کرگدن های پشمالو در اواخر عصر یخبندان در کره زمین پراکنده بودند

محققان با مطالعه روی مهره های گردنی کرگدن های پشمالویی که هزاران سال پیش منقرض شده اند، شواهد تازه‌ای بر علت انقراض این جانوران یافتند.
کرگدن های پشمالو در اواخر عصر یخبندان در کره زمین پراکنده بودند و پیش از انقراض مرموز آنها در حدود ۱۰ هزار سال قبل، قلمروی ناحیه وسیعی از اروپا تا کره جنوبی را در اختیار داشتند.

پیش از این تصور می شد که شکار بیش از حد کرگدن های پشمالو توسط انسان های نخستین در کنار بیماری و تغییرات آب و هوایی عامل کاهش شمار این حیوان در عصر یخبندان بوده است. اما محققان به تازگی دلیل دیگری برای کاهش و انقراض آنها یافته اند.

مطالعه روی مهره های گردن گونه های منقرض شده این جانور و مقایسه آن با مهره های گردنی کرگدن های امروزی نشان می دهد که مدارکی دال بر وجود نوعی وضعیت نادر در استخوان های مربوط به دوران پلیستوسن وجود دارد به این معنا که ناهنجاری های ایجاد شده به دلیل بارداری دشوار این جانور، در کاهش تعداد آنها نقش داشته است.

محققان مرکز تنوع زیستی Naturalis واقع در «لیدن» هلند استخوان های گرفته شده از موزه های آمریکایی و اروپایی را از نظر گونه های زنده و منقرض شده مورد بررسی و مطالعه قرار دادند. آنها در خلال مطالعات خود، وجود مهره گردنی سرویکال را در بسیاری از کرگدن های منطقه دریای شمالی کشف کردند. این در حالی است که کرگدن های امروزی فاقد از ویژگی هستند.

به گفته محققان، این بدان معناست که جانوران منقرض شده تحت تأثیر این شرایط آسیب پذیر بوده اند. دانشمندان معتقدند که در کرگدن های امروزی، وجود چنین مهره‌ای به خودی خود آسیبی به جانور وارد نمی کند و اغلب با بارداری هایی در ارتباط است که تحت شرایط سخت و دشوار رخ می دهند.

مهره گردنی در مطالعات قبلی، در جانوران متعلق به اواخر دوران «پلیستوسن»، یکی از دوره های زمین‌شناسی از ۲/۵ میلیون سال پیش تا ۱۰ هزار سال پیش، مشاهده شده بود و دانشمندان معتقدند که این ویژگی در درصد بالایی از ماموت‌های پشمالوی منقرض‌شده به چشم می خورده است. همین مساله، کنجکاوی محققان را برانگیخت تا کرگدن های پشمالو را که گونه مشابه ماموت های پشمالو بودند و مانند آنها در اواخر دوران پلیستوسن می زیستند و مرگ مشابهی داشتند، مورد مطالعه قرار دهند.

استخوان های کرگدن پشمالو از دریای شمال تا دلتای رودخانه در هلند غرق شده بودند. مطالعات دانشمندان نشان می دهد که در جمعیت کرگدن‌های پشمالو مشکلی وجود دارد. امروزه، کرگدن ها با تهدید شدیدی مواجه اند و برخی گونه ها در حال حاضر در معرض شدید کاهش جمعیت روبه رو هستند. در این میان، شواهد حاکی از آن است که کرگدن های سیاه غربی به طور کلی منقرض شده اند.

محققان، استخوان های امروزی را که در این تحقیقات مورد استفاده قرار گرفته اند از حداقل پنج دهه قبل جمع آوری کرده اند و امیدوارند که با این مطالعات بتوانند قبل از این که خیلی دیر شود، از خطری که جمعیت کرگدن ها را تهدید می کند، جلوگیری کنند.

مرتبط:

آشنایی با حیوانات خانگی مناسب کودکان و نوجوانان

تنیسورها هنگام ضربه زدن فریاد می‌زنند چرا؟

کشف ماهی هایی که بدون آب زنده می مانند

نوشته کشف راز انقراض کرگدن های پشمالو اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

جیمز لاولاک که بود و چه نظریه ای داشت

آیا ممکن است کل سیاره زمین، مثل یک درخت، موجودی زنده باشد؟ آیا ممکن است یک شعور زنده در سیاره ما وجود داشته باشد؟ شاید باور نکنید ولی این دقیقاً نظری است که بعضی از دانشمندان، مدتی است آن را بیان کرده اند. اما سخن از روح زمین، آن هم از سوی دانشمندان تا حدودی غیر طبیعی به نظر می رسد. اگر شما هم کنجکاو شدید، با ما همراه باشید.

در سال ۱۹۶۵ دانشمندی انگلیسی به نام “جیمز لاولاک” که در سازمان فضایی آمریکا (ناسا) مشغول به کار بود، در یک عصر پاییزی در دفترکار خود در کالیفرنیا، به سؤالاتی فکر می کرد که مدت های طولانی فکر دانشمندان را به چالش کشیده بود. همه این سوال ها به مبحث جالب ” استمرار حیات در سیاره زمین” باز می گشت.

موضوع یکی از این سؤالات، درباره مناسب بودن شرایط زندگی در دریاها بود. صدها میلیون سال است که آب باران، زمین را شست و شو داده و پس از حل کردن مواد معدنی در خود وارد آب های آزاد می شود. سپس، مجددا از سطح دریا تبخیر شده و به صورت باران در می آید. اما با وجود اینکه این چرخه، میلیون ها سال ادامه داشته، بنابراین باید تا کنون آب دریاها از نمک، اشباع شده و همه دریاها به شوره زار تبدیل می شدند ولی چرا این اتفاق رخ نداد؟

و اما یک سؤال دیگر: چرا در صورتی که چندین میلیارد سال از تشکیل زمین گذشته، اما هنوز هم گازی مثل اکسیژن که به شدت فعال است، در اتمسفر آن وجود دارد؟ چرا در این زمان طولانی، گازاکسیژن فعال با بقیه عنصرها ترکیب نشده و هنوز در لایه های هوا کره زمین وجود دارد؟

این سؤالات برای مدت های طولانی بی جواب مانده بود ولی لاولاک اعتقاد داشت که جوابی برای همه این سوال ها پیدا خواهد کرد. وی معتقد بود که همه این اتفاق ها نشان دهنده وجود نیرویی است که سیاره ما را در بر گرفته، نیرویی که قدرت تغییر سیارات را دارد، نیرویی هیجان انگیز که به شکل حیات متجلی می شود. لاولاک، این نیرو را” گایا” نامید که برگرفته از نام یونانی الهه زمین می باشد.

نظریه گایا، تحولی بزرگ در اندیشه انسان در مورد طبیعت به وجود آورد. در این راستا، جنبشی کاملاً علمی به نام جنبش زیست محیطی تشکیل شد که در حقیقت، نوعی بازگشت به طبیعت به شمار می رفت. بر اساس این موضوع مکاتب معنوی جدیدی در دهه ۱۹۶۰ به وجود آمد و نگاه معبدگونه به طبیعت را دوباره بیان کردند، نگاهی که مفهوم لزوم احترام به طبیعت را زنده کرد.

جیمز لاولاک اعتقاد داشت که نیرویی الهی سیاره زمین را فرا گرفته

گایا چیست؟

برای اینکه بدانیم نظریه گایا چه دیدگاه جدیدی را پیرامون حیات در سیاره ما مطرح کرده، بهتر است اول به دیدگاهی که قبل از آن وجود داشت، بپردازیم. قبل از طرح نظریه گایا، دیدگاه متعارف زیست شناسان) به عنوان طبیعت شناسان عصر جدید) برای تبیین فرآیند شکل گیری و تحول حیات در سیاره، مبتنی بر نظریه ای تحول داروینی بود که ریشه در قرن نوزدهم داشت.

طبق این نظریه که توسط چارلز داروین، طبیعت شناس مشهور انگلیسی بیان شده بود، موجودات زنده، خود را با شرایط محیطی سیاره ای که در آن زندگی می کنند، مطابقت می دهند.به عبارتی دیگر در این دیدگاه موجودات زنده در تعامل با سیاره خود، عمدا تأثیر پذیرند. ولی گایا، دیدگاه کاملاً نو و متفاوتی را بیان کرد.

بر اساس نظریه گایا، موجودات زنده فقط جزئی از یک فرآیند کلی تر از حیات در زمین هستند. تمامی سیاره زمین، زنده به است و هریک از موجودات، در حقیقت مثل سلول های موجود زنده می باشند. بدین صورت، نه تنها موجودات از محیط سیاره خود تأثیر می پذیرند بلکه به نحوی بر این محیط اثر گذاری می کنند تا فرآیند حیات، در کل سیاره ادامه پیدا کند.

آیا نظریه جیمز لاولاک پایه علمی دارد؟

گایا و علم

از آنجایی که لاولاک یک دانشمند بود و گایا را به عنوان یک نظریه علمی طرح کرد، برای دفاع از نظریه او باید از شواهد علمی و معتبر استفاده کرد. او اولین نظریات خود را درباره سیاره زنده در سال ۱۹۶۵ منتشر کرد و تلاش نمود بر اساس نظریه گایا، ترکیبات آتمسفر موجود در زمین و دلیل از بین نرفتن اکسیژن آزاد در جو را (که برای تداوم زندگی زمین لازم است) شرح دهد. او بر همین اساس، حتی طرحی برای جستجوی حیات در باقی سیاره ها ارائه کرد.

در سال ۱۹۷۰ لاولاک، همکاری خود را با زیست شناسی به نام ” لین مارگولیس” شروع کرد. مارگولیس یکی از محققین دانشگاه بوستون، به نظریه گایا علاقه مند شد. او می گفت که احتمالاً میکروارگانیزم هایی مانند: باکتری ها، در طی میلیون ها سال قبل، نقش کلیدی در تعامل حیات با سیاره زمین را داشته اند و بر همین اساس، مطالعه روی آن ها شواهد بیشتری جهت تأیید درستی نظریه گایا خواهد داد.

جیمز لاولاک دیدگاه جدید در رابطه با چرخه گوگرد به وجود آورد

نخستین پیش بینی لاولاک

بر اساس این مطالعه لاولاک توانست اولین پیش بینی خود را با نظریه گایا طرح کند. این پیش بینی مربوط به ترکیبات گوگرد (سولفور) بود که عنصری کلیدی برای ارگانیزم های زنده به حساب می آید. در آن هنگام همه می دانستند که ترکیبات سولفات (اکسید گوگرد( توسط باران از خاک شسته شده و در اقیانوس ها جمع می شود. اما بر اساس نظریه گایا، لازم است سیاره زمین به گونه ای عمل کند که با بازگردانی این عنصر کلیدی به خاک، تداوم حیات را تضمین کند. لاولاک باور داشت که این کار باید توسط باکتری های موجود در اقیانوس ها انجام شود.

بدین ترتیب، لاولاک برای اثبات درستی پیش بینی خود، یک سفر دریایی تحقیقاتی را شروع کرد و همین سفر باعث به وجود آمدن دیدگاه جدید علم نسبت به چرخه گوگرد در زمین شد. لاولاک کشف کرد که تجزیه جلبک های دریایی به وسیله باکتری ها درون اقیانوس ها باعث آزاد شدن گازی به نام دی متیل سولفید می شود.

این گاز، نقش زیادی در شکل گیری ابرها در آسمان دارد. بنابراین با بارش باران، سولفور دوباره به خاک بر می گردد تا موجودات در خشکی نیز بتوانند از آن بهره ببرند. از طرف دیگر، همین بارش باعث شستن مواد معدنی از خاک و جا به جا کردن آن به اقیانوس ها می شود که این خود، تغذیه جلبک های دریایی را فراهم می کند. این کشف، در واقع تأییدی بر درستی نظریه گایا بود و به خوبی نشان داد که موجودات زنده درون زمین، تنها تحت تأثیر محیط اطراف خود نمی باشند بلکه بر محیط نیز تأثیر خواهند گذاشت. آن ها به نحوی عمل می کنند که تداوم حیات در همه سیاره ممکن شود.

نظریه جیمز لاولاک ثابت می کند که زمین زنده است

بعد از این موفقیت، لاولاک نمونه های شگفت انگیز دیگری برای تایید درستی نظریه اش منتشر کرد. مثلا او نمونه ای از میکروب های اولیه را پیدا کرد که با رسوب نمک در اطراف سواحل کم عمق دریا، در طی میلیون ها سال از شور شدن بیش از حد آب پیشگیری کردند.

این تلاش ها در اواخر دهه ۱۹۷۰ جای نظریه گایا را در بین دانشمندان جهان گشود. شبیه سازی های رایانه ای سال های اخیر نیز بیشتر از قبل درستی این نظریه را ثابت کردند. دکتر جیمز لاولاک ۸۶ ساله معتقد است که اکنون حتی کسانی که از مخالفان جدی گایا بودند هم این نظریه را باور کردند؛ نظریه ای که باعث ایجاد این تفکر در ذهن انسان شد که” زمین زنده است.”

مرتبط:

آرزوی فرهاد حسن‌زاده برای جهان و کودکان در ۵۸سالگی

هایپرلوپ (Hyperloop) نسل جدیدی از حمل و نقل پرسرعت

درگذشت تومی دپائولا نویسنده خالق مادربزرگ جادوگر رفت

نوشته جیمز لاولاک که بود و چه نظریه ای داشت اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

کهکشان راه شیری احتمالا  دانشمندان “آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده اسلک”(SLAC) آمریکا در مطالعه اخیرشان اظهار کرده‌اند کهکشان راه شیری ممکن است ۱۰۰ “کهکشان اقماری” کم نور داشته باشد.

به نقل از تک اکسپلوریست، در منظومه شمسی ما، سیارات اقمار خود را دارند. کهکشان راه شیری نیز همانند آنها اقمار خود را دارد و بعضی از آنها ممکن است کهکشان‌های اقماری کوچک‌تر از خود داشته باشند. اعتقاد بر این است که ماده تاریک مسئول ایجاد بیشتر چنین ساختارهایی است. اقمار کهکشان راه شیری می‌توانند به دانشمندان در درک ارتباط بین هاله ماده تاریک و تشکیل کهکشان کمک کنند.

کهکشان اقماری(Satellite galaxy) کهکشانی است که به صورتی مداری گرد یک کهکشان بزرگ می‌چرخد. این گردش بر اثر کشش گرانشی است. در یک جفت کهکشانی که حالت مداری دارند اگر یکی بسیار بزرگ‌تر از دیگر باشد، کهکشان بزرگتر کهکشان اصلی و دومی اقماری نامیده می‌شود.

در حال حاضر ، محققان “آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده اسلک” و “موسسه بررسی انرژی تاریک”، اظهار کرده‌اند کهکشان‌های کم نوری که در اطراف کهکشان راه شیری وجود دارند می‌توانند به آنها در درک ارتباط بین اندازه و ساختار کهکشان‌ها و هاله‌های ماده تاریک کمک کنند.

آنها شواهد بیشتری را در مورد وجود کهکشان‌های اقماری ابر ماژلانی بزرگ کشف کردند و پیش‌بینی کردند که اگر مدل‌های آنها درست باشند، کهکشان راه شیری باید حداقل ۱۵۰ کهکشان اقماری کم نور داشته باشد. ابر ماژلانی بزرگ(LMC ) کهکشانی در همسایگی کهکشان راه شیری است. سومین کهکشان نزدیک به راه شیری شمرده می‌شود. ابر ماژلانی بزرگ چهارمین کهکشان بزرگ گروه محلی است.

ابر ماژلانی بزرگ یکی از کهکشان‌های اقماری کهکشان راه شیری است. “نقشه‌برداری آسمانی دیجیتالی اسلون”(Sloan Digital Sky Survey) یا SDSS در اوایل دهه ۲۰۰۰ نشان داد که تعداد این کهکشان‌های اقماری بیش از ۱۰ عدد است.

سپس دانشمندان طی سال‌ها بیشتر این موضوع را مورد بررسی قرار دادند و دریافتند تعداد کهکشان‌های اقماری به طرز چشمگیری افزایش یافته است.

در سال‌های اخیر نیز دانشمندان با بررسی‌ها متوجه حضور ۶۰ کهکشان اقماری شده بودند.

دانشمندان برای بررسی دقیق‌تر اقمار ابر ماژلانی بزرگ، شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای میلیون‌ها کهکشان را تحلیل کردند. در گام بعدی دانشمندان از یک مدل انعطاف‌پذیر برای اتصال ماده تاریک به تشکیل کهکشان استفاده کردند. این مدل به آنها اجازه داد درک ناقصی که آنها درباره شکل‌گیری کهکشان از جمله رابطه بین درخشش کهکشان‌ها و انبوهی از توده‌های ماده تاریک که در درون آنها شکل می‌گیرد داشتند را به راحتی درک کنند. در گام نهایی دانشمندان الگویی که کهکشان‌های اقماری در آسمان دیده می‌شوند را ایجاد کردند و همچنین میزان روشنایی، اندازه و مسافت آنها با یکدیگر را نیز اندازه‌گیری کردند. آنها سپس این موارد را با مشاهدات کهکشانی مقایسه کردند.

“اتان نادلر”(Ethan Nadler) نویسنده ارشد این مطالعه گفت: نتایج مطابق با مشاهدات فضاپیما “گایا” بود. در حال حاضر شش کهکشان اقماری در مجاورت ابر ماژلانی بزرگ شناسایی شده‌اند. شبیه سازی‌ها و داده‌های تلسکوپ فضایی هابل همچنین نشان می‌دهد که ابر ماژلانی بزرگ برای اولین بار حدود ۲.۲ میلیارد سال پیش به راه شیری نزدیک شده است. اگر شبیه سازی‌ها صحیح باشند، حدود ۱۰۰ کهکشان اقماری اکنون در کهکشان راه شیری وجود دارد که این تعداد تقریبا بیش از دو برابر تعدادی است که دانشمندان طی سال‌های اخیر در اطراف کهکشان راه شیری کشف کرده‌اند.

مرتبط:

مکان های سانسور شده در گوگل ارث

هایپرلوپ (Hyperloop) نسل جدیدی از حمل و نقل پرسرعت

بزرگترین آتشفشان قمر ‘آیو’ مشتری به زودی فوران می‌کند

نوشته کهکشان راه شیری احتمالا حدود ۱۰۰ کهکشان اقماری در خود دارد اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

انسان های نخستین گوشت و گیاهان خام تغذیه می کرده اند

دانشمندان با بررسی دقیق دندان ۱.۲ میلیون ساله متوجه شدند که انسان های نخستین چه چیزهایی می خوردند.

مطالعات صورت گرفته بر روی این دندان و بقایای میکروبی متعلق به آن نشان می دهد انسان های نخستین گوشت و گیاهان خام تغذیه می کرده اند.

همچنین مشخص شده که اجداد انسان های امروزی تکه های چوب و بخش هایی از بال پروانه و حتی قطعاتی از پای حشرات را می خورده اند.

کارن هاردی از دانشگاه بارسلونا می گوید: شواهد بسیار محدودی درخصوص استفاده انسان های نخستین از گیاهان به عنوان غذا در اختیار داریم.

انسان های اولیه تمام غذایشان را به صورت خام مصرف می کردند و هیچ گونه شواهدی مبنی بر انجام پردازش های مختلف بر روی آنها به دست نیامده است.

نئاندرتال ها از ماموت ها، ماهی ها و گیاهان تغذیه می کردند

غذای انسان دانشمندان موزه سنکبرگ در آلمان با مطالعه رژیم غذایی تشریحی انسان‌های امروزی به این نتیجه رسیدند که رژیم غذایی هوموساپینس یا انسان خردمند انعطاف پذیرتر از رژیم غذایی نئاندرتال‌ها نبوده است. اجداد ما نیز درست مانند نئاندرتال ها از ماموت ها، ماهی ها و گیاهان تغذیه می کردند.

غذای انسان دانشمندان موفق نشدند شواهدی از وجود ماهی در رژیم غذایی آنها پیدا کنند. تیم تحقیقاتی بین‌المللی گمان می‌کند که تغییر مکان نئانتردال‌ها در نتیجه رقابت مستقیم بر سر غذا بوده است. اولین نماینده هوموساپینس‌ها تقریبا ۴۳ هزار سال قبل در اروپا ساکن شد و تقریبا ۳۰۰۰ سال بعد جایگزین نئاندرتال‌ها در منطقه شد. دکتر هرو بوشرنن، از مرکز سنکبرگ دانشگاه تیبینگن، در این باره گفت: «بسیاری از مطالعات به این موضوع می‌پردازند که چیزی باعث این نقل مکان شد. یک فرضیه بیان می‌کند که رژیم تشریحی انسان مدرن دارای تنوع بیشتری است، انعطاف‌پذیر است و اغلب شامل ماهی می‌شود.»

غذای انسان دکتر دراکر و همکارانش به مطالعه قدیمی ترین فسیل شناخته شده در غارهای «بوران کایا» در اوکراین پرداختند تا عادات غذایی انسان امروزی نخستین را بررسی کنند. وی در این باره توضیح می دهد: «در این تحقیق انسان‌های اولیه را به صورت اقلیمی و محلی مورد مطالعه قرار دادیم. تا به حال، همه تجزیه و تحلیل ها از رژیم غذایی انسان های مدرن نخستین براساس اکتشافات جداگانه بوده که به همین دلیل تفسیر آنها بسیار دشوار است.»

از آنجا که دانشمندان فسیلی در رابطه با رژیم غذایی هوموساپینس‌ها در اختیار نداشتند تا رژیم غذایی آنها را مطالعه کنند، به بازسازی منوی غذایی اجدادمان پرداختند. محققان درصد ایزوتوپ های پایدار کربن و نیتروژن موجود در استخوان انسان های اولیه و حیوانات شکاری محلی مانند اسب، گوزن و کل سکایی (نوعی بز کوهی) را اندازه‌گیری کردند.

همچنین آنها محتوای نیتروژن ۱۵ هر امینو اسید را آنالیز کردند؛ بدین صورت نه تنها منشاء نیتروژن بلکه نسبت آن هم مشخص می‌شود. نتایج نشان دهنده نسبت بالایی از ایزوتوپ N15 نیتروژن در انسان‌های امروزی نخستین است. برخلاف چیزی که دانشمندان تا پیش از این گمان می‌کردند، وجود بالای نیتروژن به خاطر مصرف زیاد گوشت ماموت بوده است؛ نه مصرف غذاهای دریایی. همچنین میزان مصرف گیاهان در رژیم غذایی هوموساپینس‌ها به طور شگفت انگیزی بالاتر از نئاندرتال ها بوده است. از سوی دیگر به نظر می رسد منبع اصلی تامین گوشت برای هر دو گونه، ماموت بوده است.

بدین ترتیب دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که بشر ساکن در اروپا حداقل تا ۱.۲ میلیون سال قبل از آتش استفاده نمی کرده است.

اینکه بشر دقیقا از چه زمان از آتش برای پخت و آماده سازی غذا استفاده می کرده هنوز به عنوان یک نکته بحث برانگیز از سوی دانشمندان مطرح می شود و حتی برخی ۱.۸ میلیون سال قبل را مطرح می کنند اما شواهد جدی نشان از آن دارند که استفاده از آتش برای این منظور از ۱.۲ میلیون تا ۸۰۰ هزار سال قبل آغاز شده است.

مرتبط:

آیا نوشیدن قهوه برای نوجوانان مضر است؟

خشکی دهان به شرایطی اطلاق می شود که در آن غدد بزاقی

علائم دیابت در دوران نوجوانی + نحوه مدیریت دیابت در نوجوانان

نوشته غذای انسان های اولیه چه بود؟ اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.

هنگامی که لیوانی آب می‌نوشیم، در دفترچه‌ی خود مطلبی را می‌نویسیم، داروی تب‌بُر می‌خوریم، یا خانه‌ای می‌سازیم، گمان نمی‌کنیم هیچ‌یک از کارهایی که انجام داده‌ایم، به جنگل‌ها وابسته باشند. با این همه، این کارها و دیگر ابعاد زندگی ما به گونه‌ای با جنگل‌ها در پیوند هستند.

مدیریت و بهره‌برداری پایدار از منابع جنگلی، به‌ویژه در اکوسیستم (زیست‌بوم) های در معرض خطر، برای رویارویی با تغییرهای آب‌وهوایی و تضمین کامیابی و سلامت نسل‌های کنونی و آینده، ضروری است. جنگل‌ها در مبارزه با فقر و دست‌یابی به هدف‌های توسعه پایدار نیز نقش حیاتی دارند.

جنگل‌ها یک‌سوم از گستره‌ی خشکی‌های زمین را دربر می‌گیرند و در سراسر جهان کارکرد حیاتی دارند. نزدیک به یک میلیارد و شش‌صد میلیون نفر از جمعیت جهان (با دوهزار فرهنگ بومی)، برای تأمین نیازمندی‌های زندگی، فراهم‌آوری دارو، سوخت، غذا و ساخت پناهگاه، به جنگل‌ها وابسته هستند.

با همه سودمندی‌های جانشین‌ناپذیری که جنگل‌ها از نظر زیستی، اقتصادی، اجتماعی و سلامت برای زندگی انسان‌ها دارند، جنگل‌زدایی در سراسر جهان با شتاب نگران‌کننده‌ای ادامه دارد.

جنگل‌ها و گوناگونی زیستی

سال ۲۰۱۲، مجمع عمومی «سازمان ملل متحد»، ۲۱ مارچ (۲ فروردین) را «روز جهانی جنگل‌ها» نامید. دفتر «سازمان ملل در امور جنگل‌ها» و «سازمان غذا و کشاورزی (فائو)»، بامشارکت دولت‌ها، «همکاری مشترک در گستره جنگل‌ها» [۱] و انجمن‌های فعّال در زمینه‌ی جنگل‌ها و دیگر سازمان‌های مرتبط،‌ سازمان‌دهندگان این روز هستند.

در این روز بر اهمیّت همه گونه‌های مناطق جنگلی ارج گذاشته می‌شود و درباره‌ی آن آگاهی‌رسانی می‌شود. هر ساله در روز جنگل‌ها، کشورها تشویق می‌شوند تا در سطح محلّی، ملّی و جهانی اقداماتی مانند پویش‌های کاشت درخت را سازماندهی کنند. هر سال موضوع این روز با مشارکت سازمان‌دهندگان گزینش می‌شود. موضوع امسال «جنگل‌ها و تنوع زیستی» انتخاب شده است. [۲]

نوشته‌ی بالا برگرفته از پایگاه اینترنتی سازمان ملل متحد است. در ورای همه این واژه‌ها، یک پیام کوتاه و روشن هست: «جنگل‌ها باشتابِ رو به نابودی‌اند و گونه‌های زیستی بسیاری را از دست داده‌ایم و خواهیم داد.»

سال‌هاست هشدارهای سازمان‌های جهانی، دانشمندان و هواداران محیط زیست را از سراسر جهان می‌شنویم و می‌خوانیم. چگونگی تعامل ما با جنگل‌ها و بهره‌برداری از آن‌ها چرا تغییر نکرده است؟ هشدارها جدی نیستند؟ به حفاظت از جنگل‌ها نیاز نداریم؟ آیا توانایی تغییر رویکرد را نداریم؟

پاسخ این است که گزارش‌های علمی و دانشمندان به ما می‌گویند هشدارها کاملاً جدی هستند. کشاورزی، اقتصاد و صنعت به جنگل‌ها وابسته‌اند. بدون بهره‌برداری از منابع جنگل‌ها، غذای جمعیتِ رو به افزایش زمین را نمی‌توانیم تولید کنیم و رشد اقتصادی نیز نمی‌توانیم داشته باشیم. پس چرا همچنان بر شتاب ویرانی جنگل‌ها می‌افزاییم، در بهره‌برداری افراط می‌کنیم و زباله تولید می‌کنیم و در جنگل‌ها رها می‌کنیم؟

گروهی بر این باورند که افزایش فراورده‌های کشاورزی، رشد اقتصادی و پیشرفت صنعت برای داشتن آینده‌ای بهتر، لازم است و تولید زباله و ویرانی طبیعت در این روند گریزناپذیر است. در برابر این دیدگاه، این پرسش پیش می‌آید که اگر زمین جایی برای سکونت نباشد، چگونه از اندوخته‌ی غذایی و پس‌انداز مالی، فناوری و همه دستاوردهای انسانی بهره‌برداری می‌توان کرد؟

مشکلی که بارها کنشگران محیط‌زیست به آن اشاره کرده‌اند، این است که ما خود را از طبیعت و آن‌چه طبیعی است جدا می‌دانیم. شناخت پیوند میان همه عناصر طبیعت نخستین گامی است که برای بهبود وضعیّت جنگل‌ها باید برداریم: آگاهی از این واقعیت که ما نیز بخشی از طبیعت و تنوع زیستی آن هستیم. شهرنشینی و زندگی در خانه‌های محصور شده، شناخت این واقعیت را برای ما دشوار کرده و این بیگانگی را بیش از پیش دامن زده است.

آیا بهره‌برداری نکردن از جنگل‌ها، دست نبردن یا دگرگون نکردن آن‌ها شدنی است؟ زندگی صدها میلیون انسان در سراسر زمین در پهنه جنگل‌ها می‌گذرد. تالاب‌ها و حوضه‌های آبریز جنگلی مهم‌ترین منابع فراوری آب مصرفی انسان‌ها هستند. هفتاد و پنج درصد آب مصرفی در کشاورزی، صنعت و مصارف محلّی و محیطی از جنگل‌ها فراهم می‌شود. نود درصد شهرهای جهان برای تأمین آب به حوضه‌های آبریز جنگلی وابسته‌اند. [۳] از این‌رو، وابستگی ما به جنگل‌ها و بهره‌برداری از منابع آن‌ها گریزناپذیر است. موضوع این است که ما چگونه به سراغ جنگل‌ها می‌رویم؟ چه چیزی را تغییر می‌دهیم و چگونه این کار را انجام می‌دهیم؟ نخست باید این واقعیت را بپذیریم که جنگل‌ها تفریحگاه و منابع بی‌پایان ما نیستند، موجودیت‌هایی مستقل از دیگر مناطق زمین و شهرها و روستاهای ما نیز نیستند. ما اگرچه اکنون به‌ظاهر درون جنگل‌ها زندگی نمی‌کنیم و بسیاری از مناطق را جنگل‌زدایی کرده‌ایم، در واقع در درون آن‌ها زندگی می‌کنیم. اگرچه گمان می‌کنیم جنگل‌ها در فاصله‌ای دور از ما هستند، پیوندی تنگاتنگ و دوجانبه میان ما و آن‌چه در میانه‌ی درختان جنگلی و گونه‌های زیستی آن رخ می‌دهد، برقرار است.

گروهی پیگیرانه به بهره‌برداری بی‌امان از طبیعت می‌پردازند و گروهی بر بهره‌برداری نکردن از آن. آن‌چه در این میان از دید هریک از این گروه‌ها دور می‌ماند، این است که چشم‌انداز هریک از این تصمیم‌های بنیادی برای انسان و طبیعت چه خواهد بود؟ آن‌چه آشکار است، در نبود راهی روشن و چالش میان دو دیدگاه بنیادی، آن‌چه در واقعیت رخ نمی‌دهد، یافتن و به انجام رساندن راهِ‌حل‌های واقعی و مرحله به مرحله است.

به راهِ‌حل‌ها بیاندیشیم، چگونه بهره‌برداری کنیم تا آسیب‌رسان نباشیم؟ باید سازوکارهای طبیعی جنگل‌ها و شیوه پیوند درست با این سازوکارها را بشناسیم. مشکلات پیوند با شیوه‌ی کنونی را واقعی و به‌دور از شعارها بشناسیم. شیوه‌های بهبود ارتباط با جنگل‌ها را بیاموزیم و به کسانی که برای این بهبود می‌کوشند، یاری برسانیم. برخلاف تصور رایج، موضوع محیط زیست موضوع گروهی از دانشمندان و کنشگران نیست، مسئله تک‌تک انسان‌هاست. مغلطه‌های بی‌شماری در این‌باره هست که سبب می‌شوند رسیدگی به مشکلاتِ زیست محیطی دور از دسترس و بسیار پیچیده دیده شوند. در حالی که دانشمندان و کنشگران می‌گویند، این راه‌ِحل‌ها دور از دسترس، دشوار و پیچیده‌تر از آن نیستند که نتوانیم انجام دهیم.

شاید بسیاری از پاسخ‌ها برای بهبود این وضعیّت، هنوز مبهم به‌نظر برسند. با این همه، منابع بسیار خوبی از پژوهش‌ها و سخنرانی‌های دانشمندان، به زبان ساده، در دسترس همه افراد جامعه قرار دارد تا با خواندن و بررسی آن‌ها، برای آینده‌ی بهتر چاره‌اندیشی کنند. آشنایی با دیدگاه‌های دانشمندان، دستِ‌کم این توانایی را فراهم می‌کند تا از راهِ‌حل‌هایی پشتیبانی کنیم که به‌درستی انسان را در روند تعامل درست با طبیعت قرار می‌دهند؛ نه راه‌ِحل‌های سودجویانه و منفعت‌طلبانه.

پیش از آن که بخواهیم ادعا کنیم کودکان را برای آینده‌ای بهتر و تعامل سالم با طبیعت آماده می‌کنیم، درباره‌ی مسائل پیش روی آن‌ها به اندازه کافی باید بررسی کنیم و راه‌ِحل‌های گوناگون را بسنجیم. باید از خودمان بپرسیم تا چه اندازه از وضعیّت منابع زندگی آینده آن‌ها آگاهی داریم؟ چه مسئولیت‌هایی داریم و برای آماده‌سازی آن‌ها برای آینده، چه کارهایی باید انجام دهیم؟

یکی از دیدگاه‌های جالبی که شناخت ما را به واقعیت آن‌چه در جنگل‌ها و زیست‌بوم‌ها در جریان است نزدیک‌تر می‌کند، پیامد پژوهش‌های «سوزانِ سیمارد»[۴] زیست‌شناس است. او در جنگل‌های «بریتیش کلمبیا» بزرگ شد و به‌سبب علاقه‌ای که از کودکی به جنگل داشته است، در دانشگاه رشته جنگل‌داری می‌خواند و به بررسی درختان و رابطه‌ی آن‌ها می‌پردازد. او در سخنرانی‌اش در یکی از رویدادهای «تِد»، داستان تجربه‌ی علمی‌اش را بازگو می‌کند، داستانی شنیدنی و بسیار دلپذیر از جهان زیرزمینیِ جنگل‌ها و گفت‌وگوی درختان و پوشش گیاهی جنگل با یکدیگر؛ داستان درختان مادری که از فرزندان خود نگهبانی می‌کنند و با دیگر گونه‌های گیاهی ارتباط برقرار می‌کنند؛ داستانِ هوشمندی جنگل که دانش در آن از راه انتقال کربن، مواد معدنی، هورمون‌ها و… در میان ریشه‌های درختان داد و ستد می‌شود و جنگل را مانند اندام‌واره‌ای یکپارچه هستی می‌دهد. دانشی ژرف که درختان کهن‌سال را به اندوخته‌ای بسیار باارزش و جانشین‌نشدنی از توانمندی تاب‌آوری در برابر دگرگونی‌های طبیعی تبدیل می‌کند.

سوزانِ سیمارد برای پاسخ دادن به پرسش بسیار مهم چگونه به‌جای تضعیف جنگل‌ها، آن‌ها را تقویت کنیم و کمک کنیم با تغییرهای آب‌وهوایی کنار بیایند؟ با اشاره به ویژگی برجسته‌ی «خودشفابخشی» جنگل‌ها، تأکید می‌کند جنگل‌ها با داشتن این ویژگی، برای خودشفابخشی به مداخله‌ی هوشمندانه و حفاظت درست ما انسان‌ها نیاز دارند. این به معنای آن نیست که از جنگل‌ها بهره‌برداری نکنیم، بلکه چنان بهره‌برداری کنیم تا جنگل‌ها توانمندی بازیابی خود را داشته باشند. او پیشنهاد می‌کند همه ما به درون جنگل برویم، جنگل را از نزدیک ببینیم و بشناسیم. بدانیم که جنگل‌های گوناگون با یکدیگر متفاوتند و با شیوه یکسان بهره‌برداری یا حتی حفاظت نمی‌شوند. هر منطقه نیازمند راه‌ِحل‌های بومی است.

خانم سیمارد به نقش مهم جنگل‌های کهن‌سال برای انتقال دانش تاب‌آوری به درختان جوان‌تر اشاره می‌کند. او می‌گوید: «هنگامی که درختان را قطع می‌کنیم، باید میراث جنگل یعنی درختان مادر، شبکه‌ها و ژن‌ها را حفظ کنیم تا هوشمندی و دانش را به نسل بعدی درختان منتقل کنند و آن‌ها در برابر فشارهای محیطی آینده از خود بتوانند محافظت کنند. هنگامی که جنگل‌کاری می‌کنیم باید تنوع گونه‌ای، ژنی و ساختاری را رعایت کنیم تا امکان بازیابی جنگل به شکل طبیعی برای مادر طبیعت فراهم شود.»

او همچنین می‌گوید: «درختان برای بازیابی و توانمند کردن گونه‌های بومی در جنگل، با یکدیگر همکاری می‌کنند. ما باید زمینه این همکاری را برای درختان فراهم کنیم و به منابع حیاتی‌شان آسیب وارد نکنیم.»[۵]

مدّت داستان زیبای خانم سیمارد درباره‌ی جنگل نزدیک به هجده دقیقه است. در این روزهای بهاری که هنگام نو شدن طبیعت است، خوب است این فیلم را کامل ببینید و درباره‌ی آن با اعضای خانواده و دیگران گفت‌وگو کنید. نوجوانان را در این گفت‌وگوها مشارکت دهید و دیدگاه‌های آنان را بشنوید. راهِ‌حل‌ها با اندیشهٔ گروهی و باور به کارکرد شیوه‌های علمی پدیدار و عملی می‌شوند.

همچنین داستانِ گفت‌وگوی درختان با یکدیگر و چگونگی برقراری ارتباط آن‌ها با هم را با زبانی ساده برای کودکان می‌توانید تعریف کنید. کودکان را با اضطراب درباره‌ی نابودی جنگل‌ها در آینده، نباید آشنا کنیم، ولی به‌آسانی روش‌هایی می‌توانیم پیدا کنیم تا با انواع گونه‌های گیاهی آشنا شوند، و شوق یادگیری از طبیعت و برقراری پیوند با آن را در آن‌ها زنده نگه داریم. این واقعیت است که ما بزرگ‌سالان برای حفظ آن چیزی می‌کوشیم که تصویری واقعی از آن در ذهن داریم، و پیوندش را با زندگی روزانه‌مان درک کنیم. آن‌چه دور و بیگانه به نظر برسد، برای حفاظتش نیز کوششی نخواهد شد.

کودکان مسئول آبیاری و مراقبت از گیاهان آپارتمانی می‌توانند باشند. درباره‌ی نیازهای گیاهان با آن‌ها می‌توانید گفت‌وگو کنید. شیوه‌ی رشد گیاه را با آن‌ها بازگو کنید. اگر در خانه باغچه‌ای دارید، درباره‌ی کاشت گونه‌های گیاهی در آن، می‌توانید مطالعه کنید و از متخصصان مشاوره بگیرید تا گونه‌هایی بومی و هماهنگ باشند، و درباره‌ی اهمیّت این موضوع به کودک‌تان توضیح دهید. همچنین در مدرسه‌ها با مشارکت و همراهی کودکان، امکان ساخت و بازیابی باغچه‌ها با گونه‌های محلی می‌تواند انجام شود.

سخنرانی دیگری را که پیشنهاد می‌شود در این‌باره ببینید، خانم «اِما ماریس»[۶]، نویسنده و پژوهشگر محیط زیست انجام داده است. ماریس تعریف جالبی از طبیعت دارد که دیدگاه ما را نسبت به محیط‌مان تغییر می‌دهد: «طبیعت همه‌جا هست.»[۷] او همچنین دیدگاه بهره‌برداری و دگرگون نکردن طبیعت را به چالش می‌کشد و بر یافتن راه‌ِحل منطقی برای ایجاد پیوندی پایدار با طبیعت تأکید می‌کند. او درباره‌ی چگونگی پرورش کودکان که در بزرگ‌سالی بیش‌تر به طبیعت احساس وابستگی کنند و برای بازیابی و حفاظت آن بکوشند، دیدگاه تأمل‌برانگیزی ارائه می‌کند. دیدن و شنیدن این سخنرانی ایده‌های جالبی را درباره‌ی اهمیّت آشنایی نزدیک کودکان با طبیعت، پس از پایان دوره‌ی همه‌گیری بیماری کووید-۱۹ در دسترس شما خواهد گذاشت.

منبع:https://ketabak.org

مرتبط:فراخوان ملی “اورژانس و کودک” با موضوع کرونا

دقایق دلنشین به همراه دونفر از کودکان بی سرپرست نرجس

دانستنی های علمی کوتاه و جالب

نوشته بسیار با ارزش‌تر از آن است که از دستش بدهیم اولین بار در سازمان پیشاهنگی استان فارس. پدیدار شد.