طبق گفته کارشناسان روانشناسی در حوزه کودک و نوجوان بخش زیادی از مهارت‌های زندگی در قالب بازی به کودک آموزش داده می‌شود و این بازی‌ها تاثیر به‌سزایی در شکل‌گیری شخصیت و تقویت مهارت‌های یادگیری در کودک دارد.

قطعا کاردستی و بازی‌های فکری یکی از سرگرمی‌های دوران کودکی متولدین دهه شصت و هفتاد بود، اما با گذشت زمان و پیشرفت تکنولوژی کودکان از انجام این بازی‌ها فاصله گرفتند و به سمت بازی‌های الکترونیکی با رایانه، تلفن همراه و تبلت رفتند، قطعا این‌گونه بازی‌ها خلاقیت را از کودک و می‌گیرد و آسیب‌های فراوان جسمی و روحی را برای کودک به‌وجود می‌آورد.

پازل،بازی‌های سازه‌ای، کشف کلمه، مارپیچ، بازی‌های تخته‌ای مانند منچ، شطرنج و مارپله، خمیربازی، حدس کلمه، اسم و فامیل، و … از جمله بازی‌های فکری برای کودکان است که می‌تواند چند ساعتی کودک را به دور از فضای مجازی در جمع خانواده و همسالان سرگرم کند.

همچنین زمانی که کودک با وسایل دورریختنی کاردستی درست می‌کند، در گام اول خلاقیت در کودک رشد پیدا می‌کند و در مرحله بعدی یک نوع حس مفید بودن در او ایجاد می‌شود.

کودکان در انجام کار دستی معمولا نیاز به استفاده از دست‌ دارند و همزمان با این که باید ذهن نیز به کار گرفته شود و انجام این دو در کنار یکدیگر باعث می‌شود کودک بتواند در ذهن و دست خود هماهنگی ایجاد کند، مثلا نقطه کشیدن روی کاغذ و قیچی کردن روی خط باعث افزایش دقت او خواهد شد و باعث می‌شود که او از این کار لذت نیز ببرد.

بازی‌های فکری، چالش‌هایی هستند که انسان را برای حرکت در مسیر ناهموار و پر پیچ و خم زندگی آماده می‌کنند

شهناز ظفری مشاور خانواده در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص مزایای کاردستی و بازی‌های فکری در کودکان، اظهار کرد: بازی به زبان ساده به انجام فعالیت لذت‌بخش بدون توجه به نتیجه آن گفته می‌شود، معمولا بازی‌های فکری، بازی‌هایی هستند که نیاز به اطلاعات معنی‌دار و تلاش‌های شناختی دارند.

وی با بیان اینکه بازی‌های فکری، چالش‌هایی هستند که انسان را برای حرکت در مسیر ناهموار و پر پیچ و خم زندگی آماده می‌کنند، عنوان کرد: در واقع بازی‌ها و اسباب‌بازی‌های فکری همواره می‌توانند سبب رشد و پرورش بخش‌های مختلف در ذهن کودک شوند.

ظفری افزود: بازی‌های فکری دسته‌بندی‌های مختلفی دارند و هر کدام از این بازی‌ها تاثیرات متفاوت و متنوعی را بر ذهن کودک به‌جا می‌گذارند، اما به‌طور کلی این دسته از بازی‌ها مزایای بسیاری دارند.

مشاور خانواده با اشاره به برخی از مزایای کاردستی و بازی‌های فکری در کودکان، گفت: تقویت مهارت‌های حرکتی دیداری، مهارت‌های حرکتی، توانایی حل مسئله، تقویت حافظه، افزایش سرعت انتقال، افزایش سرعت تفکر، افزایش مهارت‌های شناختی، افزایش سطح تمرکز،  افزایش مهارت استقلال در تفکر و برنامه‌ریزی و تقویت ذهن و روابط اجتماعی (خصوصا در بازی‌های گروهی) از جمله مزایای بازی‌های فکری و کاردستی در کودکان است.

وی بیان کرد: والدین باید در نظر داشته باشند که در انجام بازی‌های فکری تعادل را رعایت کنند و پرداختن افراطی به این‌گونه بازی‌ها در کودکان، آن‌ها را از فراگیری سایر مهارت‌ها خصوصا مهارت‌های حرکتی، فیزیکی و روابط اجتماعی محروم نکند.

ظفری با تاکید بر اینکه تمامی بازی‌های فکری به‌نوعی جذاب هستند، تصریح کرد: والدین می‌توانند با انجام بازی‌های فکری همراه با کودکشان، فراهم آوردن شرایط بازی در جمع‌های خانوادگی، در نظر گرفتن مشوق‌های انگیزشی و همچنین محدود کردن و گذاشتن قوانین سفت و سخت برای بازی‌های کامپیوتری کودکان را به سمت بازی‌های فکری سوق دهند.

منبع:ایسنا