روزبه صفابخش، نوجوانی را یکی از دوره های حساس زندگی هر فرد دانست و اظهار کرد: نوجوانی را دوره گذار از کودکی به جوانی می دانیم و لذا با دگرگونی ها و اتفافات بزرگی همراه است.

وی با بیان اینکه پیامدها و مشکلات دوره نوجوانی در سه حیطه روانی، اجتماعی و فیزیکی بررسی می شود، گفت: نوجوان دچار چالش های روانی همچون کلافگی، حساسیت بیش از اندازه، پرخاشگری، حواس پرتی و افسردگی است.

این روانشناس، با بیان اینکه پدیده نوظهور کرونا موجب شده شاهد تشدید علائم روانی در افراد به ویژه نوجوانان باشیم، تصریح کرد: خانواده ها باید چالش های دوران نوجوانی را بشناسند و به ویژه در ایام کرونا، سعی در کاهش این علائم با مدارا کردن کنند.

صفابخش، دستیابی به هویت اجتماعی را یکی از اصلی ترین ویژگی های نوجوانی دانست و عنوان کرد: نوجوان هویت خودش را گم کرده و به دنبال چرایی زندگی و به وجود آمدن خود و اهداف آینده است لذا احساس سردرگمی می کند. در واقع نوجوان برای رسیدن به هویت اجتماعی در بحث های ایدئولوژی، سیاسی، اقتصادی و… ورود می کند و نه گفتن و عدم پذیرش نظر دیگران را یاد می گیرد.

وی نوجوانی را دوره ایجاد توقع والدین و فرزندان نسبت به هم دانست و اضافه کرد: هم والدین و هم نوجوان ادعای درست بودن تفکرات خود را دارند و هر دو، طرف مقابل را نفی می کنند لذا این بیان توقعات منجر به شکل گیری هویت اجتماعی در نوجوان می شود و والدین باید قدرت تحمل خود را بالا ببرند.

این روانشناس، با بیان اینکه تغییرات فیزیکی نوجوان از جمله افزایش وزن و قد موجب به هم ریختگی جسمی او می شود، تاکید کرد: تغییر ویژگی های ظاهری و صدایی موجب می شود نوجوان اجتماع گریز شود و بیشتر تمایل به حضور در خانه داشته باشد و در جمع ها و میهمانی ها حضور پیدا نکند.

صفابخش، نوجوانی را یک دوره طبیعی در روند رشد انسان دانست؛ نه یک پدیده عجیب و غریب و گفت: نوجوان نه کودک است و نه جوان و لذا برخی از کارهای او با کودکی مرتبط است و برخی دیگر نشانه های جوانی است؛ در این صورت نقش خانواده و جامعه در گذار از نوجوانی بسیار پررنگ است.

وی نوجوانی را تلفیق ژنتیک و محیط دانست و تصریح کرد: تحقیقات علمی و روانشناختی ثابت می کند که اثرگذاری ژنتیک در شکل گیری هویت فردی و اجتماعی افراد کمتر از ۱۵ درصد بوده و اثرگذاری محیط بیش از ۸۵ درصد است لذا یکی از اصلی ترین مولفه های محیطی خانواده است، اما متاسفانه خانواده این نقش مهم را به مدرسه واگذار کرده است.

این روانشناس، با تاکید بر اهمیت نقش پدر و مادر بر مدیریت دوره نوجوانی، یادآور شد: امروزه یک مشکل بزرگ به همه مشکلات و چالش های نوجوانان افزوده شده و آن پدیده چالش برانگیز کروناست، زیرا در گذشته نوجوانان به مدرسه می رفتند و با معلمان و همسالان خود در ارتباط بودند و ورزش و تفریح می کردند و زمان محدودی را با خانواده می گذراندند، اما اکنون ساعات حضور آنان در خانه بیشتر شده است.

وی با بیان اینکه حضور نوجوان در فضای مجازی به یکی از تعارضات رفتاری خانواده ها تبدیل شده است، گفت: قبلا خانواده ها موافق استفاده فرزندان از فضای مجازی نبودند، اما اکنون به بهانه کلاس های آنلاین باید این شرایط را برای فرزندان خود فراهم کنند لذا چالش استفاده از فضای مجازی به سایر چالش های نوجوان افزوده شده و وقت زیادی را در فضای مجازی سپری می کند.

صفابخش، از والدین خواست در این دوران از کنایه زدن، داد و بیداد کردن، سرزنش کردن، درگیری، غرغر کردن و… با نوجوان پرهیز کنند و متذکر شد: اکنون درس خواندن در فضای مجازی والدین را با چالش مواجه کرده و کمتر به مشکلات دوره نوجوانی می پردازند لذا از پدر و مادرها می خواهیم به جای داد و بیدار و پرخاشگری، شرایط سخت روانی و اجتماعی نوجوان را درک و با او ارتباط نزدیک برقرار کنند تا حرف شنوی بیشتری از خودش بروز دهد و با خانواده همراه شود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

۵ نشانه اول مشکلات روانی کودکان و نوجوانان

رفتارها و ویژگی های شاخص والدین موفق در تربیت فرزندان

اهمیت مدیریت اوقات فراغت در تربیت کودکان

دکتر”مصطفی یزدانی” اظهار کرد: هر چیزی و هر اتفاق جزئی ممکن است در کودکان موجب استرس شود و در حال حاضر بیماری کرونا بار استرسی خیلی زیادی حتی در بزرگسالان دارد و به تبع در بچه ها نیز این استرس هست.

یزدانی با شاره به اینکه استرس کم و در حد طبیعی خوب است اما اگر بیمارگونه بشود نیاز به درمان دارد، گفت: در بسیاری از مواقع نیاز است والدین استرس خود را کنترل کنند زیرا در مواردی خانواده ها موجب می شوند استرس بیمارگونه در بچه ها ایجاد شود.

این فوق تخصص روانپزشکی کودکان بیان کرد: می توانیم از فرصت ایجاد شده در پی شیوع کرونا استفاده کرده و آموزش های بهداشتی را به فرزندان بدهیم اما در برخی از خانواده ها این مسئله بیمارگونه شده و بچه ها در منزل هر کاری می خواهند انجام بدهند می گوییم دست نزن و این مسئله موجب استرس جدی در بچه ها می شود.

وی با اشاره به اینکه بر هم خوردن روتین ها در بچه ها باعث استرس و اضطراب شدید می شود، بیان کرد: توصیه می کنیم در ایام کنونی به مکان های خلوت که پروتکل های بهداشتی رعایت می شود، آسیب زا نیست و برای بچه ها مفرح است، بروید.

یزدانی گفت: حفظ روتین ها از جمله کنترل ساعات خواب، غذا خوردن با خانواده و … از استرس بچه ها کم می کند و سعی کنیم موارد روتین قبل از کرونا تا جائی که می شود، رعایت شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان درباره نگرانی والدین از حضور فرزندانشان در مدارس بیان کرد: در برخی مدارس واقعا پروتکل های بهداشتی رعایت می شود و تعداد دانش آموزان کم است و توصیه می کنیم والدین خیلی حساسیت به خرج ندهند و به کادر مدرسه اعتماد کرده و بچه ها را به مدرسه بفرستند.

این فوق تخصص روانپزشکی کودکان افزود: اگر در مدرسه ای ازدحام است می توانند آموزش غیرحضوری را دنبال کنند و در مواردی شاید بچه ها دچار نقص تمرکز باشند و نیاز به حضور در مدرسه دارند و توصیه داریم خانواده ها زمان بیشتری را برای آموزش صرف کنند به ویژه در بچه هائی که نقص تمرکز دارند.

وی در ادامه درباره کنترل استرس در کودکان اظهار کرد: باید در صحبت های خودمان نیز رعایت کنیم زیرا ممکن است این حرف ها برای بچه ها ایجاد استرس کند. لازم نیست هر خبری را که در زمینه کرونا و بیماری ها می شنویم، جلوی بچه های عنوان کنیم زیرا استرس آنها را بیشتر می کند.

یزدانی با اشاره به اینکه باید خودمان اضطرابمان را کنترل کنیم، افزود: بعضا در شرایط اینقدر بد عمل می کنیم که فرزندان از رفتار ما دچار اضطراب می شوند. باید احساسات بچه ها را درک کرده و از او سئوال کنیم تو چه احساسی داری و وقتی گوش شنوائی برای شنیدن مسئله او داشته باشیم به او کمک می کند؛ در مواردی ما گوش دادن فعالانه را رعایت نمی کنیم در حالی که باید فرزند احساس کند که والدین در کنار او هستند.

این فوق تخصص روانپزشکی کودکان اظهار کرد: باید اطمینان بخشی به بچه ها داده شود که در زمان شیوع بیماری کادر درمان و بزرگترها هستند و به آنها کمک می کنند.

وی افزود: در حال حاضر برخی از خانواده ها برای راحتی خود، روتین ها را رها کرده و یک موبایل به فرزندشان داده اند. ساعت خواب بچه تغییر کرده و در دو روز پایان هفته در خیلی از خانواده ها بچه ها تا صبح بیدارند در حالی که نهایتا می توانند شب دو ساعت دیرتر از ساعت روتین به خواب شبانه بروند و همین مسئله کم خوابی به افزایش استرس کمک می کند.

یزدانی خطاب به خانواده ها تصریح کرد: سعی کنیم برای اوقات فراغت بچه ها وقت بگذاریم و به ویژه در بازی های مشترک والدین با بچه ها در این ایام زمان بیشتری اختصاص بدهیم و هرچه زمان بیشتری صرف بچه ها شود در کنترل و مدیریت استرس خیلی مهم است.

وی در ادامه بیان کرد: کاهش اشتها، دردهای بدنی مانند سردرد و دل درد، اختلال در خواب، کابوس دیدن، ناخن جویدن، واکنش بد نسبت به مواردی که قبلا ترس نشان نمی داده، پرخاشگری، لجبازی، مواردی که متناسب سن فرزند نیست مثل شب ادراری، کاهش تمرکز، افت عملکردی، رفار وسواس گونه و … از علائم استرس بالا در بچه هاست و نیاز به مراجعه و درمان دارد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

لزوم توجه به فشار روانی کرونا

سهم “کودکان” در ابتلا و انتقال کرونا چقدر است؟