نوشته «شهر آموز»؛ مدرسه‌ای خلاق در یزد برای ایجاد دوستی با شهر اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

مدرسه شاد

شادابی در مدرسه دانش‌آموزان مهم‌ترین رکن نظام آموزش و پرورش هر کشوری محسوب می‌شوند. عواملی که می‌تواند این سرمایه ملی را برای رشد بهینه و کیفی آماده سازد، مهارت‌های رفتاری است که در محیط آموخته می‌شود نه فقط محفوظات علمی.

بچه‌ها آینده کشور هستند و ما باید آن‌ها را برای زندگی موثر برای مملکت آماده کنیم.

نشاط و شادابی در مدرسه باعث رشد و تکامل همه ابعاد وجودی یک دانش‌آموز در بعد جسمانی، شناختی، عاطفی، اخلاقی و معنوی می‌شود. چنانچه یک بعد از این ابعاد دچار صدمه شود و یا مورد غفلت و فراموشی قرار گیرد، دانش‌آموز به توانایی‌ها و شایستگی‌های کامل دست نخواهد یافت.

تعریف شادی از دیدگاه روانشناختی

شادابی در مدرسه روانشناسی به نام دیوید مایرز، سلامت روانی فرد را در میزان داشتن سرخوشی فرد می داند و سرخوشی (خوشحالی) « نوعی احساس امنیت ، احساس این که زندگی به طور کلی به خوبی می گذرد »: را چنین تعریف می کند.

این حالت خوشی و نشاط،زودگذر نیست و دارای دوام نسبتا پایداری است که بستگی به عوامل متعددی دارد.

خوشحالی به سن یامیزان درآمد، مرد یا زن بودن بستگی ندارد، ولی به بعضی خصوصیات شخصیت « مایرز » به گفته فردو مهارت های او،داشتن روابط نزدیک بادیگران وبرخورداری از اعتقادات مذهبی وعمل کردن به آنهامربوط است.

در محيط شاد، ذهن انسان پويا، زبانش گويا و استعدادش شکوفا مي گردد. در قرن جديد سرلوحه ي تعليم و تربيت در يک جمله خلاصه شده است. «شوق زندگي کردن را به دانش آموزان بياموزيم» پس بايد معتقد باشيم که در حقيقت رشد پايدار ما در گرو شادي پايدار است و اين شادي بايد در مدارس ايجاد و مديريت شود.

این وظیفه مسئولین تعلیم و تربیت است که شرایطی را فراهم آورند تا تمام نیازهای او تامین شود.

شاد زیستن برای کودک به همان اندازه مهم است که تغدیه خوب، محبت کردن و حفاظت از او اهمیت دارد، زیرا سلامت روحی و روانی و فیزیکی و جسمانی او را تامین می‌کند.

شاد زیستن برای کودک به همان اندازه مهم است که تغدیه خوب، محبت کردن و حفاظت از او اهمیت دارد. زیرا سلامت روحی، روانی و جسمانی او را تامین می‌کند.

میزان شادی و خنده در مدارس ما بسیار پایین است. در مدرسه خالی از شادی، سخن‌گفتن از شادی قدری مشکل خواهد بود. یکی از مشکلات هر جامعه، غفلت از شادی و نشاط و در نتیجه افزایش بیماری‌های مختلف روانی از قبیل اضطراب و افسردگی است.

زندگی با شادی و نشاط معنا پیدا می‌کند و در پرتو آن دانش‌آموزان به ویژه در دوران نوجوانی و جوانی می‌توانند پله‌های ترقی را بپیمایند. جامعه زنده و پویا جامعه‌ای است که عناصر شادی‌آفرین در آن فراوان باشد.‏

مدرسه اگر ایستا، غم زده و میرنده باشد دانش آموزان به جای نشاط و طراوت و شادابی، انزجار و به جای مهربانی و عشق ورزی، حسادت و کینه توزی را می آموزند. در مدرسه پویا، امید به زندگی، موفقیت و کنجکاوی، شادی و طراوت تحصیلی، برانگیزنده و تحقق دهنده استعدادها و نیازهای فطری و مقتضیات آتی دانش آموزان است.

چگونه مدرسه ای شاد داشته باشیم

شاداب سازي ظاهري مدرسه

۱- فضاسازي و زيباسازي حياط مدرسه: ديوارهاي تزيين شده با نقاشي هاي زيبا، سطح زمين مناسب، کاشت درخت و فضاي سبز، قرار دادن نيمکت هاي رنگي، زيبا، تابلوي زيبا در سر در مدرسه، مناسب بودن اندازه محيط مدرسه.

۲- زيباسازي ساختمان مدارس: رنگ آميزي در و پنجره و ساختمان، نصب پرده هاي زيبا، زيباسازي راهروها، کلاس ها و قرار دادن گلدان هاي گل هاي طبيعي و مصنوعي در راهروها، مناسب بودن اندازه کلاس ها و…

۳- زيباسازي و تميز بودن نمازخانه، کتابخانه و کارگاه: استفاده از خوش بو کننده ها، قفسه هاي زيبا، مناسب بودن محيط کتابخانه، نمازخانه و کارگاه.

۴- پوشش هاي ظاهري معلم ها، مدير و کارکنان، دانش آموزان: استفاده از روپوش هاي شاد براي دانش آموزان و همچنين پوشش مرتب و استفاده از رنگ هاي شاد و روشن براي کارکنان مدرسه.

۵- رعايت بهداشت: تميز بودن محيط مدرسه، کلاس ها، بهداشت فردي، اجتماعي، دانش آموزان

 نشاط و شادابی در مدرسه

شادابی در مدرسه اگر قرار باشد روح دانش‌آموز پرورش و رشد یابد، باید این روند از روح معلم آغاز شود. چنانچه روح معلم افسرده و ناتوان باشد، شانس ناچیزی برای تقویت و مراقبت از روح دانش‌آموزان وجود خواهد داشت.

معلمانی که نمی‌توانند حضور توانمند خود را هر روز در کلاس درس نمایش دهند، از لحاظ انتقال فکر با دانش‌آموزان هماهنگ نیستند و برای پاسخگویی به نیازهای دانش‌آموزان آمادگی ندارند. معلم باید با توجه به هرگونه نقص در درک و دریافت دانش‌آموز، تلاش کند تا توانایی روش‌های جدید تدریس و گرداندن كلاس را در خود کشف كند.

اگر دانش‌آموزان آگاه شوند که چه باید بخوانند، چرا باید بخوانند، درسی که می‌خوانند چه سودی در آینده نزدیک و آینده دور برای آنها دارد و مورد کاربرددرس در جامعه کجاست و چگونه مورد استفاده قرار خواهدگرفت، اهداف برای شان روشن خواهد شد.

برخی ویژگی‌های معلم شاد و شادی‌آفرین

– خوش‌بین و مثبت‌نگر است. همواره رفتارهای مثبت را برجسته و تشویق و تقویت می‌کند.

– به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان احترام می‌گذارد.

– نه‌تنها ارتباط‌های کلامی خود را ارتقا می‌دهد، بلکه به اهمیت ارتباط غیرکلامی واقف است و برای آن برنامه دارد.

– در فعالیت‌های مختلف مدرسه در کنار دانش‌آموزان است.

– معلم شاد برای خود وقت می‌گذارد؛ رسیدگی به خود (به دنبال اهداف و برنامه‌های خود رفتن، ارضای نیازهای مادی و روانی و …) و صرف وقت کافی برای انجام دادن کارهای مورد علاقه و همچنین توجه به سلامت جسمانی کمک می‌کند تا فرد رضایت بیشتری از زندگی داشته باشد. به دنبال همین رضایت، لذت بردن از زندگی و شور و نشاط حاصل می‌شود. بدون شک، معلمی که شور و نشاط ندارد، نمی‌تواند در دانش‌آموزان شور و نشاط ایجاد کند.

چگونه محیط مدرسه را شاد کنیم

ایجاد نشاط برای دانش آموزان:

۱- تأسیس بانک جایزه و تشویق دانش آموزان با ارائه کارت امتیاز

۲- برپایی جشن های شادی و مسابقات مختلف

۳- تقویت و توسعه بازدیدهای علمی و تفریحی

۴- تشکیل نمایشگاه های متعدد با مشارکت دانش آموزان از دست سازهای کارهای تحقیقی امور آموزشی و پرورشی

۵- ورزش صبحگاهی به صورت دسته جمعی قبل از شروع کلاس

۶- دعوت از دانش آموزان موفق مدرسه جهت صحبت سرصف

۷- تشویق و تقدیر از فعالیتهای کوچک و کم ارزش از نظر دیگران

۸- زیبا و جذاب کردن محیط مدرسه و استفاده از رنگ های شادی آور در کلاس ها- سالن ها- دیوارهای حیاط

۹- توجه به رعایت بهداشت فردی دانش آموزان

۱۰- مشارکت مؤثر اولیای دانش آموزان در انجام امور مدرسه

۱۱- پرهیز از ایجاد تنش در مدرسه

۱۲- پرهیز از تنبیه- توهین، سرزنش، تحقیر در مدرسه

۱۳- اجرای روش های تدریس فعال با محوریت کلاسی بانشاط

۱۴- نصب عکس دانش آموزان ممتاز در تابلوی اعلانات

۱۵- توجه خاص به زنگ تفریح

۱۶- نمایش فیلم و اسلاید در مدرسه

۱۷- تقویت فعالیت های هنری در مدرسه: گروه تئاتر- گروه سرود

۱۸- حضور فعال آموزگاران با نشاط همراه با ظاهری مناسب و آراسته

۱۹- پرهیز از بی انضباطی و بی عدالتی در مدرسه

۲۰- تقویت امید به آینده در دانش آموزان

۲۱- بررسی عوامل مؤثر در افت تحصیلی و ترک تحصیل دانش آموزان

۲۲- تقویت احترام متقابل بین دانش آموزان و دیگر کارکنان مدرسه

۲۳- تهیه کارت تبریک به مناسبت تولد هر یک از دانش آموزان و حتی آموزگاران

۲۴- توزیع شیرینی به مناسبت های مختلف از جمله جشن ها و میلاد ائمه بین دانش آموزان

شوق زندگی کردن را به دانش آموزان بیاموزیم

موفقیت تحصیلی دانش آموزان از موضوعات مهمی است که تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. نشاط و شادکامی باعث می‌شود ذهن انسان پویا، زبانش گویا و استعدادش شکوفا گردد. در مدارس پویا، امید به زندگی، موفقیت و کنجکاوی، شادی و طراوت تحصیلی، برانگیزنده و تحقق دهنده استعدادها و نیازهای فطری و مقتضیات آتی دانش آموزان است.

در گذشته هدف آموزش و پرورش تربیت عده‌ای فارغ‌التحصیل بوده که فقط بتوانند امرارمعاش کنند. ولی در قرن جدید آموزش و پرورش به این نتیجه رسیده است که سرلوحه‌ی تعلیم و تربیت در یک جمله خلاصه شده است: «شوق زندگی کردن را به دانش آموزان بیاموزیم».

در حقیقت رشد پایدار ما در گرو شادی پایدار است از طرفی نباید از تأثیر شادی و نشاط بر یادگیری دانش آموزان غافل شد، بنابراین لازم و ضروری است که این شادی در مدارس ایجاد و مدیریت شود. این را نباید فراموش کرد که جامعه‌ی علمی زنده و پویا، جامعه‌ای است که عوامل شادی در آن فراوان باشد و در برنامه‌ریزی‌های آموزشی نظام‌های مختلف آن، راه‌کارهایی جهت شادابی و نشاط دانش‌آموزان طراحی و تنظیم گردد.

شادی و خنده در مدارس

جامعه‌ی شاد

سخن آخر این که تأثیر شادی و نشاط بر یادگیری دانش آموزان را نباید فراموش کرد چرا که امری ثابت شده و انکارناپذیر است که باید به آن برای رسیدن به موفقیت تحصیلی، توجه شود. شاید در اولین نگاه، احساس کنید که انجام همه‌ی موارد ذکر شده در مدارس مستلزم پرداخت هزینه‌های سنگین باشد و یا در مدارس دولتی چنین امکاناتی وجود ندارد.

در حالی که می‌توان با درایت و مدیریت صحیح و با حداقل بودجه و امکانات، بسیاری از پیشنهادات فوق را انجام داد. یک جامعه‌ی شاد می‌تواند باعث بروز رشد استعدادها و خلاقیت‌ها در نوجوانان شود. هم‌چنین شاداب‌سازی و ایجاد روحیه‌ی شاد در دانش آموزان و جلوگیری از افسردگی آن‌ها باعث می‌شود افرادی هدف‌مند، کارآمد و مسئولیت‌پذیر در جامعه داشته باشیم.

شاید در اولین نگاه احساس کنیم که انجام همه امور فوق در مدارس مستلزم پرداخت هزینه های سنگین باشد و مسلما در مدارس دولتی چنین امکانی وجود ندارد لیکن با کمی تامل به این نتیجه می رسیم که انجام بسیاری از این پیشنهادات فوق می تواند با درایت و مدیریت صحیح با حداقل بودجه و امکانات انجام شدنی باشد و به اشکال مختلف می توان شادابی و طراوت را به کودکان و نوجوانان این مرز و بوم هدیه دهیم و در نهایت جامعه شاد داشته باشیم که این خود باعث بروز و رشد استعدادها و خلا قیت ها در جوانان ما خواهد شد.

شاداب‌سازی و ایجاد روحیه شاد در دانش‌آموزان و جلوگیری از افسردگی آنها باعث می‌شود افرادی هدفمند و کار آمد در جامعه داشته باشیم در این میان عوامل متعددی دست به‌دست هم داده تا بتواند این هدف محقق شود.

مرتبط:

رفتار پرخاشگرانه یک رفتار عادی در کودکان نوپایی

طنز ایرانی کمتر به مذاق بچه ها خوش میاید

از رکود ادبیات تا چاپ کتاب‌های لوکس

نوشته شادابی در مدرسه برای رشد دانش‌آموز اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.