دعوای کودکان – سازمان پیشاهنگی استان فارس

بهترین‌تصمیم در هنگام دعوای کودکان چیست؟

author — Tue, 24 Nov 2020 22:27:06 +0000

تحــمل دعوای کودکان برای اغلب ما کار خیلی سختی است. باور عمومی این است که خانواده موفق خانواده‌ای است که در آن خواهرها و برادرها زیاد با هم دعوا نکنند، اما این اشتباه است! ما همگی خوب می‌‌دانیم که چیزی به نام تفاهم مطلق وجود ندارد. دعوا و درگیری بین بچه‌ها، نه تنها اجتناب‌ناپذیر است، بلکه مفید نیز هست. پس بهترین رفتار این است که بپذیریم درگیری نیز جزئی از واقعیت زندگی خواهر‌ها و برادر‌ها است.

نقش سازنده دعوا و درگیری

یکی از مهم‌ترین فواید دعوای کودکان این است که هر شخصی در دعوا می‌‌تواند هم به شناخت بهتری از خود دست یابد و هم اعتماد به نفس بیشتری بیابد، البته مشروط بر آن که همیشه بازنده یا برنده نباشد. به عنوان مثال خواهر یا برادری که اطمینان داشت در دعوای کودکان برنده خواهد شد، ناگهان مجبور شود جا بزند و می‌‌فهمد که همیشه نمی‌تواند برنده میدان باشد. فردی هم که همیشه بازنده بوده به ناگاه درمی‌یابد که با شجاعت تمام مقاومت کرده و قدرت دفاع از خود را دارد و بی‌تردید از این تجربه در محیط مدرسه هم استفاده خواهد کرد.

از دیگر مزایای دعوا این است که به بچه‌ها این امکان را می‌‌دهد تا استحکام والدین خود را محک بزنند و اطمینان یابند که پدر و مادر تحمل طوفان‌های کوچک را دارند. آن‌ها با خود می‌‌گویند اگر پدر و مادر بعد از این همه دعوا باز هم ما را دوست دارند، پس حتما آدم‌های قرص و پایدار و استواری هستند. دعواها عموما عملکرد و مفهوم خاصی دارند. دعوا و درگیری گاهی تنها راهی است که کودک می‌‌تواند از طریق آن دردها و ناراحتی‌اش را عنوان کند. این وظیفه بزرگ‌ترها است که چنین واکنشی را رمزگشایی کنند. درگیری همیشه به معنای درخواست تغییر شرایط است.

درخواست تغییر در مورد کودکان در اغلب اوقات به منظور جلب توجه والدین صورت می‌‌گیرد. کودک در ذهن خود می‌‌گوید: «خوب یک کمی هم به من نگاه کنید، ببینید چه کارهایی بلدم بکنم. آخه من هم آدمم! کمک کنید تا منم بتونم جنبه‌های خوبم رو نشون بدم». چه زمانی باید مداخله کرد؟ تردیدی نیست که والدین نباید هر وقت دعوایی رخ داد مداخله کنند، اما برای این که مدام بچه‌ها با هم دعوا نکنند و آسیب نبینند و بتوانند از آن درس بگیرند، نیاز دارند تا والدین مداخله کنند. وقتی خطر خشونت جسمانی وجود دارد نمی‌توان چشم پوشی کرد. یکی دیگر از موقعیت‌هایی که ایجاب می‌‌کند تا والدین پادرمیانی کنند وقتی است که خشونت کلامی از فحش‌های رایج بین خواهر برادرها فراتر برود و به تحقیر، بی‌ارزش کردن و حمله به هویت طرف مقابل بینجامد. مداخله والدین در شرایط دیگری نیز الزامی است، یعنی وقتی که صحنه دعواها هر روز به یک شکل تکرار می‌‌شود و یکی از بچه‌ها همیشه مغلوب می‌‌شود و کتک می‌‌خورد.

و در آخر بدانید که آن چه کودک در ارتباط با خواهر و برادرش یاد می‌‌گیرد، در آینده و درخارج از چارچوب خانواده، به کارش خواهد آمد.

کمک به تثبیت شخصیت کودک

چرا این قدر به درگیری‌های کوچک بین خواهر و برادر بها می‌‌دهیم، در حالی که می‌‌دانیم وقوع چنین چیزی در هر خانواده‌ای طبیعی است؟ شاید به این دلیل که ما از فرزندان خود انتظار داریم تا تصویر خانواده آرمانی را بازتاب دهند. به همین دلیل است که از آن‌ها می‌‌خواهیم آرام بگیرند. رابطه خواهر و برادری جنبه‌های منفی هم دارد، باید تلاش کنیم تا به آن‌ها هم توجه کنیم تا راحت‌تر بتوانیم رقابت هر روزه بین فرزندانمان را تحمل و قبول کنیم. وقتی می‌‌بینیم فرزندمان آسیب‌دیده، غصه‌خورده یا رنجیده، متوجه می‌‌شویم که ما به عنوان پدر یا مادر قادر نیستیم در برابر تمامی ناملایمات زندگی از کودک خود دفاع کنیم.

پدر و مادر قادر مطلق نیستند و پذیرفتن این نکته کار آسانی نیست. برای کمک به درک این نکته باید به یاد داشته باشیم که وقتی کودک موفق می‌‌شود تا مراحل دردناک زندگی‌اش را تحمل کند و آن‌ها را پشت سر بگذارد، در واقع می‌‌فهمد که چه قابلیت‌هایی دارد و می‌‌تواند از این طریق، این قابلیت‌ها را رشد دهد. به عبارت بهتر کودک یاد می‌‌گیرد چگونه قوی شود. باید پذیرفت که رابطه خواهر و برادری همیشه بین دو قطب عشق و نفرت در نوسان است. قبول درگیری بین خواهر و برادر بهترین روش برای پشت سر گذاشتن و تبدیل آن به عنصری سازنده است.

چارچوب هیچ رابطه دیگری به اندازه چارچوب رابطه خواهر و برادری متغیر نیست. لحظه‌ای هست که خواهر و برادر، با هم خوب و مهربانند، اما ده دقیقه بعد آسمان به زمین می‌‌آید و به جان هم می‌‌افتند. پدر و مادر نباید از دعوای کودکان و درگیری بین بچه‌ها بترسند. تنها یک جر و بحث شدید می‌‌تواند کاری کند که کودک زیر بار زورگویی خواهر یا برادر نرود و امتیازاتش را از دست ندهد. دعوا به کودک در راه بزرگ شدن و تثبیت شخصیت کمک می‌‌کند، حتی اگر رابطه بین آن‌ها تیره و تار باشد و نتوانند همدیگر را دوست بدارند نباید تصور کرد که از این لحاظ آسیب می‌‌بینند.

گاهی اوقات کودک ممکن است بیش‌تر نیاز داشته باشد از قلمرو و حریم خود دفاع کند، تا این که در فکر جلب محبت خواهر یا برادر باشد. کودک مجبور نیست که خواهر یا برادرش را دوست بدارد، اما باید به او احترام بگذارد و از لحاظ جسمی و به ویژه روانی به او آسیب نرساند. نقش والدین در این میان حمایت و مراقبت از هویت جسمی و روحی تک‌تک فرزندان است. اگر می‌‌پرسید که پدر و مادر چگونه می‌‌توانند چنین نقشی را عهده‌دار شوند، در جواب می‌‌گوییم که باید اجازه دهند تا دعوا رخ دهد، اما مراقب باشند که همیشه یکی از بچه‌ها حرف خود را به کرسی ننشانند. والدین باید توجه کنند که فرایند تحقیر به عادت بدل نشود (سیلر، ۲۰۱۶).

دکتر سمیرا اسماعیلی – روانشناس بالینی

مرتبط:

راه و چاه آشتی با دوست بعد از دعوا

چرا کودکان با یکدیگر دعوا می‌کنند؟

شما هم میخواهید ابرقهرمان زندگی خود باشید ؟

نوشته بهترین‌تصمیم در هنگام دعوای کودکان چیست؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

چرا نباید وارد دعوا کودکان با یکدیگر شد؟

author — Thu, 02 Jan 2020 05:36:04 +0000

اغلب در مکان‌های عمومی بازی، بچه‌ها دچار بحث و دعوا می‌شوند، وسیله‌های هم را می‌شکنند، پرتاب می‌کنند، خط‌خطی می‌کنند ، نوبت یکدیگر را رعایت نمی کنند و … عموما والدینی را می‌بینید که در کسری از ثانیه وسط دو کودک نشسته و در حال میانجی‌گری‌اند.

وقتی بدون درخواست کودکان یابر اثر چغلی‌کردن یکی از آن‌ها هم‌چون سوپرمن وارد نزاع می‌شویم تا مساله را حل کنیم، به فرزند خود کمک می‌کنیم یک دست‌پاچلفتی همیشه متکی باشد، کسی که عادت به بازنده‌شدن ندارد و مدام از اهرم مامان و بابا برای حل مساله کمک می‌گیرد.

بیایید مساله ای مهم مانند کشمش و گرفتاری های کودکانه را از منظری دیگر ببینیم و با طرح چند پرسش این مساله را بازبینی کنیم:

۱٫ آیا بگومگوهای کودکان همواره اسیب زاست و باید سریع خاتمه یابد؟

۲٫ ایا مداخله مستقیم والدین و هراس آنها از بیخ پیدا کردن مرافعه بین کودکان منجر به تقویت تاب آوری و ذهن حل مساله ای کودکان می شود؟

۳٫ آیا مدیریت سوپرمنی والدین در هر بگومگویی به کودک امکان شناسایی استانه تحمل خودش و دیگران را خواهد داد؟

۴٫ ایا نوسان کودکان بین دو قطب دوستی / دشمنی یا قهر/اشتی امری غیرطبیعی است که نیازمند راهبری و کنترل والدین است؟

۵٫ آیا همیشه دعوا و قلدرمابی همسالان منجر به از دست رفتن اعتماد به نفس کودک ما خواهد شد؟

۶٫ آیا همواره باید نگران چهره کودکمان در انظار عمومی باشیم تا به عنوان یک قلدر یا توسری خور شناخته نشود؟

نظارت بر جمع بچه‌ها باید غیر مستقیم با حداقل دخالت باشد. اجازه بدهید خودشان کشمکش کنند و راه‌حل را با آزمون و خطا بیابند.

تا مادامی که اسیب جسمانی شدید پیش روی کودک شما نیست به او فرصت استفاده از پتانسیل های حل مساله ذهنش را بدهید. کودکان زیر ده سال در بستر همین دعواها، قهر و اشتی ها با کودکان هم سال، شخصیت خود را پی ریزی می کنند.

مداخلگری مداوم والدین در حل مسایل و چالش های روزمره کودکان حداقل چند آسیب حتمی در پی خواهد داشت.

۱٫ تقویت رابطه بند نافی و چسبنده کودک با والدین

۲٫ عدم توسعه هوش هیجانی و توانمندی های بین فردی

۳٫ عدم رشد توان مساله یابی و حل مساله مبتنی بر خوداتکایی

۴٫ عدم اعتماد به جامعه بیرون از خانه

۵٫ گرفتاری در آسیب ها و تله های ذهنی مانند تله فاجعه سازی، تله قربانی، تله کمال طلبی منفی .

حالا باید تصمیم بگیریم یک والد موثر در سایه باشیم یا یک ناظم/پلیس سوپرمنی همیشه وسط مهلکه.

مرتبط:

ناسازگاری کودکان (هرکی زدت، بزنش!)

نوشته چرا نباید وارد دعوا کودکان با یکدیگر شد؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

ناسازگاری کودکان (هرکی زدت، بزنش!)

author — Mon, 02 Dec 2019 07:30:25 +0000

در دورهمی‌های خانوادگی و دوستانه همه چیز تا جایی خوب است که بچه‌ها با هم درگیر نشده‌اند و ناسازگاری بینشان پیش نیامده است. به اصطلاح آب‌شان با یکدیگر در یک جوی می‌رود. اوضاع زمانی وخیم می‌شود که پای والدین و بزرگ ترها به میان می‌آید و بسته به نوع نگرش، آن‌ها حق را به فرزند خود یا دیگری می‌دهند. همیشه یکی از مشکلات و دو راهی‌های تربیتی، زمانی ایجاد می‌شود که کودک را ترغیب می‌کنیم از حق خودش دفاع کند ولی از سوی دیگر هرگونه پرخاشگری یا کتک زدن را در او تقبیح می‌کنیم.در ادامه به دلایل ایجاد ناسازگاری میان کودکان و رایج‌ترین اشتباهات والدین در این زمینه اشاره خواهیم کرد.

هم طبیعی است و هم برای جلب توجه منفی!
یکی از بدیهی‌ترین دلایل بروز ناسازگاری بین کودکان پیش‌دبستانی، همسن بودن و قرار داشتن در یک مرحله رشدی است. مثلا کودکان سه ساله در مالکیت وسایل خود بسیار ثابت قدم هستند و وسایل خود را به دوستانشان نمی‌دهند. این برای کودکان سه ساله کاملا طبیعی است و هنگامی که در این سن با یکدیگر همبازی می‌شوند، احتمال ایجاد تعارض و تنش زیاد است. از سوی دیگر در سنین دبستان و بالاتر، بازی کردن با کودکان بزرگ‌تر دردسرساز می‌شود، به دلیل این‌که کودکان بزرگ‌تر حالت رئیس مآبانه دارند و دوست ندارند کودکان کوچک‌تر را در بازی خود راه بدهند. همین باعث شکایت و گاهی گریه کودکان کوچک‌تر می شود و برای حل دعوا رو به بزرگ ترها می‌آورند. در بین پسرها از نظر نیروی جسمانی هم تفاوت وجود دارد و به همین دلیل در دعواهای فیزیکی همیشه یک نفر که از نظر جسمانی ضعیف‌تر است، شاکی و معترض می‌شود. اما گاهی اوقات این شکایت بردن‌ها و تعارضات، صرفا وسیله‌ای برای جلب توجه است. چون کودکان هنگامی که در سکوت و آرامش بازی می‌کنند، توجهی دریافت نمی‌کنند پس ترجیح می‌دهند از طریق درگیری این توجه را بگیرند! هرچند که توجه منفی است.

رایج‌ترین اشتباهات والدین برای مدیریت دعواهای کودکان
حال به راهکارهای موجود اشاره می‌کنیم تا والدین با رایج‌ترین اشتباهات‌شان در زمینه ناسازگاری آشنا شوند.

۱- به او می‌گویید هرکه تو را زد، بزنش!
به عنوان اولین و مهم‌ترین نکته باید بگوییم، این توصیه که هر که تو را زد، تو هم او را بزن، به شدت اشتباه و غلط است. چون در حالت عادی والدین تاکید دارند کودک، دیگری را نزند و ناسازگاری به خرج ندهد پس با این حرف تمام حرف‌های پیشین نقض می‌شود. بهترین توصیه به کودکان در چنین مواقعی می‌تواند این باشد: «به چشم‌های فردی که تو را کتک می‌زند یا اذیت می‌کند، نگاه کن و بگو تو حق نداری با من چنین رفتاری بکنی.» گام بعدی اطلاع دادن به یک بزرگ‌تر مانند والدین، مربی مهد یا ناظم است. بهتر است این رفتارها به شکل تمرینی در خانه انجام شود تا کودک بتواند با تن صدای مناسب و انتخاب بهترین کلمات، این مهارت را تمرین کند.

۲-او را جلوی جمع بازخواست می‌کنید
در صورت درگیری‌های فیزیکی، حتی اگر کودک‌تان به هر نحو مقصر بود، او را جلوی جمع بازخواست نکنید، حتی نصیحت هم نکنید بلکه اول به سمت فرزند خودتان بروید و قضیه را جویا شوید. توجه داشته باشید رفتن شما به سمت کودک دیگر به منزله طرد کودک خودتان محسوب می‌شود و تاثیر منفی بر او می‌گذارد. به همراه فرزندتان به سمت کودک آسیب دیده یا کتک خورده بروید و سعی کنید قضیه را حل و فصل کنید.

۳-خیلی سریع مداخله می‌کنید
در گام بعدی باید خود کودک در حضور شما چنین رفتارهایی را نشان دهد. یعنی کودک را همراهی می کنید ولی خود کودک اعمال و کلام قاطعانه را نشان می‌دهد. لطفا انتظار موفقیت صددرصد نداشته باشید و برای شروع از حوادث آسان‌تر شروع کنید. اگر فرزندتان در گام‌های اولیه موفق نبود، شما از زبان کودک بگویید و کمکش کنید تا حق خود را بگیرد. دقت داشته باشید در این راه باید صبور باشید، چون این مسائل کودک را برای حضور در مدرسه و اجتماع آماده می‌کند. در موقعیت‌هایی که حقش خورده یا وسایلش گرفته می‌شود، سریع مداخله نکنید. اجازه دهید کودک با روش خودش، حق خود را بگیرد و اگر موفق نبود، تمرین‌های گفته شده را به کار بگیرید.

۴-کاملا مستقیم مداخله می‌کنند
هنگامی که در جمع فامیل یا دوستان درگیری رخ می‌دهد و کودک شکایت می‌کند، کافی است به او بگویید: «عزیزم، من با تو می‌آیم ولی این مسئله‌ای است که به تو مربوط است، باید خودت به دوستت بگویی.» توجه داشته باشید در این مرحله پدر یا مادر، کودک را همراهی می‌کنند ولی مداخله کاملا غیرمستقیم است و والد فقط نقش حمایتی دارد. این برخورد در مواردی که اسباب‌بازی کودک به زور گرفته شده و او می‌خواهد آن را پس بگیرد هم کاربرد دارد. یعنی والدین خود را در دل ماجرا قرار نمی‌دهند و مستقیم وسیله را از کودک دیگر نمی‌گیرند بلکه کودک را برای گرفتن وسیله تشویق می‌کنند. اگر کودک در این مرحله پیشروی نکرد، والدین می‌توانند وسیله را بگیرند و روی زمین قرار دهند و از کودک بخواهند خودش آن را بردارد یعنی باز هم مستقیم وسیله را به دست کودک نمی‌دهند.

۵-به او می‌گویید این‌قدر ترسو نباش!
برای آموزش دفاع کردن به کودک‌تان از نصیحت استفاده نکنید. مثلا نگویید: «از خودت دفاع کن، چرا از خودت دفاع نکردی؟ چرا وقتی کتک خوردی هیچ کاری نکردی؟ نگفتم این‌قدر ترسو نباش؟» یا برچسب نزنید: «بچه من پخمه است، مظلومه، بی‌دست و پاست، اصلا این کتک خوره و … ». یا زمانی که کودک‌تان کتک می‌خورد، خشم خود را از بقیه سر او خالی نکنید: «چرا هیچی نگفتی؟ همین‌طور وایستادی کتک خوردی؟» از همان ابتدا که کودک شما کتک خورد یا حقش گرفته شد یا هل داده شد، رفتاری را داشته باشید که انتظار دارید فرزندتان در آن شرایط انجام دهد. مثلا اگر کسی کودک را کتک زد، دستش را با اقتدار ولی بدون خشونت می‌گیرید و می‌گویید کار بدیه، نباید بزنی. اگر به زور اسباب‌بازی را گرفت، می‌گویید این اسباب‌بازی مال اونه، این برای شماست ولی می‌تونید با همدیگه تقسیم کنید. این رفتارها باید بدون خشونت و خجالت گفته شود.

منبع: سلامت نیوز

مرتبط:رد‌پای عقده‌های کودکی در بزرگسالى

نوشته ناسازگاری کودکان (هرکی زدت، بزنش!) اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.