به نقل از ضمیمه خانواده روزنامه اطلاعات، اما چه دلایلی باعث می‌شود کودکان با همدیگر بجنگند و ناسازگاری کنند؟ در این مقاله ما به این سوال والدین پاسخ می‌دهیم. اما قبل از آن باید به نکته مهمی توجه کرد. اینکه باید دلیل تنش و ناسازگاری بین کودکان را پیدا کنید تا بدانید چه کارهایی باید انجام بدهید که این تنش‌ها کم شود و آرامش بین بچه‌ها حکم‌فرما شود. دلایلی که روانشناسان از آن صحبت می‌کنند و روش‌های حل این مشکلات ممکن است یکی از نکات زیر باشد‎:‎

‏۱ـ بی‌اعتنایی به نیازهای کودک

گاهی والدین فکر می‌کنند که همین که با کودک خودوقت بگذرانند کافی است. اما در واقع «با» کودک وقت گذاشتن با «برای» کودک وقت گذاشتن، فرق دارد. گاهی هم والدین ظرفیت وجودی کودک را مانند ظرفیت خودشان می‌بینند و برای همین چندان به خستگی‌ها و توان جسمی کودک توجهی نشان نمی‌دهند. وقتی کودکان گرسنه، خواب‌آلود و خسته و عصبی هستند، احساس همکاری و بازی با یکدیگر را ندارند. اگر گرسنگی و خستگی و خواب آلودگی‌شان برطرف شود و بعد از برطرف شدن نیازهای اساسی‌اش از او بخواهید به بازی ادامه بدهد، قطعا متوجه تغییر حال او می‌شوید. با برآورده شدن نیازهای اساسی‌اش، خُلقش بالا رفته و به راحتی می‌تواند با دیگران کنار بیاید‎.‎

‏۲ـ توجه خریدن از والدین

اکثر اوقات کودک سر ناسازگاری می‌گذارد تا والدین توجه خود را معطوف به او کنند. وقتی آنها ساکت، آرام و مودب هستند و با هم همکاری و بازی می‌کنند، مادر و پدر سرگرم کارهای خودشان هستند و هیچ توجهی به آنها ندارند. اما وقتی با هم جنگ و دعوا می‌کنند مادر و پدر سر صحنه حاضر می‌شوند، با آنها حرف می‌زنند و برایشان وقت می‌گذارند. در واقع کودکان درمی‌یابند که برای توجه طلبی باید تنبیه دریافت کنند تا تشویق. برای همین دست به کارهایی می‌زنند که تنبیه در پیش داشته باشد. وقتی بچه‌ها رفتار خوب و مناسب دارند، به آنها توجه کنید و آنها را تشویق و تحسین کنید. مثلا وقتی می‌بینید مشغول بازی با یکدیگر هستند و در آن زمان رفتار دوستانه‌ای با هم دارند آنها را با بیسکوییت، میوه یا بستنی تشویق کنید و به آنها بگویید: «از اینکه می‌بینم شما به این خوبی با هم بازی می‌کنید و با هم دوست هستید خیلی لذت می‌برم‎.»

اگر این کار بچه‌ها ادامه داشت به آنها یاد بدهید که توجه را به روش مثبتی از مادر و پدر بخواهند. مثلا به فرزند خود بگویید: «وقتی دوست داری بغلت کنم و نوازشت کنم به من بگو. من همیشه برای تو وقت دارم‎.»

روانشناسان معتقدند توجه به کودکان با زمان ۱۵ الی ۲۰ دقیقه برای هر بچه در طول روز به طور قابل توجهی رفتارهای پرخاشگرانه و نق زدن او را کم می‌کند. کتاب خواندن، بازی کردن، درگیر کردن کودک در آشپزی و کارهای خانه راه‌های خوبی برای توجه مثبت به کودک است‎.‎

‏۳ـ عدم یادگیری مفهوم نوبتی بازی کردن

اجازه گرفتن در بازی و همکاری بین کودکان نقش مهمی دارد. به کودک اجازه گرفتن را یاد بدهید. پدر و مادر باید به کودکشان آموزش بدهند تا وقتی خواهر، ‌برادر، دوست یا فرد مقابل اجازه نداده، نباید آن وسیله را برداریم. نوبتی بازی کردن با یک وسیله را با کودک تمرین کنید. مثلاً بچه‌ها به نوبت یک شمع را فوت کنند، یا به نوبت توپ را بگیرند و به نفر بعدی بدهند‎.‎

‏۴ـ مقایسه کردن کودکان با یکدیگر

یکی از مهم‌ترین علت‌های نزاع بین کودکان این است که آنها فکر می‌کنند پدر و مادرشان بین آنها فرق می‌گذارند یا آنها را باهم مقایسه می‌کنند. شاید اصلاً قصد والدین مقایسه کردن نباشد اما شاید به دلایل مختلف بچه‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید. بعضی پدر و مادرها فکر می‌کنند مقایسه کودک را شرمنده می‌کند و انگیزه‌ای می‌شود تا او بهتر عمل کند، اما مقایسه کردن باعث ایجاد حسادت در بچه‌ها می‌شود و روابط آنها را با هم بدتر می‌کند. یادتان باشد هیچ وقت رفتارهای خوب یکی از بچه‌ها را به رخ دیگری نکشید زیرا این رفتار، نوعی حسادت و تنفر آنها از یکدیگر را ایجاد می‌کند و در عین حال، کودکان تحمل ندارند که به هر دلیلی، والدین از یکی‌راضی باشد و از دیگری ناراضی‎.‎

‏۵ـ قضاوت‌های نابه‌جا

قضاوت بین کودکان دست‌آوردهای زیادی دارد که یکی از آنها همان مقایسه کردن است که در بالا به آن اشاره شد. به طور کلی روانشناسان معتقدند مادر و پدر نباید نقش قاضی را در دعوای بچه‌ها بازی کنند. چون هر یک از کودکان انتظار دارد که والدین به نفع او قضاوت کنند. روش درست این است که کار را در اغلب موارد بر عهده خود کودکان بگذارید، ‌البته اما اگر یکی از خواهران یا برادران، قلدری می‌کند و نفوذ و تسلط بیشتری بر کودکان دیگر داشته باشد، این موضوع باید توسط والدین مدیریت شود.‏

مرتبط:

راهکارهایی برای جلوگیری از دعوا خواهر و برادر

چگونه دعوای بین بچه ها را کنترل کنیم؟

چرا نباید وارد دعوا کودکان با یکدیگر شد؟

نوشته چرا کودکان با یکدیگر دعوا می‌کنند؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

به نقل از ضمیمه خانواده روزنامه اطلاعات، چیزی که واضح است این است که بچه‌ها از همان ابتدای کودکی خود به طور ذاتی نمی‌دانند چگونه مذاکره کنند و به توافق برسند. وقتی ناراحت، عصبانی یا آزرده می‌شوند، گاهی اوقات دعوا را به برخورد فیزیکی تبدیل می‌کنند.

یعنی در حین پرخاش، موی خواهر برادر خود را می‌کشند یا به نوعی دیگر به او آسیب می‌رسانند. اگر به آنها مهارت‌هایی را که برای کنترل احساساتشان نیاز دارند، نیاموزیم و اگر مسیر مذاکره و توافق را به آنها نشان ندهیم، ممکن است تا سال‌ها و حتی در ارتباط با دیگران همچنان به برخوردهای فیزیکی برای یافتن مسیر خود ادامه دهند.

وظیفه والدین این است که به بچه‌ها بیاموزند چگونه مخالفت‌ها و ناسازگاری‌های خود را حل کنند، به‌صورتی‌که از نظر اجتماعی قابل قبول باشد و از طرفی دیگر مشکل خودشان هم حل شده باشد‎.‎

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که برای این کار باید، والدین باید چه اقداماتی انجام دهند. در زیر به چند مورد از این اقدامات اشاره خواهیم کرد‎:‎

جدا کردن بچه‌ها از هم

وقتی کودکانتان دعوایشان شدت پیدا می‌کند و به سمت دعوای فیزیکی می‌روند، فوراً آنها را از هم جدا کنید و به دو اتاق مجزا یا دو مکان مجزا که دور از هم باشند، بفرستید تا برای مدتی در آنجا باشند و آرام بگیرند.

وقتی هر دو آرام شدند، آنها را در یک جا بنشانید و گفتگویی را بین آن دو ترتیب دهید تا مشکل حل شود. در این شرایط از آنها بخواهید تا با فاصله از هم بنشینند.

به آنها بگویید باهم به آرامی صحبت کنند و هر وقت مشکلشان حل شد می‌توانند از جایشان بلند شوند. ابتدا، می‌توانید خودتان هم در آن گفت‌گو حضور پیدا کنید و به حرف‌هایشان جهت بدهید و صحبت‌هایشان را مدیریت کنید.

به مرور زمان خودشان یاد خواهند گرفت که چگونه با هم مذاکره کنند و به توافق برسند‎.‎

منع از باهم بازی کردن

وقتی فرزندانتان باهم دعوا می‌کنند، به آنها بگویید که تا یک ساعت نمی‌توانند با هم بازی کنند. آنها را در اتاق‌هایی جداگانه نگه دارید و از بازی محرومشان کنید.

در این مدت، به هیچ یک از آنها اجازه ندهید تلویزیون تماشا کنند و یا مشغول بازی‌های ویدئویی و کامپیوتری شوند. اولین پاسخ آنها احتمالاً به این صورت خواهد بود: «چه عالی! دیگر دلم نمی‌خواهد با او بازی کنم.» اما پس از یک ساعت از تنهایی بازیِ کردن خسته می‌شوند، و پشیمانی از کار قبلشان باعث می‌شود که احتمالاً از این به بعد دوستان بهتری برای هم خواهندشد‎.‎

جبران

از کودک مهاجم بخواهید یکی از کارهای روزمره خواهر یا برادری که صدمه دیده است را انجام دهد، مثلاً مرتب کردن رختخواب او و یا بیرون بردن زباله‌ها یا تمیز کردن اتاق‎.‎

تدارک توافقنامه

از بچه‌ها بخواهید با کمک شما توافقنامه‌ای بین خود امضا کنند. دقیقاً توضیح دهید که چه چیزهایی غیرقابل قبول است و پیامدهای زیر پا گذاشتن مفاد قرارداد چیست. به آنها بگویید توافقنامه را امضا کنند و آن را در محلی قابل دید بچسبانند. در مواقع ضروری، بر اساس پیامدهای توافق شده عمل کنید‎.

عادلانه قضاوت کنید

همیشه تصور نکنید کودکی مقصر است که دیگری را می‌زند. بعضی اوقات «قربانی» خواهر یا برادرش را به حد جنون تحریک، اذیت و عصبانی کرده است.

گرچه هیچ‌گاه درست نیست که کودکی دیگری را کتک بزند، اما وظیفه شما این است که از اذیت‌های پشت صحنه‌ای که کاسه صبر فرزندتان را لبریز می‌کند، آگاه باشید. اگر متوجه شدید چنین مسئله‌ای در مورد آنها صادق است بر اساس نوع رفتارشان با آنها برخورد کنید‎.‎

نشان دادن توجه مثبت

سعی کنید به لحظاتی توجه کنید که آن دو رفتاری مناسب با هم دارند. با توجه مثبت، آنها را به ادامه این کار تشویق کنید.
وقتی فرزندانتان بدون دعوا با هم بازی می‌کنند، چنین تحسینی بکار ببرید: «خوشحالم که شما بچه‌ها از بازی با هم لذت می‌برید» یا به آنها بگویید که چقدر خوب است همدیگر را دارند و باهم بازی می‌کنند چون اینطوری حوصله‌شان سرنمی‌رود و همیشه باهم هستند. وقتی همه چیز خوب پیش می‌رود، توجه مثبت شما آنها را تشویق می‌کند تا آن رفتار مثبت را ادامه دهند‎.‎

ارجاع به روان‌شناس

اگر فرزندانتان دائم جدل‌های فیزیکی دارند، این امر نشانه وجود مشکلی بزرگ‌تر است. بهتر است در صورت چنین وضعیتی با یک روانشناس مشورت کنید‎.

منبع:سلامت نیوز

مرتبط:چگونه دعوای بین بچه ها را کنترل کنیم؟

نوشته راهکارهایی برای جلوگیری از دعوا خواهر و برادر اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.