دعوای فرزندان – سازمان پیشاهنگی استان فارس

بهترین‌تصمیم در هنگام دعوای کودکان چیست؟

author — Tue, 24 Nov 2020 22:27:06 +0000

تحــمل دعوای کودکان برای اغلب ما کار خیلی سختی است. باور عمومی این است که خانواده موفق خانواده‌ای است که در آن خواهرها و برادرها زیاد با هم دعوا نکنند، اما این اشتباه است! ما همگی خوب می‌‌دانیم که چیزی به نام تفاهم مطلق وجود ندارد. دعوا و درگیری بین بچه‌ها، نه تنها اجتناب‌ناپذیر است، بلکه مفید نیز هست. پس بهترین رفتار این است که بپذیریم درگیری نیز جزئی از واقعیت زندگی خواهر‌ها و برادر‌ها است.

نقش سازنده دعوا و درگیری

یکی از مهم‌ترین فواید دعوای کودکان این است که هر شخصی در دعوا می‌‌تواند هم به شناخت بهتری از خود دست یابد و هم اعتماد به نفس بیشتری بیابد، البته مشروط بر آن که همیشه بازنده یا برنده نباشد. به عنوان مثال خواهر یا برادری که اطمینان داشت در دعوای کودکان برنده خواهد شد، ناگهان مجبور شود جا بزند و می‌‌فهمد که همیشه نمی‌تواند برنده میدان باشد. فردی هم که همیشه بازنده بوده به ناگاه درمی‌یابد که با شجاعت تمام مقاومت کرده و قدرت دفاع از خود را دارد و بی‌تردید از این تجربه در محیط مدرسه هم استفاده خواهد کرد.

از دیگر مزایای دعوا این است که به بچه‌ها این امکان را می‌‌دهد تا استحکام والدین خود را محک بزنند و اطمینان یابند که پدر و مادر تحمل طوفان‌های کوچک را دارند. آن‌ها با خود می‌‌گویند اگر پدر و مادر بعد از این همه دعوا باز هم ما را دوست دارند، پس حتما آدم‌های قرص و پایدار و استواری هستند. دعواها عموما عملکرد و مفهوم خاصی دارند. دعوا و درگیری گاهی تنها راهی است که کودک می‌‌تواند از طریق آن دردها و ناراحتی‌اش را عنوان کند. این وظیفه بزرگ‌ترها است که چنین واکنشی را رمزگشایی کنند. درگیری همیشه به معنای درخواست تغییر شرایط است.

درخواست تغییر در مورد کودکان در اغلب اوقات به منظور جلب توجه والدین صورت می‌‌گیرد. کودک در ذهن خود می‌‌گوید: «خوب یک کمی هم به من نگاه کنید، ببینید چه کارهایی بلدم بکنم. آخه من هم آدمم! کمک کنید تا منم بتونم جنبه‌های خوبم رو نشون بدم». چه زمانی باید مداخله کرد؟ تردیدی نیست که والدین نباید هر وقت دعوایی رخ داد مداخله کنند، اما برای این که مدام بچه‌ها با هم دعوا نکنند و آسیب نبینند و بتوانند از آن درس بگیرند، نیاز دارند تا والدین مداخله کنند. وقتی خطر خشونت جسمانی وجود دارد نمی‌توان چشم پوشی کرد. یکی دیگر از موقعیت‌هایی که ایجاب می‌‌کند تا والدین پادرمیانی کنند وقتی است که خشونت کلامی از فحش‌های رایج بین خواهر برادرها فراتر برود و به تحقیر، بی‌ارزش کردن و حمله به هویت طرف مقابل بینجامد. مداخله والدین در شرایط دیگری نیز الزامی است، یعنی وقتی که صحنه دعواها هر روز به یک شکل تکرار می‌‌شود و یکی از بچه‌ها همیشه مغلوب می‌‌شود و کتک می‌‌خورد.

و در آخر بدانید که آن چه کودک در ارتباط با خواهر و برادرش یاد می‌‌گیرد، در آینده و درخارج از چارچوب خانواده، به کارش خواهد آمد.

کمک به تثبیت شخصیت کودک

چرا این قدر به درگیری‌های کوچک بین خواهر و برادر بها می‌‌دهیم، در حالی که می‌‌دانیم وقوع چنین چیزی در هر خانواده‌ای طبیعی است؟ شاید به این دلیل که ما از فرزندان خود انتظار داریم تا تصویر خانواده آرمانی را بازتاب دهند. به همین دلیل است که از آن‌ها می‌‌خواهیم آرام بگیرند. رابطه خواهر و برادری جنبه‌های منفی هم دارد، باید تلاش کنیم تا به آن‌ها هم توجه کنیم تا راحت‌تر بتوانیم رقابت هر روزه بین فرزندانمان را تحمل و قبول کنیم. وقتی می‌‌بینیم فرزندمان آسیب‌دیده، غصه‌خورده یا رنجیده، متوجه می‌‌شویم که ما به عنوان پدر یا مادر قادر نیستیم در برابر تمامی ناملایمات زندگی از کودک خود دفاع کنیم.

پدر و مادر قادر مطلق نیستند و پذیرفتن این نکته کار آسانی نیست. برای کمک به درک این نکته باید به یاد داشته باشیم که وقتی کودک موفق می‌‌شود تا مراحل دردناک زندگی‌اش را تحمل کند و آن‌ها را پشت سر بگذارد، در واقع می‌‌فهمد که چه قابلیت‌هایی دارد و می‌‌تواند از این طریق، این قابلیت‌ها را رشد دهد. به عبارت بهتر کودک یاد می‌‌گیرد چگونه قوی شود. باید پذیرفت که رابطه خواهر و برادری همیشه بین دو قطب عشق و نفرت در نوسان است. قبول درگیری بین خواهر و برادر بهترین روش برای پشت سر گذاشتن و تبدیل آن به عنصری سازنده است.

چارچوب هیچ رابطه دیگری به اندازه چارچوب رابطه خواهر و برادری متغیر نیست. لحظه‌ای هست که خواهر و برادر، با هم خوب و مهربانند، اما ده دقیقه بعد آسمان به زمین می‌‌آید و به جان هم می‌‌افتند. پدر و مادر نباید از دعوای کودکان و درگیری بین بچه‌ها بترسند. تنها یک جر و بحث شدید می‌‌تواند کاری کند که کودک زیر بار زورگویی خواهر یا برادر نرود و امتیازاتش را از دست ندهد. دعوا به کودک در راه بزرگ شدن و تثبیت شخصیت کمک می‌‌کند، حتی اگر رابطه بین آن‌ها تیره و تار باشد و نتوانند همدیگر را دوست بدارند نباید تصور کرد که از این لحاظ آسیب می‌‌بینند.

گاهی اوقات کودک ممکن است بیش‌تر نیاز داشته باشد از قلمرو و حریم خود دفاع کند، تا این که در فکر جلب محبت خواهر یا برادر باشد. کودک مجبور نیست که خواهر یا برادرش را دوست بدارد، اما باید به او احترام بگذارد و از لحاظ جسمی و به ویژه روانی به او آسیب نرساند. نقش والدین در این میان حمایت و مراقبت از هویت جسمی و روحی تک‌تک فرزندان است. اگر می‌‌پرسید که پدر و مادر چگونه می‌‌توانند چنین نقشی را عهده‌دار شوند، در جواب می‌‌گوییم که باید اجازه دهند تا دعوا رخ دهد، اما مراقب باشند که همیشه یکی از بچه‌ها حرف خود را به کرسی ننشانند. والدین باید توجه کنند که فرایند تحقیر به عادت بدل نشود (سیلر، ۲۰۱۶).

دکتر سمیرا اسماعیلی – روانشناس بالینی

مرتبط:

راه و چاه آشتی با دوست بعد از دعوا

چرا کودکان با یکدیگر دعوا می‌کنند؟

شما هم میخواهید ابرقهرمان زندگی خود باشید ؟

نوشته بهترین‌تصمیم در هنگام دعوای کودکان چیست؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

چرا کودکان با یکدیگر دعوا می‌کنند؟

author — Tue, 25 Aug 2020 20:31:14 +0000

یکی از چالش‌هایی که والدین با فرزندان خود دارند و هیچ وقت این چالش قدیمی نمی‌شود، دعوا خواهر و برادرها با یکدیگر است. دعوا هایی که گاهی بدون علت شروع می‌شوند و تمام انرژی پدر و مادرها را می‌گیرند. بعضی اوقات هم در کمال آرامش و سکوت درحال بازی کردن هستند و ناگهان با دعوایی که راه می‌اندازند والدین را شگفت‌زده می‌کنند. بچه‌ها دنیای جالبی دارند. دنیایی پر از شیطنت و بازیگوشی که می‌شود از دیدنشان لذت برد و گاهی هم ناسازگاری با آدم بزرگ‌ها و هم‌سالانشان که باعث کلافگی می‌شود.

به نقل از ضمیمه خانواده روزنامه اطلاعات، اما چه دلایلی باعث می‌شود کودکان با همدیگر بجنگند و ناسازگاری کنند؟ در این مقاله ما به این سوال والدین پاسخ می‌دهیم. اما قبل از آن باید به نکته مهمی توجه کرد. اینکه باید دلیل تنش و ناسازگاری بین کودکان را پیدا کنید تا بدانید چه کارهایی باید انجام بدهید که این تنش‌ها کم شود و آرامش بین بچه‌ها حکم‌فرما شود. دلایلی که روانشناسان از آن صحبت می‌کنند و روش‌های حل این مشکلات ممکن است یکی از نکات زیر باشد‎:‎

‏۱ـ بی‌اعتنایی به نیازهای کودک

گاهی والدین فکر می‌کنند که همین که با کودک خودوقت بگذرانند کافی است. اما در واقع «با» کودک وقت گذاشتن با «برای» کودک وقت گذاشتن، فرق دارد. گاهی هم والدین ظرفیت وجودی کودک را مانند ظرفیت خودشان می‌بینند و برای همین چندان به خستگی‌ها و توان جسمی کودک توجهی نشان نمی‌دهند. وقتی کودکان گرسنه، خواب‌آلود و خسته و عصبی هستند، احساس همکاری و بازی با یکدیگر را ندارند. اگر گرسنگی و خستگی و خواب آلودگی‌شان برطرف شود و بعد از برطرف شدن نیازهای اساسی‌اش از او بخواهید به بازی ادامه بدهد، قطعا متوجه تغییر حال او می‌شوید. با برآورده شدن نیازهای اساسی‌اش، خُلقش بالا رفته و به راحتی می‌تواند با دیگران کنار بیاید‎.‎

‏۲ـ توجه خریدن از والدین

اکثر اوقات کودک سر ناسازگاری می‌گذارد تا والدین توجه خود را معطوف به او کنند. وقتی آنها ساکت، آرام و مودب هستند و با هم همکاری و بازی می‌کنند، مادر و پدر سرگرم کارهای خودشان هستند و هیچ توجهی به آنها ندارند. اما وقتی با هم جنگ و دعوا می‌کنند مادر و پدر سر صحنه حاضر می‌شوند، با آنها حرف می‌زنند و برایشان وقت می‌گذارند. در واقع کودکان درمی‌یابند که برای توجه طلبی باید تنبیه دریافت کنند تا تشویق. برای همین دست به کارهایی می‌زنند که تنبیه در پیش داشته باشد. وقتی بچه‌ها رفتار خوب و مناسب دارند، به آنها توجه کنید و آنها را تشویق و تحسین کنید. مثلا وقتی می‌بینید مشغول بازی با یکدیگر هستند و در آن زمان رفتار دوستانه‌ای با هم دارند آنها را با بیسکوییت، میوه یا بستنی تشویق کنید و به آنها بگویید: «از اینکه می‌بینم شما به این خوبی با هم بازی می‌کنید و با هم دوست هستید خیلی لذت می‌برم‎.»

اگر این کار بچه‌ها ادامه داشت به آنها یاد بدهید که توجه را به روش مثبتی از مادر و پدر بخواهند. مثلا به فرزند خود بگویید: «وقتی دوست داری بغلت کنم و نوازشت کنم به من بگو. من همیشه برای تو وقت دارم‎.»

روانشناسان معتقدند توجه به کودکان با زمان ۱۵ الی ۲۰ دقیقه برای هر بچه در طول روز به طور قابل توجهی رفتارهای پرخاشگرانه و نق زدن او را کم می‌کند. کتاب خواندن، بازی کردن، درگیر کردن کودک در آشپزی و کارهای خانه راه‌های خوبی برای توجه مثبت به کودک است‎.‎

‏۳ـ عدم یادگیری مفهوم نوبتی بازی کردن

اجازه گرفتن در بازی و همکاری بین کودکان نقش مهمی دارد. به کودک اجازه گرفتن را یاد بدهید. پدر و مادر باید به کودکشان آموزش بدهند تا وقتی خواهر، ‌برادر، دوست یا فرد مقابل اجازه نداده، نباید آن وسیله را برداریم. نوبتی بازی کردن با یک وسیله را با کودک تمرین کنید. مثلاً بچه‌ها به نوبت یک شمع را فوت کنند، یا به نوبت توپ را بگیرند و به نفر بعدی بدهند‎.‎

‏۴ـ مقایسه کردن کودکان با یکدیگر

یکی از مهم‌ترین علت‌های نزاع بین کودکان این است که آنها فکر می‌کنند پدر و مادرشان بین آنها فرق می‌گذارند یا آنها را باهم مقایسه می‌کنند. شاید اصلاً قصد والدین مقایسه کردن نباشد اما شاید به دلایل مختلف بچه‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید. بعضی پدر و مادرها فکر می‌کنند مقایسه کودک را شرمنده می‌کند و انگیزه‌ای می‌شود تا او بهتر عمل کند، اما مقایسه کردن باعث ایجاد حسادت در بچه‌ها می‌شود و روابط آنها را با هم بدتر می‌کند. یادتان باشد هیچ وقت رفتارهای خوب یکی از بچه‌ها را به رخ دیگری نکشید زیرا این رفتار، نوعی حسادت و تنفر آنها از یکدیگر را ایجاد می‌کند و در عین حال، کودکان تحمل ندارند که به هر دلیلی، والدین از یکی‌راضی باشد و از دیگری ناراضی‎.‎

‏۵ـ قضاوت‌های نابه‌جا

قضاوت بین کودکان دست‌آوردهای زیادی دارد که یکی از آنها همان مقایسه کردن است که در بالا به آن اشاره شد. به طور کلی روانشناسان معتقدند مادر و پدر نباید نقش قاضی را در دعوای بچه‌ها بازی کنند. چون هر یک از کودکان انتظار دارد که والدین به نفع او قضاوت کنند. روش درست این است که کار را در اغلب موارد بر عهده خود کودکان بگذارید، ‌البته اما اگر یکی از خواهران یا برادران، قلدری می‌کند و نفوذ و تسلط بیشتری بر کودکان دیگر داشته باشد، این موضوع باید توسط والدین مدیریت شود.‏

مرتبط:

راهکارهایی برای جلوگیری از دعوا خواهر و برادر

چگونه دعوای بین بچه ها را کنترل کنیم؟

چرا نباید وارد دعوا کودکان با یکدیگر شد؟

نوشته چرا کودکان با یکدیگر دعوا می‌کنند؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

راهکارهایی برای جلوگیری از دعوا خواهر و برادر

author — Wed, 13 May 2020 12:45:47 +0000

یکی از تجربه‌های مشترک خواهر و برادر دعوا هایی‌ست که در دوران بچگی باهم می‌کردند. این دعواها مختص به یک قشر خاص یا بچه‌های بدقلق نیست. هر بچه‌ای با هر سبک تربیتی حداقل یک بار در کودکی با خواهر یا برادر خود دعوا کرده. در این بین واکنش پدر و مادرها در تداوم این اختلافات و دعواها و حتی تنفر آنها نسبت به یکدیگر بسیار دخیل است.

به نقل از ضمیمه خانواده روزنامه اطلاعات، چیزی که واضح است این است که بچه‌ها از همان ابتدای کودکی خود به طور ذاتی نمی‌دانند چگونه مذاکره کنند و به توافق برسند. وقتی ناراحت، عصبانی یا آزرده می‌شوند، گاهی اوقات دعوا را به برخورد فیزیکی تبدیل می‌کنند.

یعنی در حین پرخاش، موی خواهر برادر خود را می‌کشند یا به نوعی دیگر به او آسیب می‌رسانند. اگر به آنها مهارت‌هایی را که برای کنترل احساساتشان نیاز دارند، نیاموزیم و اگر مسیر مذاکره و توافق را به آنها نشان ندهیم، ممکن است تا سال‌ها و حتی در ارتباط با دیگران همچنان به برخوردهای فیزیکی برای یافتن مسیر خود ادامه دهند.

وظیفه والدین این است که به بچه‌ها بیاموزند چگونه مخالفت‌ها و ناسازگاری‌های خود را حل کنند، به‌صورتی‌که از نظر اجتماعی قابل قبول باشد و از طرفی دیگر مشکل خودشان هم حل شده باشد‎.‎

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که برای این کار باید، والدین باید چه اقداماتی انجام دهند. در زیر به چند مورد از این اقدامات اشاره خواهیم کرد‎:‎

جدا کردن بچه‌ها از هم

وقتی کودکانتان دعوایشان شدت پیدا می‌کند و به سمت دعوای فیزیکی می‌روند، فوراً آنها را از هم جدا کنید و به دو اتاق مجزا یا دو مکان مجزا که دور از هم باشند، بفرستید تا برای مدتی در آنجا باشند و آرام بگیرند.

وقتی هر دو آرام شدند، آنها را در یک جا بنشانید و گفتگویی را بین آن دو ترتیب دهید تا مشکل حل شود. در این شرایط از آنها بخواهید تا با فاصله از هم بنشینند.

به آنها بگویید باهم به آرامی صحبت کنند و هر وقت مشکلشان حل شد می‌توانند از جایشان بلند شوند. ابتدا، می‌توانید خودتان هم در آن گفت‌گو حضور پیدا کنید و به حرف‌هایشان جهت بدهید و صحبت‌هایشان را مدیریت کنید.

به مرور زمان خودشان یاد خواهند گرفت که چگونه با هم مذاکره کنند و به توافق برسند‎.‎

منع از باهم بازی کردن

وقتی فرزندانتان باهم دعوا می‌کنند، به آنها بگویید که تا یک ساعت نمی‌توانند با هم بازی کنند. آنها را در اتاق‌هایی جداگانه نگه دارید و از بازی محرومشان کنید.

در این مدت، به هیچ یک از آنها اجازه ندهید تلویزیون تماشا کنند و یا مشغول بازی‌های ویدئویی و کامپیوتری شوند. اولین پاسخ آنها احتمالاً به این صورت خواهد بود: «چه عالی! دیگر دلم نمی‌خواهد با او بازی کنم.» اما پس از یک ساعت از تنهایی بازیِ کردن خسته می‌شوند، و پشیمانی از کار قبلشان باعث می‌شود که احتمالاً از این به بعد دوستان بهتری برای هم خواهندشد‎.‎

جبران

از کودک مهاجم بخواهید یکی از کارهای روزمره خواهر یا برادری که صدمه دیده است را انجام دهد، مثلاً مرتب کردن رختخواب او و یا بیرون بردن زباله‌ها یا تمیز کردن اتاق‎.‎

تدارک توافقنامه

از بچه‌ها بخواهید با کمک شما توافقنامه‌ای بین خود امضا کنند. دقیقاً توضیح دهید که چه چیزهایی غیرقابل قبول است و پیامدهای زیر پا گذاشتن مفاد قرارداد چیست. به آنها بگویید توافقنامه را امضا کنند و آن را در محلی قابل دید بچسبانند. در مواقع ضروری، بر اساس پیامدهای توافق شده عمل کنید‎.

عادلانه قضاوت کنید

همیشه تصور نکنید کودکی مقصر است که دیگری را می‌زند. بعضی اوقات «قربانی» خواهر یا برادرش را به حد جنون تحریک، اذیت و عصبانی کرده است.

گرچه هیچ‌گاه درست نیست که کودکی دیگری را کتک بزند، اما وظیفه شما این است که از اذیت‌های پشت صحنه‌ای که کاسه صبر فرزندتان را لبریز می‌کند، آگاه باشید. اگر متوجه شدید چنین مسئله‌ای در مورد آنها صادق است بر اساس نوع رفتارشان با آنها برخورد کنید‎.‎

نشان دادن توجه مثبت

سعی کنید به لحظاتی توجه کنید که آن دو رفتاری مناسب با هم دارند. با توجه مثبت، آنها را به ادامه این کار تشویق کنید.
وقتی فرزندانتان بدون دعوا با هم بازی می‌کنند، چنین تحسینی بکار ببرید: «خوشحالم که شما بچه‌ها از بازی با هم لذت می‌برید» یا به آنها بگویید که چقدر خوب است همدیگر را دارند و باهم بازی می‌کنند چون اینطوری حوصله‌شان سرنمی‌رود و همیشه باهم هستند. وقتی همه چیز خوب پیش می‌رود، توجه مثبت شما آنها را تشویق می‌کند تا آن رفتار مثبت را ادامه دهند‎.‎

ارجاع به روان‌شناس

اگر فرزندانتان دائم جدل‌های فیزیکی دارند، این امر نشانه وجود مشکلی بزرگ‌تر است. بهتر است در صورت چنین وضعیتی با یک روانشناس مشورت کنید‎.

منبع:سلامت نیوز

مرتبط:چگونه دعوای بین بچه ها را کنترل کنیم؟

نوشته راهکارهایی برای جلوگیری از دعوا خواهر و برادر اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.