کیاوش فکری درخصوص انواع سرطان در کودکان و علائم این بیماری در آن‌ها، اظهار کرد: بیماری‌های بدخیم یا انواع تومورها زمانی در بدن افراد ایجاد می‌شود که یک رده سلولی مثل خون، استخوان، بافت مغزی یا هرنوع بافت دیگری در بدن فرد از حالت رشد و تکثیر منظم خود خارج شود.

این فوق تخصص خون و سرطان در کودکان افزود: زمانی که یک رده سلولی یا بافت مغزی در بدن فرد دچار یک افزایش یا تکثیر بی‌رویه شود، به‌صورت یک توده در بدن و یا بزرگ شدن بیش از حد غدد لنفاوی در گردن یا کشاله ران ظاهر می‌شود، همچنین در بیماری‌های خونی منجر به کم‌خونی، کاهش پلاکت، کاهش گلبول‌های سفید و سایر عناصر نرمال خون نیز در فرد مشاهده می‌شود.

وی ادامه داد: خوشبختانه امروزه درصد افراد مبتلا به سرطان نسبت به سایر بیماری‌ها کمتر است، همچنین درصد بسیار پایینی از کودکان به سرطان مبتلا می‌شوند، در چهارمحال و بختیاری نیز نسبت به جمعیت عمومی ایران درصد سرطان در کودکان کمتر است که این موضوع می‌تواند به دلیل نوع زندگی مردم، تغذیه و یا آب‌ و هوای استان باشد.

فکری در خصوص ترتیب شیوع بیماری‌های بدخیم، عنوان کرد: سرطان خون امروزه یکی از شایع‌ترین انواع سرطان‌ها است و پس آن نیز بیماری‌های بدخیم مربوط به غدد لنفاوری، تومورهای مغزی، تومورهای کبد،کلیه و تومورهایی با منشا بافت عضلانی یا استخوانی قرار دارند.

این متخصص بیماری‌های خونی در کودکان یادآور شد: علت بروز بسیاری از سرطان‌ها ناشناخته است، اما بر اساس برخی تئوری‌های موجود آب و هوا، آلایندگی‌های محیط‌زیستی، مواد افزودنی موجود در برخی مواد غذایی و مسائل ژنتیکی می‌توانند علل بروز این بیماری باشد، اما نکته بسیار مهم این است که خانواده‌ها درصورت مواجه با چنین بیماری در فرزند خود بیشترین تمرکز را روی درمان بیماری قرار دهند، زیرا امروزه درمان این بیماری پیشرفت‌های بسیاری داشته است و تشخیص به موقع کمک بسیاری در تسریع روند بهبودی بیمار دارد.

وی تصریح کرد: شایع‌ترین نوع سرطان در اطفال، بدخیمی در سلول‌های خونی است، از علائم این نوع سرطان می‌توان به ضعف، خستگی، رنگ‌پریدگی و کم‌اشتهایی اشاره کرد، ممکن است روال عادی زندگی کودک تغییر کند و برای انجام فعالیت‌هایی که قبلا به راحتی آن‌ها را انجام میداد، دچار خستگی و تنگی نفس شود، همچنین امکان دارد میزان غذا خوردن کودک نسبت به گذشته کاهش یافته و کودک دچار کاهش وزن شود.

فکری ادامه داد: ایجاد اختلال در خواب کودک و تغییر در خلق و خو  نیز از دیگر علائم سرطان خون است، همچنین تب‌های طولانی مدت که بدون علت مشخص مانند عفونت و سایر موارد رخ می‌دهد، خونریزی دماغ و ایجاد کبودی روی پوست اطفال از دیگر علائم این بیماری به‌شمار می‌روند که باید در صورت بروز هریک از این علائم به پزشک مراجعه شود.

این فوق تخصص خون و سرطان در کودکان بیان کرد: بدخیمی‌های خونی به‌ وسیله آزمایش خون مشخص می‌شوند، اما در موارد پیچیده و مشکوک نمونه‌گیری از مغز استخوان انجام می‌شود که با این روش امکان تشخیص قطعی وجود دارد.

وی اضافه کرد: از علائم بروز بدخیمی در غدد لنفاوی می‌توان به بزرگ شدن غیرطبیعی این غدد اشاره کرد، بنابراین هرگونه بزرگ شدن غیرمعمول غددلنفاوی باید جدی گرفته شده و مراجعه به پزشک انجام شود، البته در برخی موارد این بزرگ شدن غدد مربوط به مسائل عفونی است، بنابراین والدین درصورت بروز این علائم بدون نگرانی برای مشخص شدن علت به پزشک مراجعه کنند.

فکری ادامه داد: غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل و کشاله ران قرار دارند که بروز بدخیمی در غدد واقع در گردن شایع‌تر است، در صورتی‌که هنگام حرف زدن و یا زمانی که سر کودک به سمت بالا است در گردن کودک برجستگی مشاهده می‌شود، نوعی زنگ خطر است و نیاز به پیگیری دارد.

این متخصص کودکان تصریح کرد: بدخیمی غدد لنفاوی نیز با انجام معاینه و تعدادی آزمایش قابل تشخیص است، معمولا با لمس غده توسط پزشک امکان تشخیص بدخیم یا خوش‌‎خیم بودن آن وجود دارد.

وی عنوان کرد: سومین نوع بدخیمی، تومورهای مغزی هستند که متاسفانه در اطفال بیشتر از بزرگسالان شیوع دارد و از اصلی‌ترین علائم آن می‌توان به سردردهای طولانی و غیرمعمول که معمولا مقاوم به درمان و بدون علت هستند اشاره کرد، گاهی سردرد در کودکان علت‌هایی مانند میگرن و سایر موارد دارد که درمان‌های ساده‌ای دارند، اما سردرد مداوم برای مدت طولانی زنگ خطر جدی است.

فکری اضافه کرد: سردردهایی که منجر به بیدار شدن کودک از خواب می‌شود و سردرد صبحگاهی به همراه تهوع و استفراغ نیز برای مدت طولانی مانند دو هفته یا بیش‌تر از دیگر علائم تومور مغزی محسوب می‌شود.

این فوق تخصص خون و سرطان در کودکان بیان کرد: در کنار بروز این نوع از سردردها ممکن است در اثر ابتلا به تومورهای مغزی برخی مشکلات حرکتی نیز برای کودک ایجاد شود، برای مثال کودک توانایی خوب راه رفتن را از دست بدهد، به‌خوبی قادر به بلند کردن اشیا با دستان خود نباشد و یا چشمان کودک دچار انحراف شود .

وی ادامه داد: برخی تغییرات خلق و خو در کودک نیز لازم است مورد توجه واقع شود، اگر کودکی که روحیه بالایی داشته دچار حالت افسردگی و یا دچار شادی بیش از حد شود، یافتن علت این تغییرات از اهمیت بالایی برخوردار است، البته تغییرات خلق و خو باید در کنار عوامل دیگر مانند سردرد، تهوع و استفراغ مورد توجه قرار بگیرد تا جزو علایم تومور مغزی محسوب شود و تصویربرداری و CT scan صورت بگیرد.

فکری تصریح کرد: گروه دیگر از بدخیمی‌های شایع تومورهای استخوانی و عضلانی است، هرگونه درد استخوانی در اطفال مانند پادرد و کمردرد باید جدی گرفته شود, بهخصوص در کودکانی که رنج سنی آن‌ها از سن مدرسه کمتر است.

این متخصص کودکان تاکید کرد: تشخیص زودهنگام انواع سرطان‌ها تاثیر بسیار زیادی در روند درمان بیماری دارد، هر کدام از علائم گفته ‌شده ممکن است نشان‌دهنده بیماری دیگری باشد و درصد کمی علائم مربوط به بیماری‌های بدخیم است، بنابراین والدین به دلیل ترس از بیماری سرطان پیگیری علایم ظاهر شده در فرزند خود را به تاخیر نیندازند، زیرا تشخیص به موقع بیماری‌های بدخیم می‌تواند کمک بسیار زیادی به روند درمان این بیماری داشته باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: علت بروز اکثر سرطان‌ها در کودکان ناشناخته است و همین امر پیشگیری از این بیماری را بسیار سخت می‌کند، اما برخی مسائل می‌تواند به کاهش احتمال ایجاد سرطان کمک کند، این موارد شامل تغذیه سالم و حاوی میوه و سبزی‌جات کافی، کاهش مصرف چربی‌ها، روغن و غذاهای فست‌فود به حداقل است و والدین تا حد امکان به کاهش وزن کودک کمک کنند، زیرا اضافه وزن می‌تواند یکی از عوامل بروز سرطان باشد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

درمان چندوجهی، کلید اصلی درمان سرطان تهاجمی کودکان

درمان کودکان سرطانی با روشی جدید در محک

به نقل از مدیکال‌اکسپرس، تشخیص سرطان مغز در کودکان همواره با پیامدهای مخرب همراه است اما پژوهشگران “دانشگاه مک‌مستر”(McMaster University)، راهی یافته‌اند تا شاید با کمک آن، انواع شدیدتر سرطان مغز کودکان، واکنش بهتری نسبت به درمان ها داشته باشند.

“مدولوبلاستوما”(Medulloblastoma)، متداول‌ترین تومور مغزی وخیم دوره کودکی است که اخیرا آن را در چهار زیرگروه مولکولی قرار داده‌اند. گروه نخست، تومورهایی هستند که به ندرت قابلیت گسترش و کشنده بودن دارند اما سه گروه دیگر، تهاجمی هستند، متاستاز می‌کنند و به رغم درمان کامل می‌توانند در ۲۰ تا ۳۰ درصد بیماران با مرگ و میر همراه باشند.

گروه نخست، “Wnt” نامیده می‌شوند زیرا طی گسترش عادی آنها، یک مسیر سیگنال‌دهی مهم به همین نام در چندین بافت و اندام فعال می‌شود.

پژوهشگران دانشگاه مک‌مستر در بررسی‌های خود، مولکول کوچکی را شناسایی کرده‌اند که می‌تواند مسیر Wnt را در زیرگروه‌های دیگر هم فعال کند تا این انواع تهاجمی سرطان، واکنش بهتری نسبت به درمان داشته باشند.

این پژوهش نشان داد مسیر Wnt که پیشتر به عنوان مسیر تقویت‌کننده سرطان شناخته می‌شد، در شرایط خاصی می‌تواند مانند مهارکننده سرطان عمل کند.

“براناوان مانورانجان”(Branavan Manoranjan)، از اعضای این گروه که این پژوهش را به عنوان بخشی از تز دکتری خود انجام داده است، چندین راه را مورد بررسی قرار داد تا بفهمد که آیا فعال شدن مسیر Wnt در گروه‌های سه و چهار می‌تواند از میزان تهاجم تومور بکاهد و توانایی رشد و گسترش آن را کم کند یا خیر.

مانورانجان طی بررسی توالی ژنتیکی سلول‌های بنیادی تومور مغز دریافت که مسیر Wnt، تنها در کسر نادری از سلول‌های سرطان گروه‌های دو و سه و چهار فعال است و هنگامی که این سلول‌ها سازمان‌دهی می‌شوند، تومورهای کوچک‌تری تولید می‌کنند اما سلول‌هایی که این مسیر در آنها فعال نیست، تومورهای تهاجمی‌ با قابلیت متاستاز تولید می‌کنند.

پژوهشگران، مولکول کوچکی را که به فعال شدن مسیر Wnt کمک می‌کند، آزمایش کردند و آن را در موش‌هایی مورد بررسی قرار دادند که تومورهای فاقد این مسیر را داشتند. آزمایش آنها توانست رشد تومور را کاهش دهد و میزان نجات موش‌ها را بهبود ببخشد.

مانورانجان گفت: پژوهش ما نشان می‌دهد مسیر Wnt که پیشتر تقویت‌کننده سرطان تصور می‌شد، در شرایط خاصی می‌تواند تومور را سرکوب کند. همچنین ما دریافتیم که همه زیرگروه‌های متفاوت، مقدار اندکی از سلول‌های فعال Wnt را در خود جای داده‌اند و این موضوع، امیدوارکننده است.

وی افزود: فعالیت Wnt می‌تواند یک راهبرد درمانی جدید برای مدولوبلاستومای مقاوم در برابر درمان باشد.

این پژوهش، در مجله “Nature Communications” به چاپ رسید.