اهل سنت روستای دیوان در آستانه فرا رسیدن نیمه شعبان توزیع ماسک را جایگزین مراسم «هل‌هلو» که با توزیع شیرینی همراه است، نمودند.

آئین هل‌هلو  فتح‌الله میرکمانداری: ماه مبارک شعبان یکی از ماه‌های بسیار باارزش و مهم در اسلام و در بین مسلمانان است، ماه شعبان مقدمه‌ای از ماه مبارک رمضان است. این ماه مقارن است با ولادت باسعادت امام حسین(ع) و برادر بزرگوار ایشان حضرت ابوالفضل‌العباس و ولادت امام زین‌العابدین(ع) و ولادت حضرت امام مهدی(عج) که این ولادت‌ها باعث می‌شود که از ماه شعبان به‌عنوان ماه متبرک و بزرگ یاد شود. مسلمانان همه اعم از اهل سنت و اهل تشیع، این ماه را بزرگ می‌دانند.

در بین اهل تشیع در شهرستان بندرلنگه، عصر روز چهاردهم شعبان، مردان خانواده پس از خواندن نماز ظهر و عصر در مساجد شهر، به زیارت قبور اموات خود می‌روند و زنان خانواده نیز پس از خواندن نماز ظهر و عصر به تلاوت قرآن پرداخته و برای اموات فاتحه می‌خوانند و در راه خدا، حضرت رسول(ص) و ائمه اطهار و بزرگان و با ذکر نام امواتشان مواد غذایی تهیه‌شده را خیرات می‌کنند که تخم مرغ آب‌پز و زولبیا با نام محلی(زلیبی) از جمله قدیمی‌ترین مواد غذایی هر خیرات است.

در ۱۵ شعبان در بین اهل سنت شهرستان بندرلنگه مرسوم است که خیرات بدهند که به آن «هل‌هلو» به معنی شیرینی نیز می‌گویند. در این مراسم کودکان و نوجوانان دسته‌دسته به درب منازل می‌آیند و صاحبخانه که از قبل انواع شیرینی برای آنها آماده کرده است به‌عنوان خیرات به آنها می‌دهد که این مراسم در بین تشیع این شهرستان نیز به‌همین سبک مرسوم است.

*هارگیزگردانی میراث کهن هرمزگان

آئین هل‌هلو یا همان هارگیزگردانی(آردگیزگردانی) میراثی کهن و به‌جا مانده از نیاکان و پیشینیان هرمزگانی برای زدودن کینه‌ها و کدورت‌ها بوده که هرچند با گذشت زمان در برخی از نقاط استان کم‌رنگ شده است اما هنوز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

«آردگیز» در گویش محلی هرمزگان به «الک» گفته می‌شود، مردم در گذشته‌ها که نانوایی وجود نداشت برای پخت نان از آردگیز برای الک کردن آرد استفاده می‌کردند.

سنت معنوی آردگیزگردانی که در جای‌جای هرمزگان به نام‌های «آربیزگردانی»، «هارگیس‌گردانی»، «هارگیز‌گردانی»، «هل‌هلو» و «حق لیلی» شناخته شده، از سال‌های متمادی بین مردم این استان رواج داشته و هم‌زمان با شب نیمه شعبان و میلاد امام زمان (عج) برگزار می‌شود.

*طعم شیرین «هارگیزگردانی»

برای گرامیداشت این آئین مبارک، خانواده‌های هرمزگانی سه روز مانده به نیمه شعبان روانه بازار و مغازه‌ها می‌شوند و خود را با خرید و تهیه انواع شیرینی، شکلات، حلوا، خرما، نخود و کشمش، سکه و غیره آماده پذیرایی از آردگیزگردانان می‌کنند.

حوالی غروب نیمه شعبان تعدادی از ساکنان محله‌های قدیمی پای‌بند به این سنت که بیشتر کودک و نوجوان زیر ۲۰ سال هستند، در گروه‌های ۵ تا ۱۰ نفره با رفتن به درب خانه همسایه‌ها، آردگیز را انداخته و با پنهان شدن و خواندن شعرهایی در ستایش خداوند و تبریک میلاد امام زمان(عج)، هدیه می‌گیرند.

آردگیزگردانان با در دست داشتن آردگیز یا همان الک که امروز تبدیل به کیسه و ظرف‌های پلاستیکی شده با سردادن نوای «نیمه شعبانن امشب آردگیزکَردُنن امشب» و «حق لیلی که وقتیشن» ضمن خبر دادن به اهل خانه از صاحب‌خانه درخواست می‌کنند که نذری‌ها و شیرینی‌های ویژه این شب را که از قبل تهیه کرده‌اند، برایشان بیاورند و افراد آن خانه نیز با در دست داشتن شیرینی، سکه یا کلوچه محلی از آنها پذیرایی می‌کنند.

*«هل‌هلو» و طلب فرزند از خدا

آئین هل‌هلو  کودکان در این روز با گفتن؛ هل‌هلو، از پشت درب حیاط به صاحب‌خانه یادآوری می‌کنند و صاحب‌خانه نیز با در دست گرفتن سینی یا ظرفی که خوردنی‌ها را در آن قرار داده، میان کودکان می‌رود و تنقلات را بین آنها تقسیم می‌کند و باز به همین منوال عده‌ای دیگر پشت سر هم می‌آیند و این رسم به‌همین شکل تا پاسی از شب ادامه دارد.

در برخی دیگر از محلات لنگه نیز این روز که مصادف با روز تولد حضرت حجت(عج) است را روز خیرات و هل‌هلو می‌گویند و در شب نیمه شعبان، زنان، دختران و پسران خردسال به قصد جمع‌آوری آجیل به‌همراه کیسه یا سبدی به درب خانه‌ها می‌روند و دسته جمعی نوای هل‌هلو را سر می‌دهند و صاحب‌خانه با شنیدن صدای آنها، مشتی از چند نوع آجیل که قبلا تهیه کرده است را به آنها می‌دهد و منتظر دسته‌های بعدی می‌نشیند.

در بندرلنگه خانواده‌هایی که سالیان دراز در آرزوی فرزندی به سر می‌برند نذر می‌کنند که اگر خداوند به آنها فرزندی مرحمت کند تا مدت ۷ سال به مردم در شب ۱۵ شعبان «هل‌هلو» بدهند و این هل‌هلو شامل؛ ذرت، بادام و نقل است که با مقداری پول خرد نیز همراه است و به مردم داده می‌شود.

*«ثواب» در هل‌هلو

آئین هل‌هلو   طبق باور قدیمی گرفتن هل‌هلو از ۷ خانه ثواب دارد.

مردم شیعه و سنی بندرلنگه با به‌ جای آوردن این رسم و تبدیل آن به فرهنگی کهن، آن را جزو مراسمات اصیل خود قرار داده‌اند.

فقیر و پولدار با هم و در کنار هم به درب این خانه و آن خانه می‌روند و مهم‌تر اینکه پدر و مادران، کودکان را تشویق به انجام این کار می‌کنند و بدین‌گونه از همین کودکی، مفهوم و حسی بنام وحدت را در آنها به‌وجود می‌آورند.

*هل‌هلو به معنای «شیرینی»

معمولأ پسران یا دختران کوچکتر خانواده خیرات را به منزل همسایه و بستگان می‌رسانند. سایر همسایگان و بستگان نیز چنین روالی را طی می‌کنند. گفته می‌شود این معامله باید به عدد ۷ برسد. بعضی دیگر از خانواده‌ها به پخت هریسه (یک نوع حلیم محلی) آش، نخود و حلوا می‌نمایند.

هل‌هلو را می‌توان کلمه‌ای با ریشه عربی تصور کرد، (حلوحلو) یعنی؛ شیرینی، شیرینی. کودکان در این مراسم از بزرگان می‌خواهند که به آنها شیرینی بدهند. هل‌هلو بگونه‌ای کلمه بومی «هل‌هله» و شادی است هرچند عملا این کلمه در محاورات بکار نمی‌رود.

درست از لحظه‌ای که مردان شهرستان پس از خواندن نماز مغرب به منزل باز می‌گردند انتظار کودکان برای شروع مراسم هل‌هلو به پایان می‌رسد. مراسم هل‌هلو قبل از غروب آفتاب آغاز شده و معمولا دو ساعت ادامه می‌یابد.

*هل‌هلوی امسال با طعم «ماسک»

در بندر دیوان نیز که از روستاهای اهل سنت شهرستان بندرلنگه می‌باشد این مراسم مرسوم است اما امسال با توجه به شیوع ویروس «کرونا» این مراسم رنگ و بوی دیگری گرفته است و دهیاری و شورای اسلامی با همکاری اهالی و خیرین اقدام به چاپ بروشور و توصیه‌های بهداشتی در خصوص پیشگیری از این ویروس منحوس نمودند و همراه با ماسک‌هایی که تهیه شده است با مراجعه به درب منازل، بین اهالی پخش کردند.

به گفته محمد احمدنژاد دهیار این روستا، ۳هزار ماسک جهت پیشگیری از ویروس کرونا با کمک خیرین تهیه شده است که با مشارکت جوانان روستا، درب منازل، تحویل اهالی شد.

منبع: https://www.ghatreh.com

مرتبط:

آخرین مهلت ارسال عکس به مسابقۀ «سفر در خانه»

کرونا بحران سرانه پایین مطالعه کتاب را بر همگان روشن کرد

آرزوی فرهاد حسن‌زاده برای جهان و کودکان در ۵۸سالگی

نوشته آئین هل‌هلو با طعم ماسک/ هارگیزگردانی میراث کهن هرمزگان اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

ندا نوری بازیگر تئاتر و تلویزیون است که در مجموعه تلویزیونی «لیسانسه ها» بازی کرده است. درباره عید نوروز و حال و هوای بهاری با او گفت وگو کردیم که در ادامه می خوانید.

حال و هوای بهار امسال را چطور می بینید؟

امیدوارم سالی که آغاز می شود سال بهتری باشد، تمام مشکلات حل شود و با تازه و نو شدن طبیعت همه چیز نو شود و دنیای زیباتری را آغاز کنیم. امیدوارم بیماری کرونا کمتر انسان ها را نابود کند و این بیماری زودتر از بین برود و حال همه مردم خوب شود.

وضعیت تئاتر چطور است؟

دیگر چیزی از تئاتر نمانده و خیلی وقت است که تیشه به ریشه تئاتر زده شده است.تئاتر کم کم تماشاگران خود را از دست داده و سالن های نمایشی بی رمق شده اند. در این روز ها دو سالن خصوصی با شرایط خاص کار می کنند و به نظر من هر روز ضربان قلب تئاتر کندتر و کندتر می شود. من از وضعیت فعلی تئاتر خوشحال نیستم، اما سعی می کنم امیدوار باشم تا روز های بهتر از راه برسد.

عید نوروز را در تهران سپری می کنید؟

بله. در تهران هستیم و اکنون وضعیت سفر مناسب نیست. از طرفی من سفر های کمپینی را دوست دارم تا در طبیعت چادر بزنیم و اوقاتی را بگذرانیم. اگر چنین سفری پیش آید استقبال می کنم، ولی در وضعیت فعلی کشور و شیوع بیماری کرونا سفر نوروزی و شهرگردی نخواهم داشت.

عیدی می دهید یا عیدی می گیرید؟

من عیدی گرفتن را بیشتر دوست دارم (البته این حرف شوخی است).عیدی هایی که می گیرم بسیار جذاب و دوست داشتنی است. ممکن است این عیدی ها خبر خوب یا حضور انسان های دوست داشتنی و جایزه و.. باشد. ولی امسال بهترین عیدی برای من سلامتی همه مردم به خصوص خانواده ام است و اینکه بهترین عیدی برای همه ما حال خوب کره زمین است و امیدوارم دیگر خبر ناخوشایندی به گوشمان نرسد.

به نظر شما بهترین عیدی برای کودکان چیست؟

به نظر من کتاب بهترین عیدی برای کودکان است. البته منظورم هر کتابی نیست، زیرا می بینیم که برخی کتاب ها با محتوای نامناسب برای کودکان چاپ می شود که مناسب آن ها نیست. تلاش می کنم از کتاب های قدیمی و کتاب های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که در سال های گذشته چاپ شده برای عیدی دادن به کودکان استفاده کنم، بچه ها باید کتاب بخوانند و متفکر باشند، زیرا کودکان آینده این جهان را می سازند و این مسئله بدون دانش و تفکر میسر نمی شود.

بهترین خاطره شما از عید نوروز چه بوده است؟

بهترین خاطره من از عید نوروز به زمان هشت سالگی برمی گردد. پدر و مادرم برای عید نوروز برای من بلوز و دامن و کفش عروسکی خریدند.به یاد دارم که از ذوقم آن لباس ها را از صبح روز عید به تن کردم و سرکوچه ایستاده بودم تا همه لباس های عید مرا ببینند و پیش خود بگویند این دختر چقدر زیبا است (با خنده). این خاطره برای من جذاب است و همیشه عید نوروز آن خاطره را برای من تداعی می کند.

شما تا چه اندازه به رسوم ایرانی در عید نوروز پایبند هستید؟

در خانواده ما اینگونه نیست که میلیونی برای آجیل و شیرینی هزینه کنند و رفت و آمد ها بسیار باشد. برای نوروز سفره هفت سینی ساده پهن می کنیم و با لباس های نو دور سفره هفت سین می نشینیم. هر سال دور سفره هفت سین حافظ می خوانیم و سپس با خواهر و برادرانم که خارج از کشور هستند تماس تصویری برقرار کرده و به دیدار بزرگتر ها می رویم.

اگر بخواهید به سفره هفت سین یک سین دیگر اضافه کنید، چه چیزی اضافه می کنید؟

سلامتی را اضافه می کنم. همیشه سلامتی مهم بوده است و در وضعیت فعلی آرزوی سلامتی برای همه دارم.

در ایام نوروز کتاب می خوانید؟

بله. کتاب بخش جدایی ناپذیر از زندگی من است و هر چقدر بیشتر می خوانم، می فهمم که کمتر می دانستم. من در همه ایام سال کتاب می خوانم و حالا که در قرنطینه هستیم کتاب خواندن و تماشای فیلم هم ادامه دارد.

چه کتاب هایی را برای مطالعه پیشنهاد می دهید؟

من همواره در صفحات مجازی کتاب هایی را که خوانده ام معرفی می کنم، عموما رمان ها و داستان های خوبی داریم. به خصوص الان که ذهن انسان ها سرعتی تر شده و داستان های یک دقیقه ای می خوانند و حوصله و زمانی برای خواندن رمان های ۶۰۰ صفحه ای ندارند، بنابراین از داستان های کوتاه شروع می کنند. هر شخصی باید با توجه به علاقه مندی خود مطالعه کند برای نمونه شخصی به نجوم علاقه مند است و کتاب هایی را درباره آن می خواند، ولی در مجموع پیشنهاد من رمان و داستان های کوتاه است.

به نظر شما چه روشی آداب و رسوم ایرانی را به درستی به آیندگان منتقل می کند؟

یکی از راه هایی که می توان آداب و رسوم ایرانی را به کودکان آموزش داد، این است که خانواده، آن آداب و رسوم را به درستی، با زیبایی و احترام اجرا کند تا کودکان ببینند و از خانواده خود الگو بردارند. دیگر روشی که می توانم به خانواده ها پیشنهاد کنم، همراه کودکان به تماشای تئاتر های آیینی و سنتی که مخصوص کودکان ساخته شده، بروند، زیرا این نمایش ها و نقالی ها آداب و رسوم ایرانی را روایت می کنند، از طرفی فیلم ها و کتاب های مرتبط با آداب و رسوم ایرانی برای کودکان تهیه کنند و حتی می توانند قصه های ایرانی برای کودکان خود بگویند، زیرا قصه هایی داریم که بسیار از آداب و رسوم ایرانی صحبت می کند.

آرزویی برای مردم ایران دارید؟

همیشه آرزوی سلامتی برای همه مردم ایران دارم، آرزو می کنم در کنار تن سلامت خود، تفکر سالمی هم داشته باشند، فکر و مطالعه کنند و سطح علم و دانش خود را بالا ببرند، زیرا زمانی که علم بالاتر برود حال جامعه بهتر می شود و همین موضوع حال کشور و کائنات را بهبود می بخشد و همه چیز روز به روز بهتر می شود. امیدوارم انسان ها دست از کشتار حیوانات، نابودی جنگل ها و طبیعت بردارند. کمی به فکر کره زمین باشیم، زیرا با دستان خودمان خانه خود را نابود می کنیم. آرزو می کنم روزی کاشتن و سبز کردن جنگل و تمیز کردن دریا ها و رسیدگی به حیوانات را شروع کنیم.

منبع:باشگاه خبرنگاران

مرتبط:

جایزه آسترید لیندگرن ۲۰۲۰ به یک تصویرگر رسید

آرتمیس نخستین زن دریانورد ایرانی

چرا نباید فرزند را بیشتر از همسر دوست داشته باشیم؟

نوشته بهترین عیدی بازیگر «لیسانسه ها» در نوروز ۹۹ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.