دوستی – سازمان پیشاهنگی استان فارس

دوستی‌هایی که می‌تواند دردناک باشد

author — Sat, 03 Apr 2021 21:23:01 +0000

لغت‌نامه‌ها می‌گویند مفهومِ متضاد دوستی ، دشمنی است. اما حکمت عامیانه ما را از وجودِ «دوستان بدتر از دشمن» با خبر می‌کند که می‌توانند چنان رنج‌ها و آسیب‌هایی به ما برسانند که هیچ غریبه‌ای از دستش برنمی‌آید. در واقع، دوست‌دشمن‌ها بخشِ جدایی‌ناپذیر روابط اجتماعی ما هستند. دوستانی که از جهاتی واقعاً به آن‌ها دلبسته‌ایم، و از جهاتی نیز حقیقتاً آزارمان می‌دهند. همین چیزهاست که دوستی را به مفهومی پیچیده، اسرارآمیز و مبهم تبدیل می‌کند.

روزنامه «جوان» در ادامه نوشت: حتماً برایتان پیش آمده که روبه‌روی دوستتان نشسته و احساس کرده‌اید که حقیقتاً درکتان می‌کند و عمیقاً شما را می‌شناسد. شاید احساس کرده‌اید که چگونه در برخورد با او «بهترین نمونه خودتان» را بروز داده و هوشمندانه‌ترین نظرات و بامزه‌ترین شوخی‌هایتان را به زبان آورده‌اید. او شما را تشویق کرده، به یکی از طرح‌هایتان به دقت گوش داده، آن را بسط داده و به‌نرمی پیشنهادهایی برای بهترکردنش ارائه داده است. خاطره‌هایتان را با هم مرور کرده‌اید و موضوعات موردعلاقه‌تان را، با زبان و اصطلاحاتی که فقط مخصوص خودتان است، زیرورو کرده‌اید. شاید او را ستایش کرده و به‌خاطر شباهت‌تان به او به خود بالیده‌اید. زمانی که فردی، با چنین جایگاهی نزد شما، برایتان ارزش قائل می‌شود، عمیقاً احساس رضایت می‌کنید: حسابی شاد، سرحال و سرخوش می‌شوید.

این‌ها دوستی‌هایی هستند که روح ما را سرشار می‌کنند، هویت‌مان را می‌پرورانند و مسیر زندگی‌مان را شکل می‌دهند. بررسی این موضوع در آزمایشگاه‌های علوم اجتماعی به‌خوبی به ما نشان داده که این روابط ما را، از نظر ذهنی و جسمی، سالم و شاداب نگه می‌دارد: دوستانِ خوب ایمنی را افزایش می‌دهند، خلاقیت را شکوفا می‌کنند، فشار خون‌مان را پایین می‌آورند، سالمندان را از زوال عقل حفظ می‌کنند و حتی احتمال مرگمان را نیز کاهش می‌دهند. اگر حس می‌کنید زندگی بدون دوستان‌تان ممکن نیست، احساسی‌بازی در نیاورده‌اید و کاملاً حق دارید.

اما حتی آرام‌ترین و گرم‌ترین دوستی‌ها نیز، مانند اغلب روابط انسانی، ممکن است دچار تنش و نزاع شوند. ممکن است این روابط بخشی از جادوی خوشایندشان را از دست بدهند و دیگر نتوانند آن را بازیابند. حتی ممکن است، به‌دلایلی تراژیک یا اصلاً بدون هیچ دلیلی، به‌کلی از بین بروند. اینجاست که پای دوستی‌های نه‌چندان‌آرام، دوستی‌های بیش‌ازپیش دشوار و دوستی‌های بد، عذاب‌آور و سمی به میان می‌آید. لذت‌ها و منافع دوستان خوب بسیار است، اما این نکات مثبت هزینه [هم]دارند. اگر از دریچه‌ای وسیع و واقع‌بینانه‌تر بنگریم، دوستی بسیار آشفته‌تر و نامتوازن‌تر از آن چیزی است که تا به امروز ترسیم شده است. شواهدی هست که نشان می‌دهد تنها نیمی از دوستی‌ها متقابل است. این اولین نکته‌ای است که همانند آبی سرد، روی تصور آرمانی از دوستی می‌ریزد. این موضوع برای افراد بسیار هولناک است چراکه براساس پژوهش‌ها، تصور ما بر این است که تقریباً تمام دوستی‌هایمان متقابل است. می‌توانید تصور کنید کدام‌یک از افراد فهرست دوستانتان شما را در فهرست دوستان خود جای نداده است؟

دوستانی که وفادار، قابل‌اعتماد و خوش‌مشرب هستند، یعنی دوستان خوب، اگر بعضی صفات ناخوشایند را هم داشته باشند، می‌توانند برایتان بد باشند. پژوهش‌های انجام‌شده روی شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که دوستان افسرده احتمال افسرده‌شدن شما را افزایش می‌دهند، دوستان چاق امکان چاقی شما را بالا می‌برند. بعضی دیگر از دوستان خوب دارنده (یا در حال کسب) ارزش‌ها و عاداتی هستند که با عادات و ارزش‌های فعلی یا در حال‌ظهور شما هم‌جهت نیست. مشخص است که آن‌ها «ضرری» به شما نرسانده‌اند، اما کسانی هم نیستند که کیستی شما را تصدیق کنند یا در طول زمان به‌راحتی شما را به‌سوی اهداف‌تان هدایت کنند. ماندن با آن‌ها یعنی شناکردن خلاف جهت جریان آب. این ملغمه دوستی‌ها، علاوه بر مکدر کردن ما، به سلامت‌مان هم آسیب می‌زند. همانند خانواده‌های ناراضی، دوستان هم می‌توانند به اَشکال مختلف بی‌نهایت «بد» باشند که، در این شرایط، هیچ وجهِ دومی هم وجود نخواهد داشت. تعاملات ناخوشایند نیز هم در مردان و هم در بانوان می‌تواند به تندخویی منجر شود. عجیب است، اما دقیقاً مهربانی شماست که تعادل همه‌چیز را به هم می‌ریزد. افراد دوست دارند احساس کنند سزاوار خوشبختی بوده‌اند. مورد لطف واقع‌شدن گاهی اوقات برای افراد سنگین است: این یعنی انتخاب فرد به‌خاطر این بوده که در دایره دوستان قرار داشته، نه اینکه الزاماً سزاوار انتخاب‌شدن بوده است. در استخدام دوستان حتی می‌توان ردپایی از منت‌گذاری را هم دید که باعث می‌شود آن‌ها در خلوت خود آزرده شوند.

آسیب برآمده از این موضوع کم‌کم خودنمایی خواهد کرد: کمی رُک‌گویی بیشتر، نشانه‌هایی از حسادت و دلخوری و قبل از اینکه به خودتان بیایید، دوستی‌تان رنگ خواهد باخت. احساس دل‌انگیز «علاقه» به یک نفر نیز بخشی از این سیستم تنظیم روحی و روانی است و انتخاب طبیعی نیز این علاقه را به‌سمت افراد نوع‌دوست سوق می‌دهد: انسان‌های خوب دوستان بیشتری جذب می‌کنند. همچنین، اگر علاوه‌بر خوب‌بودن از جایگاه بالایی هم برخوردار باشی که دیگر نور علی نور است. اینکه دوستی رابطه‌اش را با ما قطع کند یا بدون هیچ توضیحی ناگهان ناپدید شود، می‌تواند بسیار ویرانگر باشد. به‌هم‌زدن‌ها و قطع روابط در شبکه‌های اجتماعی به امری رایج بدل شده است، اما در هر صورت انتظار داریم که دوستی‌هایمان تا ابد ادامه داشته باشد. این قطع دوستی‌ها تصور ما از کیستی‌مان را به چالش می‌کشد، به‌خصوص اگر سال‌ها با آن دوست رفیق گرمابه و گلستان باشیم. در پی این قطع رابطه، در حالی‌که وجودمان لبریز از آسیب آن است، آن دوست را به سبد «دوستان بد» می‌اندازیم. اما گاهی باید دوستی را رها کنیم تا بتوانیم خود واقعی‌مان باشیم. با وجود اینکه باید مسئولیت‌مان برای دوستان بهتری بودن و همچنین سهم‌مان در برخوردها و برهم‌خوردن رابطه‌ها را بپذیریم، باید بدانیم که بعضی عوامل در دوستی‌ها هستند که از کنترل ما خارج هستند، مثلاً درهم‌بافتگی شبکه‌های اجتماعی، که در آن شما و دیگری دوستان مشترک بسیاری دارید، یکی از چالش‌های بزرگ است. فرض کنیم کسی پایش را از گلیمش درازتر کند، اما چون نمی‌خواهید گروه به آشوب کشیده شود، نمی‌گویید که دیگر او را دوست خودتان نمی‌دانید. شاید از او کناره بگیرید، اما تاحدی این کار را می‌کنید که تقابل مستقیم به نظر نیاید و به‌خاطر آن، افراد مجبور نشوند در مهمانی‌ها یا مراسم‌های مختلف فقط یکی از شما را دعوت کنند. گاهی اوقات این‌طور به نظر می‌رسد که به دوستان بد پیوند خورده‌ایم.

نیروهایی که به ما دیکته می‌کنند با که بمانیم و از که دل بکنیم می‌تواند حتی برای خودمان هم اسرارآمیز باشد. آیا دوروبرتان کسانی نیستند که خیلی دوستشان دارید ولی خیلی وقت است رابطه‌ای با آن‌ها نداشته‌اید؟ یا کسانی که خیلی با هم جور نیستید ولی آن‌ها را بیشتر می‌بینید؟ گروه اول ممکن است همین الان در حال نوشتن نام شما در ستون «دوستان بد» باشند.

سروکله‌زدن با دوستان بد، رهاشدن از سوی آن‌ها و ناامیدی از آن‌ها بخش‌هایی پراسترس از زندگی است که می‌تواند به بدن و ذهن انسان آسیب بزند. البته که نداشتن دوست سرنوشتی به‌مراتب ناگوارتر است. درماندگی کودکان برای داشتن همبازی را تصور کنید، حسرت عمیق نوجوانان برای داشتن کسی که «درکشان کند» یا احساس بزرگسالانی که کسی را ندارند که شکست یا حتی موفقیت‌شان را با او تقسیم کنند. تنهایی به‌اندازه گرسنگی و تشنگی شدید عذاب‌آور است.

نقل و تلخیص از وب‌سایت ترجمان / نوشته کارلین فلورا / ترجمه: سیدامیرحسین میرابوطالبی / تلخیص: سیمین جم / مرجع: ایان

مرتبط:

«دوستی با محیط زیست» برای بچه‌ها

دوست بد و سمی کیست ؟

علت نداشتن دوست و تنها بودن شما چیست ؟

نوشته دوستی‌هایی که می‌تواند دردناک باشد اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

راه و چاه آشتی با دوست بعد از دعوا

author — Tue, 06 Oct 2020 14:49:15 +0000

دعوا و قهر با دوست صمیمی در همه روابط دوستی وجود دارد اما روش هایی وجود دارد که میتوانید به این قهرها خاتمه دهید و دوباره با دوستتان آشتی کنید.

دعوا کردن با یک دوست صمیمی و به دنبال آن قهر بودن با او ممکن است تجربه بسیار تلخی برای هرکسی باشد . خیلی از افراد در دوران قهر با دوست خود دیگر آن شور و شوق و هیجان سابق را در خود احساس نمی ‎کنند . در این قسمت به ارائه راهکار هایی مناسب برای آشتی کردن مجدد با دوست صمیمیتان بعد از یک بحث مفصل خواهیم پرداخت .

بخش اول :اختصاص دادن زمانی برای آرام شدن

۱٫ قبل از این که دیر شود از ادامه دادن بحث خودداری کنید :

در هنگام عصبانیت ممکن است حرفی بزنید که برای طرف مقابلتان سوءتفاهم ایجاد کرده و باعث رنجش او شود و اگر احساس کردید که دارید کنترل احساسات خود را از دست می ‎دهید و قصد گفتن سخنانی آزرده کننده به دوست خود دارید، بهتر است از آن محیط دور شده و به دوست تان بگویید که بهتر است بعد از آرام شدنتان به گفتگو با یکدیگر بپردازید .

حتی اگر دوستتان حرفی آزرده کننده به شما گفت، بهتر است به خود بقبولانید که او عصبانی است و حرف هایی که می ‎زند ناشی از عدم کنترل خشم اوست .

۲٫ چند نفس عمیق بکشید تا آرام شوید :

اولین کاری که باید پس از دور شدن از محیط درگیری انجام دهید آرام کردن خودتان است . آرام کردن خود در هنگام عصبانیت ممکن است کار دشواری باشد اما عصبانی ماندن نه تنها فایده ای برای شما ندارد بلکه شما را از آشتی کردن با دوست خود باز می ‎دارد . به آرامی نفس عمیق بکشید و این کار را همراه با تمرکز بر روی آرام شدنتان انجام دهید .

سایر فعالیت هایی که به آرام شدنتان کمک می ‎کند پیاده روی، انجام مدیتیشن و یا خوردن بستنی است . هرکاری که فکر می ‎کنید به آرام شدنتان و فراموش کردن جزئیات بحثی که داشتید کمک می ‎کند انجام دهید .

۳٫ اعمال و سخنان خود در بحثی که داشته اید را فراموش نکنید :

بحث ها و درگیری ها معمولا هیچ وقت یک طرفه نیستند پس سعی کنید درگیری که داشتید را از دید دوستتان نگاه کنید و احساساتی که او در آن لحظه داشته را حدس بزنید .

ممکن است استرس و تحریک پذیری که اخیرا دچار آن شده بودید، در به وجود آمدن این بحث تاثیر گذار بوده باشد بنابراین جوانب مختلف بحثی که داشتید را بسنجید و بنگرید که آیا شما باعث رنجش دوستتان شده اید یا خیر .

نگاه کردن به دنیا از دید دیگران ممکن است کار سختی به نظر بیاید اما همدل بودن و درک کردن احساسات دوستتان، این واقعیت را به او نشان می ‎دهد که شما همان اندازه که به خودتان اهمیت می ‎دهید، به احساسات او نیز اهمیت خواهید داد .

بخش دوم:برنامه ریزی کردن برای عذرخواهی از دوستتان

۱٫ احساساتتان را برای خودتان نگه دارید :

در مورد اتفاقی که بین شما و دوستتان رخ داده و بحثی که با یکدیگر داشته اید با هیچ کس سخن نگویید و نظر خواهی نکنید که این امر ممکن است باعث بدتر شدن اوضاع و ایجاد سوء تفاهمات بیشتر در شما در مورد حرف های گفته شده توسط دوستتان شود . بنابراین بهتر است از تعریف کردن اتفاقی که بین شما و دوستتان رخ داده حتی برای نزدیک ترین دوستانتان نیز خودداری کنید .

۲٫ قبل از اقدام به معذرت خواهی از دوستتان ، چند روزی صبر کنید :

اقدام به آشتی کردن، زمانی باید اتفاق بیفتد که دو طرف نسبت به بحثی که با یکدیگر داشته اند آرام شده و دیگر دل خوری از یکدیگر نداشته باشند و بنابراین، چند روزی صبر کنید تا دوستتان نیز به برطرف کردن سوء تفاهمات پیش آمده با شما تمایل داشته باشد .

برخی از افراد ممکن است بعد از گذشت ۵ دقیقه از دعوایی که داشتند، آرام شوند و موضوع را فراموش کنند و درحالی که برخی دیگر ممکن است برای آرام شدن و فراموش کردن حرف های آزار دهنده ای که شنیده اند به چندین ماه زمان نیاز داشته باشند .

۳٫ قبل از اقدام به معذرت خواهی باید آمادگی انجام این کار را داشته باشید :

شما نباید تنها بخاطر این که از قهر بودن با دوستتان خسته شده اید، اقدام به عذرخواهی و ایجاد صلح بین خودتان داشته باشید . عذرخواهی باید زمانی صورت بپذیرد که شما واقعا نسبت به اعمال تان پشیمان باشید و درصدد جبران اشتباهات خود برآیید .

۴٫ در مقابل معذرت خواهیتان انتظار شنیدن عذر خواهی از دوستتان را نداشته باشید :

ممکن است دوستتان آمادگی لازم برای عذرخواهی کردن از شما را نداشته باشد؛ بنابراین نباید در مقابل معذرت خواهی از دوستتان نیز انتظار انجام همین کار را از او داشته باشید زیرا شما بخاطر اشتباهاتی که مرتکب شدید و حرف های آزار دهنده ای که گفته اید در حال معذرت خواهی هستید .

تنها انتظار شما از دوستتان باید این باشد که به حرف های شما گوش دهد و معذرت خواهی تان را بپذیرد .

۵٫ با دوستتان دیدار کنید :

ملاقات چهره به چهره به شما و دوستتان در ایجاد دوباره رابطه صمیمانه کمک زیادی می ‎کند و باعث می‎ شود که عذرخواهی شما برای او دلنشین تر باشد . با او تماس گرفته و بگویید که می ‎خواهید رو در رو صحبت کنید و وقت مناسبی را تعیین کرده و با او ملاقات کنید . مکالمه خود را با جمله ” دلم برایت تنگ شده ” و ” بابت حرف های ناراحت کننده ای که زده ام پشیمانم ” شروع کنید .

اگر دوستتان آمادگی لازم برای صحبت کردن با شما را نداشت، می ‎توانید از طریق رسانه های اجتماعی و یا نوشتن نامه حرف های خود را به او بزنید .

بخش سوم:اصلاحات

۱٫ از کلمات مناسب استفاده کنید :

در مطلب قبلی نمناک با موضوع ” چطور با بهترین دوستم آشتی کنم ” گفتیم که فقط به گفتن کلمه ببخشید اکتفا نکنید و دلیل عذرخواهی خود را کاملا واضح برای او توضیح دهید . برای مثال بگویید از گفتن جمله ” تو واقعا احمقی ” معذرت می ‎خواهم و حرف من کاملا اشتباه بود . اگر واقعا خودتان را مقصر اصلی به وجود آمدن بحث با دوستتان می ‎دانید، از او بابت این موضوع عذر خواهی کنید .

۲٫ به دوستتان فرصت صحبت کردن بدهید :

پس از عذرخواهی خودتان، به دوستتان این اجازه را بدهید که برداشت خود را از سخنان شما بگوید و در صورتی که حرف هایش خلاف عقیده شما بود، دنبال بحث کردن مجدد با او نباشید و این احتمال وجود دارد که شما بدون این که متوجه شوید موجب رنجش او شده باشید .

۳٫ دیدگاه خود در مورد بحثی که داشتید را بگویید :

می ‎توانید احساسات خود در مورد بحثی که بین شما و دوستتان رخ داده به او بگویید اما اجازه ندهید که درگیری جدیدی بین شما و دوستتان ایجاد شود . به او بگویید که آن روز کنترلی بر روی اعصاب خود نداشتید و نا خواسته او را رنجانده اید . اشتباهات خود را توجیه نکنید و مسئولیت اعمال اشتباه خود را به عهده بگیرید .

۴٫ عذرخواهی دوست خود را بپذیرید :

در صورتی که دوستتان بابت حرف ها و اعمال خود از شما عذرخواهی کرد ، عذرخواهی او را بپذیرید و سعی در ایجاد دوباره رابطه صمیمانه با او داشته باشید . در صورت عدم عذرخواهی دوستتان نیز به این فکر کنید که ارزش جمله ” معذرت می خواهم ” بیشتر از ادامه دادن رابطه با دوستتان نیست .

۵٫ اگر دوستتان آمادگی آشتی کردن با شما را ندارد ، به او فرصت بیشتری دهید :

ممکن است دوستتان آمادگی لازم برای ایجاد دوباره رابطه دوستانه با شما را نداشته باشد؛ در چنین شرایطی به او احترام بگذارید اما اجازه ندهید که درگیری بینتان ادامه پیدا کند .

اگر دوستتان هنوز از دست شما عصبانی است، از او بپرسید که چه کاری باعث بهبود حال او می ‎شود، اگر از شما چیزی خواست، برای او انجام دهید؛ اگر با شما سخن نگفت، فرصت بیشتری به او دهید تا آرام شود و همچنین ممکن است او دیگر تمایلی به ادامه رابطه دوستانه با شما نداشته باشد .

در ارتباط با دوستتان صبور باشید و به او اجازه دهید تا آرام شود؛ این احتمال وجود دارد که او به فرصت بیشتری برای فراموش کردن درگیری نیاز داشته باشد .

۶٫ گفتگو خود را به طور صمیمانه پایان دهید :

اگر موفق به ایجاد دوباره رابطه دوستانه و آشتی با دوست خود شدید ، دیدار خود را با در آغوش گرفتن دوستتان به پایان برسانید و اگر موفق به انجام این کار نشدید نیز به او بگویید که او را دوست دارید و در صورتی که او بخواهد در کنارش خواهید ماند .

مرتبط:

زمانی برای قطع رابطه با دوست صمیمی

۱۰ راه برای تقویت و بهبود عشق و دوست داشتن در خانواده

علت نداشتن دوست چیست؟

نوشته راه و چاه آشتی با دوست بعد از دعوا اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

دوستی را به فرزندان مان آموزش دهیم!

author — Wed, 22 Apr 2020 08:29:08 +0000

به عنوان مادر یا پدر، در باره دوستی به فرزندان‌مان چه چیزهایی را یاد می‌دهیم؟ متاسفانه بسیاری از والدین به فرزندان خود هیچ آموزشی نمی‌دهند که با چه کسی دوست شوند و دوست حقیقی کیست، این‌ها والدین بی‌تفاوت هستند.

آموزش انتخاب دوست به فرزندان

به عنوان مادر یا پدر، درباره دوستی به فرزندان‌مان چه چیزهایی را یاد می‌دهیم؟

متاسفانه بسیاری از والدین به فرزندان خود هیچ آموزشی نمی‌دهند که با چه کسی دوست شوند و دوست حقیقی کیست، این‌ها والدین بی‌تفاوت هستند.

برخی از والدین، تنها بعد از این که فرزندشان گرفتار دوست بدی شد غر می‌زنند یا محدودیت‌هایی ایجاد می‌کنند تا فرزندشان به اصطلاح با دوست بد نگردد!

این‌ها را هم می‌توان والدین چماق به دست نامید! و برخی دیگر هم حتی در این حالت دخالتی نمی‌کنند و تنها ممکن است گناه پیدا کردن دوستان بد را به گردن خود کودک یا نوجوان بیندازند و این‌ها همان والدین احساس گناه ایجاد کن هستند!

عده‌ای دیگر از والدین هم هستند که به‌شدت کنترل‌گرند و مدام درباره دوستان فرزندان‌شان اظهار نظر می‌کنند، اما هرگز به فرزندشان یاد نمی‌دهند که چگونه دوست خوب را بشناسند و انتخاب کنند.

این قبیل والدین خودشان دوستی را بلد نیستند، چون نمی‌توانند مانند دوست فرزندشان باشند و برخی نکات را دوستانه و نه با قلدری به فرزندشان گوشزد کنند، البته والدینی هم هستند که مهارت آموزش انتخاب درست دوست را بلدند و انجام می‌دهند.

دوستی خوب به چه معنا است؟

اول ببینیم دوستی خوب به چه معنا است؟ دوستی‌های واقعی نشانه‌هایی دارند که فرزندان ما باید آنها را دنبال کنند.

هسته اصلی يک دوستي، رابطه‌ای بدون وجود تسلط يکی بر ديگری و «برابر در مقابل» يکديگر است.

يک دوست می‌تواند واقعيت‌هايی را با صراحت به ما بگويد که اگر آن را حتی از زبان شريک زندگی خود بشنویم به راحتی او را نمی‌بخشیم، مثل ‌این جمله: «متوجهی چقدر چاق شده‌ای!» يا «لباس جدیدت چقدر بددوخت و زشت است».

علاوه بر وجود چنین صراحت‌های غیرمغرضانه و بلکه خوش‌نیتانه، امتیازات دیگری هم به دوستی اضافه می‌شود.

دوستی بر پایه رابطه‌ای آزاد بنا شده است، حتی بسیار آزادانه‌تر از یک ارتباط عشقی، چرا که وفاداری دوستانه، متعهد به انجام وظايفی اجباری نيست.

به نظر می‌آيد که ارتباطی با اين تعريف، جوابگوی بسیاری از نیازهای انسانی ما باشد، اما تجربه نشان می‌دهد که تعداد دوستی‌های پايدار و رضایت‌بخش بسیار کم است.

بنابراین به فرزندان‌تان یاد بدهید که دوستی را انتخاب کنند که صریح، اما خوش‌نیت باشد.

حسود و بدخواه نباشد، اهل غیبت کردن و تهمت زدن نباشد، بدجنس و خودخواه نباشد و از موفقیت‌های فرزندتان شاد شود و بتواند دوستانه و با محبت، عیب‌های او را در تنهایی و نه جلوی دیگران، به او بگوید.

دوستی واقعی و شبه‌دوستی

ما به هر نوع ارتباطي، از يک آشنايی ساده و گذرا، تا ارتباط‌های عميق؛ از نوعی که فيلسوف‌ها آنها را توصيف کرده‌اند، نام «دوستی» می‌دهيم، اما در واقع بيشترین رابطه‌ها «شبه‌دوستی» هستند تا «دوستی واقعی»، زیرا داشتن یک رابطه دوستی خوب، رابطه ساده‌ای نیست، بنابراین به فرزندان‌تان یاد بدهید که به هر کسی «دوست» نگویند.

بلکه تنها به کسانی «دوست» بگویند که قبلا رفتارهای آنها را دیده‌اند و می‌دانند که دوستی آنها واقعی است.

وقتی فرزند ما هر کسی را دوست خود می‌نامد ناخودآگاه گمان می‌کند که باید مانند یک دوست با او برخورد کند و همین موجب می‌شود که پیش از این که طرف مقابل دوستی خود را اثبات کرده باشد، فرزند ما در راه آن دوستی ایثار و اطاعت بیش از حد از خود نشان بدهد که به ضررش تمام شود.

مراحل دوستی

پس گام بعدی این است که به فرزندان‌مان یاد بدهیم که دوستی مراحلی دارد و مرحله مرحله باید در آن پیش بروند.

این مورد خصوصا برای نوجوانان بیشتر اهمیت دارد. مرحله اول آشنایی است. مثلا وقتی فرزند ما وارد مدرسه می‌شود با افراد زیادی آشنا می‌شود، اما این به معنای دوستی نیست.

در این مرحله باید فرزندمان با دقت نگاه کند و ببیند رفتارهای کدام یک از این آشناها، بهتر است، کدامیک در دوستی با محبت و صادق است.

کدامیک از این آشناها، به رشد او کمک می‌کند و کدامیک او را به سمت کارهای نامناسب می‌کشاند و کدامیک برای دوستی ارزش قائل است و سپس انتخاب کند.

شراکت و همپایی

اولين نشانه يک دوستی واقعی، شراکت و همپايی متقابل است.

اين ویژگی به نظر ساده می‌آید، ولی اولين نقطه‌ای است که بسياري از دوستی‌ها در آن شکست می‌خورند.

متقابل، يعنی‌ ایجاد تعادل کلی در تلاش برای یکدیگر. کسی که هميشه منتظر می‌نشيند و راهی به سوی ديگری پيدا و باز نمی‌کند، دوست خوبی نيست.

بر عکس، در بين دوست‌های خوب، وجود تعادل در به طرف ديگری رفتن و او را پذیرفتن کاملاً بديهی است.

خصوصا در زمان‌های سختی و زمانی که طرف مقابل نیاز به حضور دوستان در زندگی‌اش دارد.

حضور مشترک در یک برنامه تفریحی، یک گردش یا یک بازی، نوعی همپایی است، ولی الزاماً يک دوستی نيست.

پس به فرزندان‌مان یاد بدهیم که با دوستانی که صرفا شریک بازی و گردش‌اند نمی‌توان درد دل جدی کرد.

درد دل جدی فقط با دوستی میسر است که در دوستی عمیق تر و متقابل با ما باشد.

صراحت و اعتماد شراکت در نهايت يعنی درک يگديگر در تعامل و تبادل شخصی. برای اينکه چنين تبادلی بتواند صورت بگیرد، به صراحت و راحت بودن احتياج هست، یعنی دومين مشخصه بارز يک دوستی.

صراحت، يعنی داشتن جرأت، زیرا برای‌ اینکه دو نفر بتوانند با يکديگر صريح و راحت باشند، بايد بتوانند به يکديگر اطمينان کنند، به خصوص وقتی که رازی را با يکديگر در ميان می‌گذارند.

کسی که جرأت می‌کند خود را براي ديگری، شخصيت خود را آنگونه كه هست نشان بدهد، قابليت برقراری رابطه دوستی را دارد.

کسی که تنها خبرهای آخرين موفقيت‌های خود را می‌دهد، اما درباره شکست‌ها و ضعف‌های خود، به خاطر ‌ترس از خراب شدن وجهه‌اش سکوت می‌کند، در واقع یا دوستی را نفهمیده یا توان آن را ندارد.

بسته بودن، از‌ ایجاد شراکت جلوگیری می‌کند، همین‌طور حرف زدن با کنایه. جایی که در آن تنها با شوخی و کنایه صحبت می‌شود، افراد با نقاب با یکدیگر رو به رو می‌شوند.

تنها زمانی که صراحت وجود دارد (که البته نباید با نزدیکی بدون حد و مرز اشتباه شود)، امکان درک متقابل فراهم می‌شود.

وقتی ما مسائل شخصی خود را با یکدیگر مبادله می‌کنیم، می‌توانیم دیگری را تجربه کنیم آن وقت است که دوستی به ما قدرت می‌بخشد و‌ این اطمینان را می‌دهد که دوست‌داشتنی هستیم.

این سه ویژگی یعنی شراکت، صراحت و اعتماد بقیه مشخصه‌های یک دوستی را به دنبال خود می‌آورند.

مشخصه‌هایی نظیر نبودن حس حسادت و رقابت، دانستن ‌اینکه می‌شود روی دیگری حساب کرد، رفتار قابل پیش‌بینی، حس مسئولیت و…. به فرزندان‌مان یاد بدهیم که این سه ویژگی چه هستند و برای هر کدام مثالی بزنیم تا فرزندمان دقیقا بداند که باید در چه کسی، دوستی حقیقی را بیابد.

د‌وستی چه نیست؟

رابطه ابزاری د‌ر یک ارتباط د‌وستی، هد‌ف نه فقط بر طرف کرد‌ن احتیاجات، بلکه «وجود‌» طرف مقابل است.

به همین د‌لیل سوء‌استفاد‌ه‌های د‌وستان از هم، شریک جرم ساختن د‌وستان، حسابگری د‌ر د‌وستی و بهره‌کشی از د‌وست، د‌ر واقع د‌وستی محسوب نمی‌شوند‌ و چنین رابطه‌ای نیز تنها به شرایط موجود‌ وابسته است و نمی‌تواند‌ پاید‌ار بماند‌.

رابطه هم‌صحبتی نیز اغلب با د‌وستی اشتباه گرفته می‌شود‌، هر چند‌ هم‌صحبتی د‌ر بین د‌وستان واقعی هم از اهمیت بالایی برخورد‌ار است و موضوع ارتباطات د‌وستی همیشه بر سر مسائل عمیق و کلی زند‌گی نیست.

صحبت کرد‌ن شاد‌ و لذتبخش، د‌ر د‌وستی واقعی هم برآورد‌ه می‌شود‌، اما د‌ر بسیاری از موارد‌ و به خصوص د‌ر مورد‌ انسان‌های تنها، وقتی با د‌یگری گپی می‌زنند‌، خیلی زود‌ از این ارتباط یک رابطه د‌وستی را نتیجه می‌گیرند‌.

هم صحبتی می‌تواند‌ شرط لازم باشد‌، چون د‌وستان و خصوصا د‌وستان مونث (د‌خترها و زن‌ها) از طریق گفتگو با هم مرتبط می‌شوند‌، اما این شرط به هیچ وجه کافی نیست.

رابطه د‌ید‌اری

بعضی د‌یگر گمان می‌کنند‌ چون شخصی را زیاد‌ می‌بینند‌، با او رابطه د‌وستی د‌ارند‌، اما واقعیت این است که کمیت د‌ید‌ار طرفین نسبت به کیفیت آن نقش مهمی بازی نمی‌کند‌.

آنچه گروهی را که مرتب یکد‌یگر را د‌ر یک مکان عمومی ‌ملاقات می‌کنند‌، کنار هم نگه می‌د‌ارد‌، نیاز شخصی هر کد‌ام از آنها برای گپ زد‌ن، گذراند‌ن وقت و تنوع است و نه الزاماً علایق و خواسته‌ها و خصوصیات مشترک بین آنها، آنگونه که بین د‌وستان وجود‌ د‌ارد‌.

محک‌های د‌وستی

هد‌ف رابطه ‌

شد‌ت و قد‌رت یک د‌وستی بسته به این است که هد‌ف آن رابطه تا چه حد‌ وجود‌ شخص مقابل است، البته منظور ایفای نقش یک قهرمان د‌ر د‌وستی نیست، زیرا بر طرف کرد‌ن احتیاجات یکد‌یگر و د‌وست د‌اشتن وجود‌ طرف مقابل، د‌ر یک ارتباط د‌وستی با هم وجود‌ د‌ارند‌ و‌ این کاملا طبیعی است.

معنی د‌وستی، بخشش د‌ائمی‌ و یک‌طرفه هم نیست، بلکه بخشش و گرفتن، با هم توأم هستند‌، اما مشکل اینجا است که بعد‌ از بررسی یک ارتباط ‌این نتیجه گرفته شود‌ که بر آورد‌ن نیازهای روزمره د‌ر آن، نقش خیلی اصلی‌تری د‌اشته است تا‌ اینکه هد‌ف آن ارتباط، وجود‌ خود‌ د‌یگری بود‌ه باشد‌، مثل ارتباطی که د‌ر آن به جز زمان امتحان‌ها، هیچ انگیزه‌ای برای د‌ید‌ار وجود‌ ند‌ارد‌.

میزان تعاد‌ل د‌ر رابطه

شد‌ت یک د‌وستی، به تعاد‌ل نیز بستگی د‌ارد‌.‌ آیا توجه د‌اشتن به همد‌یگر، د‌ر حال تعاد‌ل قرار د‌ارد‌؟

آیا آن د‌یگری به همان‌ اند‌ازه که من به او و زند‌گیش توجه نشان می‌د‌هم و مایل به شرکت د‌ر آن هستم، به زند‌گی من علاقه و توجه د‌ارد‌؟

معمولاً جواب ‌این سؤال را با یک نگاه د‌قیق د‌ر یک گفتگو می‌توان به د‌ست آورد‌.

چه کسی از روی توجه از د‌یگری د‌ر باره اوضاع و احوالش سؤال می‌کند‌؟

محک د‌وری

کیفیت یک رابطه د‌وستی گاهی با د‌وری مشخص می‌شود‌.

خیلی از مسائل زند‌گی، د‌ر د‌وری چهره واقعی خود‌ را نشان می‌د‌هند‌ و ‌این د‌ر مورد‌ د‌وستی نیز صاد‌ق است.

کسی که از نظر مکانی از د‌یگری د‌ور می‌شود‌، می‌تواند‌ با توجه به آنچه از د‌وستی‌شان باقی‌ماند‌ه است بهتر به پاسخ‌ این سؤال برسد‌ که اصولاً د‌ر ارتباط آنها، چه چیزهایی وجود‌ د‌اشته است.

حالا که برقراری ارتباط نسبت به گذشته سخت‌تر شد‌ه است، قد‌رت‌ها و ضعف‌های ارتباط، خود‌ را بهتر نمایش می‌د‌هند‌.

بعضی، د‌وستان واقعی خود‌ را تازه می‌شناسند‌ و بسیاری هم ‌این واقعیت تلخ را تجربه می‌کنند‌ که قابل جایگزینی بود‌ه‌اند‌.

با رفتن آنها، د‌یگری که چند‌ان هم از سنخ و جنس آنها نیست، جایشان را به راحتی گرفته است.

گفتگو د‌رباره اختلافات

پیش آمد‌ن اختلاف، به یک ارتباط د‌وستی خوب تعلق د‌ارد‌ و جزئی از آن است.

اما آنچه براي یک ارتباط د‌وستی خطرساز است،‌ این است که د‌ر ذهن د‌و طرف به د‌لایل مختلف حس ناگواری نسبت به د‌یگری به وجود‌ بیاید‌ و کم‌کم رشد‌ کند‌، بد‌ون ‌اینکه د‌ر مورد‌ آن حرف زد‌ه شد‌ه و موضوع حل شد‌ه باشد‌.

چنین روند‌ی باعث می‌شود‌ که د‌ر طول زمان، طرفین کم‌کم از برخورد‌ با یکد‌یگر اجتناب کنند‌ و ارتباط‌شان د‌ر لیست اولویت‌های هم، هر روز بیشتر به سمت پایین حرکت کند‌.

ما باید‌ به فرزند‌ان‌مان یاد‌ بد‌هیم که با د‌وستان‌شان به‌موقع صحبت و گفتگو کنند‌ و مود‌بانه، اما جد‌ی ابراز وجود‌ کرد‌ه و از آزرد‌گی‌های‌شان صحبت کنند‌.

سخن آخر

ارتباط‌های انسانی ارضاکنند‌ه و تکمیل‌کنند‌ه، جزء با ارزش‌ترین چیزهايي هستند‌ که د‌ر حیات فرد‌ی ما وجود‌ د‌ارند‌.

کیفیت زند‌گی و خوشبختی ما به عمق و کیفیت ارتباط‌مان با شریک زند‌گی، خانواد‌ه، فرزند‌ان و د‌وستان‌مان وابسته است.

یک د‌وست خوب، به طور اتوماتیک یک د‌وست خوب باقی نمی‌ماند‌، بلکه برای اد‌امه یک رابطه د‌وستی د‌ر طول زند‌گی، نیاز است مرتبا به نهال‌های د‌وستی‌مان آب و نور بد‌هیم و از رابطه‌های‌مان مراقبت کنیم.

رکسانا خوشابی؛ کارشناس ارشد مشاوره

مرتبط:دوستی والدین با یکدیگر به بهانه دوستی کودکان

نوشته دوستی را به فرزندان مان آموزش دهیم! اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.