تشویق – سازمان پیشاهنگی استان فارس

در «تشویق» و «تنبیه» فرزندان این کلمات را بکار نبریم

author — Sat, 16 Jan 2021 19:59:29 +0000

واژه‌های تحقیر، سرزنش، ملامت، تهدید، مقایسه، توهین و تنبیه های شخصی و بدنی از مخرب‌ترین واژه‌ها در تربیت فرزندان هستند.

درک شخصیت و خُلق و خوی کودک یکی‌از اصلی‌ترین شیوه‌های تربیتی مناسب کودکان است که باعث شناسایی بهتر استعدادها و تمایلات کودکان نیز می‌شود.

برخوردهای تربیتی والدین شامل تشویق و تنبیه، در ساخت شخصیت حال ‌و آینده فرزندان بسیار تعیین کننده و مهم است؛ به طوری که محبت والدین به فرزندان موجب ایجاد احساس آرامش کودکان و برقراری ارتباط بهتر کودک با والدین می‌شود و در مقابل، به کار بردن خشونت بدنی و کلامی باعث تخریب و تحقیر شخصیت کودکان خواهد شد.

تمام انسان‌ها به توجه، تأیید و تشویق نیاز دارند

لیلا میررضایی، روانشناس بالینی اظهار کرد: هدف از تربیت کودکان، باید آموزش احترام گذاشتن متقابل به آن‌ها و آماده کردن برای پیروی از قوانین اجتماعی باشد تا در نتیجه ایجاد تعادل رفتاری توأم با احترام متقابل، شخصیتی در کودکان شکل گیرد که برآیند و ماحصل آن موفقیت در شئون مختلف فردی و جمعی بوده و در ایجاد یک ارتباط و تعامل مطلوب با دیگران باشد.

وی با اشاره به این‌که همه انسان‌ها دارای یک ویژگی مشترک هستند که آن نیاز به توجه، تأیید و تشویق است، تأکید کرد: هرگز در تربیت کودکان از واژه‌های انضباطی استفاده نکنید.

میررضایی تصریح کرد: بنابراین، اولین کاری که پدر و مادران باید انجام دهند، این است که از استفاده از واژه‌هایی مانند «این کار را بکن، این کار را نکن!» و… خودداری کنند چراکه واژه‌هایی انضباطی، مدیریتی و ریاستی هستند و رابطه فرزند را در هر سنی که باشد با پدر و مادر تخریب می‌کند.

این روانشناس بالینی عنوان کرد: بهترین کار برای تشویق این است که از واژه‌های انضباطی، از سمومی که فضای عاطفی خانواده و رابطه کودک را با والدین مسموم می‌کند، استفاده نکنند، واژه‌هایی مانند تحقیر، سرزنش، ملامت، تهدید، مقایسه، توهین و تنبیه‌های شخصی و بدنی از مخرب ترین واژه‌های تربیتی هستند.

وی ادامه داد: بنابراین فرزندان ما در خانواده، مدرسه و جامعه دو دسته رفتار دارند؛ یک دسته رفتارهای مطلوب دارند که باید تأیید و تشویق شوند که می‌تواند لفظی، کلامی و لمسی باشد.

میررضایی با بیان این‌که والدین باید از واژگان انضباطی استفاده نکرده و تا می‌توانند از واژگان عاطفی استفاده کنند، افزود: واژه‌های عاطفی را باید به جای واژه‌های انضباطی به کار ببریم و فضا را با آن‌ها تلطیف کنیم، با نسبت دادن فرزندمان با صفت و ویژگی‌های مثبت آفرین؛ مانند پسرمفید و یاری رسان پدر، آفرین دختر خوشگل مادر، دختر غمخوار مادر و …

این روانشناس بالینی افزود: این‌ها واژه‌هایی هستند که در آن‌ها فرامین تربیتی نهفته است، وقتی فرزندمان را مثلاً دختر باهوش، خلاق، مفید، غمخوارم صدا می‌کنیم؛ باور کنید چه بخواهیم و چه نخواهیم این صفات و ویژگی‌ها در فرزندمان درونی می‌شود.

توجه بهترین تشویق برای انسان در هر سنی

در ادامه عباس دارایی، روانشناس بالینی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به این‌که بهترین تشویق برای بنده، شما، همسر و فرزندان، توجه است، اظهار کرد: همه ما انسان‌ها نیازمند توجه هستیم، وقتی فرزندان ببینند مورد توجه قرار گرفتند؛ این مورد توجه قرار گرفتن نه اینکه مدام بچه‌ها را بغل کرده و ببوسیم و با این ویژگی‌ها و صفات اسم ببریم؛ بلکه وقتی فرزندم نقاشی کشیده، یا چیزی را خلق کرده، ما برای دست ساخته و حاصل فکر او ارزش قائل شویم؛ آن‌را در بهترین نقطه خانه نصب کنیم؛ به جای خیلی چیزهایی که به در و دیوار خانه نصب می‌شود؛ درحالی که این چیزها واقعاً پیام اثر بخشی را منتقل نمی‌کنند؛ اما تصور کنید کار بنده و شما را در بهترین نقطه خانه یا کلاس نصب کنیم و توجه خود را نشان دهیم که تو و کارت برای بنده بالاترین ارزش را دارید.

وی ادام داد: بسیاری از خانواده‌ها فکر می‌کنند فقط باید محبت کنند و محبت کردن فقط قربون صدقه رفتن، نوازش کردن و عشق ورزیدن است؛ در حالی که این طور نیست.

دارایی عنوان کرد: اینها را ما حتی در جهات منفی آن استفاده می‌کنیم و کودکان نیز این‌ها را به‌عنوان امتیاز و باج‌گیری استفاده می‌کنند؛ حتی زمانی که از فرزند ما یا بسیاری از کودکان رفتارهای نامطلوبی سر می‌زند، باز هم والدین بی‌توجه به این رفتار نامطلوب، واکنش منفی و تنبیهی نشان نمی‌دهند؛ حتی خنثی؛ بلکه حتی متأسفانه در بسیاری از مواقع آن رفتار نامطلوب را تایید کرده و فکر می‌کنند دیگر فرزندمان بزرگ شده و نباید تنبیه شود.

این روانشناس بالینی افزود: در حالی که رفتارهای نامطلوب فرزندان باید تنبیه شود؛ اما دو نوع تنبیه داریم؛ یکی تنبیه شخصی که در این نوع، شخصیت فرزند را تحقیر و سرزنش و در واقع ترور می‌کنند؛ طبیعتا این تنبیه باید ممنوع باشد، مثلاً وقتی فرزند من اتاقش را مرتب نمی‌کند؛ به او می‌گوییم شلخته! این کاملاً یک واژه انضباطی است اما وقتی به فرزندم بگویم «وقتی وسائلی را بر می‌داری سرجایش نمی‌گذاری؛ از تو می‌خواهم وقتی وسیله‌ای را برداشتی و استفاده کردی سر جایش بگذار» این یک واژه هدایتی و عاطفی است، آن وقت فرزند من با این واژه‌های عاطفی به سمت رفتار درست هدایت می‌شود اما ما متأسفانه وقتی می‌خواهیم تنبیه کنیم از واژه‌هایی مانند «تو لیاقت نداری!»، «شایستگی نداری!» «تنبلی!» و «کودن هستی!» استفاده می‌کنیم.

دارایی ادامه داد: بسیاری از والدین اظهار می‌کنند من با فرزندم دوست هستم؛ در حالی که بنده معتقدم این واژه بسیار غلط است، بنابراین، توصیه بنده این است که رفتارهای مطلوب را با واژه‌های عاطفی، با لمس و تأیید کردن، با مورد توجه قرار دادن و اعتماد کردن به فرزند و رفتار دوستانه ابراز کنیم.

«دوست بودن» یا «رابطه دوستانه» کدام درست است؟

در ادامه علی یاری‌طلب، روانشناس بالینی، در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: بسیاری از والدین می‌گویند «من با فرزندم دوست هستم»؛ در حالی که بنده معتقدم این واژه بسیار غلط است، فرزندم، فرزند من است و من پدر یا مادر او هستم؛ ما دوتا دوست نیستیم اما باید اعلام کنیم رفتارهای ما دوستانه است؛ یعنی رفتار توأم با احترام، عشق، صمیمیت و اعتماد.

وی ادامه داد: یقیناً اگر همان پدر و مادر در روابط خودشان با دوستان و اقوام کوچکترین بی‌احترامی یا بی‌اعتمادی یا عدم محبت را داشته باشند، رابطه دوستی قطع می‌شود، بنابراین باید رابطه پدر و مادر چه با هم و چه با فرزند کاملاً رابطه دوستانه باشد اما نه اینکه بگوییم ما با هم دوست هستیم.

یاری‌طلب با اشاره به این‌که بنده به شما نمی‌توانم بگویم من با فرزندم دوست هستم، عنوان کرد: بنابراین بهترین راه تشویق توجه کردن است، همه نیازمند توجه هستیم. یک باور غلطی متاسفانه بین همه ما وجود دارد و امیدوارم روزی این باور جایش را به یک باور درست بدهد، بسیاری از ما معتقدیم محبت زیادی خوب نیست در حالی که محبت زیادی عشق، صمیمیت و مهربانی به همراه داشته و باعث غنی شدن رابطه می‌شود.

این روانشناس بالینی تأکید کرد: من معتقدم هیچ وقت محبت زیاد باعث تخریب شدن و باعث آسیب رساندن به فرد یا رابطه نمی‌شود.

وی با اشاره به این‌که در محبت کردن نباید حد و مرزی باشد؛ اما موضوعی که باعث ایجاد این باور غلط شده این است که من این موضوع را یاد نگرفته‌ام، عنوان کرد: مثلا محبت زیادی به فرزندم می‌کنم و تا دلم می‌خواهد محبت و توجه و احترام می‌گذارم اما نمی‌دانم اگر یک رفتار نامطلوبی از فرزندم سر زد، باید چکار کرده و فکر می‌کنم نباید او را تنبیه کنم.

یاری‌طلب افزود: محبت عامل پیش برنده و تنبیه هم به معنای آگاهی دهنده و متنبه کردن به‌عنوان پیش برنده است، اما تنبیه به معنای بدنی و نیز تنبیه که ما از جنس شخصی شخصیت فرد را ترور می‌کنیم به طور طبیعی غلط و نادرست است، بنابراین آنچه باعث شده این باور غلط به وجود آید و بگوییم محبت زیادی خوب نیست؛ به خاطر این است که در کنارش آن تنبیه و آگاه‌سازی وجود ندارد.

این روانشناس بالینی با بیان این‌که تنبیه یعنی محروم کردن از آنچه فرزندم دوست دارد و به معنای اینکه رفتار او را مورد تنبیه قرار دادن است نه شخصیت خود فرد را، ادامه داد: آنچه باعث شده این باور غلط به وجود آید و بگوییم محبت زیادی خوب نیست؛ به خاطر این است که در کنارش آن تنبیه و آگاه سازی وجود ندارد.

والدین اصل عدم چرخش «نه» به «آری» و به عکس «آری» به «نه» را رعایت کنند

رضا منصوری، وانشناس بالینی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: والدین باید یک اصل مهم در روابط با فرزندان خود را رعایت کنند و آن هم اصل عدم چرخش «نه» به «آری» و به عکس «آری» به «نه» است.

وی ادامه داد: بسیاری از روابط دچار شکاف می‌شود، آن هم زمانی که فرزندان بفهمند که برای مثال «بابا الان در برابر درخواستم می‌گوید نه، اما اگر کمی قهر کنم و پا به زمین بکوبم و گریه کنم بابا می‌گوید اشکالی ندارد و تسلیم خواسته‌ام می‌شود.»

منصوری با اشاره به این‌که مخالفت با درخواست کودکان را باید محکم بیان کنیم، عنوان کرد: یکی از اصولی که تحت‌عنوان صلابت و اقتدار، نه قدرت فرماندهی و مدیریتی بلکه یک مدیریت دلی که از دل بر نشیند این است که در واقع من مخالفتم با خواسته فرزندم را محکم بیان کنم؛ برای نمونه در زمانی که فرزندم می‌گوید «فلان چیزی را برای من بخر!»؛ پدر با توجه به علم و اطلاعی که دارد و توافقی که با همسرش داشته و جزو استراتژی‌های تربیتی خانواده است به فرزندش می‌گوید «نه»، آن را نمی‌خرم.» حالا مثلاً خاله، پدر یا مادر بزرگ می‌گویند چقدر سختگیری! چرا آن چیز را برایش نمی‌خری!؟ در این شرایط و زمان پدر نرمش به خرج دهد و بگوید: «اشکالی ندارد! برای او می‌خرم.» در اینجا دیگر اقتدار، صلابت و مدیریت عاطفی کارکردی ندارد و فرزند می‌داند که مثلا اگر بابا بگوید نه، اگر دست به دامن پدر بزرگ یا خاله شوم، نه تبدیل به بله خواهد شد.

این روانشناس بالینی ادامه داد: برعکس، اگر به فرزندم قول دادم که اگر فلان کار را بکنی، بابا آن خواسته ات را انجام می‌دهد را نقض کنم، طبیعی است فضا، فضای بی اعتمادی شده و رابطه دچار تخریب جدی می‌شود، اینها همان آثار تخریبی دارد که تنبیه بدنی برای کودک دارد؛ حتی تنبیه انضباطی و کلامی این آسیب را به همراه دارد و شاید همه ما از انواع تنبیه‌ها و یا رفتارهای تنبیهی مخرب رنج برده و می‌بریم.

از خطاهای کودکان چشم‌پوشی نکنیم/ اجازه خطا کردن به کودکان بدهیم

رضا عباسی‌راد، روانشناس بالینی، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: هیچ وقت از خطاهای کودکان نباید چشم پوشی کنیم اما باید اجازه خطا کردن را بدهیم، فرزند حق دارد اشتباه کند، اما حق ندارد دوباره آن اشتباه را تکرار کند و این با چشم پوشی کردن خیلی تفاوت دارد.

وی ادامه داد: بنده می‌پذیرم که فرزندم تا چند بار زمین نخورد، راه رفتن را یاد نمی‌گیرد، اما آیا می‌توانیم انتظار داشته باشیم پدر و مادر هیچ کاری نکنند تا فرزند خودش خود به خود تربیت شود؟ بنده به عنوان یک متخصص این موضوع را قبول ندارم.

عباسی‌راد با اشاره به این‌که هیچ وقت از خطاها نباید چشم پوشی کنیم اما باید اجازه خطا کردن را بدهیم، عنوان کرد: تربیت یک فعالیت عمدی بوده و مستلزم برنامه و هدف است، حتی در آموزه‌های دینی خود داریم که تربیت از زمان انعقاد نطفه شروع می‌شود و این اتفاق تا زمانی که انسان به خاک سپرده می‌شود نیازمند یک برنامه ریزی دقیق، عالمانه و آگاهانه‌ای است که نیازمند دخالت است؛ بر خلاف حیوان که خود بزرگ می شود و شکار می‌کند، انسان موجودی است که با ناتوانی و گریه به دنیا می‌آید و پدر و مادر با یک برنامه پرورشی، آموزشی، مدون، رسمی و کارشناسانه اقدام به تربیت فرزند می‌کنند.

بنابراین در تربیت فرزندمان کلمات و عباراتی که نباید بگوییم شامل؛ «تو نمی‌فهمی»، «تو اصلا هوش نداری»، «خلاقیت نداری»، «بی ادبی»، «اصلا نمی فهمی من چی می‌گویم»؛ همچنین واژه‌های «دست نزن»، «این کار را نکن»، «آن کار بکن» و… همه واژه‌های انضباطی هستند که باید مطمئنا آن‌ها را به فرزندان نگوییم.

در مقابل چه کلماتی را باید بگوییم؟ باید واژگانی عاطفی مانند «مهربانی» و «توجه» را بکار بریم. البته توجه فقط کلامی نیست؛ برای توضیح واضح تر این موضوع مثلا اگر فرزندم نقاشی کرد، آن در بهترین نقطه اتاق نگه دارم و مهمان که آمد بگویم «این نقاشی کار دختر یا پسرم است»

بالاترین نوع توجه و تشویق همین است، بنابراین باید واژه‌های عاطفی بکار ببریم؛ مثلا به جای اینکه بگوییم «فرزند بی ادب»، بگوییم «فرزند من احترام پدرش را رعایت نکرد»؛ معنای آن این است که باید احترام گذاشتن به پدرش را رعایت کند.

یا به فرزندی که شلخته است نگوییم «شلخته»؛ بلکه بگوییم «فرزند من وسیله‌ای را که بر می‌دارد سر جایش نمی‌گذارد» اگر فرزندم تنبل است، به او نگوییم «تنبل؛ بلکه بگوییم فرزند من یک کم کُند است و با تأخیر کارهایش را انجام می‌دهد.»

خلاصه کلام اینکه؛ در تربیت نباید واژه‌های انضباطی بکار ببریم، بلکه باید تا دلمان می‌خواهد واژه‌های عاطفی بکار ببریم. یادمان باشد و این باور را اصلاح کنیم که فرزند و حتی خودمان هیچ وقت از توجه و محبت زیاد آسیب نمی‌بینیم؛ مگر روش تربیتی ما روش نادرست و غلطی باشد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جايگزين‌هايی برای تنبیه

کودکان را به ورزش تشویق كنید

تشویق کودکان به شناخت فلسفه

نوشته در «تشویق» و «تنبیه» فرزندان این کلمات را بکار نبریم اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

تشویق کودک را از یاد نبرید!

author — Mon, 27 Apr 2020 11:25:08 +0000

یکی از زیباترین تصاویری ‌که از دوران‌ کودکی‌ در ذهن اغلب ما وجود دارد لحظه‌هایی است که به نوعی تشویق و تائید شده‌ایم؛ وقتی با شوق پایین دفترچه دیکته‌‌‌مان می‌دیدیم: بیست تمام، آفرین، همیشه موفق باشی، زمانی که سر ‌صف جایزه ‌می‌گرفتیم یا هنگامی‌ که با عجله خودمان را به خانه می‌رساندیم تا همه‌ را ‌برای مادر‌ و پدرمان‌ تعریف ‌کنیم و آنها نیز با تائید ‌و ‌تشویق دوباره ‌ما، برق شادی بیشتر را به چشمان‌مان می‌بخشیدند.

در واقع یکی از راه‌های رشد بیشتر و بهتر ذهن کودکان تشویق است.

تصور این که افراد می‌توانند تنها با تنبیه و بدون هیچ تشویقی قدر و ارزش موفقیت‌ها و توانایی‌های خود را بدانند تصوری بیهوده و باطل است.

هنگام تشویق، کودک باید بفهمد که به چه جهت تحسین شده است.

برای او توضیح دهید که به این علت که همه غذایت را خوردی و ظرفت تمیز شده است، یک شکلات جایزه می‌گیری. نباید بگویید: «چون غذایت را خوب خوردی». فرزند شما هنوز معنای خوب و بد را نمی‌تواند. باید در عمل متوجه شود و احتیاج به مصداق‌های عینی دارد.

تشویق باید هر چند وقت یک بار و در برابر کارهای شاخص کودک باشد، نه به صورت همیشگی و برای هر کاری، چرا که در این صورت، تشویق تأثیر خود را از دست خواهد داد.

تشویق نباید از حد اعتدال تجاوز کند، زیرا ممکن است کودک را به خودبینی و خودستایی گرفتار کند.

چگونه كودكان را تشويق كنيم تا خوب رفتار كنند؟

كودكان همواره شما را زیر نظر دارند و همان کاری را انجام می‌دهند که از شما سر می‌زند.

در حقیقت کودک با دنبال کردن رفتارهای شما در صدد است تا سرنخ‌هایی برای بروز رفتارهای مختلف در محیط اطرافش پیدا کند تا از این طریق بتواند با دنیای پیرامونش ارتباط برقرار نماید.

پس می‌توان گفت کودکان آینه تمام عیار رفتارهای روزمره والدین هستند. شما مدل او هستید.

پس از این فرصت استثنایی بهترین بهره را برده و به هدایت رفتاری او بپردازید.

به یاد داشته باشید آنچه که انجام می‌دهید معمولا خیلی مهم‌تر از آن چیزی است که به زبان می‌آورید. اگر دوست دارید کودک‌تان از لفظ محترمانه «لطفا» استفاده کند، خود نیز آن را به زبان بیاورید.

کودکان از سه سالگی به بعد مفهوم همدلی را درک می‌کنند و می‌توانند همدلی واقعی را بروز دهند، بنابراین با گفتن چنین جمله‌ای «ناراحت هستم چون اینجا آنقدر شلوغ و پر سر و صدا است که نمی‌توانم با تلفن صحبت کنم» شاید به ظاهر جمله ساده و پیش پا افتاده‌ای به زبان آورده باشید، اما واقعیت این است که کودک به اینکه «شما» ناراحت هستید توجه دارد و بدین ترتیب این شانس را دارد که از منظور شما امور و اتفاقات مختلفی نظیر شلوغ بودن محیط را درک کند.

توصیه می‌شود که به ازای هر یک اظهار نظر منفی، ۶ تشویق توصیفی به زبان آورید

مطالعات روانشناختی نشان می‌دهد نسبت ۶ به ۱، یک نسبت طلایی است که در خود تعادل پایداری دارد.

یادتان باشد اگر کودکان در برابر انتخاب بین «عدم توجه» و «توجه یا نظر منفی» قرار بگیرند حاضرند گزینه دوم را قبول کنند حتی اگر منفی باشد.

یادتان باشد خود را هم اندازه کودک‌تان پایین بیاورید

در کنار کودک‌تان زانو بزنید یا به حالت چمباتمه درآیید. چنین کارهایی در واقع ابزاری قدرتمند برای برقراری ارتباط مؤثر با آنها محسوب می‌شود.

وقتی خود را هم سطح کودکان‌تان می‌کنید، حتی اگر این کار ظاهری و تنها در قالب خم شدن یا نشستن بر روی زمین باشد. آنگاه این امکان را خواهید داشت تا با آنها هم‌فکر و هم‌آهنگ شوید.

با این کار به آنها این فرصت را می‌دهید که بر روی خواسته‌ها و تمایلات شما متمرکز شوند و به بیان کلی «بفهمند که چه چیزهایی از آنها می‌خواهید».

پس به خاطر داشته باشید اگر توانسته‌اید آنقدر به کودک‌تان نزدیک شوید که توجه کامل شما را به خود جلب کند، نیازی نیست که از او بخواهید به شما نگاه کند.

یادتان باشد به کودک بگویید «حرف‌هایت را می‌شنوم». در علم روانشناختی کودک، مفهومی به نام «گوش دادن فعال» وجود دارد.

این هم یکی از ابزارهای کاربردی کودکان است تا بتوانند با احساسات خود کنار بیایند.

يادتان باشد سر قول‌تان بمانید

در برخورد با کودک به هر چیزی که به زبان می‌آورید و در قالب قول و تعهد ابراز می‌کنید پایبند بمانید، حتی اگر آن قول، قول خرید یک بستنی باشد.

وقتی به تعهدتان پایبند باشید، فرقی نمی‌کند خوب یا بد، کودک به شما اطمینان کرده و برایتان احترامی خاص قائل می‌شود.

پس اگر به او قول می‌دهید که پس از جمع کردن اسباب‌بازی‌هایش برای گردش به خارج از خانه بروید، مطمئن شوید که کفش پیاده‌روی‌تان در دسترس است، چون کودک از همان لحظه‌ای که این قول را از شما گرفته به گذر زمان فکر می‌کند و تلاش می‌کند تا در اولین فرصت مقابل در منتظر شما باشد. قبل از وارد شدن به درگیری‌ها خوب فکر کنید.

خیلی راحت می‌توانید ابتدا فکر کنید که آیا ارزش آن را دارد که وارد هر دعوا یا موضوع جنجالی شوید که کودک‌تان یک پای آن است؟

قطعا همیشه این‌گونه نیست، اما موضوع مهم این است که شما با ورود به هر موضوع بحث‌برانگیزی که شاید از نظر شما مهم و از نظر دیگران کم‌ارزش است، بر پیچیدگی و التهاب اوضاع دامن می‌زنید.

وقتی وارد چنین بحثی می‌شوید، به قطع یقین از کلماتی با بار منفی نظیر «نه» و «نکن» استفاده می‌کنید، اما قبل از این کار کمی مکث کرده و از خود بپرسید که «آیا باید دخالت کنم؟»

در واقع سعی کنید ابتکار عمل را در دست گرفته و با عدم دخالت در تمامی مباحث و مشاجراتی که کودک هم در آن حضور دارد به حفظ آرامش اوضاع کمک کنید.

این درست که قوانین مهم هستند، اما استفاده از آنها زمانی ارزش زیادی دارد که «واقعا مهم باشند».

در برابر غر زدن محکم باشید

کودکان دوست ندارند که عنصری آزاردهنده در خانواده باشند. وقتی برای به دست آوردن چیزی به غر زدن متوسل می‌شوند و شما به عنوان والدین خیلی زود از موضع منفی خود کوتاه می‌آیید، در واقع فرآیند خطرناکی را آغاز کرده‌اید که در نهایت دودش هم به چشم خودتان و هم کودکان‌تان می‌رود.

یادتان باشد «نه» یعنی «نه» و معنی دیگری نظیر «شاید» ندارد. پس اگر در برابر زیاده‌خواهی کودک ایستادگی کردید، این مقاومت را تا انتها ادامه دهید، زیرا با کوتاه آمدن از موضع «نه» خود در حقیقت کودک را گستاخ‌تر کرده و به او نشان می‌دهید که در مرتبه بعدی چگونه رفتار به مراتب گستاخانه‌تری داشته باشد.

مسایل را مثبت و ساده در نظر بگیرید

اگر بتوانید خواسته‌های‌تان را با بیانی ساده و به دور از پیچیدگی بیان کنید، کودک نیز خیلی سریع‌تر متوجه انتظارات‌تان می‌شود و اتفاقا این همان چیزی است که از فرزند خود انتظارش را دارید:

هر مسئولیتی پیامدی به همراه دارد.

همزمان با رشد کودک به او مسئولیت‌های بیشتری بدهید.

در واقع شما با این کار مسئولیت بیشتری برای رفتارهایی که از خود بروز می‌دهد به کودک می‌دهید و این فرصتی جدید است که تاکنون شانس امتحان کردن آن را نداشته است.

در عین حال می‌توانید شانس تجربه کردن عواقب این رفتارها را نیز به کودک بدهید. به عنوان مثال اگر کودک فراموش کرد که ظرف غذای خود را به مدرسه ببرد، او آن روز گرسنه خواهد بود.

یادتان باشد این گرسنگی برای کودک است و در واقع نتیجه عملی است که خود مرتکب آن شده است. نگران نباشید با یک بار غذا نبردن به مدرسه اتفاقی برای سلامتی کودک روی نمی‌دهد.

کاری کنید که کودک احساس کند فردی مهم است

کودک از اینکه عضوی از خانواده است و می‌تواند در انجام کارهای مختلف مشارکت داشته باشد حس بسیار خوبی دارد.

برای کمک کردن به او و وارد کردنش به این مرحله مهم، از کارهای کوچک شروع کنید، کارهایی که می‌دانید از عهده انجام آنها برمی‌آید.

کودک از بودن در کنار سایر اعضای خانواده که همگی مشغول انجام کارهایی برای خانه هستند احساس غرور می‌کند.

هر از گاهی حس شوخ‌طبعی داشته باشید

شوخ‌طبع بودن یکی از راه‌های خنثی کردن تنش‌ها و ناراحتی‌های ناشی از مشاجرات است.

بد نیست در این‌گونه شرایط خاص و بحرانی وانمود کنید که یک غول یا هیولای بزرگ هستید که می‌خواهید اطرافیان را قلقلک دهید، البته باید حواس‌تان باشد که شوخی و تفریحی که کودک تصور کند خوشایندش نیست، کمکی به حل موضوع نخواهد کرد و حتی ممکن است بر وخامت اوضاع بیفزاید.

هدف از تشویق کردن

هدف از تشویق کودکان کمک به آنها در جهت داشتن احساس بهتر در مورد توانایی‌ها، تلاش‌ها و موفقیت‌های‌شان است.

هدف از تشویق، دادن مسؤلیت‌های بیشتر برای تصمیم‌گیری و پیشرفت کودکان است، نه اینکه خودمان مسئولیت بیشتری را بر عهده بگیریم.

هنگامی که کودکان یا بزرگسالان در فعالیت‌های مختلف شرکت می‌کنند، اغلب لذت و آرامشی را که از تلاش کردن به دست می‌آورند، فراموش می‌کنند و تنها بر نتایج تمرکز می‌کنند.

به عنوان مثال کودکی که مدت‌ها انرژی خود را صرف کشیدن یک نقاشی کرده در صورتی که خطی را به اشتباه کشیده باشد ناراحت می‌شود و به جای اینکه بر قسمت‌های خوب نقاشی و لذتی که در طول نقاشی تجربه کرده تمرکز کند، تنها بر خط اشتباهی که کشیده است تمرکز می‌کند.

این خیلی خوب است که ما به برنده شدن علاقه داشته باشیم، اما نباید جزئیات تلاش و لذت حرکت در آن مسیر را فراموش کنیم.

ما به عنوان والدین علاوه بر نتیجه باید تلاش و روند انجام کار فرزندا‌ن‌مان را نیز تحسین کنیم.

باید به آنها نشان دهیم که از تلاش سخت‌شان آگاهیم و تلاش آنها را مورد تشویق قرار دهیم.

دكتر پروانه صفایی مقدم؛ متخصص رو انشناسی بالینی

مرتبط:تشویق کودکان به نگهداری از وسایل شخصی

نوشته تشویق کودک را از یاد نبرید! اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

راهکارهایی برای افزایش اعتمادبه‌نفس کودکان

author — Sun, 19 Jan 2020 07:53:58 +0000

اعتمادبه‌نفس با ارزشمندترین هدیه‌ای است که هر پدر و مادری می‌توانند به فرزندان خود هدیه دهند. اعتماد به‌ نفس احساسی است که هر فرد نسبت به خودش دارد.

عوامل زیادی وجود دارد که می تواند بر اعتمادبه‌نفس کودکان تأثیر بگذارد عواملی چون رسانه‌های اجتماعی، مشکلات خانوادگی، امتحانات، زورگویی‌ها، تجربیات سخت و استرس‌زا و… همه از عواملی هستند که در اعتمادبه‌نفس کودک نقش دارند.

والدین به عنوان ابرقهرمانان کودکان نقش مهمی در افزایش اعتمادبه‌نفس آنها دارند. رشد اعتمادبه‌نفس به کودک کمک می‌کند تا از ارزش‌ها و شایستگی‌های خود آگاه شده و در مواجهه با مشکلات و سختی‌های زندگی احساس عجز و ناتوانی نکند.

مطالعه این مقاله به شما کمک می کند تا در ایجاد حس خوب و تقویت اعتمادبه‌نفس کودکتان نقش مؤثرتری داشته باشید.

علائم عدم اعتمادبه‌نفس در کودکان:

– تصویر منفی از خود دارند.

– به دلیل ترس از شکست، بدون تلاش از انجام کاری اجتناب می‌کند.

– در هنگام بازی یا انجام کاری خیلی سریع ناامید شده و تسلیم می‌شود.

– با بهانه‌گیری، از فعالیت‌های اجتماعی کناره گرفته و گوشه‌گیری را ترجیح می‌دهد.

– علاقه به فعالیت‌های معمول را از دست‌ می‌دهند.

– حالاتی چون غم و اندوه، گریه، عصبانیت، ناامیدی و یا سکوت را تجربه می‌کند.

– انتقاد از خود با گفتن عبارت‌هایی چون “من هیچ‌وقت درست‌کار نمی‌کنم” یا “این تقصیر من است” یا “همه از من باهوش‌تر هستند”.

– از انتقاد کردن بدشان می‌آید.

– نسبت به نظر دیگران بیش‌ازحد نگران و حساس هستند.

– در خانه بیش‌ازحد کمک می‌کنند یا هرگز کمک نمی‌کنند.

– به دستاوردهای خود نمی‌بالند.

چگونه اعتمادبه‌نفس کودکمان را افزایش دهیم؟

۱٫ قدردانی از تلاش کودک

از تلاش کودک قدردانی کنید، صرف‌نظر از اینکه کودک به موفقیت دست‌یافته و یا شکست‌خورده است. رفتار والدین در مقابل شکست کودک نباید به‌گونه‌ای باشد که کودک از نتیجه تلاش خود شرمنده و خجالت‌زده شود. تلاش مداوم و سخت‌کوشی در طولانی‌مدت باعث افزایش اعتمادبه‌نفس در کودکان می‌شود.

۲٫ تشویق برای تمرین

کودک خود را به تمرین درزمینه کار موردعلاقه‌اش ترغیب کنید. البته این کار باید بدون اعمال فشار به او باشد. در واقع کودک با تمرین کردن تلاش می‌کند تا اعتمادبه‌نفس خود را ارتقا دهد.

۳٫ حل مشکلات به تنهایی

به کودک خود هرگز نگویید که این کار سخت است و تو نمی‌توانی انجام دهی. اجازه دهید کودک با کارهای سخت هم روبرو شده و با درک آنها برای حل مشکل، خودش به‌تنهایی تلاش کند در غیر این صورت آن‌ها هرگز توانایی و اعتمادبه‌نفس لازم برای انجام کارهای مشکل‌تر را نخواهد داشت.

۴٫ اجازه دهید مطابق سن خود رفتار کند

هرگز از کودک انتظار نداشته باشید که مانند یک بزرگ‌سال رفتار کند وقتی کودک احساس کند که فقط با اجرا کردن رفتار مدنظر والدین به‌عنوان کودک خوب شناخته می‌شود سعی می‌کند مطابق خواسته آنها رفتار کند و این تلاش کودک برای بزرگ‌تر از سن خود رفتار کردن باعث کاهش اعتمادبه‌نفس در او می‌شود.

۵٫ کنجکاوی‌اش را تشویق کنید

از پرسیدن سؤالات بی‌وقفه کودکتان خسته نشوید بلکه بیشتر تشویقش کنید. درواقع او با پرسیدن سؤالات پی‌درپی در حال انجام یک تمرین مفید برای رشد مغزی‌اش است. این بدان معناست که کودک درک می‌کند که چیزهایی در دنیا وجود دارد که او آن‌ها را نمی‌شناسد و از طریق پرسیدن می‌تواند به ماهیت آن‌ها پی ببرد. با ورود کودکان به مدرسه کودکانی موفق‌ترند که والدینشان کنجکاوی آن‌ها را مورد تشویق قرار می دادند چون آن‌ها می‌دانند که چگونه بهتر و سریعتر به پاسخ پرسش‌هایشان دست پیدا کنند.

۶٫ مسئولیت‌های جدیدی به کودک واگذار کنید

به فرزند خود نشان دهید که رسیدن به اهداف کوچک راهی برای رسیدن به موفقیت آن‌هاست. والدین با افزایش مسئولیت‌هایی که به کودکان خود واگذار می‌کنند باعث بالا رفتن اعتمادبه‌نفس در آن‌ها می‌شوند. کارل پیچارد، روانشناس و نویسنده ۱۵ کتاب فرزندپروری در این زمینه می‌گوید کودکی که فاقد اعتمادبه‌نفس باشد، نمی‌خواهد چیزهای جدید یا چالش‌برانگیز را امتحان کند، زیرا می‌ترسد دیگران را ناامید کند.

۷٫ هرگز از عملکرد آن‌ها انتقاد نکنید

هیچ‌چیز مانند انتقاد باعث دلسردی کودک نمی‌شود. هرگز به او نگویید که کارش را بد انجام داده بهتر است بازخورد مثبت همراه با پیشنهاد‌های اصلاحی به کودک بدهید. اگر کودک شما متوجه شود که شکست او باعث عصبانیت و ناامیدی شما می‌شود برای پیشگیری از شکست هرگز کارهای جدید را امتحان نخواهد کرد. بیشتر اوقات انتقاد والدین باعث از بین رفتن اعتمادبه‌نفس در کودکان می‌شود.

۸٫ از اشتباهات کودک به‌عنوان فرصتی برای یادگیری استفاده کنید

والدین از شکست کودک نباید بترسند و آن را فرصتی برای یادگیری و آموزش بدانند. یادگیری از اشتباهات باعث اطمینان کودک می‌شود اما این تنها زمانی اتفاق می‌افتد که شما به‌عنوان والدین با اشتباهات به‌عنوان فرصتی برای یادگیری و رشد کودک رفتار کنید. بیش‌ازاندازه از کودکان محافظت نکنید و به آن‌ها اجازه دهید هرچند وقت یک‌بار با مسئله‌ای جدید خودشان را به چالش بکشند این کار باعث می‌شود تا یاد بگیرد که دفعه بعد بهتر عمل کرده و مشکلش را خودش حل کند.

۹٫ دری برای تجربیات جدید بازکنید

شما به‌عنوان والدین وظیفه‌ دارید تجربیات زندگی کودکتان را افزایش دهید تا بتواند با اعتمادبه‌نفس بیشتری در مقابله با دنیای بزرگ‌تر مواجه شود. وادار کردن کودک به انجام کارهای جدید و متنوع به آن‌ها یاد می‌دهد که مهم نیست آن کار چقدر ترسناک و متفاوت است مهم این است که می‌تواند بر آن‌ها هم غلبه کرده و پیروز شود.

۱۰٫ بهترین الگوی کودکتان باشید

حداقل تا آغاز دوره نوجوانی شما قهرمان زندگی کودکتان هستید از این موقعیت استفاده کنید تا به آن‌ها بیاموزید که چگونه فکر، عمل و صحبت کنند. بهترین الگوی کودکتان باشید، تماشای موفقیت شما به کودک کمک می‌کند تا مطمئن شود که او نیز می‌تواند همان کار را انجام دهد.

۱۱٫ نگرانی خود را بروز ندهید

نگرانی والدین برای کودک اغلب می‌تواند به‌عنوان یک رأی عدم اعتماد تفسیر گردد. ابراز اطمینان والدین باعث اعتمادبه‌نفس در کودک می‌شود.

۱۲٫ فرار نکردن از سختی‌ها

زندگی سخت است و ناعادلانه و تمام کودکان باید این را درک کنند. هنگامی‌که کودکان با سختی‌ها روبرو می‌شوند مقاومتشان نیز بیشتر می‌شود والدین باید به آن‌ها یادآوری کنند که برای رسیدن به موفقیت باید موانع را از سر راه خود بردارند.

۱۳٫ شهامت آن‌ها را برای انجام کارهای جدید تحسین کنید

فرقی نمی‌کند که این تلاش برای شرکت در مسابقات فوتبال یا شرکت در یک مسابقه دوچرخه‌سواری باشد والدین باید کودکان خود را به دلیل شهامت شرکت در کارهای جدید تحسین کنند و به آنها بگویند که خیلی شجاع هستند که می‌خواهند این کار را تجربه کنند. درواقع کودک با تمایل به شرکت در انجام کارهای جدید شجاعتش را به رخ والدین می‌کشد.

۱۴٫ اجازه ندهید تمام‌وقت خود را در اینترنت بگذراند

به فرزندتان اجازه ندهید پشت میز کامپیوتر مخفی‌شده و ساعت‌های زیادی را در فضای مجازی بگذراند در عوض آن‌ها را تشویق کنید که وقتشان را در دنیای واقعی و با افراد واقعی بگذرانند. حضور بیش‌ازحد در رسانه‌های اجتماعی باعث تنهایی، حسادت، اضطراب، افسردگی، کاهش مهارت‌های اجتماعی و نهایتاً منجر به کاهش اعتمادبه‌نفس در کودکان می‌شود.

۱۵٫ سختگیر باشد اما نه خیلی زیاد

سختگیری بیش‌ازحد والدین باعث کاهش اعتمادبه‌نفس در کودکان می‌شود روانشناسان با تحقیق بر روی ۱۲۵ کودک که در خانواده‌های سختگیر زندگی می‌کردند دریافتند که از اعتمادبه‌نفس کمتری نسبت به سایر کودکان هم‌سن خود برخوردار بودند.

منبع: شفا آنلاین

مرتبط:

به کودکان اعتماد به نفس تزریق کنید !

۱۰ نکته برای افزایش اعتماد به نفس در دختران

نوشته راهکارهایی برای افزایش اعتمادبه‌نفس کودکان اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

شرطی کردن دانش‌آموزان رفتار درستی نیست

author — Mon, 13 Jan 2020 06:36:40 +0000

یکی از رفتارهای اشتباه والدین در برخورد با دانش‌آموزان این است که به جای اینکه آنها را برای کارهای خوبی که کرده‌اند تشویق کنند، در ازای کارهایی که هنوز نکرده‌اند به آنها وعده‌هایی می‌دهند و شرطی می گذارند. مثلا در فصل امتحانات به فرزندشان قول می دهند که اگر درس‌هایت را خوب بخوانی و کارنامه‌ات قابل قبول باشد، برایت فلان چیز را می‌خرم که به نظر کارشناسان این رفتار درست نیست.

با تاکید بر اینکه شرطی کردن دانش‌آموزان عواقب بدی در پی دارد، تاکید کرد: شرطی کردن دانش‌آموزان باعث می‌شود آنها برای انجام کارهای خود مدام به فکر تشویق شدن باشند که این مسئله مانع پیشرفت و موفقیت آنها می‌شود.

این مشاور تحصیلی با بیان اینکه شرطی کردن دانش آموزان شیوه تربیتی درستی نیست، ادامه داد: فرزندان ما خیلی زود بزرگ می شوند و سطح توقع و درخواست‌های آنها هم تغییر می‌کند و خیلی زود این وعده و وعیدهای کوچک جای خود را به انتظارات بزرگتری مثل خرید ماشین و خانه می‌دهد و وقتی خانواده از پس این انتظارات برنمی‌آید، فرزندان به مشکل برمی‌خورند.

این کارشناس علوم تربیتی با بیان اینکه خانواده ها باید به رفتارهای مثبت فرزندانشان توجه کنند، تاکید کرد: خانواده ها باید یاد بگیرند که فرزندانشان را برای کارهای خوبی که کرده‌اند و یا نمره های خوبی که گرفته‌اند، تشویق کنند و اینگونه او را به انجام کارهای خوب تشویق کنند.

مرادی ادامه داد: وقتی خانواده ها برای کارهای خوب فرزندانشان اهمیتی قایل نیستند و آنها را تشویق نمی کنند، اما در مقابل به محض اینکه خطای کوچکی کند و یا مثلا نمره کمی بگیرد در پی رفع مشکل و نقاط ضعف او بر می آیند، با این کار خود عملا به فرزندشان می فهمانند که اگر کار اشتباهی کند مورد توجه بیشتر قرار خواهد گرفت.

منبع: ایسنا

مرتبط:نکاتی درباره جشن گرفتن های زیاد برای بچه ها

نوشته شرطی کردن دانش‌آموزان رفتار درستی نیست اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.