فریبا رضایی، گفت: خودکشی یکی از مشکلات در زمینه بهداشت عمومی است که توجه همه جانبه ما را می طلبد. تحقیقات نشان داده است که پیشگیری از خودکشی اگر امکان پذیر باشد، مستلزم طیفی از فعالیت هاست که مواردی شامل فراهم کردن بهترین شرایط برای تربیت فرزندان و درمان موثر اختلالات روانی تا کنترل محیطی عوامل خطر را در بر می گیرد.

به نقل از علوم پزشکی شیراز، رضایی ادامه داد: در همه کشورهای جهان خودکشی یکی از پنج علت اول مرگ و میر در گروه سنی ۱۵-۱۹ سال است و در بسیاری از کشورها نخستین یا دومین علت مرگ در نوجوانان رتبه بندی شده است. بنابراین خودکشی در کودکان و نوجوانان از اهمیت بسزایی برخوردار است.

این کارشناس سلامت روان گفت: رفتار آسیب زدن به خود نتیجه تعامل پیچیده عوامل روانپزشکی، اجتماعی و خانوادگی است که اغلب با افسردگی همراه است. افسردگی به تنهایی تاثیر مهمی دارد، اما اختلالات دیگر مثل اختلال بیش فعالی همراه با نقصان توجه، اختلال سوء مصرف مواد یا اضطراب نیز خودکشی را افزایش می دهد. حوادث استرس زای جدید به ویژه در افراد تکانشی می تواند منجر به خودکشی شود.

رضایی در بیان عوامل خطرزای موثر بر خودکشی، سابقه اقدام به خودکشی در فرد یا اعضای خانواده، سابقه بستری در مراکز روانپزشکی، از دست دادن نزدیکان براثر عواملی نظیر مرگ یا طلاق و …، از دست دادن دوست، انزوای اجتماعی، سوء مصرف الکل و موادمخدر، رفتارهای پرخاشگرانه در محیط خانه، کار یا اجتماع، وجود و در دسترس بودن سلاح سرد یا گرم، تفکر یا مطالعه در مورد خودکشی و تهدید زبانی به خودکشی را مطرح کرد.

او، انزوای اجتماعی را به این معنی این دانست که فرد گزینه های اجتماعی دیگر یا مهارت لازم برای پیدا کردن جایگزین های دیگر به جای خودکشی را ندارد و گفت: سوء مصرف موادمخدر یا الکل کنترل تکانش ها را در فرد کاهش می دهد، این در حالی است که بعضی از افراد با مصرف مواد شخصا اقدام به درمان افسردگی و اضطراب می‌کنند.

این کارشناس سلامت روان خاطرنشان کرد: صحبت درباره خودکشی، مشغولیت ذهنی در مورد مرگ و مردن، علائم افسردگی، تغییرات شدید و تند در رفتار، بخشش دارایی های خود و یا اقدام به امور بازرگانی خارج از توانایی خود، اختلال در اشتها و خواب، رفتارهای خطرناک شدید، افزایش شدید در مصرف مواد (این موضوع در معتادان صدق نمی کند)، کاهش علاقه مندی به فعالیت های معمول زندگی، جزو علائم خطر محسوب می‌شود که والدین و اطرافیان فرد باید نسبت به این موارد، حساسیت داشته باشند.

رضایی در خصوص اینکه چه رفتارهایی از سوی والدین می‌تواند فرزندان را در برابر آسیب به خود، محافظت کند، گفت: والدین در سه مرحله اساسی می توانند به فرزندان خود کمک کنند؛ اول کمک به فرزند یعنی بردن او به مراکز بهداشت روانی یا بیمارستان ها، دوم حمایت از فرزند یعنی گوش دادن، پرهیز از انتقاد و ایراد و یا سرزنش و ارتباط همدلانه و سومین مرحله کسب اطلاعات است که می‌توان با مراجعه به روانشناسان و کارشناسان سلامت روان، کتابخانه، گروه های همیاری محلی، اینترنت و .. به آنها دست یافت.

مدیر سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد علوم پزشکی شیراز در خصوص عوامل محافظ نیز به الگوهای خانوادگی، الگوهای شناختی شخصیت و الگوهای فرهنگی و اجتماعی اشاره و اضافه کرد: الگوهای خانوادگی شامل روابط خوب با اعضا و دریافت حمایت از اعضای خانواده، الگوهای شناختی شخصیتی به معنای مهارت های اجتماعی خوب، اعتماد به خود و دستاوردها و موقعیت خود، جست وجوی کمک زمان مواجهه با مشکل، دریافت کمک از روانشناسان و مشاوران، دریافت کمک از تجربیات دیگران و افراد مورد اعتماد و الگوهای فرهنگی و اجتماعی مانند شرکت در فعالیت های گروهی مثل ورزش، انجمن ها، مکان های مذهبی، روابط مثبت با همسالان و همکلاسی ها، روابط خوب با والدین، معلمان و سایر بزرگترها، دریافت حمایت از نزدیکان، است.

رضایی در پاسخ به این پرسش که برای فردی که افکار خودکشی و عزت نفس پایین دارد، چه کاری می‌توان انجام داد، گفت: باید فعالانه به او گوش دهیم، مهارت های حل مسئله را یاد بگیریم، تفکر مثبت را ترغیب کرده و سعی کنیم به جای آنکه فرد بگوید قادر به انجام هیچ کاری نیست، او را به سمت تلاش بیشتر سوق دهیم، به نوجوان کمک کنیم تا فهرستی از ویژگی های مثبت خود را بنویسید و به او فرصت هایی برای موفقیت بدهیم و برای این موفقیت ها او را تشویق کنیم.

این کارشناس سلامت روان در ادامه خاطرنشان کرد: باید سعی کنیم تا احساسات نوجوان را درک کرده و با او همدلی کنیم؛ از طرفی مهارت های جرات آموزی را یاد بگیریم و به نوجوانمان آموزش دهیم، برای نوجوان از روش های افزایش عزت نفس بهره ببریم، نوجوان را در اجتماع یا مدرسه در فعالیت های مثبت و سازنده شرکت دهیم و اگر مناسب تشخیص دادیم، جوان را در انجمن های دینی وارد کنیم.

منبع: ایسنا

مرتبط:

توصیه‌هایی به والدین برای پیشگیری از خودکشی

پایانی برای قدام به خودکشی در کودکان و نوجوانان

آسیه اناری در خصوص دلایل خودکشی نوجوانان در جامعه و راهکارهای کنترل این پدیده اظهار کرد: به طور کلی هر عملی که با برنامه قبلی چه تحت تاثیر یک عامل کوتاه مدت یا تحت تاثیر عامل دراز مدت برای پایین  دادن زندگی انجام شود خودکشی در نوجوانی گفته می‌شود. خودکشی نوجوانان به دو قسمت خودکشی مستقیم و خودکشی غیرمستقیم تقسیم می‌شود.

وی افزود: خودکشی مستقیم از قبل برنامه‌ریزی شده  و تحت  شرایط هیجانی، عاطفی و…  انجام می‌شود، اما در خودکشی غیر مستقیم لزوما هدف نوجوان خودکشی نیست، ولی آنقدر رفتار نوجوان پرخطر است که منجر به مرگ می‌شود؛ برای مثال مصرف دوز زیادی از مواد مخدر یا رانندگی با سرعت بالا از انواع خودکشی غیر مستقیم است.

این روانشناس بالینی کودک و نوجوان در مورد عوامل موثر بر خودکشی در نوجوانان عنوان کرد: نوجوانی دوره‌ای است که افراد از نظر هیجانی به رشد و تکامل بالایی رسیده‌اند ولی قسمتی از مغز که مسئول کنترل این هیجانات است، کاملا شکل نگرفته، بنابراین بروز هیجانی بسیار زیادی را در نوجوانان شاهد هستیم، بدون اینکه نوجوان بتواند هیجانات را کنترل کند؛ بنابرابن اگر نوجوان، غمگین، مضطرب یا افسرده شود یکی از راه حل‌های آنی برای رفع این موارد در  نوجوانان اقدام به خودکشی است. در مواردی نیز  نوجوان دچار آسیب بلندمدت نمی‌شود بلکه در پی اختلاف با والدین دست به چنین عملی می‌زند؛ بنابراین دوره نوجوانی به دلیل اینکه منطق کامل شکل نگرفته و هیجان پررنگ است ریسک خودکشی را زیاد کرده است.

وی افزود: از طرفی دیگر با شیوع بیماری کرونا و خانه‌نشین شدن نوجوانان، تفریحات و مراودات خانوادگی از بین رفته و خانواده‌ها و نوجوانان نیز تحت فشار هستند. این مسئله بیشتر عدم کنترل هیجان را نشان می‌دهد. شرایط کرونا و مسائل مالی، اجتماعی، اقتصادی و خانه‌نشینی و قطع روابط بیشتر از قبل احساسات منفی که منجر به آسیب رساندن به خود می‌شود را افزایش داده است. فراموش نکنیم تفاوت بین سطح زندگی و مقایسه سطح زندگی در نوجوانان، آنها را برای آسیب رساندن به خود تشویق می‌کند؛ یعنی اینکه استفاده از فضای مجازی نوجوانان را  در معرض اطلاعات زیاد قرار داده و این مسئله باعث می‌شود نوجوان خود را با بقیه مقایسه کند. شاید این مقایسه‌ها اساس منطقی نداشته باشد، اما نوجوانان این کار را انجام داده در نتیجه هیجانات منفی بالا می‌رود و چون نمی‌توانند این هیجانات را کنترل کنند، خودکشی یکی از راه حل‌ها می‌شود.

اناری ادامه داد: مسئله بعدی این است که خانواده‌ها برقراری رابطه مثبت با نوجوان را به خوبی آموزش ندیده‌اند؛ یعنی خانواده‌ها و والدین چگونگی درک نوجوان یا مقایسه صحیح بدون توهین و … را نیاموخته‌اند. این مسئله هیجانات منفی را افزایش می‌دهد و هر هیجان منفی در نوجوانی ممکن است برای نوجوانی که منطقش کامل شکل نگرفته باعث آسیب رساندن شود. پس در این رابطه کرونا و عواقب آن، فرزندپروری نامؤثر،  بلوغ و نوجوانی و افزایش استفاده از فضای مجازی از فاکتورهای عامل افزایش خودکشی در نوجوانان هستند.

وی با اشاره به اینکه «وقتی نوجوانی حرف از خودکشی می‌زند نباید نادیده گرفته شود»، خاطرنشان کرد: این مسئله باید جدی گرفته شود. وقتی صحبت از خودکشی به میان می‌آید و یا علائمی در رفتار نوجوان مشاهده می‎شود، خانواده باید به‌شدت به صورت غیرمستقیم از نوجوان مراقبت کند. خانواده باید سریعا با یک مشاور، روانشناس یا روانپزشک متخصص کودک و نوجوان تماس گرفته و علائم را چک کنند.

این روانشناس بالینی کودک و نوجوان ادامه داد: خودکشی کودکان و نوجوانان خیلی تفاوتی با یکدیگر ندارد، اما خودکشی نوجوانان تفاوت‌های بارزی با خودکشی بزرگسالان دارد. بزرگسالان نقشه‌های قوی‌تری برای خودکشی می‌کشند و قوی‌تر عمل می‌کنند. بزرگسالان سعی می‌کنند خیلی جلب توجه نکنند، اما نوجوانان جلب توجه بیشتری دارند.

وی تصریح کرد: در نوجوانان قبل از خودکشی گوشه‌گیری، پرخاشگری و کناره‌گیری بسیار زیاد از خانواده دیده می‌شود. در بعضی مواقع نیز دیده می‌شود که نوجوان بسیار مهربان شده و مدام از والدین بابت اینکه فرزند خوبی نبوده عذرخواهی می‌کند .

اناری در مورد تفاوت عوامل موثر بر خودکشی نوجوانان در گذشته با امروزه عنوان کرد: چیزی که در گذشته باعث اقدام به خودکشی در نوجوانان می‌شد هیجانات منفی نوجوانان و خود بلوغ بود، اما در حال حاضر تفاوت‌های اجتماعی و اقتصادی و آزادی‌های بیشتر که ممکن است به هر دلیلی فراهم نشود، می‌تواند یکی از عوامل خودکشی باشد؛ برای مثال در گذشته نوجوانی که افسردگی شدید داشت این اقدام را انجام  می‌داد، اما امروزه لزوما چنین دلیلی باعث نمی‌شود نوجوانان خودکشی کنند بلکه یک تصمیم آنی می‌تواند باعث این اقدام شود، به این خاطر که  نوجوانان نسل امروز کنترل هیجانات‌شان ضعیف‌تر شده است. نوجوانان امروز از نظر مهارت‌های اجتماعی ضعیف‌تر از نسل قبلی هستند. این مسئله به‌خاطر استفاده از شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی است. نوجوانان اطلاعات زیاد دارند اما به اندازه این اطلاعات امکانات و آزادی کافی ندارند و از طرفی نمی‌شود آزادی‌های زیادی نیز در اختیارشان قرار داد، زیرا سنشان سن پرخطری است. در واقع نسل نوجوان امروزی در کنترل هیجانات خود ناپخته‌تر از نسل گذشته عمل می‌کنند.

این روانشناس بالینی کودک و نوجوان با اشاره به اینکه «آمار رسمی درمورد افزایش خودکشی نوجوانان در حال حاضر وجود ندارد اما شنیده‌ها حاکی از افزایش آمار خودکشی در میان نوجوانان به خصوص در شهرستان‌ها است و حداقل اخبار این افزایش را نشان می‌دهد»، گفت: این مسئله شاید به دلیل امکانات اقتصادی و اجتماعی کمتر در نوجوانان در این مناطق باشد. آن‌ها راهی برای رسیدن به خواسته‌هایی که زندگی مدرن و شبکه‌های اجتماعی در ذهنشان ایجاد کرده، برای خودشان نمی‌بینند. به هر حال شبکه‌های اجتماعی نوعی از زندگی را به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم تبلیغ می‌کنند؛ بنابرابن برای نوجوانی که در مناطق محروم‌تر و یا مناطق کوچکتر زندگی می‌کند این عدم داشتن امکانات و دسترسی ناعادلانه به بعضی امکانات به خوبی مشهود است و این مسئله ممکن است باعث شود نوجوان تصمیم ناگهانی گرفته و به خود آسیب برساند. نوجوان با این کار صورت مسئله رسیدن به خواسته‌های خود را پاک می‌کند. فکر می‌کنم آمار خودکشی در شهرهای کوچک بیشتر است و در اخبار نیز به آن اشاره شده است.

وی در مورد آمار خودکشی بین دختران و پسران نوجوان اظهار کرد: تفاوتی در مقایسه آمار کلی خودکشی در دختران و پسران نوجوان وجود ندارد، اما خودکشی‌های موفق در پسران نوجوان بیشتر از دختران رخ داده است. آماری که اخیرا منتشر شده نشان می‌دهد که پسران تصمیمات جدی‌تری گرفته و راه‌های پر خطر را برای رسیدن به خودکشی انتخاب می‌کنند، یعنی راه‌هایی که به هدف خود می‌رسند؛ برای مثال پسران  راه‌هایی مانند دار زدن یا پرت کردن خود از ارتفاع را انتخاب می‌کنند که امکان نجاتشان را کمتر می‌کند، اما دختران راه‌های کم‌خطرتر را بیشتر برای جلب توجه استفاده می‌کنند، برای مثال آنها راه‌هایی مانند مصرف قرص را که امکان نجات بیشتری دارد، انتخاب می‌کنند.

اناری ادامه داد: احتمال خودکشی در نوجوانان در ابتدا و اواسط نوجوانی یعنی ۱۳تا ۱۶ سالگی بسیار بیشتر است. در انتهای نوجوانی چون شخصیت نوجوان تثبیت شده و از نظر منطقی نیز پیشرفت‌هایی داشته است کمتر به این کار اقدام می‌کند و کمتر احتمال خودکشی موفق در این سن وجود دارد.

وی در مورد راهکارهای مقابله با این مشکل در جامعه خاطرنشان کرد: در پیدایش این مشکل عوامل مختلفی دخالت دارند و روانشناسان یا جامعه‌شناسان به تنهایی نمی‌توانند این مسئله را حل کنند، این پدیده مشکلی بین‌رشته‌ای است که باید متخصصین مختلفی از روان‌پزشک، روانشناس و جامعه‌شناس به حل آن کمک کنند، از جمله راهکارهای مقابله با خودکشی در نوجوانان از منظر روان‌شناختی آموزش برخورد با  نوجوانان در سطح کلان و در خانواده‌ها است، یعنی اگر والدین آموزش ببینند تا چطور با نوجوان برخورد کنند و فرآیند بلوغ را پذیرفته و به نوجوان احترام گذاشته و احترام دریافت کنند،آمار خودکشی بسیار کمتر خواهد شد. خانواده‌ها هنوز نمی‎دانند با فرزند نوجوانشان چگونه برخورد کنند.

این روانشناس بالینی کودک و نوجوان ادامه داد: مسئله بعدی آموزش کنترل هیجان به نوجوانان است. باید نوجوانان را توانمند کرد تا به سن نوجوانی رسیده و از این سن عبور کنند. نوجوان‌هایی که توانمند نشده‌اند ابزار گذار از نوجوانی را ندارند. توانمندی نوجوان و دادن مهارت‌های اساسی مانند مهارت کنترل هیجان، کنترل خشم، مهارت حل مسئله و کنترل فضای مجازی بسیار در حل این مشکل کمک‌کننده است.

وی افزود: از منظر اجتماعی نیز  رسیدگی به مشکلات اقتصادی، رسیدگی به فاصله طبقاتی بین افراد و افزایش و توسعه عدالت اجتماعی می‌تواند در پیشگیری از این معضل موثر باشد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

توصیه‌هایی به والدین برای پیشگیری از خودکشی

پایانی برای قدام به خودکشی در کودکان و نوجوانان

خودکشی را می توان نوعی جنایت علیه خود دانست؛ جنایتی که در آن مقتول و قاتل یکی هستند. این عمل برخلاف بسیاری از جنایت‌ها در لحظه اتفاق نمی‌افتد. در واقع سیر حوادثی که در یک بازه زمانی بر فرد گذشته می تواند اصلی ترین عامل وقوع این پدیده باشد.

در چند ماه اخیر یکی از خبرهایی که توجه بسیاری را به خود جلب کرده خودکشی هایی بوده که غالبا متوجه نوجوانان در گوشه و کنار کشور است.

آنچه در ادامه می خوانید پرسش و پاسخ با دکتر مژگان کاشانی زاده، مدرس دانشگاه و روان تحلیل گر در این حوزه است.

*به طور کلی چه عواملی می تواند منجر به وجود آمدن فکر خودکشی در میان نوجوانان شود؟

اغلب موارد فرد به دنبال یک سوگ، عدم کنترل بر خود، تامین نشدن نیازها، وجود تصویر و نگرش منفی نسبت به خود و تنش‌هایی که در طول مدت زندگی به او وارد شده دست به خودکشی می‌زند.

در برخی مواقع این عمل را انجام می دهد، اما از نتایج آن اطلاعی ندارد. در این صورت دو حالت پیش می آید: اگر فرد با این اقدام جان خود را از دست دهد عمل او خودکشی محسوب می شود، اما اگر زنده بماند به عمل او اقدام به خودکشی یا شبه خودکشی گفته می شود. طبق آمار رسمی، شبه خودکشی‌ها که بیشتر به علت جلب توجه و یا انتقام جویی است ۱۰ برابر بیشتر از خودکشی اتفاق می افتد.

*از دیدگاه روان شناسی چگونه می‌توان این پدیده را بررسی کرد؟

در دیدگاه روان شناسی زمانی که نوجوان به خودشناسی نرسد به علت افسردگی و یا جلب توجه دیگران اقدام به خودکشی می کند، در واقع او دلیلی برای زنده ماندن نمی یابد و یا ممکن است این رفتار در درونش تقویت شده باشد. در برخی موارد هم از الگوهایی که اطرافش وجود دارد تقلید می کند.

در واقع خودکشی دو نوع است: خودکشی خودخواهانه برای نشان دادن قدرت فرد (این نوع به گروه خاصی مرتبط نیست) و یا خودکشی دگرخواهانه، به این معنا که گروهی به استعداد خودکشی این فرد وابسته هستند و با هم تصمیم می گیرند این عمل را انجام دهند.

*از لحاظ روان پزشکی فردی که خودکشی می کند بیمار محسوب می شود؟

بله، در بررسی های انجام شده ۹۵ درصد کسانی که دست به خودکشی می زنند دارای «اختلال روانی» هستند. شایع‌ترین این اختلالات اختلال شخصیت مرزی، اختلال سازگاری، اختلال مرتبط با مواد مخدر، اختلال افسردگی و اضطراب است.

*اغلب موارد سرپرست خانواده نوجوانانی که دست به این عمل می زنند دچار مشکلاتی بوده اند، به نظر شما چگونه می توان فرزندان را از آسیب هایی که به سبب مشکلات والدین برایشان به وجود می آید دور کرد؟

مشکلات مذکور باعث به وجود آمدن ناامیدی و بی ارزشی می شود و می توان آن را در دو بعد نظام خانواده و نظام جامعه و فرهنگ بررسی کرد. باید پایه هایی را تقویت کرد تا نوجوان مدیریت بحران و توانایی حل مسئله داشته باشد، مهارت های زندگی را یاد بگیرد و در وهله دوم در زمان بحران بتواند از یک کارشناس کمک بخواهد و یا با خانواده صحبت کند.

*یکی از اقداماتی که برای مجازات برخی از متهمان انجام می شود اعدام در ملاعام است، به نظر شما این اقدام تا چه میزان می تواند منجر به وجود آمدن ایده خودکشی به این روش بین افراد شود؟

تا حدودی می تواند مثبت باشد، اگر قبل از آن آگاهی سازی شده باشد؛ یعنی فردی که می خواهد این صحنه را ببیند از قبل بداند که برای چه می خواهد این صحنه را ببیند. اگر آگاهی سازی نشود مثل این است که تماشای یک فیلم را به جای سکانس آغازین، از میانه آن شروع کنیم. در پایان اینکه در صورت تماشای اعدام در ملاعام باید بحث و تبادل نظر شود. اما اگر هیچ تبادل نظری صورت نگیرد، نوجوان دچار حاشیه می شود و تماشای اعدام در ملاعام می تواند او را به اوج خشم برساند و منجر به خودکشی شود، چرا که او در سن حساسی قرار دارد.

*توصیه شما به والدین نوجوانان برای پیشگیری از این حوادث تلخ چیست؟

تابوها و قواعد حاکم بر هر خانواده باید مشخص شود. بحران هایی که در جامعه ما وجود دارد ممکن است در هر جامعه ای باشد. حال افراد جامعه، به ویژه والدین در مواجهه با بحران باید به این فکر کنند که چگونه می توانند به عنوان یک فرد با این مشکل مواجه شوند؟  اولین قدم این است که به فرزندان خود “پذیرش” را آموزش دهند، در واقع این قشر حساس باید متوجه باشند که این بحران فقط متوجه آنها نیست و در بسیاری از موارد همگانی است.

در قدم بعدی والدین باید به دنبال اخذ ایده های نو باشند. آنها باید کنجکاوی فرزندانشان را تحریک کنند. نقش والد در اینجا همانند “راهنما” است. باید برای پرسش ها حتی اگر مورد قبولش نیست وقت بگذارند. مغز نوجوان مثل یک ظرف خالی است. این ظرف فقط با کتاب و اطلاعات درسی پر نمی شود. باید بُعد جسارت او شناخته شده و به آن بها داده شود. خانواده ها بهتر است که توانایی تفکر خلاق یعنی فکر کردن به چیزی برخلاف رویه معمول و رسیدن به نتیجه ای متفاوت با آنچه که وجود دارد را از کودکی در ذهن آنها تقویت کنند.

*چه راهکارها و آموزش‌هایی می توان برای نوجوانان و خانواده ها در نظر گرفت تا از این دست اتفاقات جلوگیری شود؟

برای پیشگیری از این حادثه شناخت نوجوان و یاددهی مهارت هایی به او مثل تفکر خلاقانه، تصمیم گیری و  حل مسئله بسیار اهمیت دارد. ما باید شیوه درست تصمیم گیری را به او یاد دهیم. فرد در سن نوجوانی باید با مفاهیمی مثل معنای آزادی و هویت فکر آشنا باشد. در مورد این مسائل با کارشناسان بحث کند. نوجوان، متخصص خیال پردازی است، پس پیشنهاد می شود که در مورد رویاهایش با کارشناس مربوطه صحبت کند. گاهی اوقات والدین هم اگر تفکر مغرضانه و سوگیری نداشته باشند می توانند نقش کارشناس را بازی کنند. یک اتاق فکر را با فرزند خود راه بیندازند و در مورد یک معضل اجتماعی با هم بحث کنند.

جامعه نیز باید بتواند مهارت های زندگی و رشد آنان را گسترش بدهد تا بتوانند در گروه های ۵ تا ۶ نفره توانایی نه گفتن، سازگاری و خودشکوفایی را یاد بگیرند. نوجوان اطاعت محض و بی چون و چرا ندارد و می خواهد دیده شود. او درد را بیشتر از یک کودک و جوان حس می‌کند و ما در هر نقشی که هستیم باید بیشتر او را بشناسیم. این قشر آسیب پذیر نیاز به توجه دارد و اگر به او بی‌توجهی شود، اولین راهی که به ذهن اش می رسد خودکشی است. به امید این‌که با رعایت مواردی که ذکر شد. دیگر خبر مرگ آگاهانه سرمایه های کشورمان را نشنویم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

نشانه‌های خودکشی در کودکان و توصیه‌هایی برای والدین

پایانی برای قدام به خودکشی در کودکان و نوجوانان