خانه تکانی آیینی قدیمی است که در هر خانه ایرانی انجام می شود. برای انجام خانه تکانی از اعضای خانواده خود کمک بگیرید و نظافت خانه را به تنهایی انجام ندهید. شما می توانید برای انجام خانه تکانی از همسر و فرزندان خود کمک بگیرید.

همکاری فرزندان در انجام کارهای خانه حس مسئولیت پذیری و نظم و ترتیب را در آنها تقویت می کند. در این بخش به مادرانی که دوست دارند در فصل خانه تکانی، قدری کمک فرزندان را جلب کنند توصیه هایی ارائه می شود.

چگونه از خود کودک در خانه تکانی کمک بگیرید؟

از او بخواهید اتاق خود را مرتب نماید

هیچگاه خودتان به تنهایی اتاق کودک را مرتب نکنید بلکه زمانی که کودکتان حضور دارد با کمک او اتاق را تمیز کنید تا او ببیند و یاد بگیرد که چگونه می توان اتاق را مرتب کرد و تمیز نگه داشت و در کنار شما تجربه کسب کند.

تمیز کاری را به بازی تبدیل کنید!

شما با کمی تلاش و خلاقیت می توانید تمیز کاری را به یک بازی سرگرم کننده و هیجان انگیز تبدیل کنید. برای اینکه کودک خود را ترغیب به انجام خانه تکانی بکنید، تمیز کردن خانه را به کاری لذت بخش برای او تبدیل کنید مثلا اگر به کودکتان گفته اید که لباس و اسباب بازی های خود را جمع کند به او یک جعبه بدهید و مسابقه بگذارید که چه کسی می تواند زودتر جعبه اش را پر کند و تا زمانی که همه لباس ها و اسباب بازی ها جمع نشده بازی را متوقف نکنید.

یا مثلا بعد از تمام کردن هر کار، یک توپ داخل سبد بسکتبالشان بیاندازند یا برایشان آهنگ بگذارید و اجازه دهید با حرکات موزون به این طرف و آن طرف اتاق بروند.

کارهای سبک به کودک بسپارید

کار کودک باید متناسب با سن، توانایی و وقت او باشد. بهتر است از کودک خود بخواهید وسایل خود را جمع کند و کارهای خطرناک مانند کار با مواد شیمیایی را به او نسپارید زیرا اینگونه سلامتی کودک به خطر خواهد افتاد. جمع کردن لباس های زمستانی، جمع کردن اسباب بازی ها، گردگیری قفسه ها از کارهای مناسب برای کودکان است.

هنگام خانه تکانی به ساعت صرف غذا و خواب کودک توجه نمایید

مادران هنگام خانه تکانی و سرگرم شدن بچه ها با این کار نباید اجازه دهند که ساعات صرف غذا و خواب بچه ها به هم بریزد زیرا این کار باعث بد اخلاقی آنها می شود پس به این گونه موارد توجه نمایید.

بر سر کودک خود داد نزنید

اگر خانه تکانی بی حوصله تان کرده، این امر نباید باعث گردد که بر سر کودک خود فریاد بزنید. همچنین اگر کاری زا به فرزندتان سپرده اید و او آنگونه که باید این کار را به نحو احسن انجام نداد، از داد زدن بر سر بچه ها در مورد نحوه تمیزکاری، جدا خودداری کنید و با خونسردی به آنها توضیحات لازم را بدهید. برای انجام هر کاری باید خوشحالی کنیم و با صدای بلند بخندیم و از بچه ها تشکر کنیم که به ما کمک می کنند.

خانه تکانی را پیچیده نکنید

برای تمیز کردن خانه نیز باید برنامه داشته باشید . اگر شما بدون برنامه یکباره همه وسایل اتاق ها، آشپزخانه، کابینت ها، کمدها و… را بیرون بریزید، خانه نامرتب و ناامن می شود و این بی نظمی سبب تهدید سلامت روانی بچه ها می گردد پس قبل از خانه تکانی از تمام کارهایی که باید انجام شود، فهرستی تهیه کنید و بعد زمانی را برای انجام هر کار در نظر گرفته و به طور منظم اجرا کنید و کارهای راحت و آسان را به کودک خود بسپارید.

از مواد شوینده شیمیایی استفاده نکنید

اگر دارای فرزند هستید برای سلامتی فرزند خود اهمیت قائل شوید و از مواد شوینده شیمیایی استفاده نکنید . کار کردن با مواد شوینده شیمیایی سبب مسمومیت و ایجاد مشکلات تنفسی می شود. این مواد شوینده تاثیر مخربی نیز روی کودکان می گذارد، زیرا بچه ها حساس ترند و آسیب جدی تری به سیستم تنفسی آنها وارد می شود.

اسباب بازی ها را نیز تمیز کنید

بچه ها هر روز با اسباب بازی های خود سرو کار دارند و اسباب بازی ها از حجم زیادی میکروب برخور دارند و ممکن است سلامت کودک ما به دلیل بازی مداوم با آنها به خطر بیفتد بنابراین نظافت «اسباب بازی کودکان» را فراموش نکنید.

کارهایی را به کودک محول کنید که بتواند به اتمام رساند

به کودک خود مسئولیتی متناسب با سن او بدهید و به کودکان کار هایی را محول کنید که می توانند تا انتها انجام دهند زیرا تمام کردن یک مسئولیت به آن ها عزت نفس می دهد و اگر کار را نیمه کاره رها کنند، بی خیال و بی مسئولیت خواهند شد.

کودکان را خسته نکنید

زمان زیادی را صرف تمیز کاری نکنید چون کودکان خسته می شوند. مثلا اگر از کودک خواسته اید جا هایی که قدش می رسد را گردگیری کند، بعد از تمام شدن کارش مسئولیت جدیدی به او ندهید و بگذارید کمی استراحت نماید.

در تمیزکاری به آن ها کمک کنید

اگر به فرزندتان گفته اید که خود اتاقش را تمیز کند، بهتر است خودتان نیز با او همکاری کنید تا او احساس نکند که با این کار نا آشنا تنها است.

گنگ و مبهم صحبت نکنید

اگر می خواهید کودک شما در کارهای خانه مشارکت کند با او گنگ و مبهم صحبت نکنید بلکه مستقیم به او بگویید چه کاری از او می خواهید و او چگونه این کار را انجام دهد مثلا به او بگویید اتاقت را تمیز کن و اسباب بازی هایت را درون سبدش بریز.

حواستان به مدرسه او باشد

کودکان باید دو، سه ساعت به انجام تکالیف مدرسه بپردازند و شش ساعت یا بیشتر هم در کلاس درس باشند بنابراین اضافه کردن کارهای دیگر آنها را خسته و عصبی می کند پس این خستگی ها را نیز در نظر بگیرید و برنامه انجام کارهای خانه را براساس آن و به طور مناسب تنظیم کنید؛ مثلا می توانید خانه تکانی را به روزهای آخر هفته موکول کنید.

رشوه ندهید

کودکان باید بدانند تمیز کردن اتاقشان یک وظیفه است و باید مسئولیتش را بپذیرند. پس اگر او عنوان کرد که به شرطی خانه را تمیز می کنم که پاداش بگیرم هرگز این کار را نکنید و برای انجام وظایف، به بچه ها جایزه و یا پول ندهید چون این کار باعث می شود آن ها از شما انتظار داشته باشند به ازای هرکاری که در خانه انجام می دهند جایزه دریافت کنند. تنها برای تشویق فرزندتان می توانید برای او غذای مورد علاقه و یا خوراکی محبوبش را تهیه کنید.

آسان گیر باشید!

با این کار مسئولیت پذیری را به کودکان می آموزید و نمی خواهید که از آنها یک خدمه کاربلد بسازید. پس آسان بگیریدو کارهایی که خود دوست دارند را به آنها بسپارید.

چگونه فرزندانمان را با خود در کارهای خانه هماهنگ کنیم؟

کودک بین ۳ تا ۵ سالگی، هر چیزی را از روی تقلید یاد می گیرد پس مرتب کردن اتاق را مانند بازی به او نشان دهید و او را در این کار همراهی کنید.

بین ۶ تا ۱۱ سالگی، کودک مستقل تر می شود و ترجیح می دهد اتاقش را به تنهایی مانند یک فرد بزرگسال مرتب کند و معمولا توصیه های شما را نمی پذیرد پس دلایل صحبت های خود را برایش توضیح دهید، از تحمیل نظرات خود اجتناب کنید و به جای او وسایلش را مرتب نکنید.

نوجوان در فاصله سنی ۱۲ تا ۱۸ سال نیز تمایل دارد، خود را از قید و بندهای خانواده راحت کند و با تنبلی یا عدم پذیرش این اصل را ابراز نماید. نوجوان شما ترجیحا مسائل و قواعد تربیتی را که شما با تمام وجود به آنها پایبند هستید، زیرپا می گذارد.

پس اگر از او خواسته اید که اتاق خود را مرتب کند و او نافرمانی نمود، بدانید هدف او از مخالفت، فقط اذیت کردن آنی شماست، به آنچه می گوید اعتقادی ندارد و خیلی زود همه چیز را فراموش می کند.

پس صبور باشید و با حفظ حس استقلال طلبی وی، سعی کنید عملیات خانه تکانی را با موفقیت و بدون تنش خانوادگی به سرانجام برسانید و هرگز اتاق فرزندتان را به ویژه زمانی که در خانه نیست، مرتب نکنید.

خانه تکانی رسم همه ساله خانم های ایرانی برای استقبال از عید نوروز است تا با فرا رسیدن سال جدید خانه ای تمیز و مرتب داشته باشند. در هنگام خانه تکانی ممکن است گرفتار حوادثی چون سقوط از نردبان، لیز خوردن، برق گرفتگی و سوختگی با مواد شیمیایی شویم بنابراین لازم است آمادگی لازم جهت مواجهه با این حوادث را داشته باشیم و در کمترین زمان اقدامات موثری انجام دهیم تا شیرینی تعطیلات سال نو به تلخی مبدل نشود. در این بخش کمک های اولیه هنگام بروز حادثه در خانه تکانی را آورده ایم.

کمک های اولیه به فرد مصدوم

اگر در خانه تکانی با حوادث زیر روبرو شدید، با انجام کارهای خیلی ساده و در عین حال مهم زیر به فرد مصدوم کمک کنید:

در صورت بریدگی و خونریزی در زمان خانه تکانی چه کنیم؟

اگر یکی از افراد خانواده دچار حادثه ای شد که خونریزی شدید داشت:

• خونسرد باشید و با نیروهای امدادی تماس بگیرید.
• روی محل زخم را با یک دستمال تمیز محکم فشار دهید.
• از فرد مجروح بخواهید محل زخم را با دست فشار دهد، سپس شما روی زخم را محکم ببندید.
• سرعت عمل شما در بستن زخم سبب می شود، از بروز عفونت جلوگیری شود.
• بعد از بستن زخم مصدوم را بخوابانید و عضو زخمی را بالاتر از سطح بدن او نگه دارید تا نیروی امدادی برسد.

در صورت خوردن فرآورده شیمیایی هنگام خانه تکانی چه کنیم؟

اگر فردی از اعضای خانواده تان به اشتباه فراورده شیمیایی را خورد:

• سریع مصدوم را بخوابانید و با نیروهای امدادی تماس بگیرید.
• هرگز به مصدوم چیزی ننوشانید.
• هرگز اقدامی انجام ندهید که مصدوم استفراغ کند زیرا با بالا آوردن، آن فرآوردۀ شیمیایی مجدداً از مجاری گوارشی عبور می کند و جراحت هایی که بار قبل ایجاد شده شدیدتر می گردد.

هنگام استنشاق مواد شیمیایی چه کنیم؟

اگر در خانه تکانی یکی از اعضای خانواده تان مواد شوینده قوی را استنشاق نمود و دچار تنگی نفس شد:

• ابتدا راه تنفس او را باز کنید.
• دست و صورت مصدوم را با آب بشویید تا اکسیژن به پوست فرد برسد و از سوختن احتمالی پوست فرد جلوگیری شود.
• برای نجات جان بیمار او را به فضای باز ببرید و از محیطی که ماده شیمیایی در آن متصاعد شده دور کنید.
• قفسه سینه مصدوم را به آرامی ماساژ دهید.
• هرگز چیزی به فرد نخورانید.

نکات قابل توجه:

در خانه تکانی هرگز وایتکس را با جوهر نمک ترکیب نکنید زیرا از ترکیب جوهر نمک و وایتکس، گاز کلر متصاعد می شود و استنشاق بخار متصاعدشده از این ترکیب، فرد را دچار علائمی مانند آسم، تنگی نفس و خس خس سینه می کند که با درمان دارویی به طور موقت برطرف می شود اما هیچ وقت بهبود کامل حاصل نمی شود و فرد باید همیشه دارو مصرف کند.

توصیه می شود همه افراد در خانه تکانی برای استفاده از مواد شوینده مثل وایتکس و جرمگیرها حتما از ماسک استفاده کنند.

در زمان برق گرفتگی چه کنیم؟

اگر یکی از اعضای خانواده تان در زمان خانه تکانی دچار برق گرفتگی شد:

1. خونسردی خود را حفظ کنید.
2. به مصدوم تا زمانی که جریان برق متصل است، دست نزنید. در برق گرفتگی با ولتاژ بالا تا زمانی که جریان برق قطع نشده حتی نمی توان به مصدوم نزدیک شد زیرا ممکن است در فاصله چند متری نیز به فردی که می خواهد کمک کند برق منتقل شود.
3. جریان برق را با قطع کردن فیوز یا کشیدن دو شاخه از پریز قطع کنید.
4. با پوشیدن یک دمپایی لاستیکی و یا استفاده از چند روزنامه برای خشک کردن زمین خیس یا هر چیز غیر رسانا بدن مصدوم را از اتصال به لوازم برقی جدا کنید و او را از محلی که برق در آن وجود دارد دور کنید.
5. سریع ضربان قلب و نبض مصدوم را کنترل کرده و در صورت عدم وجود نبض ماساژ قلبی و تنفس مصنوعی را آغاز کنید.
6. مصدوم را به بیمارستان منتقل کنید و در صورت مشاهده علایم شوک مانند پریدگی رنگ، اختلال نبض، نامنظم شدن تنفس، به هم خوردن دندان ها، سردشدن بدن و بی هوشی هنگام انتقال مصدوم به بیمارستان او را به پشت خوابانده طوری که پاها بالاتر از سر و سر پایین تر از بدن قرار گیرد. دقت کنید در برق گرفتگی شدید نباید هیچ گونه حرکتی به سر و گردن مصدوم داده شود زیرا احتمال آسیب مهره های گردنی و متعاقبا فلج اندام ها در هنگام حرکت بسیار زیاد است.
7. بدن مصدوم را به وسیله کیسه آب گرم، پتو یا لباس، گرم کنید.
8. لباس های تنگ مصدوم را که باعث تنگی نفس او می شود، خارج نمایید.
9. اجازه دهید هوای تازه به مصدوم رسانده شود.

هنگام بروز سوختگی در خانه تکانی چه کنیم؟

اگر یکی از افراد خانواده تان زمان خانه تکانی دچار سوختگی شد:

• آرامشتان را حفظ کنید تا بهترین اقدام را انجام دهید.
• سوختگی ساده و شدید را باید فورا سرد کنید و در اولین اقدام طی ۵ دقیقه با ریختن آب سرد، سوختگی را خنک کنید زیرا با ریختن آب سرد روی سوختگی، باعث می شوید که ناحیۀ سوخته شده سریع خنک شود، درد کاهش یابد و گسترش سطح و عمق سوختگی متوقف شود.
• در موارد سوختگی های شدید و حتی سوختگی های ساده می توانید بیش از ۵ دقیقه آب روی سوختگی بریزید تا مصدوم خنک شود و درد او کاهش یابد اما در زمان آب ریختن مراقب قسمت سوخته شده باشید و بر روی تاول ها فشار نیاورید.
• در زمانی که آب روی سوختگی می ریزید، لباس های مصدوم را از تنش خارج کنید اما لباس های چسبیده را جدا نکنید.
• در صورت سوختگی شدید که سوختگی به مجاری هوا رسیده و مصدوم مشکل تنفسی دارد، او را در شرایط نیمه نشسته قرار دهید و هر چه سریع تر با نیروهای امدادی تماس بگیرید و تا رسیدن آنها مراقب مصدوم باشید.

 

هنگام شکستگی در خانه تکانی چه کنیم؟

اگر در خانه تکانی فردی از اعضای خانواده مان دچار شکستگی استخوان گردید:

1. در صورت وجود زخم باز قبل از آتل بستن زخم را استریل، پانسمان و بانداژ کنید.
2. در صورتی که شکستگی از نوع بسته بود از کمپرس سرد استفاده نمایید و درد و تورم را کاهش دهید.
3. ناحیه را با باندکشی ببندید تا تورم سریع تر التیام یابد.
4. آتل را در طرفین شکستگی قرار داده و از قرار دادن آتل روی ناحیه شکسته اجتناب کنید.
5. آتل را طوری ببندید که مفاصل بالا و پایین محل شکستگی بی حرکت گردد. اگر آتل را در طرفین شکستگی قرار دهید، جلوی چرخیدن اندام را می گیرد.در شکستگی استخوان ساعد باید مچ دست و مفصل آرنج، در شکستگی استخوان بازو باید شانه و آرنج و در شکستگی استخوان ساق پا باید زانو و قوزک پا را بی حرکت کنید.
6. از باندهای نواری، سه گوش یا یک تکه پارچه مقاوم برای بستن آتل به عضو آسیب دیده استفاده کنید و باند را بالا و پایین مفاصل ببندید.
7. آتل را خیلی محکم نبندید طوری که جریان خون به اندام قطع شود.اگر بعد از بستن آتل نبض قطع شد، آتل را آنقدر شل کنید که بتوانید نبض را لمس کنید.
8. برای کاهش فشارخون، خونریزی، درد و تورم ناحیه آسیب دیده پس از بی حرکت کردن اندام در صورت امکان آن را کمی بالا نگه دارید. در صورت نبض نداشتن عضو، از بالا نگه داشتن عضو اجتناب کنید.
9. در شکستگی دست بعد از آتل بندی بازو را با یک دستمال به گردن آویزان کنید و برای کاهش درد، کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
10. مصدوم را هنگام شکستگی های لگن و ستون مهره ها روی یک تخته صاف و مقاوم بخوابانید و ثابت نگه دارید.
11. دقت کنید هرگز دررفتگی ها و بد شکلی های حاصل از شکستگی اعضا را صاف نکنید و استخوان یا مفصل آسیب دیده را در همان وضعیتی که هست ، آتل بگیرید زیرا احتمال پارگی عصب و شریان های اصلی عضو وجود دارد.