسته است

میدانید بازی کودک بیرون از خانه چه فوایدی دارد؟

رفتار والدین در مواجهه با استرس کودکان چگونه باشد؟

گل‌نسا آقامحمدی، در رابطه با تاثیر مشاوره و فعالیت خط ۱۴۸۰ بهزیستی و بیان اینکه مشاوره تلفنی یک ارتباط قراردادی، حرفه‌ای و مداخله‌ای است که توسط یک مشاور مجرب و آموزش دیده و تماس گیرنده با رعایت اصول مشاوره‌ای از طریق تلفن انجام می‌گیرد، اظهار کرد: سازمان بهزیستی به‌عنوان نهاد ستونی رفاه اجتماعی، مشاوره را بهترین راهبرد پیشگیرانه از آسیب‌های اجتماعی می‌شناسد و با چنین دیدگاهی به راه اندازی و توسعه فعالیت‌های مشاوره‌ای همت گمارده است.

وی افزود: اداره‌کل بهزیستی استان زنجان نیز در راستای اهداف پیشگیرانه و ارتقای سلامت روان آحاد جامعه در سطح استان، برای افزایش دسترسی مردم به خدمات مشاوره‌ای و روان شناختی و بهره‌مندی مناسب از ظرفیت‌های تخصصی موجود در سطح استان اقدام به گسترش و حمایت از مراکز مشاوره‌ای کرده است.

این مسئول در رابطه با فعالیت مراکز مشاوره‌ای، تصریح کرد: یکی ار این مراکز صدای مشاور (خط ۱۴۸۰) یا همان مشاوره تلفنی است که از سال ۱۳۷۴ مرکز مشاوره تلفنی (صدای مشاور) با یک خط تلفن در استان راه اندازی شد و بعدها با عنوان خط ۱۴۸ فعالیت کرده و در حال حاضر نیز خط ۱۴۸۰ نام دارد.

آقامحمدی با اشاره به اینکه دسترسی به خدمات مشاوره و خدمات روانشناختی از طریق تلفن در هر نقطه از کشور از اهداف مشاوره تلفنی است که درحال حاضر با توجه به خبر شیوع ویروس کووید ۱۹ در سه شیفت کاری از شبانه‌روز (۸ لغایت ۲۴) فعال است، ادامه داد: ارتقای سطح سلامت روان افراد جامعه از طریق ارائه مداخله‌های در بردارنده «راهنمایی، مشاوره، و ارجاع»، انتخاب راه حل مناسب، تخصصی و متنوع نمودن خدمات، رایگان بودن خدمات، ارائه خدمات مشاوره‌ای و روان شناختی از طریق تلفن به افراد دچار مشکل در مراجعه به مراکز حضوری، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی از طریق ارائه اطلاعات و آگاهی دادن به تماس گیرنده، کمک به تماس گیرنده برای شناخت مشکل، بررسی و تجزیه و تحلیل مشکل و همچنین تصمصم‌گیری و انتخاب راه‌حل مناسب، کمک به تماس گیرنده برای شناخت توانایی های خود، پذیرش، تغییر نگرش و کاهش یا رفع مشکل از اهداف مشاوره‌های تلفنی است.

معاون امور پیشگیری بهزیستی استان زنجان، عنوان کرد: ناشناخته ماندن مشاور و تماس گیرنده، دسترسی سریع و فوری از هر نقطه استان، سرعت برقراری ارتباطات از طریق تلفن، احساس امنیت بیشتر در بیان عواطف شخصی و احساسات خود، صرفه‌جویی مالی و زمانی بخشی از مزایای مشاوره تلفنی است.

وی خاطرنشان کرد: همچنین سودمندی مشاوره تلفنی برای افراد شاغل و پرکار و افراد دارای معلولیت یا افراد کمرو و دچار اضطراب اجتماعی و تنوع در خدمات مشاوره تلفنی (فردی، خانوادگی، پیش از ازدواج، تحصیلی تربیتی، کودک و نوجوان و طلاق و … و مشاوره و راهنمایی در خصوص اضطراب و استرس و نگرانی‌های ناشی از ویروس کووید ۱۹ و ارجاع به مراکز تخصصی مورد نیاز نیز بخشی دیگر از مزایای مشاوره تلفنی است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

پیشنهاد روانشناسان برای تربیت فرزند دختر

بهترین رفتار با زورگویی کودکان از دید روانشناسان

چگونه به دیگران در هنگام شیوع کرونا ویروس کمک کنیم