نوشته جدیدترین حرف‌های «پل استر» اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

نوشته نویسنده نباید خود را از جامعه جدا بداند اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

شیرین‌نویسی هوشنگ مرادی کرمانی نسبت به اهمیت شیرین نویسی داستان درباره کودک در حوزه ادبیات کودک و نوجوان تاکید کرد.

شیرین‌نویسی  هوشنگ مرادی کرمانی (نویسنده کودک و نوجوان که آثار او در کمیته حافظه ملی ایران نیز به ثبت رسیده است) به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و نوجوان به تشریح شیرین نویسی داستان برای کودکان و نوجوانان اشاره کرد و با تشویق خانواده‌ها برای خواندن کتاب برای کودکان در ایام کرونا گفت: مسلماً در ایام کرونا مطالعه کتاب به خصوص کتاب‌های ادبیات کودک و نوجوان از بیرون رفتن بسیار مفیدتر است.

مرادی کرمانی درباره شیرین نویسی ادبیات به‌خصوص در حوزه کودک و نوجوان به مصادیق و آثار نویسندگانی چون زنده یاد محمد ابراهیم باستانی پاریزی اشاره کرد و گفت: بنده همیشه گفته ام که زنده یاد باستانی پاریزی با شیرین نویسی ادبیات در حوزه تاریخ، توانست تاریخ را از مدارس و دانشگاه به خانه‌ها ببرد، کما اینکه برخی‌ها عنوان کنند که این نویسنده کرمانی در کتاب های تاریخ خود بیشتر به سبک رمان قلم زده، اما مهم این است که تاریخ را به شیرینی بیان کرده است.

نویسنده کتاب «قصه های مجید» گفت: در زمینه شیرین نویسی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز باید فرد نویسنده شرایط اجتماعی و جغرافیایی را زندگی و تجربه کرده باشد یعنی اینگونه نیست که شیرین نویسی براساس یک نوع تکنیک و فرمول خاصی صورت گیرد، بلکه به شرایط زندگی فرد نویسنده نیز بستگی دارد.

وی توضیح داد: به عنوان مثال در دوران جنگ فردی در اردوگاه های آلمان نازی یک سمفونی نوشت و پس از مرگ او، موسیقی دان های دیگر نمی‌توانستند آن سمفونی را اجرا کنند. چراکه افراد دیگر شرایط اردوگاه زندان را درک نکرده بودند و نمی‌توانستند آن سمفونی را اجرا کنند. بنابراین شرایط زندگی نویسنده در نوع قلم و شیرین نویسی او به خصوص در حوزه کودک و نوجوان اهمیت بسیار دارد.

مرادی کرمانی با اشاره به این مطلب که در نوشتن داستان های خود برای کودک و نوجوان عنصر شیرین نویسی، مفید و سرگرم کننده و شادی بخش بودن را درنظر گرفته است گفت: در نگارش کتاب برای کودکان و نوجوانان همواره سعی کرده ام شیرین نویسی را با در نظر گرفتن عنصر شادی رعایت کنم که می توان به داستان هایی چون «قصه‌های مجید»، «خمره» و «مربای شیرین» اشاره کرد.

این داستان نویس ادامه داد: اما برخی دیگر از آثارم مانند «بچه‌های قالی باف خانه» داستان سرگذشت کودکانی است که به خاطر وضع نابسامان زندگی خانواده مجبور بودند در سنین کودکی به قالی باف خانه‌ها بروند و در بدترین شرایط کار کنند و معتقدم که این داستان برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۵ سال مناسب نیست.

هوشنگ مرادی کرمانی درباره ثبت مجموعه آثار خود در کمیته حافظه ملی ایران، گفت: سال گذشته مجموع آثارم به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و با حمایت و توجه دکتر بروجردی ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی به ثبت رسید که بسیار خوشحالم و برای بنده افتخاری است.

لازم به توضیح است پس از درگذشت مهدی آذری یزدی نویسنده شهیر کودک و نوجوان در تاریخ ۱۸ تیرماه سال ۱۳۸۸، این روز به نام روز ملی ادبیات کودک و نوجوان در تقویم رسمی کشور نام گذاری شد.

منبع: https://www.ghatreh.com

مرتبط:

تغییر گروه بندی رده‌های سنی در کتاب‌های کانون همگام با شرایط بومی

انتشار چهار کتاب تصویری از تصویرگر بزرگ

انتشار کتابی درباره «ون‌گوک» برای نوجوانان

نوشته شیرین‌نویسی در ادبیات کودکان و نوجوانان اهمیت دارد اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

جیمز وات یکی از اسطوره‌های مکانیک و مهندسی است که به‌نوعی نقشی اساسی در شکل‌گیری اولین انقلاب صنعتی ایفا کرد.

جیمز وات (James Watt) مهندس مکانیک و مخترع و شیمی‌دان اسکاتلندی بود که با ساخت موتور بخار براساس طرحی از توماس نیوکامن، نامش را در صنعت جاودانه کرد. اختراع او تأثیرات اساسی بر شکل‌گیری اولین انقلاب صنعتی در منطقه‌ی بریتانیا و سپس، کل جهان گذاشت.

طرح‌ها و نمونه‌های اولیه از موتور بخار پیش از شروع مطالعات و اختراعات جیمز وات هم وجود داشتند. او در زمان تحصیل در دانشگاه گلاسکو در رشته‌ی طراحی و ساخت ابزارآلات، فقط مشکلات و ایرادات طرح‌های قبلی را بهبود داد و موتوری بهینه با بازدهی بیشتر معرفی کرد. نوآوری اصلی وات در طراحی موتور بخار، کاهش هدررفت انرژی آن بود که با تغییر ساختار خنک‌کنندگی انجام شد.

جیمز وات در تجاری‌کردن طرحش با مشکلات مالی متعددی روبه‌رو شد. او پس از شراکت با متیو بولتن توانست موتور بخار وات را به محصولی قابل ارائه به بازار تبدیل و با تأسیس شرکتی، درآمد مناسبی از آن کسب کند. وات در سال‌های بازنشستگی نیز به ارائه‌ی اختراع و نوآوری مشغول بود و زمانی نیز در حوزه‌ی شیمی فعالیت کرد؛ ولی هیچ‌یک از اختراع‌ها و نوآوری‌های بعدی او، به‌اندازه‌ی موتور بخار موفق نشدند. این مهندس بزرگ اسکاتلندی مفهوم «اسب‌بخار» را نیز در مطالعاتش شرح داد؛ به‌همین‌دلیل، یکای توان در واحد SI به‌‌افتخار او «وات» نام‌گذاری شد.

جیمز وات در ۱۹ژانویه‌ی۱۷۳۶ در گریناک، بندری در منطقه‌ی خور کلاید اسکاتلند به‌دنیا آمد. پدر او کشتی‌ساز و از مقام‌های دولتی منطقه بود. اگنس مورهد، مادر جیمز، اهل خانواده‌ای شناخته‌شده در اسکاتلند بود و تحصیلات عالی داشت. پدربزرگ وات، توماس وات، معلم ریاضیات و نماینده‌ی بارون کارتسبرن بود.

جیمز برای تحصیلات ابتدایی به مدرسه نرفت و عموما زیرنظر مادرش آمورش می‌دید. او پس از چند سال، به مدرسه‌ی گرامر گریناک رفت. جیمز در سال‌های اولیه‌ی تحصیل، مهارت‌های کار با ابزارآلات مهندسی را کسب کرد و به ریاضیات بسیار علاقه‌مند شد. درمقابل، او علاقه‌ای به دروس زبان‌های یونانی و لاتین نداشت. به‌علاوه، وات در سال‌های کودکی زیاد مریض می‌شد و مشکلات متعددی داشت.
جیمز وات اکثر آموزش‌های ابتدایی را نزد مادرش فراگرفت

وقتی جیمز ۱۸ ساله بود، مادرش از دنیا رفت و وضعیت سلامت پدرش نیز وخیم بود. او برای یادگیری طراحی و ساخت ابزارآلات یک سال به لندن رفت. جیمز پس از اتمام دوره‌ی آموزشی به اسکاتلند بازگشت و در شهر تجاری آن سال‌ها، یعنی گلاسکو، کسب‌وکار خودش در آن صنعت را شروع کرد. طراحی و ساخت و تعمیر انواع ابزارهای اندازه‌گیری همچون فشارسنج، اکتنت، ترازو و حتی قطعاتی برای ساخت تلسکوپ، زمینه‌های کاری جیمز در آن سال‌ها بودند.

سازمان‌های قانون‌گذار قرن هجدهم اسکاتلند، پس از مدتی کسب‌وکار جیمز وات را به‌تعطیلی کشاندند. دلیل اصلی آن بود که جیمز حداقل زمان موردنیاز برای کارآموزی، یعنی ۷ سال را پیش از تأسیس کارگاه اختصاصی نگذرانده بود. در آن زمان، هیچ کارگاه ساخت ابزارآلات ریاضی دیگری در اسکاتلند نبود؛ اما بازهم قانون‌گذاران اجازه‌ی ادامه‌ی فعالیت را به جیمز ندادند.

پرتره‌ی وات در جوانی

‌الکساندر مک‌فارلین منجمی بود که به‌نوعی باعث رهایی وات از بن‌بست کاری شد. او ابزارهای اندازه‌گیری نجومی را به دانشگاه گلاسکو برد و جیمز در آنجا، آن‌ها را تعمیر و بازطراحی کرد. این ابزارها پس از تعمیر و بازسازی، در رصدخانه‌ی مک‌فارلین نصب شدند. پس از آن عملیات، ۳ استاد به جیمز پیشنهاد دادند که کارگاه اختصاصی‌اش را در داخل دانشگاه تأسیس کند. در سال ۱۷۵۷، کارگاه کوچک جیمز در دانشگاه گلاسکو تأسیس شد و استادانی همچون جوزف بلک و آدام اسمیث به دوستان نزدیک او تبدیل شدند.
شروع فعالیت کاری و پیشبرد تحقیقات

جیمز وات در ابتدا در کارگاه دانشگاهی‌اش، ابزارآلات علمی را نگه‌داری و تعمیر می‌کرد که در بخش‌های مختلف دانشگاه استفاده می‌شدند. نمایش و معرفی ابزارها و از همه مهم‌تر، توسعه‌ی ساخت ابزار اندازه‌گیری موسوم به «چارک»، از فعالیت‌های دیگر او بود.
طراحی و ساخت ابزار و اسباب‌بازی شغل و مهارت اولیه‌ی جیمز وات بود

تجربه‌ی جیمز در طراحی و ساخت ابزارآلات مختلف، او را به فکر تأسیس کسب‌وکار اختصاصی در این حوزه انداخت. جان کریگ تاجر و معماری بود که اولین شریک وات در شرکت جدید شد. آن‌ها ساخت و فروش محصولات متنوعی همچون ابزارآلات موسیقی و اسباب‌بازی را در دستورکار خود قرار دادند. همکاری آن‌ها ۶ سال ادامه پیدا کرد و تعداد کارگرانشان به ۱۶ نفر رسید. کریگ در سال ۱۷۶۵، از دنیا رفت و یکی از کارگران کارگاه، یعنی الکس گاردنر، مدیریت آن را برعهده گرفت. آن شرکت تا قرن بیستم به فعالیتش ادامه داد.

در سال ۱۷۶۴، جیمز وات با دخترعمویش، مارگارت میلر ازدواج کرد. حاصل ازدواج آن‌ها ۵ فرزند بود که تنها ۲ نفر از آن‌ها، یعنی جیمز جونیور و مارگارت، به سن بزرگ‌سالی رسیدند. در سال ۱۷۷۲، همسر جیمز از دنیا رفت. ازدواج دوم جیمز با دختر صنعتگری گلاسکویی بود و حاصل آن ازدواج، دو فرزند به‌نام‌های گرگوری و جنت بودند.

آزمایش‌های تجربی با بخار

توماس نیوکامن اولین فردی بود که مفاهیم موتور بخار و استفاده از بخار به‌عنوان نیروی محرکه را به صنعت عرضه کرد. در سال ۱۷۱۲، وی این مفاهیم را شرح داد و ماشین او موسوم به «ماشین نیوکامن»، برای سال‌ها به‌عنوان ابزاری برای پمپاژکردن آب از معادن استفاده می‌شد. در سال ۱۷۵۹، جان رابیسون، یکی از دوستان جیمز وات به او پیشنهاد داد درباره‌ی استفاده از بخار به‌عنوان نیروی محرکه تحقیق کند.

جیمز وات پس از پیشنهاد دوستش، با آنکه هیچ‌گاه از نزدیک موتور بخار ندیده بود، آزمایش و مطالعه درباره‌ی آن را شروع کرد. اولین نمونه‌های تحقیقاتی او موفقیت چندانی نداشتند؛ اما جیمز از مطالعه و تحقیق بیشتر درباره‌ی مفاهیم موتور بخار خسته نشد. او هر منبع مطالعاتی درباره‌ی این بخش از صنعت را گردآوری و مطالعه کرد. در حین مطالعات، مفهوم گرمای نهان در موتورهای بخار توجه جیمز را به‌خود جلب کرد. دوست او، جوزف بلک، چند سال قبل این مفاهیم را در موتورها کشف کرده بود که البته جیمز اطلاعی از آن نداشت. در آن سال‌ها، درک مفاهیم موتور بخار آن‌چنان عمیق نبود؛ چراکه اصول ترمودینامیک حداقل تا ۱۰۰ سال بعد، ناشناخته باقی ماندند.

در سال ۱۹۶۳، جیمز وات مأمور شد موتور نیوکامن متعلق به دانشگاه را تعمیر کند. حتی پس از تعمیر او نیز، آن موتور به‌خوبی کار نمی‌کرد. پس از مطالعه‌ها و آزمایش‌های بسیار، وات به این نتیجه رسید که سه‌چهارم انرژی گرمایی موتور در هر چرخه، صرف گرم‌کردن سیلندر آن می‌شود. در ادامه‌ی چرخه، آب سرد به سیلندر تزریق می‌شد تا بخار موجود را باردیگر به مایع تبدیل کند؛ به‌همین‌دلیل، انرژی مذکور در چرخه به‌هدر می‌رفت. بنابراین، موتور در چرخه‌های فعالیت خود اکثر انرژی گرمایی‌اش را به‌جای تبدیل به انرژی مکانیکی هدر می‌داد.
دستاورد بزرگ جیمز وات بهبود موتور بخار نیوکامن بود

در سال ۱۷۶۵، راهکارها و نتیجه‌های تأثیرگذار وات در بهبود موتور نیوکامن، خود را نشان دادند. او به این نتیجه رسید که بخار را باید در محفظه‌ای جدا از پیستون به مایع تبدیل کرد. به‌علاوه، ژاکتی عایق برای سیلندر تهیه شد تا گرمای آن در همان حد گرمای زمان تزریق بخار باقی بماند. بنابراین، سیلندر انرژی کمی در هر چرخه را جذب و اکثر آن را برای انجام کار مفید موتور استفاده می‌کرد. در همان سال، وات اولین نمونه‌ی کاربردی از تحقیقاتش را تولید کرد.

باوجود آنکه وات اولین نمونه‌های کاربردی در موتور خود را عرضه کرده بود، ساخت مدلی کامل با ابعاد واقعی از آن، هنوز دشواری‌های خاص خود را داشت. ساخت مدل واقعی بیش از هرچیز به سرمایه نیاز داشت. بخش زیادی از سرمایه‌های اولیه را جوزف بلک تأمین کرد. جان روباک، بنیان‌گذار شرکت مشهور کارون، در آن سال‌ها بخش دیگری از هزینه‌ها را برعهده گرفت.

یکی از مشکلات اصلی ساخت موتور وات، ماشین‌کاری پیستون و سیلندر آن بود. فعالان صنعتی آن سال‌ها کمتر مهندسی مکانیک می‌دانستند و به‌نوعی هنوز آهنگر محسوب می‌شدند. توانایی آن‌ها در تولید قطعات با ریزه‌کاری زیاد کم بود. درکنار همه‌ی این‌ها، وات تلاش زیادی کرد طراحی خود را به‌صورت پتنت ثبت کند و سرمایه‌ی زیادی نیز در آن بخش هزینه شد. درنهایت، او که بازهم برای کاربردی‌کردن طرح‌هایش به سرمایه نیاز داشت، ۸ سال شغل‌های متعددی از نقشه‌برداری تا مهندسی سازه را انجام داد.

درنهایت در سال ۱۷۷۵، پتنتی برای طراحی و تولید موتور وات کسب شد که تا سال ۱۸۰۰، به او و گروهش تعلق داشت. در آن زمان، روباک ورشکست شد و متیو بولتن امتیاز استفاده از پتنت وات را دراختیار گرفت. بولتن بنیان‌گذار کارخانه‌ی سوهو بود و بعدها، به شریک اصلی وات تبدیل شد.

وات با همکاری بولتن با بهترین صنعتگران آن سال‌ها در جهان آشنا شد. جان ویلیکنسون صنعتگری بود که مسئله‌ی ساخت سیلندری بزرگ با پیستونی با ابعاد دقیق را حل کرد. او قبلا روش‌های تولید دقیق با استفاده از ابزارهای بورینگ را برای ساخت توپ‌های نظامی در برشام توسعه داده بود. پس از این موفقیت‌ها، همکاری وات و بولتن وارد مرحله‌ی رسمی‌تر شد و با تأسیس شرکت بولتن و وات (Boulton and Watt)، ۲۵ سال ادامه پیدا کرد.

در سال ۱۷۷۶، اولین نمونه‌های تجاری موتور بخار وات نصب شدند. این موتورها برای پمپاژکردن آب با ایجاد حرکت رفت‌وبرگشتی شافت‌های پمپ استفاده می‌شدند. وات تا ۵ سال پس از نصب اولین موتور، درگیر ساخت و اجرای نمونه‌های دیگر برای مشتریان بود که عموما معدن‌های منطقه‌ی کارنوال بودند.
شرکت بولتن و وات ابتدا فقط امتیاز ساخت موتورها را به دیگر تولیدکنندگان می‌داد

موتورهای اولیه‌ی بخار را شرکت بولتن و وات نمی‌ساختند. آن‌ها محصولاتی بودند که براساس طراحی‌های وات شرکت‌های دیگر می‌ساختند و به بازار عرضه می‌کردند. در آن زمان، جیمز نقش مهندس مشاور را در شرکت ایفا می‌کرد. ساخت و اجرا و آزمایش اولیه‌ی موتورها را وات کنترل می‌کرد و سپس، به‌مرور برعهده‌ی دیگر کارمندان شرکت قرار گرفت.

محصولاتی که به‌عنوان اولین نمونه‌های کاربردی موتور بخار وات عرضه می‌شدند، ابعاد بسیار بزرگی داشتند. قطر پیستون برخی از آن‌ها به ۱.۲ متر می‌رسید و ارتفاع آن‌ها بیش از ۷ متر بود. برای نگه‌داری و استفاده از آن موتورها باید ساختمانی اختصاصی ساخته می‌شد. هزینه‌ای که شرکت بولتن و وات برای موتورها دریافت می‌کرد، کارمزدی سالانه برابر با یک‌سوم هزینه‌ی زغال‌سنگی بود که با استفاده از موتورهای آن‌ها به‌جای موتور نیوکامن صرفه‌جویی می‌شد.

در سال‌های بعد، بولتن وات را تشویق کرد تا کاربردهای موتورش را افزایش دهد. یکی از موارد بهبود کارایی، تبدیل خروجی‌های خطی موتور به دوّار بود که بعدها، در صنایعی همچون سنگ‌زنی و نساجی و فرزکاری به‌کار گرفته شد. اجرای طرح جدید به مکانیزمی نیاز داشت که پتنتش به‌نام جیمز پیکارد بود. پیکارد پیشنهاد تبادل پتنت را به بولتن و وات ارائه کرد؛ اما وات با ردکردن پیشنهاد او، در سال ۱۷۸۱ طرحی را به‌صورت چرخ خورشیدی عرضه کرد.

پس از نهایی‌شدن طرح چرخ خورشیدی، ۶ سالِ بعد تحقیقات و فعالیت‌های جیمز وات به بهبود موتورهای بخار تعلق گرفت. یکی از پیشرفت‌ها موتور دوکاره‌ای بود که بخار در آن در دو سوی پیستون استفاده می‌شد. طرح دیگر به استفاده از بخار با فشارهایی بسیار بیشتر از فشار اتمسفر مربوط بود. در نمونه‌ای دیگر، موتوری ترکیبی ارائه شد که از کنارهم قرارگرفتن چند موتور بخار برای افزایش کارایی و قدرت استفاده می‌کرد.

وات برای طرح‌های جدیدی که درزمینه‌ی موتور بخار ارائه کرد، پتنت‌های دیگری به‌نام خود ثبت کرد. او، طرح‌هایی نیز برای بهبود ساخت و نصب موتور خود ارائه داد. یکی از طرح‌های مهم او در آن زمینه، نشانگر بخار بود که در استفاده از موتور کارایی زیادی داشت. او این طرح را به‌صورت راز تجاری در شرکتش حفظ کرد. علاوه‌بر طرح‌های مذکور، طرح حرکت موازی و شیر کنترل توان موتور و سیستم کنترل‌کننده (گاورنر) سانتریفیوژی از دستاوردهای بعدی وات در حوزه‌ی موتورهای بخار بودند.

اجرای نوآوری‌های جدید وات در موتور بخار به ساخت موتوری با بازدهی ۵ برابر درمقایسه‌با طرح نیوکامن منجر شد. تنها مشکل موجود، اجرای موتورهای با فشار زیاد بود که به‌‌دلیل توسعه‌ی کم فرایندهای تولید و امنیت، وات ساخت آن‌ها را محدود کرد و اکثر محصولاتش با فشارهایی نزدیک به فشار اتمسفر تولید می‌شدند.
مشکلات پتنتی

در سال‌های فعالیت وات و شریکش در صنعت، مشکلات متعددی در حوزه‌ی سوءاستفاده از پتنت موتور بخار برای آن‌ها ایجاد شد. به‌عنوان مثال،‌ ادوارد بول یکی از سازندگان موتور وات بود که از سال ۱۷۸۱ و در کورنوال، محصولاتی براساس طراحی‌های او می‌ساخت. از سال ۱۷۹۲، وی ساخت موتور براساس طرح‌هایش را شروع کرد که البته از محفظه‌ی میعان جداگانه شبیه به طرح‌های وات استفاده می‌کرد.
تولیدکنندگان موتورها به‌مرور پتنت جیمز وات را نقض کردند

برادران هارن‌بلوور صنعتگران دیگری بودند که موتورهایی شبیه به موتور وات تولید می‌کردند. درمجموع،‌ تولیدکنندگان متعددی با استفاده از طرح‌های شبیه به موتور وات، محصولاتشان را به مشتریان عرضه می‌کردند. درنهایت، مشتریان بولتن و وات به این نتیجه رسیدند که الزامی برای حفظ قرارداد با آن شرکت ندارند و می‌توانند از طرح‌های دیگران استفاده کنند. تا سال ۱۷۹۵، پرداخت کارمزدها به‌مرور با کاهش روبه‌رو شد و درنهایت، ۲۱،۰۰۰ پوند بدهی (برابر با حدود ۲،۱۳۰،۰۰۰ پوند کنونی) به شرکت بولتن و وات باقی ماند که تنها ۲،۵۰۰ پوند پرداخت شد. این خسارت‌ها و نقض قرارداد، وات را مجبور کرد به دادگاه شکایت کند.

شکایت‌های وات از طرفین قرارداد و از همه مهم‌تر، ناقضان حقوق پتنت چند سال زمان و هزینه‌های مالی همراه داشت. البته، اغلب شکایت‌ها به‌سود او به‌پایان رسید و جریمه‌های چشمگیری نیز از افراد مختلف دریافت شد. برخی از ناقضان، کارمندانی بودند که حتی طرح‌های نوآور در شرکت بولتن و وات ارائه کردند. به‌هرحال، با آنکه بولتن و وات نتوانستند تمام طلبشان را دریافت کنند، شکایت‌های آن سال‌ها درنهایت برای شرکتشان مفید بود.
اختراع‌ها و یافته‌های دیگر

جیمز وات که پس از سال‌ها فعالیت‌های مختلف در صنعت و دانشگاه تجربه‌های ارزشمندی کسب کرده بود، ایده‌هایش را به‌مرور در حوزه‌های دیگر نیز به‌کار گرفت. او علاوه‌بر موتور بخار، چند دستگاه دیگر نیز تولید کرد که البته، هیچ‌گاه به موفقیت اختراع اول نرسیدند. شایان ذکر است در فرایند طراحی و بهبود موتور بخار نیز، یافته‌هایی ریاضیاتی وات معرفی شدند که بعدها در صنایع مختلف استفاده شدند.

یکی از یافته‌های مهم وات در فرایند بهبود ماشین بخار، به «پیوند وات» (Watt’s Linkage) مشهور شد. در این اتصال، نقطه‌ی مرکزی به‌نوعی محدود می‌شود که فقط توانایی حرکت در خطی مستقیم را داشته باشد. پیوند وات ابتدا در پتنت مخصوص ماشین بخارش معرفی شد؛ اما در سال‌های بعد و حتی در طراحی کنونی سیستم‌های تعلیق وسایل نقلیه، کاربرد زیادی پیدا کرد. علاوه‌بر آن پیوند، مفهومی به‌نام منحنی وات نیز در ریاضیات معرفی شد که به‌نوعی از یافته‌های وات در طراحی سیستم‌های انتقال حرکت موتورش استخراج شده بود.
در فرایند بهبود موتور بخار، چند مفهوم طراحی و ریاضی جدید نیز کشف شد

درباره‌ی روند جیمز وات در کشف قدرت بخار، داستانی افسانه‌ای وجود دارد که کشف او را به مشاهده‌ در کتری در‌حال‌جوش مرتبط می‌کند. این داستان به اشکال گوناگونی روایت شده است. در برخی از آن‌ها، وات کودک یا نوجوان و در برخی دیگر، بالغ و بزرگ‌سال است. به‌هرحال، اکنون می‌دانیم وات ماشین بخار را اختراع نکرد و تنها نسخه‌ی موجود را بهبود بخشید. اختمال قوی آن است که پسرش، یعنی جیمز وات جونیور، این داستان را به‌خاطر آسان‌بودن درکش برای کودکان و نوجوانان شکل داده باشد. البته، اگرچه اصل داستان غیرواقعی به‌نظر می‌رسد، وات در تجربیات آزمایشگاهی‌اش برای ساخت بخار و آزمایش قدرت آن، قطعا از کتری به‌عنوان مخزن جوش استفاده کرده است.

نقشه‌ی ماشین بخار وات

دستگاه کپی

پیش از سال ۱۷۸۰، هیچ روش مناسبی برای کپی‌کردن اسنادی همچون نامه‌ها یا نقاشی‌ها وجود نداشت. یکی از روش‌های مرسوم در آن زمان، طرحی مکانیکی بود که از چند قلم متصل به‌هم استفاده می‌کرد. وات ابتدا سعی کرد این روش را بهبود ببخشد؛ اما پس از مدتی، به‌‌دلیل مشکلات و پیچیدگی‌های متعدد آن را کنار گذاشت.

وات پس از ناکامی در پیشرفت طرح موجود برای کپی، انتقال فیزیکی جوهر از روی سند اصلی به پشت سند کپی را امتحان کرد. او برگه‌ی کپی را با استفاده از حلّال مرطوب می‌کرد و آن را روی سند اصلی فشار می‌داد. کاغذ دوم بسیار نازک انتخاب می‌شد تا طرح اصلی از پشت آن دیده شود؛ بنابراین، بتوان طرح را کپی کرد.

وات توسعه‌ی روش جدید کپی خود را در سال ۱۷۷۹ شروع کرد و آزمایش‌های تجربی متعددی برای کشف فرمول بهینه‌ی جوهر، انتخاب کاغذ نازک مناسب، کشف بهترین روش برای مرطوب‌کردن کاغذ نازک و ساخت پرسی برای ایجاد فشار بهینه روی کاغذها انجام داد. اجرای تمام این موارد، نیازمند آزمایش‌های متعدد بود؛ اما وات موفق شد یک سال پس از شروع کار، پتنتی برای روش جدیدش ثبت کند.

ساخت دستگاه طبق پتنت جدید، نیازمند جذب سرمایه بود که وات با عقد قرارداد همکاری مجدد با بولتن، آن را تأمین کرد. دیگر همکار آن‌ها جیمز کِر (James Keir) بود که مدیریت کسب‌وکار جدید را برعهده گرفت. شرکت تولید دستگاه‌های کپی با نام James Watt and Co ثبت شد. بهبود طرح دستگاه کپی برای ساخت ماشینی کاربردی، به زمان و هزینه‌های بیشتری احتیاج داشت. سرانجام در سال ۱۷۹۴، وات و بولتن سهم خود را از شرکت به پسرانشان واگذار کردند و به‌نوعی از ادامه‌ی روند پیشرفت خارج شدند. دستگاه آن‌ها به موفقیت تجاری مناسبی رسید و حتی تا قرن بیستم، در بسیاری از دفتر‌ها و شرکت‌ها به‌کار گرفته شد.
آزمایش‌های شیمی

جیمز وات از کودکی به شیمی علاقه داشت. در سال ۱۷۸۶ و در سفری به پاریس، آزمایشی از کلود لویی برتوله را مشاهده کرد که با استفاده از اسید هیدروکلریک و منگنز دی‌اکسید، کلر تولید می‌کرد. او قبلا به این نتیجه رسیده بود که محلولی آبی از کلر، توانایی سفیدکنندگی پارچه را دارد. او یافته‌های خود را منتشر کرده بود که توجه بسیاری از رقبای علمی را به‌خود جلب کرد.
آن‌هایی که وات را مخترع تجربی می‌دانند، شناخت دقیقی از شخصیت و دانش او ندارند

پس از بازگشت به بریتانیا، جیمز وات آزمایش‌هایی برای طرح‌هایی به‌منظور تجاری‌سازی فرایند ساخت کلر شروع کرد. او به این نتیجه رسید که ترکیب‌کردن نمک و منگنز دی‌اکسید و اسید سولفوریک، به ساخت کلر منجر می‌شود. وات اعتقاد داشت این روش ارزان‌تر از راهکارهای دیگر است. او پس از ساخت کلر، آن را با محلول قلیایی دیگری ترکیب کرد و توانست سفید‌کننده‌ی مناسبی برای پارچه بسازد. او روش خود را فقط با پدر همسرش، یعنی جیمز مک‌گرگور، در میان گذاشت که یکی از فعالان همین صنعت در گلاسکو بود.

وات با همکاری مک‌گرگور و آنی، همسر خودش، مقیاس‌دهی فرایند تولید کلر را آغاز کرد. کارهای آن‌ها از مارس‌۱۷۸۸ شروع شد و مک‌گرگور با استفاده از آن، پیشرفت‌های سریعی در کسب‌وکارش به‌دست آورد. برتوله در همان سال‌ها فرایند شیمیایی نمک و اسید سولفوریک را کشف و نتایج تحقیقات خود را برای استفاده‌ی عموم منتشر کرد. پس‌از‌آن، بسیاری از فعالان صنعت شروع به استفاده و بهبود فرایندهای شیمیایی کردند و به‌مرور، اشکالات آن نیز رفع شد.

پس از عمومی‌شدن یافته‌های علمی تولید سفیدکننده‌ی پارچه، رقبای وات به‌سرعت جایش را در صنعت مذکور گرفتند. پس از مدتی، او به‌نوعی از رقابت خارج شد و درنهایت در سال ۱۷۹۹، چارلز تنانت روشی برای تولید پودرهای سفیدکننده‌ی لباس معرفی کرد که به موفقیت‌های تجاری زیادی رسید.

یکی دیگر از پروژه‌های شیمیایی که وات با آن درگیر بود، طبق درخواست توماس بدوس شروع شد که هدفش، ساخت ماشینی برای تولید و پاک‌سازی و ذخیره‌سازی گازهای موردنیاز مؤسسه‌ی تحقیقات نیوماتیک در بریستول بود که البته به موفقیت آن‌چنانی نرسید.

نقش مهم در انقلاب صنعتی

جیمز وات از درک علوم نظری و توانایی تبدیل آن به محصولات کاربردی برخوردار بود. همفری دیوی درباره‌ی او می‌گوید:

آن‌هایی که جیمز وات را فقط به‌عنوان مکانیک تجربی می‌شناسند، هیچ شناختی از شخصیت او ندارند. او فیلسوف علوم طبیعی و شیمی شناخته می‌شود. اختراع‌های وات نشان‌دهنده‌ی اطلاعات و مهارت فراوان او از علوم فوق است. به‌علاوه، اختراع‌ها نمادی از نبوغ فراوان وی در تبدیل دانش و ایده‌ها به محصولاتی کاربردی هستند.

اکثر پیش‌گامان انقلاب صنعتی جیمز وات را تحسین کردند. او یکی از اعضای مهم و تأثیرگذار «انجمن قمری بیرمنگام» بود. او علاقه‌ی شدیدی به گسترش مرزهای علمی و تحقیقاتی‌اش داشت. به‌علاوه، وات ارتباطی سازنده و طولانی‌مدت نیز با دوستان و آشنایان خود داشت و به‌عنوان شخصی محبوب در میان آن‌ها شناخته می‌شد.

کارخانه‌ی سوهو که به بولتن و وات تعلق داشت، نقش مهمی در انقلاب صنعتی ایفا کرد

کارخانه‌ی ریخته‌گری سوهو (Soho) نقش مهمی در پیش‌برد اهداف تولیدی وات و شریکش ایفا کرد که بعدها، به یکی از بازیگران اصلی انقلاب صنعتی تبدیل شد. در ابتدا، آن‌ها فقط طرح‌های دستگاه‌ها را آماده می‌کردند و هیچ‌یک از قطعات را تولید نمی‌کردند. در آن زمان، وات در منزلش کار می‌کرد و بولتن بیشتر در کارخانه‌ی سوهو بود. پس از مدتی، آن‌ها به‌مرور ساخت قطعات مختلف موتور بخار را شروع و در سال ۱۷۹۵، زمینی در نزدیکی کارخانه‌ی قبلی خریدند. در سال ۱۷۹۶، کارخانه‌ی سوهو سرانجام تأسیس شد و پسران وات، یعنی گرگوری و جیمز جونیور، اکثر کارهای مدیریتی آن را برعهده داشتند. آن کارخانه به‌قدری پیشرفت کرد که در سال ۱۸۰۰ و بازنشستگی وات، حدود ۴۱ موتور تولید کرده بود.
سال‌های پایانی و مرگ

یکی از ویژگی‌های مهم و جالب‌توجه شخصیت وات تلاش‌های او برای هرچه‌بیشتر کاربردی‌کردن تحقیقات و مطالعات است. در زمان کار در کارنوال، او نامه‌های متعددی به‌صورت هفتگی برای شریکش بولتن می‌فرستاد و گزارش کاملی نیز از پیشرفت روندهای کاری می‌داد. وات ترجیج می‌داد یافته‌هایش را هرچه‌بیشتر مستند و پتنت‌هایی برای آن‌ها ثبت کند. مهارت او در نقشه‌کشی و اجرای ایده‌ها، در ثبت‌کردن آن‌ها بسیار مفید بود.

وات برخلاف مهارت فراوان در علم و اختراع، تاجر موفقی نبود؛ به‌ویژه درزمینه‌ی قراردادها و فرایندهای تجاری. مخترع ماشین بخار وات برای اهدای امتیاز تولید محصولش به‌سختی با دیگران به‌توافق می‌رسید. او یک‌بار گفته بود ترجیح می‌دهد با لوله‌ی توپ جنگی پر روبه‌رو شود تا بخواهد برای رسیدن به توافق در قرارداد تلاش کند. در اکثر سال‌های زندگی، وات نگران مسائل مالی بود. روند سلامت او نیز اکثرا نامناسب بود و انواع بیماری‌ها را تجربه می‌کرد.
وات با وجود استعداد فراوان و خلاقیت، در تجارت افتضاح بود

در سال ۱۸۰۰، جیمز وات از فعالیت‌های تحقیقاتی و کاری بازنشسته شد. در همان سال، حق پتنت و شراکت او نیز با بولتن پایان یافت و به پسران آن‌ها رسید. ویلیام مورداک، یکی از مهندسان قدیمی شرکت بولتن و وات، پس از بازنشستگی آن دو اسطوره، به بازیگری جدی در شرکت تبدیل شد.

وات پس از بازنشستگی از شرکت، در منزلش کارگاهی کوچک تأسیس کرد و مشغول اختراع‌های متعدد شد. او دستگاهی برای کپی مجسمه و مدال نیز تولید کرد که البته پتنتی برایش ثبت نشد. اولین مجسمه‌ی او نمایی از دوستش، یعنی آدام اسمیث بود. در سال‌های پایانی عمر، وات علاقه‌ی خود به صنعت ساخت‌وساز را نیز حفظ کرد و در پروژه‌های متعدد، به‌عنوان مشاور مشغول به‌کار بود.

پدر انقلاب صنعتی اول در سال‌های پایانی زندگی، در اروپا همراه‌با همسرش، آنی سفر می‌کرد. او خانه‌ای نیز در ولز خرید و بازسازی کرد. در ۲۵‌اوت۱۸۱۹، جیمز وات در خانه‌اش در هث‌فیلد از دنیا رفت و در حیاط کلیسای سنت‌مری هندزورث به‌خاک سپرده شد.

مجسمه‌ی جیمز وات

جایزه‌ها و افتخارها و یادگارها

وات در زمان حیاتش، جایزه‌ها و افتخارهای متعددی از مؤسسه‌های معتبر جهانی دریافت کرد. در سال ۱۷۸۴، او عضو آکادمی سلطنتی علوم ادینبرگ و نیز عضوی از انجمن فلسفه‌ی تجربی باتاوین شد. همچنین در سال ۱۷۸۹، عضو انجمن مهندسان ساخت‌وساز اسمیث‌سونین شد. در سال ۱۸۰۶، دکتری افتخاری حقوق از دانشگاه گلاسکو به او اهدا شد. در سال ۱۸۱۴، آکادمی علوم فرانسه نیز وات را به‌عنوان یکی از اعضای خارجی‌اش پذیرفت.

یکی از یادگارهای مهمی که به‌نام جیمز وات ثبت شد، واحد توان در سیستم استاندارد یکاها (SI) است. این افتخار به‌خاطر نقش مهم این مخترع اسکاتلندی در توسعه‌ی موتور بخار به او اهدا شد. از دیگر افتخارهای او نیز می‌توان به چاپ تصویرش به‌همراه بولتن روی اسکناس ۵۰ پوندی در سال ۲۰۰۹ اشاره کرد.

کارگاهی که جیمز وات از آن زمان به‌بعد، بازدیدهای متعددی از آن کارگاه شد؛ اما جزئیات آن دست‌نخورده باقی ماند. در سال ۱۹۲۴، خانه‌ی وات تخریب و قطعات و تجهیزات اتاقش نیز به موزه‌ی علوم لندن اهدا شد.

محل حدودی تولد جیمز وات در گریناک، میزبان مجسمه‌ای از او شد. به‌علاوه، خیابان‌ها و مکان‌های متعددی به‌نام او در آن منطقه ثبت شده‌اند. یکی از مکان‌های مهم‌، کتابخانه‌ی علمی جیمز وات بود که ابتدا خودش با اهدای کتاب تأسیسش کرد و در سال‌های بعد، بخشی از مؤسسه‌ی علمی او به‌نام کالج جیمز وات (James Watt College) شد.

مرتبط:

کشف راز انقراض کرگدن های پشمالو

جیمز لاولاک که بود و چه نظریه ای داشت

کهکشان راه شیری احتمالا حدود ۱۰۰ کهکشان اقماری در خود دارد

نوشته جیمز وات مخترع موتور بخار وات و پیش‌گام انقلاب صنعتی اول اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

«رونی یک پیانو قورت داده »، عنوان رمانی از تیمور آقامحمدی است که در بازار چاپ و نشر توانسته‌ نظر نویسندگان کودک و نوجوان را به خود جلب کند.

رمان «رونی یک پیانو قورت داده» نوشته تیمور آقامحمدی، نویسنده همدانی است که به تازگی چاپ شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

این رمان روایت زندگی دختری به نام «رونی» است که دغدغه‌های مشترک بسیاری با دختران ۱۳ و ۱۴ ساله امروز جامعه ما دارد. او می‌کوشد به تنهایی از عهده مشکلات زندگی‌اش برآید، روی پای خود بایستد و با پذیرش شرایط جدید زندگی، آنرا به درستی مدیریت کند.

در مدت کوتاهی پس از چاپ و انتشار این کتاب، توجه مخاطبان و نویسندگان بسیاری به آن جلب شد که در ادامه برخی از آنها را می‎خوانیم.

حمیدرضا شاه آبادی نویسنده و مدیر انتشارات مدرسه درباره این رمان گفت: این کتاب یکی از بهترین رمان‌های نوجوانی است که این روزها خوانده‌ام.

جعفر توزنده‌جانی نویسنده و منتقد ادبی نظر خودش را درباره کتاب اینچنین عنوان کرد: کم پیش‎آمده که رمان نوجوانی بخوانم و در آن به این اندازه تصویر واقعی از نوجوان ایرانی ببینم. رمان متفاتی که مخاطب را درگیر می‌کند و هرگز از یادت نمی‎رود.

غلامرضا بکتاش نویسنده و شاعر کودک و نوجوان نوشته: «رونی» رمانی است در ستایش زندگی، عشق و موسیقی؛ کتابی که بعد از مدت‌ها مرا شگفت زده کرد.

علی اصغر عزتی پاک دیگر نویسنده کشورمان نیز نظرش را اینگونه بازتاب داده است: شیفته روایت و لحن استادی نویسنده در تسلط کم مانند بر ذهن و زبان یک نوجوان امروزی شدم.

سید میثم موسویان هم نوشته: «رونی» شخصیتی است که حالا حالاها از یادها نمی‌رود و آمده تا بخشی از حافظه داستانی ما باشد.

این رمان از تولیدات دفتر ادبیات داستانی مرکز آفرینش‌های ادبی است که در ۱۴۸ صفحه در قالب شش فصل برای گروه سنی بالای ۱۳ سال توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است

منبع: https://www.ghatreh.com

مزتبط:

رمان وحشت «شبح عمارت کراچفیلد» نوشته مری داونینگ هان

مجموعه داستان «قصه ما مثل شد» به ترکیه رسید

انتشار ترجمه ای تازه از شقایق قندهاری

نوشته  رونی یک پیانو قورت داده عنوان رمانی از تیمور آقامحمدی اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

تومی دپائولا نویسنده و تصویرگر کتاب کودک در ۸۵ سالگی درگذشت.

تومی دپائولا نویسنده و تصویرگر پرکار آثار کودک که با داستان‌های «استرگا نونا» ساحره‌ای مهربان و پیر در ایتالیا توانست چند نسل از کودکان را خوشحال کند، در ۸۵ سالگی از دنیا رفت.

به گفته داگ وایتمن نماینده ادبی این نویسنده، دپائولا در مرکز پزشکی دارتموث-هیچکاک در نیوهمپشایر از دنیا رفت. او هفته گذشته به خاطر زمین خوردن به شدت آسیب دیده بود و بعد از جراحی به خاطر مشکلات به وجود آمده، درگذشت.

وی در بیش از نیم قرن انتشار کتاب خالق بیش از ۲۷۰ اثر بود. تقریباً ۲۵ میلیون نسخه از کتاب‌های او در سراسر جهان به فروش رفته و کتاب‌هایش به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده‌اند.

لین الیور نویسنده در سوگ همتایش در توییتی نوشت: «او خالق زیبایی و دوستی فوق‌العاده بود.»

فرماندار کریس سونونو هم بیانیه‌ای منتشر کرد و با تجلیل از دپائولا، او را چنین توصیف کرد: «مردی که لبخندی روی چهره هزاران کودک نیوهمپشایری نشاند که کتاب‌هایش را خواندند و به خاطر تصویرگری‌های فوق‌العاده آن‌ها عاشقش بودند.»

استرگا نونا که به یادماندنی‌ترین شخصیت اوست، نخستین بار به عنوان یک تصویر در حالی شکل گرفت که دپائولا عضوی از اداره تئاتر بود. وی نخستین داستان از این مجموعه را بر پایه یکی از داستان‌های محبوب دوران کودکی‌اش خلق کرد.

دپائولا درباره محبوبیت این مجموعه کتاب‌ها در سال ۲۰۱۳ به اسوشیتدپرس گفته بود: «به نظرم به خاطر این است که او مانند مادربزرگ همه می‌ماند. او بامزه است، خیلی زیبا نیست، اما یک جور قیافه بامزه دارد، اما در عین حال خیلی شیرین است و آدم را درک می‌کند. کمی هم احساساتی است و هر چند وقت یک بار اعصابش خرد می‌شود.»

دپائولا داستان استرگا نونا را در کالابریا واقع در جنوب ایتالیا شکل داد چون مادربزرگ و پدربزرگش اهل آنجا بودند.

او در سال ۲۰۱۱ جایزه یک عمر دستاورد حرفه‌ای انجمن کتابخانه آمریکا را از آن خود کرد. مگان اشلیسمن رییس کمیته جایزه گفت: «تومی دپائولا استاد خلق کردن داستان‌های به ظاهر ساده است که عمق متعجب‌کننده‌ای دارند و صداقت احساسی فراوانی را به نمایش می‌گذارند. آن‌ها بیش از ۴۰ سال است که با کودکان ارتباط برقرار کرده‌اند.»

دپائولا از ۴ سالگی می‌دانست می‌خواهد هنرمند و نویسنده باشد و به همه هم این را می‌گفت. خانواده‌اش به شدت از او حمایت کردند و نیمی از اتاق زیرشیروانی را به عنوان استودیو به او دادند. در نتیجه خانواده او تبدیل به شخصیت‌های اصلی تعدادی از کتاب‌های اتوبیوگرافیکی این نویسنده از جمله «خیابان فرمونت ۲۶» و «درس هنر» شدند.

منبع: خبرگزاری مهر

مرتبط:

مجموعه داستان «قصه ما مثل شد» به ترکیه رسید

اردشیر پژوهشی/قصه آقا نقاشی کودکانه

ثریا قزل‌ایاغ (نویسنده ادبیات کودک و نوجوان) از دنیا رفت.

نوشته درگذشت تومی دپائولا نویسنده خالق مادربزرگ جادوگر رفت اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

گرامیداشت زادروز «هانس کریستین اندرسن»

«هانس کریستین اندرسن» (Hans Christian Andersen)، نویسنده، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس برجسته دانمارکی، دوم آوریل ۱۸۰۵ در شهر اُدِنس (Odense) دانمارک زاده شد. او آثار ادبی بسیاری آفریده است که از میان آن‌ها قصه‌های کوتاه و جذابش بیش‌ترین آوازه را در جهان دارند و به زبان‌های گوناگون برگردان شده‌اند.

اندرسن در قصه‌هایش ماجراهای تلخ و شیرین زندگی را با زبان ساده و لطیف بازگو می‌کند. بسیاری از ماجراهای این قصه‌ها هنوز در زندگی روزمره ما در جریانند و خواننده‌ی مشتاق را به اندیشیدن درباره‌ی مسائل مهم زندگی فرامی‌خوانند. قصه‌های اندرسن را در هر سنی می‌توان خواند و دوباره خواند، و هربار از خواندن‌شان لذّت بُرد و به لایه‌های تازه‌ای در آن‌ها پی بُرد. چنان که خود او نیز در آغاز قصه «هر کاری که پیرمرد بکند، درست است»[۱] می‌گوید:

«قصه‌ها نیز مانند بسیاری از آدم‌ها، هرچه از عمرشان می‌گذرد دوست‌داشتنی‌تر می‌شوند.»

شب عید است و همه شاد و خوش‌حال به دنبال خرید به این‌سو و آن‌سو می‌روند. دخترکی پابرهنه در خیابان پرسه می‌زند و چیزی می‌فروشد. کسی او را نمی‌بیند و اهمیتی نمی‌دهد که یک دختر کوچک این وقت شب، در این سرما نباید بیرون باشد. هیچ‌کس به این فکر نمی‌کند که چه سرنوشت وحشتناکی شاید در انتظار دخترکی باشد که در این شب زیبا در سرما بیرون می‌ماند! هانس کریستین اندرسن به ما گفته بود یک کودک چه احساس‌هایی را در جهان ناامن تجربه می‌کند. رؤیاهای ساده‌اش در جهانی سرد و بی‌روح، که حتی به لنگه دمپایی کهنه او نیز رحم نمی‌کند، با شتاب در برابر چشمانش ناپدید می‌شوند. همه رؤیاها جز مرگ و دور شدن از این جهان پُر از رنج برای او دور از دسترس هستند. خوب است همه ما، دست‌کم یک‌بار با قصه «دخترک کبریت‌فروش»[۲] او به این سفر برویم و همراه یک کودک، رنج و هراس او از بی‌پناهی‌اش در شبی سرد و ناپدید شدن رؤیاهای کوچک و شیرین اما دست‌نیافتنی او را تجربه کنیم. سال‌ها پس از نوشتن این قصه، جهانِ ساخته‌وپرداخته‌ی ما همچنان کودکان را وادار می‌کند در شب‌های سرد، در تنهایی و رنج، ناپدید شدن رؤیاهای کوچک‌شان را ببینند … .

…

درباره‌ی زندگی و آثار اندرسن متن‌های بسیاری نوشته شده است که خواندن آن‌ها برای آشنایی بیش‌تر با این چهره‌ی ارزشمندِ ادبیات کودکان خالی از لطف نیست. اما شاید فرصت خوبی باشد که این‌بار در سالگرد زادروز او، به رابطه‌ی خودمان به‌عنوان یک خواننده با آثار این نویسنده‌ی بزرگ نگاهی داشته باشیم. اگر در کودکی قصه‌های او را خوانده یا شنیده‌ایم، هم خودمان بار دیگر آن‌ها را بخوانیم، هم اگر کودکی در نزدیکی‌مان داریم، لذّت شنیدن آن‌ها را با او سهیم شَویم. اگر برخی یا همه قصه‌های اندرسن برای‌تان تازگی دارند، برای خواندن این آثار شیرین همراه با کودکان یا به‌تنهایی، وقت بگذارید. لطافت و همچنین واقع‌نگری و جدیت این قصه‌ها در بازتاب مسائل انسانی، هم فرصت اندیشیدن دوباره درباره معنای حقیقی زندگی را برای ما بزرگ‌سالان فراهم می‌کنند و هم میراث اندرسن برای انسان و جامعه را در اندیشه‌ی کودکان زنده نگه می‌دارد.

…

امپراتور لباس بر تن نداشت. هیچ‌کس به او نمی‌گفت لخت است، همه از لباس زیبای او تعریف می‌کردند! اشتباه نکنید، برای ترس از مجازات نبود. دو خیاط حیله‌گر برای به‌دست آوردن پولِ بی‌زحمت، به امپراتور و مردم گفته بودند لباس ویژه‌ای برای امپراتور دوخته‌اند که هر کس آن را نبیند، نادان است. امپراتور که دوست نداشت نادان به نظر برسد، در حالی که لباس تازه را نمی‌دید، وانمود کرد می‌بیند، آن را به تن کرد و بدون لباس از کاخ بیرون آمد. درباریان و مردم نیز که نمی‌خواستند نادان به نظر برسند، لخت بودن امپراتورِ کشورشان را با آن که می‌دیدند، نادیده می‌گرفتند و لباسی را ستایش می‌کردند که نبود. تنها پسرکی دانا و شجاع، آن‌چه را می‌دید فریاد زد: «امپراتور لباس بر تن ندارد!»

شاید قصه «لباس تازه امپراتور»[۳]، یکی از زیباترین روایت‌ها برای بیان معنای «انتخاب آگاهانه‌ی نادانی جمعی» باشد. انسان‌ها انتخاب می‌کنند آن‌چه را با چشم‌شان می‌بینند، انکار کنند تا در میان گروهی که خود را «دانا» می‌نامند، پذیرفته شوند! اندرسن به زیبایی به ما یادآوری می‌کند به اندیشه و شناخت خود احترام بگذاریم و به آن اعتماد کنیم. او به ما می‌گوید کودکان دانا و شجاع هستند، واقعیت‌هایی که ما بزرگ‌سالان نمی‌خواهیم ببینیم، بازگو می‌کنند و گوش دادن به آن‌ها ما را از خواب‌هایی که برای خودمان بافته‌ایم و باورشان کرده‌ایم، می‌تواند بیدار کند.

شاید برای بزرگداشت بهتر نام هانس کریستین اندرسن جنبش‌های به رهبری کودکان و نوجوانان در سراسر جهان در زمینه‌های گوناگون صلح، آموزش و طبیعت را جدی‌تر بگیریم، به پرسش‌هایی که هر روز در خانه‌ها یا کلاس‌های درسی از پدرها و مادرها و آموزگاران می‌پرسند، گوش کنیم و درباره‌ی آن‌ها بیاندیشیم. بودن در کنار کودکان فرصت بی‌مانندی برای تجربه‌ی جهان چنان که هست و فراتر از قراردادها و توافق‌های جمعی برای دیدن و ندیدن است. از این فرصت بهره ببریم.

…

پری دریایی اندرسن، برخلاف برداشت‌های رایج، ساده‌دل نیست که گرفتار فریب جادوگر شده باشد. او شجاع است و فراتر از سرنوشتش می‌اندیشد. او آگاهانه تصمیم می‌گیرد داشته‌هایش را از دست بدهد تا چیزی گران‌بهاتر به‌دست بیاورد. قصه «پری دریایی کوچک»[۴] پایانِ خوش متعارف ندارد، بلکه به ما می‌گوید، برخی انتخاب‌ها و تصمیم‌ها، دردناک و شاید مانند از دست دادن باشند. اندرسن بازهم با روشی دیگر به ما یادآوری می‌کند که همه چیز چنان نیست که می‌پنداریم.

خواندن قصه‌های «پری دریایی کوچک» و «جوجه اردک زشت»[۵] شاید به ما کمک کند استعدادها، خواست‌ها، تصمیم‌ها و دیدگاه‌های متفاوت یا ناآشنای کودکان و نوجوانان را بهتر دریابیم. شاید همه چیز چنان که اکنون می‌بینیم، پیش نرود. شاید با پیگیری یک تصمیم یا رشد یک استعداد متفاوت، آینده‌ای زیباتر از آن‌چه در ذهن ما نقش بسته، پدیدار شود.

هریک از قصه‌های هانس کریستین اندرسن پنجره‌ای به زاویه‌ای از زندگی است که شاید از دید ما دور مانده باشد. اکنون فرصت خوبی است تا هر روز یکی از این پنجره‌ها را بگشاییم، همراه کودکان از خواندن قصه‌ها لذّت ببریم و درباره‌ی آن‌ها بیاندیشیم. شاید بهترین شیوه برای بزرگداشت اندرسن، نه بزرگداشت نام، بلکه خواندن و اندیشیدن دربارهٔ میراثی است که از او برای ما به‌جا مانده است

منبع:https://ketabak.org

مرتبط:

کتاب «قصه‌ی عمو نوروز و خاله نوبهار» بازنشر شد

مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد

«سایه هیولا» برگزیده دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان شد

نوشته خوانش دوباره قصه‌های هانس کریستین اندرسن اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

ثریا قزل‌ایاغ (نویسنده ادبیات کودک و نوجوان) در سن ۷۷ سالگی از دنیا رفت.

به گزارش ایلنا، ثریا قزل ایاِ صبح (۱۴فروردین) درگذشت. او از بهمن‌ماه در بیمارستان بستری بود.

ثریا قزل‌ایاغ متولد دی‌ماه ۱۳۲۲، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان که عضویت شورای‌ کتاب کودک و هیئت‌ علمی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران بود، مدتی هم عضویت هیئت داوران جایزه هانس کریستین اندرسن را برعهده داشت.

«نقش کتاب‌های‌ کودکان در همسازی کودکان معلول با جریان زندگی روزمره»، «فریاد مرا بشنو» نوشته میلدرد تیلور «راهنمای بازی های ایران»، «قصه‌گویی و نمایش خلاق» از دیویی چمبرز، «ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن؛ مواد و خدمات کتابخانه برای کودکان ونوجوانان»، «نوشتن برای کودکان»،از مارگرت کلارک، «پرنیان و آب؛ با لالایی تا سرزمین خواب»،‌ «لالایی‌ها و ترانه‌های‌ نوازشی، از تولد تا سه سالگی» و «خواندن با کودک، از تولد تا سه سالگی» از جمله کتاب‌های او هستند.

منبع: http://www.ghatreh.com

مرتبط: پیام نوش آفرین انصاری برای «روز جهانی کتاب کودک»

نازیلا نوبهاری در قالب یک روایت خاطره

عرفا و حکما چه نگاهی به ادبیات کودکان داشتند

کتاب «قصه‌ی عمو نوروز و خاله نوبهار» بازنشر شد

چاپ ۵ کتاب کودکانه قصه و شعر برای بچه‌ها

جایزه آسترید لیندگرن ۲۰۲۰ به یک تصویرگر رسید

«هیولای کله کوسه‌ای» برای بچه‌ها می‌آید

قصه تصویری «برادر مزاحم من» برای بچه‌ها

نوشته ثریا قزل‌ایاغ (نویسنده ادبیات کودک و نوجوان) از دنیا رفت. اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

۱۴ فروردین روز جهانی کتاب کودک است. از سال ۱۳۴۹ در ایران این روز به رسمیت شناخته شده‌ است و وزارت آموزش و پرورش در سال ۱۳۵۰ روز ۱۴ فروردین هر سال را روز جهانی کتاب کودک در ایران اعلام کرد. به انگیزه این روز به گفتگو با غلامرضا بکتاش، شاعر کودک نشسته ایم. حاصل

کودکان امروز ما در اشعار محاوره‌ای ۵۰ سال قبل مانده‌اند/ ادبیات باید کودکان را خلاق بار بیاورد۱۴ فروردین روز جهانی کتاب کودک است. از سال ۱۳۴۹ در ایران این روز به رسمیت شناخته شده‌ است و وزارت آموزش و پرورش در سال ۱۳۵۰ روز ۱۴ فروردین هر سال را روز جهانی کتاب کودک در ایران اعلام کرد. به انگیزه این روز به گفتگو با غلامرضا بکتاش، شاعر کودک نشسته ایم. حاصل این گفتگو را با هم می خوانیم:

غلامرضا بکتاش، شاعر کودک و نوجوان در گفت‌و‌گو با ایکنا از همدان با اشاره به اینکه در سال‌های ۶۶ تا ۶۸ زمانی که تنها ۱۴- ۱۵ سال داشت غزل، مثنوی و رباعی می‌سرود، گفت: کار با کودک را در سال ۱۳۷۱ آغاز کردم که از آن زمان تا به امروز یک تنه نوشتن و سرودن برای کودک و نوجوان را ادامه داده ام.
بکتاش با اشاره به اینکه «آفرین به آفتاب» اولین اثر چاپ شده از او است، گفت: اولین اثر از من در سال ۸۲ زمانی که ۳۰ سال داشتم از سوی سوره مهر چاپ شد، هیچ گاه برای چاپ آثار خود عجله نداشتم اما امروزه متاسفانه نویسنده‌های جوان ما بسیار عجولانه به فکر چاپ اثر خود هستند.
این شاعر موفق عرصه کودک و نوجوان با اشاره به اینکه متأسفانه امروز دستان کودکان و نوجوانان ما به فضای مجازی آلوده شده است، گفت: به نظر من فضای مجازی هیچ جذابیتی برای کودکان ندارد و حتی موجب عدم رشد خلاقیت و تفکر آنها نیز می‌شود.
این شاعر ملایری با اشاره به اینکه بیش از ۳۰ کتاب از وی چاپ شده است، افزود: «آفرین به آفتاب»، «رونویسی از بهار»، «در حیاط ما»، «یک سیب شیرین»، «نوجوانی درخت کاج»، «با دعای باران»، «تا رادیو خبر داد»، «پالیز»، «با دو چشمم می‌چشم»، «حال غنچه خوب است»، «مورچه زحمتکش است»، «در دلم دریا بریز»، «مگر لب زیپ دارد» بخشی از آثار وی است.

ادبیات کودک و نوجوان باید کودکان را خلاق بار بیاورد
وی با اشاره به اینکه «مگر لب زیپ دارد» تازه ترین اثر وی است، گفت: کتاب «مگر لب زیپ دارد؟» سال ۹۷ از سوی انتشارات شکوفه‌امیرکبیر برای کودکان منتشر شد که در سی‌وهفتمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران نیز شایسته تقدیر شناخته شد.
مربی کانون پرورشی ملایر با اشاره به اینکه شعر کودک و نوجوان ظرافت‌های خاص خود را دارد، ابراز کرد: دیدگاه یک شاعر کودک و نوجوان باید از دیدگاه مخاطب خود بوده و همسو با کودکان باشد.
بکتاش با اشاره به اینکه ادبیات کودک و نوجوان باید تلاش کند تا کودکان را خلاق بار بیاورد، گفت: شعر کودک و نوجوان علاوه بر حساسیت‌هایی که دارد، ظرفیتی مناسب برای انتقال مفاهیم و عقاید دینی و اجتماعی و انسانی و بستری فراهم برای رشد ذهن و خلاقیت کودکان و نوجوانان است.
کارشناس مجله شعر کیهان بچه‌ها، با بیان اینکه شعر کودک باید بتواند گره‌ای را باز کرده و امید و شادی را برای کودک به ارمغان آورد، گفت: پایان اشعار و داستان‌های کودک باید باز و امید بخش باشد تا موجب شادی فرزندان ما شده و غم را از وجود آنها بزداید نه آنکه باعث غم آنان شود.

عدم توجه به طبیعت از خلأهای کار در حوزه کودک و نوجوان

وی با بیان اینکه یکی از خلأهای کار در حوزه کودک و نوجوان، عدم توجه به طبیعت است، گفت: آن چیزی که همواره مورد توجه من بوده و در اشعارم به کرات دیده می‌شود، «الهام از طبیعت» است اما این مهم در آثار بسیاری از فعالان این حوزه کم به چشم می‌خورد.
بکتاش ادامه داد: می‌توان یک بار زندگی را با طبیعت گره زد و به مخاطب خود القاء کرد برای نمونه، «کلاغ ها مستاجر هستند»، این عبارت تلفیق طبیعت و یک باری از زندگی است که که می‌تواند به کودکان و نوجوانان این مهم را القا کند که بسیاری از کودکان ما مستاجر هستند.
این داور جشنواره بین‌المللی شعر فجر با اشاره به اینکه، نیاز امروز کودکان ما، افزایش اعتماد به نفس آنها است، گفت: کودکان و نوجوانان امروز ما برخلاف ظاهر، اعتماد به نفس پایینی دارند و خواسته‌های والدین خود را بیان می‌کنند و از خود چیزی برای گفتن ندارند.
وی ادامه داد: فرزندان ما امروز همه بی‌خاطره هستند و تنها خواسته‌های پدر و مادر را دنبال می‌کنند، در این میان باید پدران و مادران اجازه دهند تا فرزندانشان خود برای آینده خود تصمیم بگیرند، چرا والدین می‌خواهند ۷۰ میلیون پزشک، مهندس و افرادی با پست‌های عالی دولتی تحویل جامعه دهند!
بکتاش با اشاره به اینکه ۲۸ سال است شاعر کودک بوده و در کانون پرورشی کودک و نوجوان فعال است، عنوان کرد: من باوجود آنکه ۴۶ سال از بهار زندگی‌ام می گذرد اما همچنان کودکی خود را از دست نداده و تمام خاطرات کودکی‌ام را به یاد دارم.

شعرخوانی می‌تواند به نیاز علمی، آموزشی و عاطفی کودک پاسخ دهد

وی بیان کرد: کودکان امروز با وجود آنکه والدین رفاه بیشتری را برای آنان فراهم کرده‌اند اما در اصل با آنان نامهربان بوده و آنان را درک نمی‌کنند و دوست دارند که فرزندانشان طبق خواسته‌های آنان پیش بروند.
این شاعر کودک و نوجوان گلایه‌ای از خانواده‌ها و مربیان مهد‌های کودک نیز داشت و گفت: متأسفانه کودکان امروز ما با هدایت‌های والدین و مربیان مهد‌های کودک، همچنان در شعر‌های محاوره‌ای قدیم، «یک توپ دارم قلی قلی…» و از این نوع اشعار مانده‌اند.
بکتاش با اشاره به اینکه متاسفانه فرزندان امروز خیلی اشعاری از شاعران حوزه کودک و نوجوان از بر نیستند، ابراز کرد: شعر خوانی فعالیتی است که می‌تواند به نیاز علمی، آموزشی و عاطفی کودک را پاسخ دهد.

محاوره‌نویسی شعر خردسال نیست

وی با بیان اینکه محاوره‌نویسی آفت شعر کودک است، گفت: آیا شعر محاوره شعر خردسال است؟ خردسال کسی است که خواندن و نوشتن بلد نیست؟ اما چرا مجلات رشد که ویژه دبستانی‌هاست پر از شعر محاوره است؟
این شاعر ملایری با اشاره به اینکه اشعار بسیاری دارد که متأسفانه به مرحله چاپ نرسیده است، ابراز کرد: من یک نویسنده مستقل هستم اما گویا اشعارم به مزاج برخی افراد در انتشاراتی‌ها خوش نمی‌آید در حالی که من معتقدم بسیاری از افرادی که به عنوان کارشناس در این انتشاراتی ناظر بر تألیفات هستند غیرحرفه‌ای برخورد می‌کنند.
گفتنی است آنچه در اشعار غلامرضا بکتاش در حوزه کودک و نوجوان به چشم می‌خورد؛‌ آشنایی کودکان با مفاهیم ارزشمندی همچون، ایمان به خدا، معاد، تلاش، امید به آینده، شکرگزاری، احترام به دیگران و سایر مفاهیم انسانی و اسلامی است که بی‌شک در آموزش و انتقال این آموزه‌های ارزشمند خوب برآمده است.
این شاعر نام آشنای ملایری، جایزه کتاب سال، سلام بچه‌ها، کتاب فصل، جشنواره مطبوعات کودک و نوجوان و غیره… را در کارنامه کاری خود دارد، داور چندین دوره جشنواره‌ بین المللی شعر فجر نیز بوده است.

منبع:https://www.zirnevisnews.ir

مرتبط:

مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد

نه به روز جهانی اهمیت می‌دهیم و نه می‌گذاریم به آن بپردازند

جایزه آسترید لیندگرن ۲۰۲۰ به یک تصویرگر رسید

نوشته کودکان ایرانی در اشعار محاوره‌ای ۵۰ سال قبل مانده‌اند اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

مجموعه‌کتاب‌های «نیما نابغه» نوشته آتوسا صالحی توسط نشر افق منتشر و راهی بازار نشر شد.

مجموعه‌کتاب‌های «نیما نابغه» نوشته آتوسا صالحی به‌تازگی توسط نشر افق منتشر و راهی بازار نشر شده است. این‌کتاب در قالب عناوین مجموعه «کتاب‌های فندق» که نشر افق برای کودکان منتشر می‌کند، به چاپ رسیده‌اند.

آتوسا صالحی نویسنده این‌مجموعه، یکی از مترجمان و نویسندگان شناخته‌شده حوزه ادبیات کودک است که در این‌مجموعه دست به خلق یک‌شخصیت داستانی به‌نام نیما برای کودکان زده است. مخاطبان اصلی این‌مجموعه، کودکان گروه سنی ب و ج هستند و تصویرگری کتاب‌ها هم توسط نسیم بهاری انجام شده است.

نیما نابغه، پسربچه‌ای شیطان و اصطلاحا وروجک است که چندان اهل حرف‌گوش‌دادن نیست و دوست دارد همه‌چیز را خودش تجربه کند. خانم‌معلم کلاس‌شان یعنی خانم بالا هم، خیلی حوصله درس‌دادن ندارد و عاشق ماجراجویی است. به‌همین‌خاطر بچه‌های کلاسش را مرتب به گردش علمی می‌برد.

اولین‌کتاب مجموعه مذکور، «ورزشکارهای آشغال‌جمع‌کن (بشنو و باور نکن!)» است که در آن قرار است نیما و همکلاسی‌هایش به کوه‌گردی و یک‌گردش هیجان‌انگیز محیط‌زیستی بروند. این‌کتاب صدوچهلمین عنوان از مجموعه «رمان کودک» است که افق چاپ می‌کند.

این‌کتاب با ۱۰۴ صفحه مصور، شمارگان هزار و ۵۰۰ نسخه و قیمت ۱۹ هزار تومان منتشر شده است.

کتاب دوم مجموعه «نیما نابغه»، «موزه‌گردهای ایران باستان (یک داستان پرهیجان)» است که در آن بناست بچه‌های کلاس همراه با خانم بالا به موزه‌گردی بروند و در هزارتوی تاریخ باستان گم بشوند…

نیما ابتدای این‌کتاب و پیش از شروع داستان، برای مخاطبانش نوشته است: «این‌داستان مو به تنتان سیخ می‌کند!» و «اگر مواظب نباشید سیخ به تنتان می‌کند!».

این‌کتاب هم با ۱۰۴ صفحه مصور، شمارگان هزار و ۵۰۰ نسخه و قیمت ۱۹ هزار تومان به چاپ رسیده است.

سومین کتابی هم که به‌تازگی در قالب مجموعه «نیما نابغه» چاپ شده، «آشپزهای جشنواره عزا (ببخشید غذا)» است که در آن، بناست یک‌جشنواره غذا و مسابقه‌ای کمی تا قسمتی خوشمزه برپا شود. این‌کتاب هم مانند دو کتاب دیگر، ۱۰ پیشنهاد باحال مخصوص بچه‌های نابغه‌ای مثل نیما را شامل می‌شود که آدم‌بزرگ‌ها جدی‌شان نمی‌گیرند. به‌علاوه هزارتا راز یواشکی را هم در خود جدا داده است.

در این‌کتاب هم نیما همراه با دوست فضولش به اسم شتابی، اتفاقاتی را رقم می‌زند و شیطنت‌هایی می‌کند…

این‌کتاب هم ۱۰۴ صفحه مصور دارد و با شمارگان هزار و ۵۰۰ نسخه و قیمت ۱۹ هزار تومان منتشر شده است.

منبع: خبرنگار مهر

مرتبط:

چاپ ۵ کتاب کودکانه قصه و شعر برای بچه‌ها

بائِک هینا، هنرمند تصویرگر کُره‌ای، برنده جایزه یادبود آسترید لیندگرن

عرفا و حکما چه نگاهی به ادبیات کودکان داشتند

نوشته مجموعه‌ «نیما نابغه» برای کودکان چاپ شد اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.