فاطمه حسینی فر اظهار کرد: در مورد اشتباهات کودکان نکته‌ای را همواره باید مد نظر داشته باشیم که یک کودک سالم احتمال اینکه گاهی اوقات باب میل والدینش رفتار نکند بسیار است.

وی افزود: در هر صورت کودکی که از نظر جسمی در حال رشد است؛ از نظر فکری و رفتاری نیز در حال رشد بوده و در جریان رشد به یک استقلال طلبی می‌رسد که این استقلال طلبی باعث می‌شود گاهی اوقات کارهایی را انجام دهد که خلاف میل والدین است.

این روانشناس بیان کرد: گاهی عملی که کودک ما انجام داده و برخلاف میل والدین است واقعاً عمل اشتباهی نیست؛ فقط والدین با آن مخالف هستند اما گاه این عمل ذاتاً عمل اشتباهی است بنابراین اگر والدین می‌خواهند در برابر رفتاری که باب میلشان نبوده و در فرزندشان دیدند قضاوتی کنند یا تنبیهی انجام دهند اولین امری که باید مد نظرشان باشد این است آیا عمل کودک واقعاً نادرست و زیان بار بوده یا فقط باب میل والدین نبوده است، پس از این والدین در خصوص کودکشان قضاوت کنند.

حسینی فر ادامه داد: یکی از روش‌هایی که والدین برای بازداری رفتار ناپسند والدین انتخاب می‌کنند، روش تنبیه است؛ ما می‌گوییم که تشویق و تنبیه هر دو می‌تواند برای رشد کودک مفید باشد اما هر دو روش باید به جا و به اندازه باشد.

وی با بیان اینکه ما دو نوع تنبیه داریم؛ یک نوع تنبیه منفی و یک نوع تنبیه مثبت است، تصریح کرد: گاهی با حذف چیزی تنبیه می‌کنیم و گاهی با اضافه کردن یک چیز دیگر؛ به عنوان مثال وقتی کودکی اشتباهی می‌کند ما اگر توجه را کم کرده یا او را از بازی محروم کنیم و یا یک وسیله‌ای که دوست دارد را از او بگیریم اثرگذار خواهد بود.

حسینی فر با بیان اینکه این امر به منزله جریمه کردن است، افزود: تنبیه بدنی کودک اصلاً توصیه نمی‌شود؛ در هر صورت تنبیه و تشویق هر دو ابزارهای تربیتی هستند و تشویق هم اگر مثل تنبیه درست انجام نشود می‌تواند به جای این که مفید بوده زیان بار باشد.

وی اظهار کرد: برای مثال کودکی که زیاد تشویق می‌شود بر مسیر تربیتی‌ تاثیرگذار خواهد بود؛ تشویق و تنبیه باید در حد خود رعایت شود.

این روانشناس بیان کرد: تنبیه فرزند، ترس و اضطراب ایجاد می‌کند و اگر تنبیه به موقع و سر جای خود نباشد، اثب لازم را نخواهد داشت و آسیب‌هایی را به دنبال دارد.

حسینی فر ادامه داد: تنبیه به مرور عادی سازی می‌شود مانند دوز دارو که بدن به آن مقدار مقاوم می‌شود و دکتر مجبور است دوز دارو و مقدار و شدتش را بالا ببرد؛ تنبیه نیز گاهی اوقات عادی می‌شود و والدین مجبورند آن را افزایش دهند، اما تا چه زمانی می‌توان این گونه ادامه داد.

وی با بیان اینکه تنبیه تاثیر کمتری در رشد عقلانی و بلوغ فکری دارد، افزود: هدف ما از تشویق کردن افزایش یک رفتار خاص در کودکان و هدف ما از تنبیه کردن حذف یک سری رفتارهای نادرست و ناپسند است و به همین دلیل باید بسیار دقت کنیم تشویق و تنبیه را چطور انتخاب می‌کنیم به خاطر اینکه اگر میزان تنبیه و تشویق یا نوع و زمان استفاده از آن درست نباشد می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد.

حسینی فر اظهار کرد: کلید ارتباط با کودک گفت و گو است و گفت و گو با فرزند اصلاً مربوط به سن و سال خاصی نیست؛ والد می‌تواند از قبل تولد فرزند و از دوران جنینی گفت و گو را با او آغاز کند.

وی افزود: این گفت و گو نتایج متعدد و مطلوبی دارد که یکی از نتایجش این است که کودک از نظر هوشی، مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی و رشد زبانی و کلامی تقویت می‌شود.

این روانشناس با تاکید بر گفت‌وگوی والدین در مورد روزمرگی‌ها با کودک خود، ادامه داد: باید در مورد خواسته‌ها و انتظارات گفت‌وگو صورت گیرد.

حسینی فر یادآور شد: این گفت‌وگو به فرزند من کمک می‌کند و اعتماد به نفس او را افزایش می‌دهد؛ علاوه بر این به او کمک می‌کند که در بیشتر مواقع رفتار درست تر و مطلوب تری از او سر بزند و نیاز به تنبیه و تشویق کمتر شود؛ در این صورت کودک من به‌ طور شناختی کمتر سراغ کارهایی می‌رود که ما مجبور شویم تنبیهش کنیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

در «تشویق» و «تنبیه» فرزندان این کلمات را بکار نبریم

جايگزين‌هايی برای تنبیه

اثرات نامطلوب تنبیه کودکان و ۱۰ روش‌ جایگزین آن

طیبه سیاوشی در وبینار تخصصی مداخلات تخصصی با رویکرد خانواده محور در کار با زنان تحت خشونت خانگی که در جهاد دانشگاهی واحد الزهرا برگزار شد، گفت: مداخلات خانواده فرصت حل شدن اختلافات درون خانه را ایجاد می‌کند، ریشه بسیاری از خشونت‌ها علیه زنان از بستر خانواده بلند می‌شود بنابراین باید اولویت‌ها نیز از خانواده آغاز شود. گاهی مدیریت مسئله در خانواده‌هایی که محدود به زن و شوهر هستند به دست فرد خشونت دیده سپرده می‌شود تا خشونت‌گر وارد مداخلات خانواده محور شود و نتیجه بهتری بدست آید.

مشاور معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده رئیس جمهوری افزود: معمولا در پروسه خشونت تمام افراد به حمایت از زن روی می‌آورند و اینگونه در مرد احساس تنهایی ایجاد می‌شود که تصور می‌کند تنها ابزار موجود برایش خشونت است و اینگونه میزان خشونت نیز افزایش می یابد. از این رو در مداخلات خانواده محور ابزارهای مناسبی در اختیار زوج قرار داده می‌شود تا احساس تنهایی مرد رفع شود و مرد به سمت همکاری روی آورد.

به گفته سیاوشی، علی رغم استقبال کم جامعه ایران از مداخلات خانواده محور، این مداخلات دارای ویژگی‌های مثبتی هم‌چون پررنگ بودن نقش خانواده، ایجاد فرصتی برای خانواده در جهت تصمیم گیری و سپردن فرآیند تصمیم گیری به خانواده ها است که می‌تواند با ایجاد احساس رضایت در مرد به دلیل مشارکت او در پروسه مداخلات همکاری او جلب کند.

وی ادامه داد: مداخلات خانواده محور معمولا به صورت آموزش‌های ترکیبی نظیر آموزش همسران درکنار هم، آموزش زوجین به طور جداگانه و آموزش خانوادگی برای خانواده‌های دارای فرزند انجام می‌شود.

مشاور معاون رئیس جمهور در امور رنان و خانواده گفت: انجام مشاوره مداخلات خانواده محور توسط روانشناسان شکل می‌گیرد که پیشینه آن از مبحث مراجعه محوری راجرز نشات می‌گیرد. راجرز معتقد بود مشاور نباید  تمام جلسات درمان را به تنهایی مدیریت کند بلکه مراجعین نیز در این جلسات باید نقشی ایفا کنند. همچنین می‌توان گفت مداخلات خانواده محور از آسیب دیدگی کودولن آغاز شد بدین صورت که آن‌ها ابتدا جلسات آموزشی می‌گذراندند و سپس بخشی از پروسه درمان در محیط خانه شکل می‌گرفت. از سوی دیگر گاهی خشونت بر کودکان در بستر خانواده به علت تعدد آزارگران نظیر مادر، پدر، خواهر و برادر بسیار پیچیده می‌شود.

وی درباره رویکر زنان در مقابله با خشونت علیه خود تصریح کرد: زنان در جهان برای مقابله با خشونت علیه خود از گذشت و مدارا، مقابله به مثل، شکایت، مقابله روانی، پناه بردن به مکانهای زیارتی ـ در کشورهای اسلامی ـ، قهر کردن و پناه بردن به خانه پدری و اقوام و در نهایت رویکرد طلاق استفاده می‌کنند.

مشاور معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده درباره مداخلات اجتماع محور افزود: مداخلات اجتماع محور در دو سطح قانونی و روانشناختی اجتماعی انجام می‌شود، در سطح قانونی دارای رویکردهای حمایت از قربانی، آشتی دادن همسران، دستور توقیف مرتکب خشونت و… است، همچنین در سطح روانشناختی و اجتماعی دارای رویکردهای بررسی عوامل تقویت کننده همسر آزاری، بررسی پناهگاه قربانیان خشونت و… است.

به گفته سیاوشی، معاونت امور زنان و خانواده رئیس جمهوری در راستای ماده ۱۰۲ قانون برنامه ششم توسعه و در جهت تحکیم خانواده در سال ۹۷ طرح گفت‌وگوی ملی خانواده را در دستور کار خود قرار داد. این طرح دارای شورای راهبردی طرح ملی گفتگوی خانواده است که در راس آن معاونت زنان قرار دارد و با همکاری سایر نهادها نظیر شهرداری، وزارت علوم … انجام می‌شود. همچنین مجری این طرح انجمن جامعه شناسی و از سوی وزارت علوم است که با هدف گفتگوی نظام‌مند در مسائل خانواده در درون و بیرون خانواده و در بستر ظرفیت اجتماعات محلی اکنون در ۵۸ شهر در سطح کشور انجام می‌شود.

وی ادامه داد: این طرح با تمرکز بر آموزش تسهیل گران نظیر فعالیت اجتماعی و فرهنگی انجام می‌شود. با توجه به گفتار مردانه غالب بر جامعه این طرح کمک کننده ایجاد گفتگوی دوسویه در خانواده‌ها است و اصول گفت‌وگوی موثر در این طرح آموزش داده می‌شود. همچنین در ایام کرونا به شکل پیمایشی محور خشونت درون خانواده‌ها بررسی شد که در آن به فرد اعمال کننده خشونت برچسبی زده نمی‌شود و مسائل در بستر اجتماعی، آسیب شناسانه و بین نسلی بررسی می‌شوند.

مشاور معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده با بیان اینکه در ایام کرونا با افزایش تعاملات خانواده‌ها به علت فقدان آموزش درست شاهد تبدیل شدن گفت‌وگو به مشاجره بودیم، ادامه داد: به علت عدم آموزش تاب آوری و کاهش سطح تاب آوری افراد در ایام پاندمی کوید ۱۹ شاهد افزایش خشونت بودیم، بنابراین ما نیازمند آموزش گفت‌وگو و تاب اوری به خانواده‌ها هستیم.

سیاوشی در انتها با اشاره به تصویب لایحه کرامت و امنیت زنان در برابر خشونت در کمیسیون اصلی لوایح دولت، اظهار کرد: تصویب این لایحه شب گذشته در کمیسیون اصلی لوایح دولت به اتمام رسید، این لایحه دارای ۷۷ ماده ایت که دارای وجه پیشگیرانه و حمایتی از فرد خشونت دیده است. برای اولین بار است که در کشور تعریفی دقیق از خشونت با هدف تحکیم مبانی خانواده و افزایش سطح آگاهی عمومی جهت مقابله با خشونت علیه زنان ارائه شده است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

خشونت خانوادگی بر مغز کودکان تأثیر می‌گذارد

افزایش خشونت خانگی علیه زنان و کودکان در قرنطینه