علیحیدرآقایی پژوهشگر فرهنگی در یادداشتی که به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانینوشته است، می گوید: وقتی کودکی خود را در مدرسه مرور می کنیم شعری زیبا در وصف کتاب برایمان تداعی می شود؛ شعری به زبان شیرین کودکانه که کتاب را “یار مهربان ” معرفی می کند و توصیه می شود هیچگاه از آن غافل نباشیم و در واقع به یاد می آوریم کتاب را به ما به عنوان “دوست و رفیق دلسوز” می شناساندند؛ تا جایگاه ارزشمند و والای کتاب در ذهن ها حک شود.

آری کتاب جهانی از معرفت، اندیشه، آگاهی و رستاخیز دانایی است و انسان ها برای تکامل فکری و پرورش استعدادهای ذاتی خود به مطالعه آن نیازمند هستند و ارتقای شاخص های فرهنگی ملت ها با رویکرد و نوع نگاه آنها به مقوله کتاب و کتابخوانی ارتباط مستقیم دارد؛ زیرا همه مکاتب و تمدن های بشری با کتاب تعریف، تفسیر و ماندگار می شوند و اینگونه است که کتاب و کتابخوانی مهمترین برتری رشد فرهنگی جوامع محسوب می شود.

کتابخوانی و مراجعه به کتاب در روحیه انسان ها تاثیر به سزایی دارد و گاهی مطالعه یک کتاب شخصیت فرد را دگرگون ساخته است بررسی زندگینامه بسیاری از فرهیختگان و اندیشمندان جهان چنین ادعایی را اثبات می کند؛ تاریخ گواه این واقعیت است که همواره فرهیختگان هر فرهنگ و قومیتی با کتاب و کتابخوانی زیسته اند و شکی نیست نسلی که به کتاب و کتابخوانی توجه داشته باشد در میان مدت اجتماعی با شعور، کارآمد و خلاق را تشکیل می دهد و در بلند مدت انسان هایی فرهنگی، فرهیخته، اندیشمند، نویسنده و شاعرانی ماهر از آن نسل به وجود می آید که در آسمان هنر و ادب جهان به سان ستاره می درخشد و از این روشنایی خود همگان را سرشار و سیراب می سازد و مایه مباهات و فخر یک ملت و نماد یک فرهنگ و تمدن خواهد شد؛ بدیهی است در کنار توجه به اهمیت موضوع کتاب و کتابخوانی نقش مهم کتابخانه ها برای ارائه خدمات کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه بسیار حیاتی است، در واقع وظیفه ذاتی کتابخانه های عمومی رفع نیازهای عمومی جامعه در حوزه کتابخوانی و ارائه خدمات فرهنگی به تمام اقشار جامعه کتابخوان به صورت یکسان و برابراست ؛ زیرا کتابخانه ها به دلیل ارتباط با تمامی اقشار جامعه، یک نهاد عمومی و دانشگاه عظیم و از مراکز مهم فرهنگی است که جایگاه ارزشمندی در علاقه مندی افراد مختلف به کتاب  و افزایش سرآنه مطالعه دارد و با توجه به کثرت مراجعین به آن و نوع ارائه خدمات کتابخوانی نقش کارکردی آن در رشد و توسعه فرهنگی اهمیت زیادی دارد و برای اجرای صحیح رسالت خود به حمایت، برنامه ریزی مدون و استانداردسازی (فضای مناسب کتابخانه ها و بخش های آن) نیازمند است.

 لزوم توجه به مقوله کتاب و کتابخانه

گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی و افزایش سرآنه مطالعه در جامعه ایران نیاز به آگاهی و شناخت همه جانبه از مسائل و مشکلات پیرامون این حوزه و عزم جدی همگان برای رفع کمبودهای موجود و اجرای عملی رفع مشکلات را دارد؛ هر ساله با آمدن هفته ملی کتاب، فرصتی ایجاد می گردد تا اهمیت این موضوع برای جامعه نمایان گردد؛ بیست و هشمین دوره هفته کتاب در سالجاری با شعار “دانایی؛ مانایی ” از ۲۴ تا ۳۰ آبان ماه در حالی دوباره شروع می شود که باید برای توسعه کتاب و کتابخوانی بیشتر تلاش شود و راهکارهای افزایش سرانه مطالعه و اشتیاق به کتاب و کتابخوانی و مراجعه به کتابخانه ها در بین خانواده، مدرسه، دانشگاه و جامعه عملی شود.

از یک سو بیماری “توهم همه چیز دانی” را از جامعه بزداییم و خود و جامعه را “نیازمند به دانستن همیشگی” بدانیم و در همه حال “میل به آگاهی” را توسعه و گسترش دهیم به راستی ملتی که با کتاب و کتابخوانی مانوس شود به خوکفایی فرهنگی می رسد و فقر فرهنگی و بزهکاری های اجتماعی در آن محلی از اعراب نخواهد داشت؛ و از سویی دیگر نیز دغدغه ها، کاستی ها و کمبودهای فعالان این حوزه مطرح شود و برای رفع و دفع آنها اقدام کرد.

جان کلام اینکه دولت و مجلس باید نقش و جایگاه مهم و ارزشی اثر گزاری کتاب و کتابخانه های عمومی بر جامعه را درک کنند و در عمل با تخصیص بودجه های ویژه و متوازن به صورت بالفعل در جهت رفع مشکلات حوزه کتاب، کتابخوانی، کتابخانه ها، کتابداران،اهالی قلم، ناشران و کتابفروشی ها تلاش کنند و از رفع موقت مشکلات موجود که کارایی و اثر گزاری آنها مانند قرص های مسکن تنها برای مدت کوتاهی است به شدت اجتناب کنند و مشکلات موجود این حوزه را برای همیشه، ریشه ای، اساسی و از پایه مرتفع سازند؛ بدیهی است یخش عظیمی از مشکلات مربوط به این حوزه، نبود و ضعف زیر ساخت ها و امکانات (کمبود فضای کتابخانه ای)، کمبود منابع؛ بودجه و لزوم بازنگری و اصلاح قوانین موجود را شامل می شود و باید جهاد گونه همت کرد؛ متعهدانه پیگیری و دلسوزانه در عمل اقدام کرد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

معرفی کتاب جنگی که نجاتم داد

اهمیت مطالعه کتاب های عمومی، آموزشی و تاریخی

برنامه نشست‌های «هفته کتاب» اعلام شد