این بیماری ها به مرور زمان ماهیچه‌ها ضعیف کرده و باعث کاهش انعطاف پذیری آنها می‌شوند. ضعیف شدن فیبرهای عضلات بدن مهمترین ویژگی این بیماری هاست و در اثر ابنلای فرد، عضلات ارادی اندام‌ها و عضلات غیرارادی مانند عضله قلب ممکن است، ضعیف شوند.

این بیماری ارثی است و از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند و بر اثر بروز مشکل در ژن‌هایی که چگونگی سالم نگه داشتن عضلات بدن را کنترل می‌کنند، ایجاد می‌شود.

این بیماری در برخی افراد در اوایل کودکی شروع شده و پیشرونده است. یعنی علائم آن به مرور زمان بیشتر می‌شود. وضعیت اکثر مبتلایان به مرور زمان وخیم‌تر شده و برخی افراد توانایی راه رفتن، صحبت کردن یا مراقبت از خود را از دست می‌دهند.

اینها بخشی از صحبت‌های دکتر سیدمحمدباقر ابطحی، پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در معرفی این بیماری ژنتیکی است و در ادامه این گفت‌وگو به معرفی بیشتر، راهکارهای پیشگیری از ابتلا و درمان آن می‌پردازیم.

این پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه دیستروفینوپاتی‌ها یا بیماری‌های دیستروفی عضلانی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های درگیرکننده عضلات بدن هستند، اظهار کرد: پروتئین دیستروفی یکی از پروتئین‌های اصلی فیبرهای عضلانی است که موجب استحکام، قوام و شکل‌گیری فیبرهای عضلانی می‌شود.

وی با اشاره به اینکه بودن پروتئین در فیبرهای عضلانی باعث شکل‌گیری هرچه بهتر و قوام عضلات خواهد شد، افزود: بنابراین بدون وجود این پروتئین در فیبرهای عضلانی، عضلات در معرض آسیب و تخریب زودرس قرار می‌گیرند. هر بیماری که ژن‌های تولیدکننده این پروتئین را تحت تاثیر، موتاسیون و تخریب قرار دهد، منجر به از بین رفتن، آسیب و عدم تولید درست این پروتئین در بافت‌های عضلانی خواهد شد و در نتیجه یک بافت عضلانی، ترد، شکننده و بدون عملکرد درست خواهیم داشت.

وی به دو نوع تیپ این بیماری شامل دو نوع “دوشِن” و “بِکِر” اشاره کرد و گفت: نوع دوشن شایع‌تر، شدیدتر و کشنده‌تر است و این دو نوع، وارثت وابسته به کروموزم جنسی ایکس دارند. بنابراین بیشتر، پسران را درگیر می‌کنند اما دیده شده که با توجه به تغییرات کروموزمی بعضا دختران را نیز درگیر می‌کنند.

او به علائم بیماری‌های دیستروفینوپاتی‌ اشاره کرد و گفت: ضعف و درد عضلانی شایع ترین علائم این بیماری است که بیشتر از ناحیه پا شروع می‌شود و کم‌کم در دستان گسترش پیدا می‌کند و ممکن است حتی عضلات گردن را نیز درگیر کرده و بیماران دچار ضعف عضلات گردن شوند. بطور کلی در اندام‌ها بیشتر نواحی بالایی مثل اطراف کمربند لگنی، کمربندی شانه‌ای درگیر می شوند و ممکن است حتی در مراحل شدیدتر عضلات آرنج و زانو به پائین نیز درگیر بیماری شوند.

دکتر ابطحی با اشاره به اینکه عضلات درگیر این بیماری‌ها ممکن است دچار تورم و برجسته شدن به نسبت سایر عضلات شوند، افزود: بیماران ممکن است در حین بالا رفتن از پله‌ها، بلند شدن از سرویس بهداشتی یا بلند شدن از حالت چمباتمه، سختی و ضعف داشته باشد و مجبور باشند دستان خود را به دیوار یا زانو بگیرند یا دچار افتادگی گردن شوندو حتی به دلیل درگیری عضلات قلب، فرد دچار بیماری‌های قلبی و ریوی می شود.

وی بیان کرد: در این بیماران معمولا آنزیم‌هایی که مربوط به بافت عضله است شامل cpk aldolase، LDH افزایش پیدا می کند و میزان افزایش این آنزیم‌ها با انجام آزمایش خون مشخص خواهد شد.

او گفت: روند درگیری در این بیماران بدین صورت است که احتمال دارد در ابتدا بیماری آنقدر خفیف باشد و پروتئین دیستروفین کمی در بافت‌های عضلانی تخریب شده باشد که بیماران فاقد علامت باشند و فقط طی یک آزمایش خون چه تصادفی چه بر اساس شک پزشک افزایش آنزیم‌های عضلانی دیده شود و به بروز و وجود این بیماری شک کنیم. در نوع شدیدتر یا دوشن، بیماران ممکن است طی دو سه سال علائم ضعف عضلانی را نشان دهند که معمولا در کودکان با نوع راه رفتن با پاهای باز و گشاد، افتادن گردن و ضعف در کارهای روزمره یا در حین انجام بازی‌های کودکانه بروز دهد.

این پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ادامه داد: در موارد شدیدتر، کم‌کم ضعف عضلات لگن، ران و حتی در واقع عضلات شانه و بازو را درگیر خواهد کرد و بیماران در بالارفتن از پله، برداشتن چیزی از ارتفاع بالا دچار ضعف می شوند و ممکن است از بلند شدن از ارتفاع کم، نظیر صندلی‌های کوتاه و سرویس بهداشتی ایرانی دچار مشکل شوند و دچار لنگش و عدم کنترل عضلات شده و نهایتا درگیری عضلات قلبی و ریوی برای آنها حادث شود. ممکن است در نوع شدید آن، این بیماران ویلچری شده و دچار انحرافات ستون فقرات، افزایش قوس کمر و انحراف جانبی ستون فقرات و دچار خم شدگی عضلات و خمیدگی شوند و فرم بدن آنها تغییر می‌کند.

وی در خصوص کشندگی این بیماری گفت: بیماران دچار نوع شدید یا دوشن، در سنین پائین فوت می‌کنند و در نوع خفیف‌تر یا بِکِر معمولا تا سال‌های سال زندگی می‌کنند، گرچه کیفیت زندگی آنها تحت تاثیر قرار می گیرد، اما طول عمر آنها کوتاه نمی‌شود و در نهایت آنچه که بیماران دچار دیستروفی را از بین می‌برد بیماری ها قلبی ریوی بویژه عفونت‌های ریوی خواهد بود.

او بیان کرد: تشخیص بیماران دیستروفی با یک شرح حال، معاینه کامل عصبی و عضلانی و انجام آزمایشات خونی با مشاهده افزایش آنزیم‌های خونی صورت می گیرد و در نوار عصب و عضله ممکن است موج‌های مربوط به تخریب عضله مشاهده شود که شک را به یقین تبدیل کرده و در نهایت برای کشف دقیق‌تر نوع آسیب عضلانی، ممکن است مجبور به نمونه‌برداری از عضلاتی باشیم که در نوار عصب یا عضله از خود درگیری نشان دادند.

دکتر ابطحی در خصوص درمان بیماری نیز گفت: درمان بیماری دیستروفینوپاتی با مصرف دارو، ژن درمانی و سلول درمانی انجام می‌شود که اکثرا در مرحله تحقیقاتی هستند و داروهای گسترده‌ای برای درمان وجود ندارد و صرفا با داروهای تقویتی، ویتامین‌ها، مواد مغذی و برخی داروهای عضله‌ساز می توان به این بیماران کمک کرد و در نهایت به درمان‌های توانبخشی به صورت کاردرمانی، فیزیوتراپی، تقویت عضله‌های درگیر، بهبود کیفیت زندگی و راه رفتن، نحوه استفاده از ویلچر در صورت نیاز و آموزش پوشش دادن ضعف‌های عضلانی، متوسل شد.

وی تصریح کرد: به طور کلی درمان خاصی برای دیستروفینوپاتی‌ها وجود ندارد و آنچه که در کتاب‌ها، رفرنس‌ها و علم پزشکی بر آن تاکید می‌شود، درمان‌های توانبخشی است که باعث افزایش قدرت عضلانی، افزایش دامنه حرکتی عضلات و مفاصل و از بین بردن انحرافات ستون فقرات، افزایش طول عمر و کاهش آسیب‌های وارده ناشی از دیستروفینوپاتی‌ها می‌شود.

منبع: ایسنا

نوشته آیا می دانستید عضلات هم می توانند وارث بیماری باشند؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

دکتر حمید مساعدیان عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران، گرفتگی عضلات یکی از مشکلات شایع در ورزش کوهنوردی خصوصا در فصل تابستان است. کم آبی و بی آبی و کاهش الکترولیتهای بدن و نمکها در پی تعریق زیاد نیز از عوامل مستعد کننده آن است.

با رعایت راه کارهای ذیل می توان از این مشکل پزشکی جلوگیری نمود:
این درد معنی دار
از اولین نشانه های گرفتگی عضلات، درد شدیدی است که بسته به موقعیت ناحیه صدمه دیده، در پشت یا گردن ظاهر می شود. این درد که با انقباض دردناک ماهیچه همراه است، ممکن است بین چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد.
این درد و انقباض معمولا ۲هدف را دنبال می کند؛ یکی اینکه شما را متوجه وجود مشکل در بدنتان کند و دیگر اینکه حرکات شما را محدود سازد تا مانع صدمات بیشتر در آن ناحیه از بدنتان بشود. این علائم معمولا بر اثر فعالیت فیزیکی زیاد تشدید می شوند و عموما پس از یک دوره استراحت، کمتر شده یا از بین می روند.

چه باید کرد؟
در بیشتر اوقات اگر گرفتگی عضله در افراد علت پزشکی جدی نداشته باشد، با یک دوره درمانی ساده در چند روز یا چند هفته بهبود پیدا می کند. اما اگر هر یک از علائم زیر را در خود مشاهده کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید:
تغییر در نحوه عملکرد روده ها و مثانه؛ به طوری که در کنترل آنها دچار مشکل بشوید.
ضعف ماهیچه ها در ناحیه بازوها و ساق پاها و عدم تعادل هنگام راه رفتن و احساس کاهش تــدریجــی توانایی در طی مسیری که معمولا به راحتی پیاده روی می کرده اید.
احساس گسترش درد و بی حسی در دست و پا به ویژه هنگام عطسه، سرفه یا موقع نشستن.
بدتر شدن درد در حالت دراز کشیدن و بی خوابی در طول شب از شدت درد.
درد همراه با تب، کاهش وزن و دیگر نشانه های بیماری.
اگر هیچ یک از علائم ذکر شده را ندارید، شاید با انجام کارهایی بتوانید خودتان درد و گرفتگی ماهیچه هایتان را کاهش دهید یا بعضی از علائم آزاردهنده و مشکل ساز آن را از بین ببرید.

از تو حرکت
انجام فعالیت های روزانه و معمول (البته شاید با سرعت کمتر و مطمئنا با خودداری از انجام کارها و حرکاتی که ممکن است دوباره مشکلاتی در شما ایجاد کند) بهترین و مناسب ترین قدم برای شروع یک دوره درمانی است. استراحت کوتاه مدت مشکلی ایجاد نخواهد کرد اما خوب است بدانید که فعالیت های سبک، به بهبود وضعیت شما سرعت می دهد بنابراین از دراز کشیدن و استراحت های طولانی مدت خودداری کنید.

کمپرس سرد
در ۷۲ساعت اولیه شروع گرفتگی عضلات فورا تعدادی قطعه یخ یا سبزیجات یخ زده را در کیسه و سپس پارچه ای پیچیده و حداکثر ۲۰دقیقه روی موضع دردناک قرار دهید. این کار را چندین بار در طول روز تکرار کنید. کمپرس سرد، درد و ورم ناحیه درد را کاهش می دهد و با بی حس کردن بافت عضلانی آن منطقه، تحریکات عصبی محل صدمه دیده را کم می کند. البته مراقب باشید زیرا کمپرس سرد طولانی و بیش از ۲۰دقیقه در ناحیه مورد نظر می تواند باعث انقباض بیشتر عضلات و افزایش درد در آن شود.

کمپرس گرم
پس از گذشت ۳روز از آغاز درد گرفتگی عضلات، می توانید روش کمپرس گرم را شروع کنید. کمپرس گرم باعث شل شدن ماهیچه های منقبض شده و افزایش جریان خون در آنها می شود. این کار حتما باید پس از ۷۲ساعت اولیه گرفتگی عضلات آغاز شود تا التهاب فروکش کند. استفاده از گرمای مرطوب بهتر از گرمای خشک است، زیرا میزان از دست دهی آب بدن را کاهش می دهد. برای این کار می توانید از انواع کمپرس های مرطوب مانند کیسه های آب گرم مخصوص کمپرس، حمام آب گرم یا جکوزی استفاده کنید.

داروهای ضد درد و آرام بخش
انواع داروهای ضد درد مانند آسپرین، ایپوبروفن، استامینوفن یا ناپروکسن نیز می توانند درد را کاهش داده و ورم و گرفتگی عضلات را کم کنند. داروهای متنوعی وجود دارند که بدون نیاز به نسخه پزشک قابل خریداری هستند اما حتما در مورد استفاده از آنها با پزشک خود مشورت کنید. آنها به شما کمک خواهند کرد مناسب ترین دارو را تهیه کنید.

موضع بند های طبی
استفاده کوتاه مدت از سینه بند های طبی نیز می تواند برای کاهش دردهای گرفتگی عضلات مفید باشد. این گونه تجهیزات طبی (سینه بند یا گردن بند طبی) با ثابت نگه داشتن و گرم کردن ماهیچه های محل مورد نظر، درد را کاهش خواهند داد.
فراموش نکنید که در مورد استفاده از انواع کمربند، گردن بند و سینه بندهای طبی و سایز و نوع مناسب آن حتما با پزشک خود مشورت کنید تا راهنمایی های لازم را به شما بدهد.
البته هرگز روی این نگهدارنده های خارجی برای درازمدت حساب نکنید زیرا رها گذاشتن عضله ها و اجازه حرکت و فعالیت دادن به آنها می تواند برای بهبود مشکلات و صدمات شما مفید باشد.
اگر هیچ یک از روش های پیشنهادی بالا کارساز نبود و با هیچ کدام از مراقبت های خانگی نتوانستید درد، التهاب و گرفتگی عضلات خود را کم کنید، حتما به مراکز درمانی مراجعه کنید؛ شاید آنها روش های مراقبتی و درمانی دیگری را به شما ارائه بدهند.

عضله هم بگیر نگیر داره
برای جلوگیری از ایجاد دوباره صدمات در پشت و گردن و پیشگیری از گرفتگی دردناک عضلات باید قدرت و توانایی عضلات خود را زیاد کنید و برای انعطاف پذیری ماهیچه ها، تاندون ها و زرد پی هایی که ستون فقرات پشت تان را نگهداری می کنند، برنامه ریزی و تلاش کنید. روش های زیر به این منظور پیشنهاد می شود:
برای انجام ورزش های هوازی سبک – که به پشت و ستون فقرات و مفاصل فشار وارد نمی کنند – مثل دوچرخه سواری، پیاده روی یا شنا برنامه ریزی کنید. اگر ورزش در فضای باز برایتان ممکن نیست، از دستگاه ها و وسایل ورزشی موجود در بازار مانند دوچرخه های ثابت و غیره – که در سالن های ورزشی موجود هستند – استفاده کنید؛ حتی می توانید یکی از آنها را خریداری کرده و در خانه داشته باشید و مرتبا از آن استفاده کنید.
با تقویت عضلات شکم و پشت خود (بدن سازی) یک سینه بند طبی طبیعی برای نگهداری ستون فقرات خود خواهید داشت.
کشش های آرام در عضلات، انعطاف پذیری آنها را زیادتر می کند. کشش دادن همچنین باعث می شود خون بیشتری به سمت عضلات تان جریان پیدا کند.

هشدار، هشدار!
اگر به طور مرتب به گرفتگی عضلات دچار می شوید، پیش از برنامه ریزی برای انجام هرگونه فعالیت های کششی و ورزشی، حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید (حتی اگر به انجام فعالیت های ورزشی عادت دارید!). زمانی که ماهیچه ها، اعصاب و دیگر بافت های بدن تحت تاثیر گرفتگی، التهاب دارند یا در مراحل اولیه بهبود به سر می برند باید از وارد کردن هرگونه فشار و تحرک زیاد بر آنها خودداری کرد زیرا ممکن است صدمات بیشتری به آنها وارد شود یا روند درمان کند شود.
گرفتگی عضلات یکی از شایع ترین عوامل ایجاد درد شدید در پشت و گردن افراد است. این درد اگرچه گاهی با بعضی روش های سنتی معمول هم قابل کنترل است و نیازی به درمان از طریق روش های جراحی ندارد اما در صورت مشاهده بعضی علائم باید سریعا به پزشک مراجعه نمایید.

مرتبط:

علائم هشدار پرکاری و کم‌کاری تیروئید در نوزادان

غذادرمانی در عفونت‌ها

نوشته گرفتگی عضلات در ورزش کوهنوردی اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.