ماری کوری دانشمند مشهور فیزیک و شیمی بود که به‌عنوان یکی از پیشگامان عصر رادیواکتیو  شناخته می‌شود. او تنها زن برنده‌ ۲ جایزه‌ نوبل است. ماری اسکلودوسکا کوری یک دانشمند فیزیک و شیمی فرانسوی لهستانی‌الاصل بود. او یکی از پیشگامان تحقیقات در زمینه‌ رادیواکتیویته محسوب می‌شود. خانواده کوری در مجموع ۵ جایزه‌ نوبل را به نام خود ثبت کردند. این دانشمند بزرگ، نخستین استاد زن در دانشگاه پاریس بود. ماری اولین جایزه نوبل خود در رشته‌ فیزیک را نیز با پیتر به‌صورت مشترک دریافت کرد. جایزه نوبل دوم در رشته‌ شیمی به ماری اهدا شد. از دستاوردهای بزرگ ماری کوری می‌توان به توسعه‌ نظریه‌ رادیواکتیوته اشاره کرد که اصطلاح آن نیز وسیله همین بانوی دانشمند مطرح شد. روش‌های ایزوله کردن ایزوتوپ‌های رادیواکتیو و کشف ۲ عنصر پولونیوم و رادیوم نیز توسط این دانشمند انجام شد. او مدیریت نخستین تحقیقات تاریخ در موضوع نئوپلاسم با استفاده از ایزوتوپ‌های رادیواکتیو را نیز بر عهده داشت. موسسه‌های تحقیقاتی کوری توسط این بانوی دانشمند در پاریس و ورشو تأسیس شدند و تا به امروز هم مراکز اصلی تحقیقات پزشکی در جهان هستند.

زندگینامه ماری کوری

ماریا سالومی اسکلودوسکا در هفتم نوامبر ۱۸۶۷ میلادی در لهستان  چشم به جهان گشود. او از دوران کودکی به حافظه‌ شگفت‌انگیز مشهور بود و در ۱۶ سالگی، مدال طلای رقابت‌های علمی را از یک دبیرستان روسی دریافت کرد. ماری مجبور بود در نوجوانی در کنار تحصیل کار هم بکند. ماریا از کارهای دوران نوجوانی پس‌اندازی برای خود جمع کرد و بخشی از این پس‌انداز را به خواهرش برونیسلاوا داد تا در فرانسه، به تحصیل علوم پزشکی بپردازد. برونیسلاوا نیز قرار بود در ادامه‌ تحصیل به ماریا کمک کند. ماریا از همان کودکی حافظه قوی و پشتکار بالای مطالعه داشت. او در سال‌های تحصیل خواهرش در فرانسه، سخت مشغول کار بود و شب‌ها به مطالعه شیمی، فیزیک و ریاضی می‌پرداخت. به‌علاوه او در کلاس‌های درس و سخنرانی‌ها و رویدادهای رایگان یک کتابخانه لهستانی شرکت می‌کرد تا در مورد فرهنگ لهستانی و علوم کاربردی، نکاتی بیاموزد. البته در آن سال‌ها تحصیل دختران در لهستان ممنوع بود و نیروهای تزار روسی، ماریا را از ادامه‌ حضور در کتابخانه منع کردند.

سفر ماریا به پاریس

ماریا در ۱۸۹۱ میلادی و در ۲۴ سالگی به پاریس رفت. او در آنجا نام ماری را انتخاب کرد و در شروع تحصیل به‌مطالعه‌ رشته‌های شیمی، ریاضی و فیزیک در سوربن پرداخت. سوربن در آن زمان از بهترین دانشگاه های پاریس به شمار می رفت. دوره‌های این دانشگاه به زبان فرانسه برگزار می‌شدند و ماری مجبور بود به‌سرعت این زبان را بیاموزد. به‌هرحال استعداد و پشتکار بالا همیشه همراه ماری بود و او در ۱۸۹۳، مدرک کارشناسی ارشد خود را به‌عنوان دانشجوی برتر در رشته فیزیک دریافت کرد. پس از فارغ‌التحصیلی، یک کمک‌هزینه صنعتی به ماری اهدا شد تا در مورد تأثیر ذرات ترکیب فولاد در خواص مغناطیسی آن تحقیق کند. هدف نهایی، تدوین روشی برای ساخت آهنرباهای قوی‌تر بود. علاقه‌ او به تحقیق و مطالعه هیچ‌گاه تمام نمی‌شد. او در  ۱۸۹۴ میلادی، مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته شیمی نیز دریافت کرد. دلتنگی برای وطن نیز همواره با این دانشمند باهوش همراه بود. او پس از پایان پروژه‌ فولاد آهنربایی، برای مدتی به لهستان رفت اما امیدش برای یافتن شغل در این کشور، بی‌نتیجه ماند. دلیل آن نیز همان محدودیتی بود که سال‌ها قبل، او را از تحصیل در لهستان باز داشت.

به‌هرحال ماری به پاریس بازگشت و این بار تصمیم گرفت تا تحصیلات خود را تا مقطع دکتری ادامه دهد. او در ۱۸۹۵ میلادی با پیر کوری ازدواج کرد. او به‌تازگی مدرک دکتری را دریافت کرده و به‌عنوان استاد مشغول به فعالیت شده بود. پیر دانشمندی شناخته شده و قابل احترام بود. او مفهوم پیزوالکتریسیته را کشف کرد. به‌علاوه، پیر سابقه‌ای طولانی در تحقیقات شاخه‌ مغناطیس داشت و مفهومی را کشف کرد که امروز به نام نقطه کوری شناخته می‌شود. این نقطه، دمایی است که یک تغییر کوچک در آن، تأثیری بزرگ روی خاصیت مغناطیسی ماده دارد.

مطالعه‌ اورانیوم و دستاوردهای علمی

ماری پس از ازدواج با پیر، نام خانوادگی او را نیز به نام خانوادگی خود اضافه کرد. او در آن سال ها مشغول تحقیقات مقطع دکتری بود و برای این منظور، عنصر اورانیوم را انتخاب کرد. در ۱۸۹۵  میلادی، ویلهلم رونگتن پرتوهای X و فرآیند تصویربرداری از اعضای داخل بدن را کشف کرد. یک سال بعد، دانشمندی با نام هنری بوکورل کشف کرد که پرتوهای ساطع شده از اورانیوم، توانایی عبور از فلزات را دارند و البته، متفاوت از پرتوهای X هستند. به‌هرحال ماری تصمیم گرفت تا روی این پرتوهای جدید تحقیق کند. این زمینه، بحثی جذاب و جدید برای مطالعات دکتری او بود. ماری در مسیر مطالعه این پرتوها، کشفیات قابل توجهی انجام داد.

ماری کوری در خصوص همکاری با پیر در جایی گفته است: «من و همسرم به‌خاطر محبت به یکدیگر و کارهای مشترک، به‌قدری با هم متحد بودیم که تقریبا تمام زمان خود را با هم سپری می‌کردیم.»

کشف پولونیوم و رادیوم

ماری و پیر تمرکز تحقیقات خود را روی کشف عنصری دیگر در ماده‌ معدنی پیچ‌بلند معطوف کردند. تا پایان سال ۱۸۹۸ میلادی، پس از تحقیق روی این ماده، آنها ۲ عنصر شیمیایی جدید را معرفی کردند.  نخستین عنصر کشف شده پولونیوم نام داشت. ماری، به‌خاطر احترام به وطن خود، این نام را برای عنصر جدید انتخاب کرد. این زوج در تحقیقات خود به نتیجه رسیدند که پولونیوم ۳۰۰ برابر بیشتر از اورانیوم، پرتو ساطع می‌کند.

آنها در نتایج تحقیقات نوشتند: «ما اعتقاد داریم که ماده‌ استخراج شده از پیچ‌بلند، حاوی فلزی بود که پیش از این شناخته شده نبود. خواص تحلیلی این ماده نیز به بیسموت نزدیک است. اگر وجود این فلز جدید تأیید شود، ما نام پولونیوم را به‌احترام وطن یکی از خودمان، برای آن پیشنهاد می‌کنیم.»

نمایش رادیوم خالص توسط ماری کوری

دومین عنصری که توسط این زوج کشف شد، رادیوم نام داشت. آنها نام این عنصر را از روی معنی لاتین کلمه‌ پرتو (Ray) انتخاب کردند. خانواده‌ کوری به این نتیجه رسیدند که رادیوم، چندین میلیون برابر بیشتر از اورانیوم، رادیواکتیویته دارد. به‌علاوه آنها کشف کردند که ترکیبات رادیوم، نورانی هستند و همچنین، این ماده منبع گرما نیز هست. در واقع این ماده بدون هیچ واکنش شیمیایی گرم‌تر از محیط اطراف خود می‌شود. پیر و ماری در خلال تحقیقات خود، اصطلاح جدیدی را برای آن‌چه که در حال بررسی‌اش بودند، انتخاب کردند. رادیواکتیویته یا پرتوافشانی اصطلاح مورد نظر آنها بود. پرتوافشانی، فعالیتی بود که عناصری همچون اورانیوم، توریوم، پولونیوم و رادیوم انجام می‌دادند.

جایزه‌های نوبل و تراژدی زندگی شخصی

پیر کوری، به هیات داوران نوبل اصرار کرد که جایزه شیمی را به ماری هم بدهند. ماری کوری سرانجام در ژوئن ۱۹۰۳ میلادی،  مدرک دکتری خود را در رشته فیزیک دریافت کرد. داوران ماری معتقد بودند، او بزرگترین تأثیر علمی تاریخ در یک پایان‌نامه‌ دکتری را از خود بر جای گذاشته است. ۶ ماه بعد، این دانشمند جایزه‌ نوبل فیزیک را به‌عنوان  نخستین زن تاریخ ازآن خود کرد. او این جایزه را به‌صورت مشترک با پیر کوری و هنری بکورل دریافت کرد. منابع تاریخی، بکورل را کاشف اصلی رادیواکتیویته می‌دانند. هیأت داوران نوبل قصد داشت، ابتدا تنها جایزه را به پیر و هنری بدهد اما اصرارهای پیر کوری باعث شد تا ماری نیز در این جایزه سهیم باشد.

تدریس ماری در دانشگاه پاریس نیز یک تاریخ‌سازی دیگر بود. او به‌عنوان اولین استاد زن در دانشگاه پاریس فعالیت می‌کرد.

مجسمه‌ ماری کوری در ورودی انستیتو کوری

ماری کوری در ۱۹۱۰ میلادی موفق شد تا نمونه‌ای خالص از فلز رادیوم را در محیطی ایزوله استخراج کند. او این عنصر (عنصر شماره‌ ۱۲) را سال‌ها پیش کشف کرده بود. این استخراج، جایزه نوبل شیمی را در ۱۹۱۱ میلادی برای ماری کوری به همراه داشت. البته کشف عناصر رادیوم و پولونیوم نیز دلایل دیگر اهدای این جایزه بودند. ماری کوری تنها فردی است که جایزه‌ نوبل را در فیزیک و شیمی در کارنامه‌ خود دارد. با شروع جنگ جهانی اول، ماری نتایج علمی خود را به دنیای واقعی و با کاربردهای مفید عرضه کرد. او تجهیزات تصویربرداری پزشکی نیمه‌پرتابل را برای استفاده در میدان‌های جنگ طراحی و تولید کرد. تا پایان آن جنگ، بیش از یک میلیون سرباز توسط دستگاه‌های این دانشمند تحت عکاسی پزشکی قرار گرفتند.

با پایان جنگ، ماری کوری دیگر دانشمندی با شهرت جهانی بود. او به سرتاسر جهان سفر و در مورد علم و موسسه‌ تحقیقات پزشکی رادیوم خود سخنرانی می‌کرد. ماری یکی از معدود دانشمندانی بود که به یکی از تاریخ‌سازترین کنفرانس‌های تاریخ علم در ۱۹۲۷ دعوت شد. این کنفرانس با نام Solvay Conference on Electrons and Photons برگزار شد و علاوه بر ماری، بزرگانی همچون پلانک و اینشتین نیز در آن حضور داشتند.

مدرک جایزه‌ نوبل ماری کوری

رادیوم در آن سال‌ها قیمتی در حدود ۱۲۰ هزار دلار برای هر گرم داشت که در ارزش کنونی، میلیون‌ها دلار می‌شود. ماری کوری تنها می‌توانست یک گرم از این ماده را برای تحقیقات سرطان تهیه کند. او در ۱۹۲۰ میلادی مصاحبه‌ای با ژورنالیست مشهور آمریکایی ماری متینگلی ملونی مشهور به میسی داشت. میسی از ماری پرسید که آیا می‌تواند کمکی به موسسه تحقیقاتی او داشته باشد. ماری در پاسخ تنها درخواست یک گرم رادیوم کرد. در آن زمان شرکت‌های آمریکایی حدود ۵۰ گرم رادیوم غنی‌شده داشتند.

مرگ و میراث ماندگار

ماری کوری در ۴ جولای ۱۹۳۴ میلادی و در ۶۶ سالگی از دنیا رفت. دلیل مرگ او، کم‌خونی آپلاستیک بود که در مغز استخوان رشد می‌کند. کارشناسان، تماس با مواد رادیواکتیو را دلیل ایجاد این بیماری در کوری می‌دانند. دانشمندان کنونی احتیاط بسیار بالایی در تماس با این مواد دارند. اما بزرگانی همچون ماری کوری این احتیاط را نداشتند. به‌همین دلیل کتاب‌ها و یادداشت‌های او نیز به‌حدی حاوی مواد رادیواکتیو هستند که در جعبه‌های مخصوص نگهداری می‌شوند.

ماری کوری در گوستانی در پاریس در کنار همسرش دفن شد. حدود ۶۰ سال بعد و در ۱۹۹۵، بقایای اجساد آنها برای ادای احترام به معبد پانتئون در پاریس منتقل شد. او اولین زنی بود که به‌خاطر شایستگی‌های شخصی، افتخار دفن در این محل را پیدا می‌کرد.

ماری کوری در محافل و فرهنگ‌های مختلف به‌خاطر دستاوردهای علمی مورد تحسین قرار گرفته است. در  ۲۰۰۹، مجله New Scientist یک رأی‌گیری را برای انتخاب برترین بانوی تأثیرگذار تاریخ برگزار کرد. در این رأی‌گیری، ماری کوری با ۲۵.۱ درصد در رتبه‌ اول قرار گرفت درحالی که رقیب اصلی او روزالین فرانکلین ۱۴.۲ درصد رأی داشت.

لهستان و فرانسه، ۲۰۱۱ میلادی را به‌عنوان سال ماری کوری نام‌گذاری کردند. سازمان ملل نیز آن سال را شیمی نام نهاد. این دانشمند بزرگ علاوه بر ۲ جایزه‌ نوبل، جوایزی همچون مدال دیوی، مدال ماتوچی، جایزه‌ آکتونین، مدال الیوت کرسون و مدال فرانکلین را دریافت کرد. عنصر شماره‌ ۹۶ جدول تناوبی عناصر نیز کوریوم نام نهاده شد.

۳۴ نکته جالب در مورد ماری کوری

۱- ماریا Sklodowska، که همه ما امروز او تحت نام (ماری کوری) می شناسیم، فرزند پنجم والدینی بود که هر دو معلم بودند.

۲- با توجه به وضعیت مالی ضعیف خانواده او در دوران کودکی، به عنوان یک معلم خصوصی در خانه ای کار می کرد.در آنجا او عاشق کازمیر زوراسکی پسر خانواده شد و خواست با او ازدواج کند با این حال، خانواده پسر، با توجه به شرایط مالی بد خانواده کوری ازدواج را رد کردند.

۳- در سال ۱۸۸۳، وقتی ماریا از دبیرستان فارغ التحصیل شد، به یک مدال طلا بخاطر تحصیلات ممتاز دست یافت.

۴- در سال ۱۸۹۱ ماریا به پاریس مهاجرت کرد ؛ در آنجا، او شروع به تحصیلات خود در دانشگاه پاریس کرد و در نهایت به صورت پاره وقت مشغول انجام کار شد.این نیز، قابل توجه است که گاهی اوقات به دلیل فقر از خرید وعده های غذایی مناسب نیز محروم بود، و از گرسنگی از هوش می رفت با این حال، مصمم به یادگیری، مطالعات خود را متوقف نمی کرد.

۵- در همان هنگام، ماریا تلفظ فرانسه از نام او “ماری” را پذیرفت.

۶- ماری کوری با پیر کوری، که بعدها با وی ازدواج کرد، توسط فیزیکدان لهستانی معرفی شدند. در زمان ملاقات آنها، ماری نیاز به یک آزمایشگاه داشت و فیزیکدان لهستانی معتقد بود که پیر میتواند آزمایشگاهی برای ماری برای ماموریتش فراهم کند.

۷- وقتی این دو نفر (ماری و پیر) شروع به همکاری کردند، احساسشان نسبت به یکدیگر قوی تر شد ، ماری پیشنهاد اولیه ازدواج را رد کرد زیرا می خواست به کشور خود بازگردد و در آنجا کار کند.پیر اعلام کرد که آماده است تا با ماری به لهستان سفر کند و به خاطر زندگی با وی در آنجا زبان فرانسه آموزش دهد در نهایت، آنها در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۱۸۹۵ در Sceaux ازدواج کردند.

۸- هنری بکرل در سال ۱۸۹۸ ویژگی های “عجیب و ناشناخته” اورانیوم را کشف کرد ، در آن زمان، ماری تصمیم گرفت تا شروع به تحقیق کند.در طول مطالعات، او متوجه شد که عنصر توریم نیز چنین فعل و انفعالاتی دارد.

۹- پیر، مجذوب و علاقمند به کاری که ماری انجام داد، در اواسط سال ۱۸۹۸ به همسرش پیوست.

۱۰- کشف پولونیوم:
هنگامی که ماری کوری متوجه شد که این ماده معدنی که حاوی اورانیوم است، مقدار زیادی رادیواکتیو را از اورانیوم وام می گیرد، وی این عقیده را مطرح کرد که عناصر دیگری که باعث افزایش سطح رادیواکتیویتی می شوند نیز، وجود دارد.کوری شروع به کار بر روی دو ماده معدنی و در نهایت استخراج یک پودر که ۳۳۰ برابر رادیواکتیو از اورانیوم رادیواکتیوتر بود نمود آنها سپس نام لهستان، کشور مادری کوری را بر عنصر پولونیوم گذاشتند.

۱۱- کشف رادیوم:
هنگامی که پولونیوم کشف شد، با توجه به مایع باقی مانده جهت فعالیت رادیواکتیویته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت ؛ آنها بار دیگر از سطح بالای رادیواکتیو مایع در دسترس استفاده کردند و به سرعت، شروع به کار برروی ترکیب کردند تا عنصر دیگری را که باعث ایجاد رادیواکتیو شد، پیدا کنند. کار خسته کننده آنها، نتیجه ی بسیار خوبی را به ارمغان آورد:آنها رادیوم را کشف کردند.

۱۲- ماری برای تحصیل در دانشگاه کراکوف لهستان درخواست کرد اما زن بودن او باعث شد وی را نادیده بگیرند.ماری کوری می گوید:نباید فراموش کنیم که وقتی رادیوم کشف شد، هیچکس نمی دانست که در درمان بیماری ها مفید خواهد بود بخاطر علاقه خالص اش، وی این تحقیقات را انجام نمود و این ثابت می کند که، در کار علمی نباید منافع شخصی در نظر گرفته شود چرا که زیبایی علم در این است که باید برای خودش انجام شود، پس همیشه این شانس وجود دارد که یک کشف علمی ممکن است مثل رادیوم برای انسان بشری مفید واقع شود.
درباره آزمایشگاه، اثر رادیواکتیویته بر سلامت زن و شوهر، مرگ پیر و نامه انیشتین به ماری کوری
۱۳- این زن و شوهر آزمایشگاه مجهز و توسعه یافته ای نداشتند. آنها از آلونک آزمایشگاهی که در کنار دانشکده فیزیک و شیمی ساخته بودند، استفاده کردند. انباری با تهویه نامناسب و حتی ضد آب هم نبود.

۱۴- ماری کوری یک نمونه از رادیوم را در کنار تختش به عنوان چراغ خواب، نگهداری می کرد.

۱۵- کوری، غافل از این واقعیت که عناصر رادیواکتیو در تمام طول زمان به کار گرفته شده و بر روی آنها کار می کردند، به آنها آسیب می رساند از دنیا رفت حتی یادداشت هایی که در آن زمان جمع آوری شده بود و مقالاتی که نوشته شده بودند، به رادیواکتیو آلوده شده اند. آنها در جعبه های سربی گذاشته شده و نگهداری می شوند و زمانی که به آنها ارجاع داده می شود، آنها با بیشترین دقت و توجه مورد استفاده قرار می گیرند.
۱۶- در سال ۱۹۰۶، پیر کوری در اثر تصادف جاده ای فوت کرد. این حادثه ماری کوری را تکان داد؛ با این حال، عزم و تصمیم او برای ادامه کار خود در فیزیک و شیمی،به ادامه کار وامی داشت.

۱۷- در کنفرانس معتبر دعوت اسلووری در سال ۱۹۱۱، ماری کوری تنها زن دعوت شده از ۲۴ عضو بود ،انشتین نیز در این کنفرانس یکی از شرکت کنندگان کنفرانس بود.

۱۸- آلبرت انیشتین، ماری را که در کنفرانسی اسلووری در سال ۱۹۱۱ ملاقات کرد، نامه ای به او داد که او را در طول سختی بخاطر تسلیم نشدن در برابر عموم مردم تشویق کرد.یک کپی از نامه آلبرت انیشتین موجود است ، درباره استفاده ماری کوری از دستگاههای اشعه ایکس در طول جنگ جهانی اول، افتخار فرانسه، علت مرگ و…

۱۹- ماری کوری، واحدهای اشعه ایکس را ایجاد کرد، که در درمان بیش از یک میلیون سرباز در جنگ جهانی اول مفید بود او کابین اشعه ایکس درست کرد و همچنین دستگاه های اشعه ایکس قابل جابجایی را پیاده سازی کرد ؛ این واحد ها، به عنوان کوری کوچک شناخته شده اند.

۲۰- ماری کوری پس از ۲۵ سال از کشف رادیوم، از دولت فرانسه حقوق دریافت کرد ؛ او فرم های دیگر کمک های مالی که برایش در دسترس بود، متوقف نمود.

۲۱- دختر ماری کوری، ایرنه جولیوت کوری، همچنین در سال ۱۹۳۵ جایزه نوبل شیمی را به همراه شوهرش به دست آورد.

۲۲- پول چیزی نبود که در زندگی این زوج اهمیت چندانی داشته باشد آنها فقط به اندازه رفع نیازهای خود پول نیاز داشتند ، آنها همچنین تصمیم گرفتند که به خاطر جامعه علمی فرآیند انحلال رادیوم را ثبت نکنند ؛ این دو ،اغلب جوایز و مدال ها را رد کردند.

۲۳- ماری ،بسیار از خودگذشته بود بطوریکه که انیشتین در مورد او گفت که او احتمالا تنها کسی بود که شهرت و پول نمی توانسته فاسدش کند.

۲۴- در سال ۱۸۹۸، پس از کشف رادیوم، خانم و آقای کوری، پروسه استخراج این اختراع را دنبال نکردند ؛ اما خیلی زود، رادیوم مسئله جذابی برای بسیاری از تجار و صنعتگران شد و هزینه یک گرم از این ماده سبز درخشان به صدهزار دلار رسید. نکته شگفت انگیز این است، ماری کوری نمی توانست از این ماده بیشتر از آن مقداری که خودش کشف کرده بود در آن زمان، خریداری کند.

۲۵- با تلاش های زیادی که در زمینه فیزیک داشت، کوری در سال ۱۹۰۳ جایزه نوبل را دریافت کرد، در ابتدا نامش در لیست قرار نگرفت تقریبا به این دلیل که هیچ زن قبل از آن جایزه نوبل را بدست نیاورده بود، کمیته جایزۀ نوبل تمایلی به ارائه جایزه ماری کوری نداشت.با این حال، هنگامی که پیر از وضعیت مطلع شد، درخواست کرد که کمیته از همسرش تقدیر کند.

۲۶- یکی دیگر از واقعیت های شگفت آور که به شخصیت و تفکر ماری می پردازد، این است که او سعی کرد مدال طلای جایزه نوبل خود را که به خاطر کمک به تلاش های صلح جویانه زمان جنگ جهانی اول دریافت کرد به فروش برساند ؛ با این حال، بانک ملی فرانسه حاضر به پذیرش مدال نبود.

۲۷- ماری کوری، نشان برجسته لوژیون دونور فرانسه، را که به وی اعطا شده بود مودبانه رد کرد،. این جایزه توسط ناپلئون بناپارت و در جهت به رسمیت شناختن دستاوردهای برجسته مردم در خدمت فرانسه بنیاد گذاشته شده بود.

۲۸- ماری کوری در اثر کم خونی آپلاستیک، جان خود را از دست داد که می تواند به علت قرار گرفتن در معرض تابش طولانی مدت رادیواکتیویه باشد.

۲۹- او تنها کسی است که دو جایزه نوبل فیزیک و شیمی را بدست آورده است.

۳۰- او اولین زن بود که جایزه نوبل را به دست آورد.

۳۱- همچنین اولین فرد در تاریخ است که، جایزه نوبل را در دو علم مختلف (فیزیک-۱۹۰۳ و شیمی-۱۹۱۱) به دست آورد. و تنها شخص دیگری که در دو رشته جایزه نوبل دریافت کرد لینوس پائینینگ است. او در سال ۱۹۵۴ به جایزه نوبل شیمی و در سال ۱۹۶۲ صلح نوبل را دست یافت.

۳۲- ماری کوری و دخترش ایرنه، تنها مادر و دختری هستند که هر دو برنده جایزه نوبل هستند.

۳۳- او اولین زن استاد دانشگاه پاریس بود و همچنین اولین زن برای دریافت دکترا از یک دانشگاه فرانسوی بود.

۳۴- در ۲۰ مه ۱۹۲۱، وارن جرج هاردینگ، رئیس جمهور آمریکا، او را به کاخ سفید دعوت کرد ،تا یک گرم رادیوم جمع آوری شده در ایالات متحده به وی ارائه دهد. بودجه برای خرید یک گرم رادیوم، که هزینه آن صد هزار دلار بود، که در طول یک سال توسط زنان آمریکایی جمع آوری شد.

نقل قول و حرف های مشهور ماری کوری