محبت به کودکان:

بسیاری از کودکان در عذاب بودند چون پدر و مادرشان بیش از حد درگیر یا خودخواه بودند یا مشغله های ذهنی زیادی داشتند و وقت نمی کردند که به نیازهای آنان رسیدگی کنند، اما هیچ وقت کودکی را ندیده ام که وضع بدتری داشته باشد آن هم به این دلیل که والدینش بیش از حد به او محبت کرده بودند.

در همه پژوهش ها درباره  کودک، همیشه سازگارترین کودکان بیشترین سطح محبت پدر و مادر را گزارش داده اند. هنوز بعضی والدین به روش سنتی تربیت کودک اعتقاد دارند. بعضی فکر می کنند فرزندانی که در معرض عواطف بسیار پدر و مادر قرار می گیرند ضعیف بار می آیند. بعضی دیگر از پدر و مادرها معتقدند بیان احساسات، تحسین فرزند یا توجه به او به نوعی فرزندشان را نیازمند بار می آورد و وقتی بزرگ شد درخواست های بسیار و غیرمعمول و نیاز به توجه و مراقبت بیش از حد خواهد داشت.

از مهمترین عواملی که باعث از بین رفتن تعادل عاطفی یا مانع ارضای نیازهای عاطفی کودکان می شود می توان به بی مهری یا محبت بیش از اندازه ی آنها اشاره کرد. به عبارتی والدین یا از این طرف و یا آن طرف بام می افتند.

محبت کردن به کودک امری دوطرفه است که باید هم والد و هم کودک از آن لذت ببرند. اگر هر روز هم به فرزند خود بگویید دوستش دارید او آسیبی نمی بیند. کودک بر اثر محبت فیزیکی، مراقبت و ستایش زیاد و صمیمانۀ شما که استحقاقش را هم داشته باشد صدمه نمی بیند. تحقیقات نشان داده است که متعادل ترین فرزندان در محیط های پر از عشق و محبت والدین بزرگ شده اند. وقتی بچه ها احساس کنند صادقانه دوستشان داریم طوری احساس امنیت می کنند که تقریباً همیشه بی نیاز می شوند.

لوس شدن کودک، هیچ وقت نتیجه ابراز محبت بیش از اندازه نیست بلکه پیامد رفتارهای اشتباه دیگری است که به جای محبت انجام می گیرد. هر کودکی به حداقل یک بزرگسال نیاز دارد که دلبستۀ دیوانه وارش باشد. همین پیوند عاطفی است که کودکان را از نظر روانی سالم رشد می دهد. از اینکه دلبستگی و پایبندی دیوانه وار خود را به دختر یا پسرتان نشان دهید نگرانی نداشته باشید. وقتی ابراز مهر و محبت به فرزند خالصانه باشد، در ابراز آن افراط نکرده اید.

زمانی که به کودک زیاد توجه شود، آزادی و استقلال از او سلب می‌شود و کودک قدرت و توان تصمیم گیری نخواهد داشت، چراکه والدین به دلیل حمایتگری و توجه زیاد به جای کودک تصمیم می‌گیرند و این کودکان در آینده با مشکلاتی همچون اعتماد به نفس پایین، ناتوانی در انجام امور خود و ترس از شکست مواجه خواهند شد.

حد و مرز محبت به کودکان:

چیزی که به عنوان لوس شدن کودک در ذهن ما است نتیجۀ ابراز محبت زیاد نیست، بلکه ناشی از دادن چیزهای دیگر به جای محبت به اوست، چیزهایی مثل چشم پوشی از خطا، انتظارات اندک و دادن چیزهای جورواجور.

وقتی والدین حدودی برای بچه ها قرار نمی دهند، یا انتظاراتشان از آنان را به خاطر مهربان جلوه دادن خودشان کم می کنند، و یا وقتی اسباب بازی یا غذا یا هدایا را جایگزین محبت یا توجه واقعی می کنند آنوقت کودکان آسیب می بینند.

در واقع والدین با دادن پاسخ نامناسب به توجه طلبی کودک و نیاز او به دریافت محبت واقعی، تله «لوس شدن» را برای او باز می گذارند. چنین والدینی یاد نگرفته اند که محبت واقعی خود را نشان دهند و سعی می کنند از راه های دیگر آن را ابراز کنند غافل از این که هر کار دیگری غیر از ابراز محبت مستقیم به کودک، او را لوس می کند.

چگونگی ابراز محبت به کودکان:

محبت به فرزندان در روش های مختلف صورت می گیرد،که مسلما این محبت ها به شیوه انتخابی والدین بستگی به مرحله رشد کودک مان دارد. محبت ما نسبت به نوزاد از راه‌هاي بسيار مستقيم و فيزيكي ابراز مي‌شود. مثل غذا خوردن، بغل كردن، نوازش كردن حرف زدن و بازی با آنها.

در بچه‌هاي نوپا علاوه بر موارد فوق بايد بر صحبت كردن با آنها، تشويق به يادگيري مهارت‌هايي مثل راه رفتن، غذا خوردن و لباس پوشيدن تاكيد كرد. شروع سن مدرسه مرحله مهمي از مراحل رشد كودک است.

در اين مرحله می‌توان براي محبت كردن به او، به كارهايی كه در مدرسه انجام مي‌دهد توجه كرد و نشان داد كه از خواسته‌هاي او حمايت مي‌شود و برای آنها ارزش قائل هستيم.

نبايد محبت خود را تنها با بغل كردن، ادای كلمات و الفاظ خوب و رسيدگي به نيازهای فوری و جسمانی كودكان به آنها نشان داد. بلكه محبت واقعي در كمک به آنها برای بيشتر مستقل شدن و انجام كارهای شخصی مي‌باشد.

وضع قانون در خانواده:

رعایت قانون در خانواده تاثیر بسیاری در زندگی فردی و اجتماعی دارد که از آن جمله می توان به پرورش حس مسئولیت پذیری در زندگی، وظیفه شناسی، جلوگیری از تنبلی، افزایش اعتماد به نفس و.. اشاره کرد.

قانون، زبان مشترک خانواده است که موجب جلوگیری از اختلاف نظر می شود. در صورت وجود قانون در خانواده، افراد از یک الگوی مشترک استفاده می کنند. در بحث مهارت فرزندپروری برای اینکه قانون در ذهن فرزندان به معنایی مثبت تبدیل شود.  والدین باید مراقب باشند و بدانند که سخت گیری بیش از حد همراه با تحکم در اجرای قانون ممکن است موجب اضطراب، ناخن جویدن، مکیدن انگشت و بسیاری از مشکلات رفتاری دیگر شود.

مرتبط:

آیا می دانید محبت کردن بهترین راه تربیت است؟

سلامت روانی کودکان در گرو محبت والدین

فاصله های اجتماعی را با محبت پر کنیم

نوشته محبت بیش از حد به فرزندان آری یا خیر؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

زمانی وظیفه مادری را با تغذیه شیرمادر و شروع تدریجی غذای کمکی و از شیرگرفتن به انجام رسانیده اید ، اینک نوبت انجام سایرجنبه های مادری است. چنانچه وظایف مادری را تا به حال خوب به انجام رسانیده باشید اینک نیز در حال تربیت کودک خود در موقعیت مطلوب هستید.

همچنانکه شیرخوار و کودک بزرگتر می شود محتاج آموزش راه رفتن درست، صحبت کردن و گاه اصلاح می گردد تا بتواند راه و رسم زندگی را فراگیرد.اگر پایه و اساس احساس امنیت در شیرخوارگی ریخته شود و اگر والدین را افرادی مهربان، مؤدب و احترام کننده به دیگران ببیند، خودش هم همین کار را خواهد کرد؛ زیرا تمایل دارد که والدین از او راضی باشند. از طرفی باید توجه داشته باشیم که او کودک است و در حال رشد ؛ ناتوانی های زیادی دارد ، درک او محدود است و تجربه ای نیز نیندوخته. لذا نباید انتظارمان خارج از توان و درجه رشد و تکامل او باشد و لازم است او را به خاطر بی تجربه بودنش راهنمایی کنیم. باید بفهمیم که چه وقت نمی فهمد و مشکل دارد و چه طور با او حرف بزنیم که درک کند. ممکن است بارها لازم باشد که تکرار کنیم و تذکر بدهیم.

همیشه باید از خود سؤال کنیم که چه می خواهیم بکنیم؟ و حس کنیم چگونه می خواهیم این کار را انجام دهیم. وقتی راه صحیحی را انتخاب کردیم نباید یکباره تغییر جهت بدهیم . باید طوری عمل کنیم که او نیز دچار مشکل نشود. کودکان از شیرخوارگی به بعد نیاز به راهنمایی توأم با محبت دارند. به این معنی که بفهمند ظرفیت و توان آنها را در نظر داریم، تحقیرشان نمی کنیم و، آبرویشان را نمی بریم و با مهربانی آنها را راهنمایی می کنیم. الیزابت هورمن در مورد نیازهای کودکان نوپا چنین می نویسد:” ما فکر می کنیم که همه کودکان با مشاهده جلوه های انسانیت ؛ غمخواربودن و دوستی ، شفقت و احترام به دیگران و … را می آموزند. ولی همیشه این طور نیست . باید به آنها یاد داد، باید حرف زد. نمی توان انتظار داشت که با نگاه به ما یاد بگیرند. از طرفی چنانچه اشتباه کردند باید به درستی راهنمایی شوند. باید رفتار قابل قبول را به آنها تفهیم کنیم، انتظاراتی را که از آنها داریم به شکلی که قابل دسترسی باشند معین کنیم و هر زمان که اشتباه کردند جلو آنها را بگیریم، باید در نظر داشت همه اینها اقدام های لازم تربیتی هستند.”

گاهی باید جلو آنها را بگیریم. باید هشیار باشیم که به کسی آزار نرسانند، لوازم دیگران را برندارند، به آنچه در اختیار دارند صدمه نزنند. باید تفاوت رفتار طبیعی کودک نوپا و کودکان کم سن و سال را از رفتاری که حاکی از شلوغ کاری و از هم گسیختگی و غیرقابل کنترل بودن است، جدا کنیم. راهنمایی کردن یک کودک برای این که او را از یک راه اشتباه منصرف کنیم کارآسانی نیست و این وظیفه ماست که وقت بگذاریم و با صحبت و رفتار خاص ، فکر یا راه او را اصلاح کنیم. ما به عنوان والدین، بهتر از دیگران فرزندمان را می شناسیم و می دانیم او لوس است و کارش درست یا غلط است. زیرا به او مهر ورزیده ایم و به شایستگی احترام کرده ایم . پس ما برای تربیت او و گذرانیدن او از مراحل مختلف و یاد دادن درست و غلط ، قوانین و ایجاد شخصیت، تواناتر از دیگران هستیم. راهنمایی کردن توأم با دلسوزی و مهربانی، قدم مهمی از مراقبت کودکان به حساب می آید و به آنها کمک می کند که نسبت به افراد خانواده و جامعه مهربان بوده و افرادی قابل احترام و دوست داشتنی باشند.

تغذیه با شیر مادر اهمیت فراوانی دارد و آثار دائمی آن برای همه عمر باقی است. این آموزش ها نیز مثل تغذیه با شیر مادر منافع متعددی دارند که برای همه عمر با فرزند ما همراه خواهند بود. تربیت راهنمایی توأم با محبت است که از طرف والدین نسبت به کودک اعمال می شود. در این فرآیند کودک یاد می گیرد که اعمال و رفتار صحیح را به دلایل واقعی و صحیح انجام دهد و به کودک کمک می شود که به فردی قابل اعتماد، خوش قلب و مهربان تبدیل شده ، بتواند با اعتماد به نفس به زندگی وارد گردد و در کارش موفق باشد. دکتر کمپبل توضیح می دهد که رفع نیازهای عاطفی کودک نقش حیاتی در تربیت او دارد. او می گوید:” برآوردن نیازهای عاطفی یک کودک و تربیت کردن توام با محبت( یعنی صحبت کردن و توضیح دادن این که چرا بله و چرا نه) منجر به ایجاد پیوند عاطفی توام با مهر و محبت قوی و سالمی بین کودک و والدین می شود. لذا هرگاه مسئله ای برای کودک پیش آید والدین بایستی فکرکنند که کجا اشتباه کرده اند؟ چرا کودک متوجه نشده ؟ و همین جا و قبل از هر کار دیگری آن را اصلاح کنند. شاید کودک درست نفهمیده است، باید وقت گذاشت و همراه با محبت، مسئله را برای او بازگو کرد و توضیح داد. باید توضیح داد که مثلاً چرا نباید این کار را بکنی. او می فهمد و درک می کند. اگر درک نکرد باید وقت گذاشت تا بفهمد .

” اما در مورد این که تنبیه در کجای این تعریف قرار می گیرد، این محقق می افزاید:” تربیت یعنی آموختن به کودک که چه راهی را برود و چه کاری بکند. تنبیه فقط یک جزء از تربیت است. هر چه کودکی بهتر تربیت شود و بهتر آموزش ببیند و با مقررات و رفتارهای صحیح بیشتر آشنا شود، تنبیه کمتری لازم می شود و این که یک کودک چقدر تربیت پذیر باشد، در درجه اول بستگی به این دارد که احساس کند چقدر مورد محبت قرار دارد و چقدر به عنوان یک انسان و عضو خانواده، او را به حساب می آورند. اگر کودک نداند که مادر دوستش دارد ، در مقابل تنبیه طغیان می کند ولی وقتی بداند دوستش دارند، می داند که او را می خواهند.
” بنابراین بزرگترین وظیفه ما این است که کاری کنیم که فرزندمان احساس کند دوستش داریم و به او احترام می گذاریم. ”

در مجموع باید پذیرفت که تربیت واقعی را با تنبیه اشتباه نگیریم. تنبیه کردن باعث می شود که کودک کاری را متوقف کند، اما به احساسی که در پس این عمل نهفته است نگاه نمی کند و منجر به فراموش شدن درون کودک می شود. وقتی به کودک نگویید چرا با او صحبت نمی کنید ، نمی فهمد چه اتفاقی افتاده است. کودکی که رفتارش موجب تنبیه او شده به راحتی ، ولی به طور گول زننده کنترل می شود. رفتارش رفتاری به ظاهر مطیعانه است اما ممکن است از روی میل نباشد و اعتماد به نفس نیز نداشته باشد. ممکن است در ظاهر آرام و مطیع باشد ولی در درون ملتهب و مضطرب باشد. چنین کودکی به زودی طغیان می کند و افسار گسیخته خواهد شد.

مرتبط:

سلامت روانی کودکان در گرو محبت والدین

سخت گیری والدین برای کودکان

نوشته آیا می دانید محبت کردن بهترین راه تربیت است؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.