روزنامه «جوان» در ادامه نوشت: فرزندانی که والدین‌شان دچار اختلاف در زندگی می‌شوند و مدام در حال مشاجره، دعوا، جنگ و ستیز، فحش و ناسزاگویی هستند، در زمان کوتاه از این رفتارها تأثیر گرفته و در نهادشان جای می‌گیرد، بر روح و روان‌شان آثاری منفی دارد و در آینده آن‌ها بروز کرده و آنان در وضعیت اضطراب و تعارض قرار می‌گیرند. فرزندان به محیط امن و سالم جهت رشد جنبه روانی و روحی نیاز دارند و بر والدین لازم و ضروری است که این نیاز را برای خانواده مهیا کنند. محیط ناامن و مملو از مشاجره، نگرش و دید فرزندان را نسبت به والدین تغییر می‌دهد. فرزندی که همیشه نظاره‌گر جنگ و ستیز میان پدر و مادر است، هرگز به آنان اعتماد نمی‌کند و در بیرون از خانه به دنبال تهیه محیط امنی برای خود خواهد بود. در ادامه به برخی از مهم‌ترین عوامل منفی تأثیرگذار در این زمینه می‌پردازیم.

توقع بیجا و درخواست‌های غیر منطقی

توقع و درخواست‌های بجا و منطقی والدین از کودکان اعتماد و نگرش مثبت فرزندان را نسبت به توان‌شان برمی‌انگیزد و اعتماد به نفس آنان را افزایش می‌دهد. زمانی که والدین درخواست‌هایی از فرزندان می‌کنند که خارج از توان‌شان باشد و در کنار آن توقع زیادی از آنان داشته باشند، نه تنها اعتماد به نفس فرزندان خود را فزونی نمی‌بخشند، بلکه دید و نگرش فرزندان را نسبت به توان‌شان منفی و آنان را گیج و مبهوت نگه می‌دارند، به دنبال آن سرکشی و طغیان فرزندان را به دلیل درخواست و توقع بیجا و غیرمنطقی والدین برمی‌انگیزانند. در واقع والدین آرزوهایی را به فرزندان خود تحمیل می‌کنند که در زمان خودشان تحقق نیافته است و با اصرار خاصی فرزندان‌شان را موظف به تأمین خواسته‌هایی می‌کنند که در توان آن‌ها نیست. آثار نامطلوب این گونه توقعات و آرزوهای غیرمنطقی بر کودکان عبارت است از: رشد ناکافی و ناامیدی فرزند و شکست‌های مکرری که فرزند در طول زندگی با آن مواجه می‌شود که زمینه‌ساز ناکامی و ناامیدی است (سلب مسؤلیت). بنابر این انتظارات و توقع‌ها باید متناسب با رشد جسمی، روحی، روانی و عقلی فرزندان باشد. والدینی که بدون توجه به رشد و توانایی کودکان، اموری را که متناسب با ظرفیت و علاقه‌شان نباشد، از آنان توقع داشته باشند، آسیب و لطمه فراوانی به شخصیت فرزندان خواهند زد.

بدقولی و الگوی خوب نبودن

فرزندان به دلیل تقلید و الگوپذیری‌شان مخصوصاً در سنین پیش‌دبستانی و دبستانی، هر نوع عکس‌العمل و رفتاری که والدین‌شان در قبال فرزندان خود و دیگران داشته باشند، همان رفتار و عکس‌العمل را انجام خواهند داد. اگر والدین دروغگو باشند و به آنان دروغ بگویند فرزندان‌شان نیز دروغ خواهند گفت. اگر به فرزندان خود و دیگران بی‌احترامی کنند، آن‌ها همان رفتار را انجام خواهند داد. یکی از شاخص‌های اساسی برای سنجش تحقق یک ارزش در رفتار انسان بروز و ظهور آن در رفتار و گفتار است. بسیارند افرادی که درباره فضایل اخلاقی مانند راستگویی، امانت‌داری و رعایت مصالح همگان، داد سخن می‌دهند، اما برخلاف آن عمل می‌کنند. خداوند در این باره در قرآن‌کریم می‌فرمایند:‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید چرا سخنی می‌گویید که بدان عمل نمی‌کنید؟ نزد خدا بسیار موجب خشم است که سخنی بگویید و عمل نکنید. تناقض در رفتار و گفتار پدر و مادر سبب بی‌اعتمادی فرزند نسبت به آموزش‌های والدین می‌شود و اثر زیان‌بارتر اینکه فرزندان دانستن و عمل نکردن را از والدین خود فرامی‌گیرند. یعنی آن گفتار و آموزش‌ها را جدی نمی‌گیرند. الگو یا سرمشق شدن والدین، مهم‌ترین عامل تعلیم و تربیت و تضمین بهداشت روانی فرزند است. اگر والدین در مقابل فرزند صادق نباشند و عملی را خودشان انجام ندهند، اما آن عمل را از فرزندان خود تقاضا کنند، نمی‌توان انتظار انجام عمل درخواست شده را از فرزندان داشت. وعده دادن از راه‌های خوبی است که والدین می‌توانند برای تشویق فرزندان خود برگزینند، اما مسئله مهم آن است که فرزند توقع دارد والدین به وعده خود عمل کنند. اگر اولیا به وعده خود عمل نکنند اعتماد فرزند را از دست می‌دهند و او دیگر توجهی به آنان نمی‌کند.

فقدان محبت و صمیمیت میان والدین

فرزندان تشنه محبت هستند و از والدین خود انتظار دارند که همیشه به یکدیگر عشق بورزند و همیشه بین آن‌ها صلح و صفا برقرار باشد. وجود صلح و صفا و محبت در خانواده، آسایش و آرامش فرزندان را تأمین خواهد کرد، اما در صورت نبودن آن و ناامنی در خانواده، فرزندان را در آینده‌ای نامعلوم و مبهم قرار خواهد داد. نبودن صلح و ثبات و صمیمیت بین والدین منجر به فرار و طرد فرزندان از کنار والدین خواهد شد، آنان را از خانواده دور خواهد کرد و عوارضی را برای فرزندان به دنبال خواهد داشت. بیشتر خشونت‌ها، دزدی‌ها، انحراف‌ها و دیگر بزهکاری‌های کودکان و نوجوانان به علت وابستگی آن‌ها به خانواده ناسالم و نابسامان بوده است. وجود روح و صفا و صمیمیت در خانواده ثروتی باارزش و ماندنی است و دوام زندگی را تضمین می‌کند. فقدان روابط سالم و دوستانه والدین با یکدیگر که نتیجه آن محیطی پر از خصومت و احساسات نامطلوب است فرزندان را در مقابل آنان قرار می‌دهد و حتی ارزش و احترام آنان را در دید فرزندان خود کمرنگ‌تر خواهد کرد.

بی‌توجهی و بی‌اعتمادی والدین به فرزندان

بی‌توجهی به فرزندان از طرف والدین، انتقام‌جویی و بی‌احترامی فرزندان را در پی‌خواهد داشت. کودکی که انتقام را ترجیح می‌دهد متقاعد می‌شود که دیگران دوستش ندارند و فقط زمانی به آن‌ها اهمیت می‌دهند که بتواند دیگران را اذیت کند. آنان با بی‌رحم بودن و مورد علاقه نبودن امکان می‌یابند برای خود جایی باز کنند، والدینی که انتقام‌جویی فرزندان را با همان عکس‌العمل نشان می‌دهند، این حس را در کودک‌شان تقویت می‌کنند. والدین بدانند رفتار انتقام‌جویانه کودک از روی بی‌توجهی و دلسردی است که خود والدین مسبب آن هستند. ممکن است والدین از خود بپرسند چرا فرزندان نسبت به آنان بی‌توجهی نشان داده و حتی به آن‌ها هیچ احترام و اعتمادی نمی‌کنند. اگر والدین به رفتار و عکس‌العمل خودشان با فرزندان خود توجه و آن را ریشه‌یابی کنند، متوجه خواهند شد که آنان به فرزندان خود توجهی نشان نداده و با مسئولیت ندادن به آنان اعتماد به نفس فرزندان خود را تضعیف کرده‌اند و در مقابل احترام و اعتماد خودشان را در قبال فرزندان خود از دست داده‌اند. فرزندان نیازمند توجه و مورد اعتماد قرار گرفتن از طرف والدین‌شان هستند و به خصوص نوجوانان دوست دارند نسبت به آنان اعتماد شده و آنان را در کارهای منزل به کار گیرند و از آنان مشورت و مشاوره بخواهند. دوره نوجوانی دوره مشورت و هم‌رأیی است. دوره‌ای که از دیدگاه اسلام والدین باید نوجوانان را در تصمیم‌گیری‌های منزل و دیگر کارها دستیار و معاون خودشان قرار دهند و از آنان نظر و مشاوره بخواهند. در واقع بی‌توجهی و بی‌اعتمادی والدین نسبت به فرزندان آنان را در مقابل والدین قرار داده و حتی به منحرف شدن و بزهکاری فرزندان در اثر بی‌توجهی و بی‌اعتمادی والدین خواهد انجامید.

سختگیری در منزل

در خانواده‌های سختگیر روابط بین والدین و فرزندان از روی استبداد است و حتی گاه این روابط پایه روابط میان والدین را پی‌ریزی می‌کند. والدین نسبت به خواسته‌های مشروع فرزندان‌شان بی‌اعتنا هستند و همواره مانع تحقق آن‌ها می‌شوند. در واقع این نوع خانواده و والدین همیشه در مقابل فرزندان مانع تراشی می‌کنند و به آنان زور گفته و هیچ استقلالی به فرزندان نمی‌دهند و سلطه مطلق از طرف والدین نسبت به فرزندان حاکم است. این وضعیت فرزندان را در قبال والدین قرار داده و همیشه یک دید منفی و سلطه‌جویی را در فرزندان درونی می‌کند. این‌گونه فرزندان در موقع بزرگسالی همان روش را در مقابل والدین اعمال خواهند کرد. همچنین این وضعیت اعتماد به نفس و کرامت و عزت نفس فرزندان را کاهش داده و فرزندانی بی‌اعتماد، کم‌ظرفیت و بی‌اراده را تحویل جامعه خواهد داد. سختگیری والدین بی‌شک آثاری عمده دارد. اینکه فاصله عاطفی فرزندان و والدین بیشتر و عمیق‌تر می‌شود. احساس ناامنی، تزلزل، به لحاظ رفتار خشونت‌آمیز والدین در فرزندان ایجاد می‌شود. فرزندان معمولاً به درون‌گرایی و پنهان‌کاری گرایش پیدا می‌کنند. فرزندان معیارها و ملاک‌های دیگر والدین را نیز طرد می‌کنند. در نهایت هم روش سختگیری والدین، به زندگی آتیه فرزندان منتقل می‌شود.

شخصیت والدین

بی‌تردید شخصیت والدین بر تعلیم و تربیت فرزندان و همچنین بر خصوصیات درونی آنان تأثیر می‌گذارد. والدینی که ثبات شخصیتی دارند، در آینده فرزندانی با همان خلقیات خواهند داشت. در تحقیقات نشان داده شده که ۶۵ درصد کودکانی که اختلال عاطفی دارند متعلق به مادرانی دارای اختلال روانی بوده‌اند و ۷۲ درصد کودکان در خانواده‌هایی بوده‌اند که هر دو والدین اختلال داشتند. بد دهنی، پرخاشگری و عصبانیت از دلایل عمده عدم ثبات شخصیتی است که به راحتی از والدین به دیگر اعضای خانواده انتقال می‌یابد و فرزندان آن خانواده در معرض خطر عدم ثبات شخصیتی و تقلید ناخودآگاه قرار دارند.

شکاف بین نسل‌ها

فرزندان به والدین آگاه و بابصیرت نیازمند هستند تا بتوانند با حضور خود و با ایجاد رابطه صمیمی و عاطفی در خانواده، یک محیط آرام و صمیمی ایجاد کنند. با محبت و عاطفه دور هم گرد آیند و به حرف‌های یکدیگر گوش دهند و نیازهای همدیگر را برآورده کنند. فرزندان به والدینی نیاز دارند که با آنان همراه و همدل باشند و به نیازها و درخواست‌های روانی و عاطفی آنان توجه کنند. والدین فکر می‌کنند وقتی که خوراک، پوشاک و… فرزندان‌شان را فراهم می‌کنند مسئولیت خودشان را در قبال فرزندان خود انجام داده‌اند. در حالی که این عوامل تنها جزئی از مسئولیت آنان است. کودکان امروز به عاطفه، صمیمیت، محبت و عشق والدین نیاز دارند. اکثر والدین فرزندان خود را به خوبی نمی‌شناسند و در بعضی موارد روابط‌شان با یکدیگر مثل رابطه با بیگانگان است، حتی تعدادی از والدین معتقدند که شکاف بین نسلی روزبه‌روز عمیق‌تر و فاجعه‌آمیزتر می‌شود. در دوره نوجوانی و جوانی، نه تنها والدین با آن‌ها همراهی نمی‌کنند بلکه به مخالفت با آنان برمی‌خیزند. امروزه به دلیل بسیاری از عوامل مثل اشتغال والدین ارتباط آن‌ها با فرزندان کمرنگ‌تر شده و این امر باعث شده که والدین به درخواست‌ها و نیازهای فرزندان کمتر توجه کنند و فرزندان در قبال والدین به لجاجت و بهانه‌جویی وادار می‌شوند و در نتیجه والدین از این رفتار فرزند خود شگفت‌زده و سردرگم شده‌اند.

تبعیض در خانواده

تبعیض از نظر عرف عبارت است از تفاوت‌گذاری در شرایط مساوی. در برخی خانواده‌ها والدین میان فرزندان خود تبعیض قائل می‌شوند و حق را به یک فرزند می‌دهند در حالی که حق او نبوده و این امر کینه و ارتباط ناسالم میان اعضای خانواده را به وجود می‌آورد. در واقع وقتی والدین در میان فرزندان خود تفاوت و تبعیض قائل می‌شوند و به یکی از فرزندان خود توجه بیشتری می‌کنند، ناسازگاری و ناهنجاری فرزندان را تحریک می‌کنند. از نظر اسلام و دیدگاه تربیتی، تبعیض به همه اقسام آن را باطل می‌داند، خواه تبعیض در جنسیت، خواه تبعیض در ظاهر. پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: بین فرزندان به مساوات رفتار کنید، چنان که دوست دارید در نیکی و محبت با شما با مساوات رفتار کنند. بچه‌ها در محیط برخی خانه‌ها عملاً از رفتار والدین درس حق‌کشی و بی‌عدالتی فرامی‌گیرند و به تدریج به آن عادت می‌کنند. فرزندانی که مورد تبعیض قرار گرفته‌اند از والدین کینه به دل می‌گیرند و ممکن است واکنش نشان دهند. در میان خواهر و برادر حسود و دشمنی پدید می‌آید. طلاق، بی‌مسئولیتی والدین، فقر و تبعیض طبقاتی و… از دیگر عوامل مؤثر در ارتباط ناسالم و محیط ناامن خانواده محسوب می‌شود.

منبع: ایسنا

مرتبط:

نکاتی ساده و مهم در تربیت کودکان

تربیت فرزندی که روی پاهایش خودش بایستد

فروزان هاشم‌زاده اظهار کرد: در دنیای امروز یکی از مشکلات جامعه وابستگی بیش از حد فرزندان به والدینشان شده که نتیجه‌اش در بزرگسالی بهتر نمود پیدا می‌کند وقتی که بچه ها باید مستقل شوند، دانشگاه بروند، ازدواج کنند و زندگی تشکیل دهند، اما توانایی جدایی و تشکیل زندگی جدید را ندارند چرا که اعتماد به نفس کافی را ندارند و علتش هم روش‌های غلط تربیتی والدین است که در سنین مختلف شناختی باید انجام می‌گرفته است.

وی تصریح کرد: پیش از هر چیز باید به این نکته توجه داشت که کودک لوح سفیدی نیست که والدین بر آن نقش بزنند. هر کودک با ذخیره‌ای از ژن‌ها و خلق و خوی ویژه خود پا به دنیا می‌گذارد از همین رو هم هیچگاه دو کودک شبیه به هم نیستند به همین علت پدر و مادرها وظیفه دارند که توانمندی‌ها و ظرفیت‌های کودک خود را شناسایی کنند و فرزندشان را تنها با خودش مقایسه کنند نه با هیچ کودک دیگری.

“اعتماد به نفس” کلید استقلال فرزندان

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی بیان کرد: “تقویت اعتماد به نفس” برای داشتن کودکی شجاع و مستقل، بدون وابستگی غیرضروری به خانواده لازم است. شرط آن این است که فرزندتان را با همه مشکلات، ضعف‌ها، اخلاق و توانمندی‌هایش بپذیرید، اعتماد به نفس کودک در عشق بدون قید و شرط رشد می‌کند، وقتی که فرزندتان را با وجود خطاها و اشتباهاتش دوست داشته باشید و کودک متوجه این احساس شود. بگذارید کودکتان عشق شما را حس کند. او را در آغوش بکشید، ببوسید و به او بگویید که چقدر دوستش دارید.

هاشم‌زاده یادآور شد: وقتی فرزندتان مرتکب اشتباه یا خطایی می‌شود، حواستان باشد تذکرتان درباره رفتار اشتباهش باشد نه خود کودک. این مسئله کمک زیادی به افزایش اعتماد به نفس کودکتان خواهد کرد.

کمال‌گرایی را کنار بگذارید

وی خاطر نشان کرد: ﺑﺴﻴﺎری از ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻛﻤﺎل‌ﮔﺮاﻳی را ﭘﻴﺎﻣﺪ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻛﻮدﻛﺎن ﺑﺎ پدر و مادر ﻣی‌داﻧﻨﺪ، والدین کمال‌گرا فرزندان خود را وادار به تلاش زیاد و انجام کارها به بهترین شکل ممکن می‌کنند و وقتی که آنها در کاری موفق نمی‌شوند یا شکست می‌خورند، والدین از آنها نا امید می‌شوند و اضطراب و پریشانی را به فرزندان خود انتقال می‌دهند.

این روانشناس ادامه داد: کمال‌گرایی از بزرگ‌ترین موانع برای آغاز هر کاری است. افراد کمال‌گرا به‌قدری نگران نتیجه بی عیب و نقص هستند که ترجیح می‌دهند دست به هیچ‌کاری نزنند تا مرتکب اشتباهی نیز نشوند. برای این‌که کوکانتان را از آسیب کمال گرایی مصون بدارید، نیاز است ابتدا خودتان کمال گرایی را کنار بگذارید و سپس مراقب باشید که این تفکر، روی ارتباط‌تان با فرزندتان تاثیر نگذارد.

فرصت آزمون و خطا به فرزندتان بدهید

هاشم زاده بیان کرد: به کودکانتان بیاموزید که حتی اگر به نتیجه دلخواه هم نرسید، اینکه راه مورد علاقه‌اش را انتخاب و برای رسیدن به آن تلاش کرده، ارزشمند و قابل تحسین است. به او بیاموزید همه افراد ممکن است اشتباه کنند و این هیچ اشکالی ندارد. به بیان ساده‌تر بگذارید گاهی خطر کند و تصمیم‌های چالش برانگیز بگیرد.

وی تاکید کرد: فرزند شما اگر فرصتی برای اشتباه کردن و آزمون و خطا نداشته باشد، همیشه کودک باقی می‌ماند، حتی اگر به ظاهر بزرگ شده باشد. زیرا تفاوت یک انسان بالغ و رشدیافته با کودک همین آگاهی و تجربه‌هایی است که فرد بالغ در گذر زندگی ذره ذره کسب کرده است.

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی اضافه کرد: والدین مسئول حل کردن مشکلاتی که برای فرزندشان پیش می‌آید، نیستید. بلکه وظیفه آنها این است که فرصت تجربه و آزمون و خطا به فرزندشان بدهید و هر جا نیاز بود در کنارش باشید تا مشاوره لازم را بر اساس دانش و تجربه‌ به او بدهید. شاید بگویید که طاقت دیدن رنج و شکست فرزندمان را نداریم. اما شما در این باره تنها نیستید و این حال و روز همه والدین است. با این حال همیشه به یاد داشته باشید که رنج‌های کوچک موجب پیشگیری از رنج‌های بزرگ خواهند شد.

از کودک کمک بخواهید

هاشم زاده گفت: کمک خواستن از کودکان۲ تا ۴ ساله به آنها حس خوبی می‌دهد، تظاهر کنید که در کاری مهارت ندارید و نمی‌توانید آن را انجام دهید و از کودکتان بخواهید که به شما کمک کند. برای مثال هنگام بازی پازل به او بگویید که نمی‌دانید قطعات پازل باید کجا قرار گیرند و بگذارید کودکتان به شمایی که پازل بلد نیست کمک کند. این موضوع به کودک کمک می‌کند که بفهمد قادر است کارهایی را انجام دهد که بزرگترها از انجام آن عاجزند. با این کارها کودک حس می‌کند یکی از اعضای مفید خانواده است و توانایی های او مهم هستند. این موجب کاهش ناامیدی کودک و افزایش مهارت و اعتماد به نفس او می‌شود.

به فرزندتان حق انتخاب بدهید؛

وی گفت: امروزه دادن حق انتخاب در کودکان، یکی از مباحثی مهم است که توجه والدین و روان‌شناسان حوزه‌ی کودک را به خود معطوف کرده است. حقی که در گذشته کمتر به رسمیت شناخته می‌شد و گاهی اسمی از آن، در خانواده‌ها برده نمی‌شد اکنون سعی می‌شود از آن به نفع رشد و تعالی کودک استفاده شود.

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی یادآور شد: حق انتخاب به کودک به این مفهوم است که ابتدا کودک را بین دو انتخاب (این یا آن) قرار دهید. برای مثال هنگام لباس پوشیدن دو لباس را انتخابکنید، سپس از کودک بخواهید یکی از آن دو را انتخاب کند.

هاشم‌زاده تصریح کرد: پس از گذشت مدتی و زمانی که کودک توانایی انتخاب بین دو چیز را به دست آورد، می‌توان بین سه گزینه برای او حق انتخاب قائل شد و بدین گونه حق انتخاب‌ها کم کم و متناسب با بالا رفتن ظرفیت ادراکش افزایش یابد تا جایی که درک مدیریت زمان در او به وجود آید.

وی تاکید کرد: دادن حق انتخاب به کودکان ، روندی نسبی دارد و به ظرفیت عقلی و ادراکی کودک وابسته است. بنابراین طبیعی است که با توجه به شرایط خانوادگی و فرهنگی و همچنین توانایی تشخیصی کودک، گزینه‌های انتخابی که در اختیار کودک قرار می‌گیرد، متفاوت خواهد بود. اگر بیش از ظرفیت کودک به او حق انتخاب دهید، ممکن است او را به مسیر اشتباهی هدایت کنید.

منبع: ایسنا

سمیه یزدان‌پناه اظهار کرد: تشویق کردن کودکان به درس خواندن و ایجاد انگیزه در آنها برای تحصیل می‌تواند کمک زیادی به روند یادگیری و درس خواندن آنها داشته باشد. اگر کودک مطالعه را کاری خسته کننده بیابد، میزان یادگیری‌اش کاهش یافته و جز به اجبار تن به کتاب خواندن نخواهد داد.

از کودک درباره آنچه یاد می‌گیرد سوال کنید، نه نمراتش

وی بیان کرد: یکی از راهکارهایی که می‌تواند کودک را به درس خواندن تشویق کند این است که از کودک بپرسید که در مدرسه چه چیزی یاد می‌گیرد، نه اینکه کودک را به خاطر کسب نمرات پایین تنبیه کنید. از او بخواهید در مورد چیزهایی که در کلاس درس یاد می‌گیرد برای شما صحبت کند. این‌گونه او آموخته‌هایش را تکرار کرده و همین به یادگیری بهتر درس‌هایش کمک خواهد کرد.

در گروه کودکتان بمانید

کارشناس ارشد مرکز مشاوره معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی استان بوشهر تصریح کرد: داشتن رابطه‌ای مثبت و محترمانه با کودک می‌تواند در تشویق کودک به درس خواندن موثر باشد. این شکل از رابطه باعث می‌شود که کودک نسبت به تکالیف مدرسه و درس‌هایش احساس مسئولیت کند. القای هرگونه احساس ترس و ناکامی از طرف والدین به کودک، منجر خرد و ضعیف شدن کودک شده و او را وادار به لج‌بازی با شما می‌کند. پس سعی کنید در کنار کودکتان باشید نه در جبهه مقابل او.

با معلم متحد شوید

یزدان‌پناه عنوان کرد: از روش‌های دیگری که می‌تواند در تشویق کودکان به درس خواندن موثر باشد، متحد شدن والدین با معلم است. برای انجام این کار با معلم کودکتان صحبت کنید. به ویژه در مورد مسائل و موضوعاتی که فرزندتان دچار کمبود و مشکلاتی است تا با همکاری یکدیگر بتوانید راهکارهایی را پیدا کنید که کودک بتواند زمان و موضوعات درسی را به نحو احسن مدیریت کند.

وی اضافه کرد: مدل مطالعه عاشقانه: بله، کودکان نیز به دست بزرگسالان خود نگاه می‌کنند و از آن‌ها سرمشق زندگی می‌گیرند. هنگامی‌که تغذیه شما از مواد غذایی مضر باشد، و مواد غذایی مضر و بی خاصیت اطراف شما را احاطه کند، شما آن‌ها را بیشتر و بیشتر دوست خواهید داشت و شکل و شمائل شما نیز به مانند آن غذاها خواهد شد و هنگامی‌که محیط اطراف شما را کتاب احاطه کند، به کتاب علاقه‌مند خواهید شد.

این مشاور ادامه داد: تلاش برای آوردن کتاب‌ها به زندگی: مسائل مطالعه شده و یا الهام گرفته شده‌از کتاب‌های خوانده شده را به هر شکلی در زندگی واقعی با فرزندانتان تجربه و آن‌ها را بیان دارید. اگر فرزند سه ساله شما از مطالعه کتاب «سه بچه شیر» لذّت برده، او را به دیدن شیرهای باغ وحشِ شهرتان ببرید. یا اگر در شهر شیراز بودید و کودکتان پیش از این با اشعار یا زندگانی حافظ شیرازی آشنا شده، او را به حافظیه ببرید.

یزدان‌پناه خاطرنشان کرد: تجلیل از بزرگان در مقابل فرزندان، به دلایل گوناگون و در مناسبت های مختلف از نویسندگان برجسته، شاعران شهیر و چهره‌های ماندگار حتّی در منزل تجلیل کنید و فرزندانتان را با نام و آوازه آن‌ها آشنا سازید. گرامیداشت سالروز و یادبود زندگانی اشخاصِ برجسته در ترغیب فرزندان به مطالعه کمک زیادی می‌کند.

وی تاکید کرد: برای فرزندان کوچک‌تر دوباره و دوباره بخوانید، کتاب‌ها موجباب پیشرفت زودهنگام توسعه گفتاری فرزندانتان هستند. در ابتدا کودکان متلفتِ تصاویر کتاب‌ها می‌شوند. سپس یاد می‌گیرند تا صفحات کتاب را ورق بزنند. پس از مدتی متوجّه موضوع تکراری داستان می‌شوند. همه مهارت های پیش از خواندن اهمّیت دارند. کتاب‌های ریتمیک با وزن‌ها، قافیه‌ها و آهنگ‌های زیبا بسیار مفید هستند. قافیه‌ها و وزن‌ها کمک می‌کنند تا فرزند شما با نمادها و واج‌ها و واژه‌ها آشنایی بیشتری پیدا کنند و با تکرار آن‌ها، صداها را از هم تمیز دهند. بچه‌ها قافیه‌ها را خیلی دوست دارند؛ چون آن‌ها به مرور و با آهنگی دلنشین یاد می‌گیرند و می‌فهمند که قافیه بعدی چیست و خود تمایل پیدا می‌کنند که آن را پیش از شما بازگو کنند.

کارشناس ارشد مرکز مشاوره معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی استان بوشهر افزود: سوال بپرسید، طرح پرسش از فرزندان باعث افزایش درک و بینش آن‌ها می‌شود. این موضوع باعث باز شدن دروازه‌های جدید در ذهن فرزندتان می‌شود. از او بپرسید: شخصیت محبوب او کیست؟ از او بپرسید: به نظر او در آینده چه اتفاقاتی رخ خواهد داد؟ و در شرایط آن رخدادها او چه خواهد کرد؟ در پایان به شما توصیه می‌کنیم تا در هنگام مطالعه، بیش از حد از چگونگی صرف صداها و آواها توسط فرزندان غلط نگیرید.

حرف آخر

یزدان‌پناه عنوان کرد: با توجه به مطالبی که ذکر شد خانواده و محیط‌های آموزشی به ویژه مدرسه می‌توانند هر کدام با انجام وظایف خود در قبال کودک و ایجاد فضایی مناسب و مساعد در مدرسه و محیط خانواده، دانش آموزان را به درس خواندن تشویق کنند. بهترین کاری که والدین می‌توانند در این راه برای کودکانشان انجام دهند این است که در کنار کودکانشان بوده و به آنها در درس خواندن و یادگیری به عنوان یک راهنما کمک کنند نه اینکه تکالیف مدرسه کودکان را به طور کامل برعهده گرفته و انجام دهند. امیدواریم با در پیش گرفتن روش‌های صحیح تشویق کودکان به درس خواندن و یادگیری بتوانیم نسلی با انسان‌های موفق، مسئولیت پذیر و با مهارت به جامعه تحویل دهیم.

منبع: ایسنا

مرتبط:

تبعات تربیت دوگانه والدین بر روی فرزند

تربیت کودکان همیشە موفق

راز تربیت کودک خوش بین و مثبت اندیش

شادی و بازی مهمترین رکن زندگی کودکانه کودکان است که اگر به اندازه کافی از آن برخوردار نباشند، در آینده دچار مشکلات متعدد می‌شوند، شیوع ویروس کرونا بازی و شادی کودکان را محدودتر کرد.

یک روانشناس در خصوص تاثیرات کرونا در بهداشت روانی کودکان می‌گوید: در فروردین ماه ۱۴۰۰ مطالعه‌ای بر روی تاثیرات کرونا و کودکان ایرانی انجام شد و نتیجه‌ی آن که در مجله‌ی روانشناسی بالینی به چاپ رسید، حاکی از این بود که قرنطینه‌ی خانگی سبب افزایش احساس ترس، خصومت، کاهش سرزندگی، کمبود احساس امنیت، ناکارآمدی، تردید و انفعال در کودکان شده است.

دکتر پریا فاروقی ادامه می‌دهد: انجمن روانپزشکی کودکان و نوجوانان مطرح می‌کند، به طور کلی واکنش کودکان به بحران‌ها از جمله کرونا یکدست نبوده و تفاوت فردی بین آنها وجود دارد که به ساختارهای زیستی، آسیب‌پذیری شناختی و سبک‌های تربیتی والدین و از این قیبل موارد مربوط می‌شود.

آسیب‌های روانی کرونا در سنین مختلف کودکان متفاوت است

او با بیان اینکه به طور کلی واکنش کودکان و نوجوانان به کرونا را از نظر سنی تقسیم بندی می‌کنند، اضافه می‌کند: در سنین پیش دبستانی، به شکل ترس از تنها ماندن، از دست دادن مراقبین، مشکلات گفتاری مثل لکنت، دست دادن کنترل ادرار و مدفوع، بی‌اشتهایی و امتناع از غذا خوردن، اختلال در خواب و کابوس، افزایش بدخلقی، غر زدن و چسبندگی بیشتر به والدین است که دو مورد آخر شیوع بالاتری دارد؛ در سنین مدرسه یعنی شش الی۱۲ سال، بدخلقی، نق زدن، گله و شکایت مداوم، بی‌حوصلگی، مقابله جویی و وابستگی به والدین، کم یا پر اشتهایی، اختلال در خواب، علائم بدنی، از دست دادن علاقه به بازی، تعامل با همسالان، یادگیری و تمرکز خود را نشان می‌دهد؛ در کودکان ۱۱ تا ۱۸ سال به صورت تحریک‌پذیری، بد خلقی، بی‌حوصلگی، اقدام به رفتارهای پرخطر، اعتیاد به اینترنت و فضای مجازی است.

او بیان می‌کند: با توجه به اینکه کودکان گنجینه‌ی لغات کافی برای بیان احساسات و هیجانات خود را ندارند و نمی‌توانند احساسات خود را به زبان بیاوردند لذا وظیفه‌ی بزرگسالان است تا از رفتار کودک، متوجه مشکلات او شوند؛ اضطراب در کودکان معمولا می‌تواند به شکل علائمی بروز کند که گاهی اوقات خانواده‌ها فکر می‌کنند که کودک مبتلا به کرونا است؛ در واقع بیشتر به مسائل روحی و روانی مثل تپش قلب، سردرد و علائمی از این قبیل انعکاس می‌یابد که می‌تواند نشان دهنده‌ی اضطراب در کودکان باشد.

والدین؛ الگوی بزرگ فرزندان خود

فاروقی با اشاره به راهکارهای کاهش اضطراب می‌گوید: برای کاهش اضطراب راهکارهایی توصیه می‌شود، اولا والدین باید بدانند که زیر ذره بین کودکان خود هستند و دائما آنها را به عنوان الگوی خود قرار می‌دهند؛ یعنی رفتارهایی که والدین در بحران‌های زندگی بروز می‌دهند، توسط کودکان مورد مشاهده قرار گرفته و همان راهکارها را تکرار می‌کنند.

او خاطرنشان می‌کند: استرس والدین تاثیر قدرتمندی حتی در سبک فرزندپروری آنها دارد؛ والدینی که به هر دلیلی دچار مشکلات روحی روانی، ایرادگیر و تنبیه کننده هستند، تنش و اضطراب زیادی را به کودک وارد می‌کنند، ضمن اینکه در تربیت فرزند خود نیز ناکارآمد می‌شوند.

او ادامه می‌دهد: در درجه‌ی اول، به والدین توصیه می‌کنیم تا قبل از اقدام برای حل مشکلات روانی فرزندان خود، ابتدا به دنبال رفع مشکلات روحی و روانی خودشان باشند چرا که بدون حل آنها، انتظاری در بهبودی فرزندان نیست.

این روانشناس توصیه می‌کند: ما از والدین می‌خواهیم که در این دوران، با فرزندان خود در مورد موضوعاتی که سبب اضطراب آنها می‌شود، صحبت کنند؛ تحقیقات نشان داده که آگاهی‌بخشی به کودکان کمک می‌کند تا بهتر با مشکلات راه بیایند لذا بهتر است والدین جریان فکری کودکان خود را در موضوعات مختلفی مانند ماهیت بیماری کرونا، راهکارهای پیشگیرانه و همچنین مشکلات تحصیلی بدانند تا با کمک کردن، تنش آنها را کاهش دهند.

توضیحات طولانی به کودکان ندهید

او یادآور می‌شود: نکته مهم دیگر این است که نباید در مورد موضوعات، توضیحات طولانی به کودکان دهیم چراکه دامنه توجه کودکان کوتاه است و حتما توضیحات باید متناسب با سطح درک کودک و سن او باشد تا تنش و اضطراب او را افزایش ندهد.

او اضافه می‌کند: کودکان و نوجوان مبتلا به اضطراب، معمولا سوالات زیادی از والدین خود می‌پرسند که حتما باید پاسخ داد؛ متاسفانه بسیاری از والدین حوصله‌ی پاسخ دهی را ندارند چراکه هر سوال آنها، سوال بعدی را به همراه دارد لذا از جواب دادن اجتناب می‌کنند، در حالیکه سبب افزایش تنش و اضطراب آنها شده تا برای پیدا کردن جواب سوالات خود به مراجع نامعتبری رجوع کند که می‌تواند پیامدهای ناگواری داشته باشد.

والدین باید زمانی را برای رسیدگی به دروس کودکان خود اختصاص دهند

فاروقی متذکر می‌شود: نکته مهم دیگر این است که والدین باید زمانی را برای تحصیلات کودکان خود اختصاص دهند، اما بسیاری این موضوع را رها کرده‌اند و سبب افت تحصیلی کودکان نیز شده است که خود این مسئله تنش آنها را افزایش می‌دهد.

او بیان می‌کند: راهکار بعدی که برای والدین توصیه می‌کنیم این است که تلاش کنند تا فعالیت‌هایی که در خانواده وجود داشت و لذت می‌بردند مثل بازی کردن، انجام کارهای گروهی در منزل و… را به جریان بیندازند.

او تاکید می‌کند: مسئله بعدی این است که کودکان برای کسب اطلاعات به سراغ بزرگترها می‌روند لذا باید مواظب بود که اطلاعات نادرستی به آنها نداد و در مورد هر موضوعی در مقابل آنها صحبت نکرد.

کرونا، تنش وارده به کودکان را افزایش داد

او ادامه می‌دهد: با شیوع کرونا، سبک زندگی و آموزشی کودکان تغییر کرد لذا سطحی از تنش خودبه‌خود به کودکان وارد می‌شود، اما متاسفانه گاهی خانواده‌ها در کنار این مسائل، در مورد مشکلات خود نیز صحبت می‌کنند لذا باید تعداد این موارد استرس‌زا کاهش داد.

این روانشناس با تاکید به لزوم صمیمت میان والدین و کودکان می‌گوید: مطالعات نشان داده است که ارتباط خوب بین والدین و کودکان، عامل محافظت کننده در برابر مشکلات روحی کودکان است؛ توصیه می‌شود تا والدین زمان بیشتری را با کودکان خود سپری کرده و این رابطه‌ی گرم و صمیمانه را حفظ کنند.

او اضافه می‌کند: والدین باید مراقبت افراطی از فرزندان خود را کنار گذارند؛ والدینی که به علت وسواس خود در مورد موضوعاتی چون کاهش تعامل کمتر و افزایش ضدعفونی به کودکان خود تنش وارد می‌کنند، تاثیرات نامناسبی بر روی آنها دارند.

شیوع افسردگی در کودکان افزایش یافته است

فاروقی در رابطه با افسردگی می‌گوید: عامل مهم دیگری که شیوع بالاتری دارد، افسردگی است که با علائمی چون ناامیدی، به هم خوردن وضع خواب و اشتها، افکار آسیب زننده به خود، کاهش تمرکز و انرژی بروز می‌کند.

او در خصوص حس ناامیدی کودکان اظهار می‌کند: جهت رفع مشکل ناامیدی باید والدین در مورد احساسات و افکار فرزندان خود با آنها صحبت کرده و در خصوص احساسات ناراحت کننده با آنها همدلی کنند، برنامه معمول زندگی را ادامه داده و زمان خوبی را برای خواب آنها اختصاص دهند.

او یادآور می‌شود: به محض اطلاع از غمگینی و گوشه‌گیر شدن کودکان و دوام آن به بیش از یک هفته باید از کمک حرفه‌ای استفاده کرده و همچنین جهت رفع آن، ارتباطات صوتی و تصویری و تعامل با دوستان را افزایش دهند.

این روانشناس در ارتباط با مشکل بی‌حالی کودکان تاکید می‌کند: بسیاری از کودکان در این ایام با مشکل کاهش انرژی روبه‌رو هستند و حال و حوصله ندارند، اما به اشتباه، والدین توصیه به استراحت می‌کنند در حالیکه توصیه می‌کنیم تا فعالیت‌های فیزیکی را افزایش داده، مسئولیت بیشتری را به کودکان بدهند که همچنین فعالیت‌های گروهی مثل آواز خواندن، بازی کردن، ورزش کردن و … نیز بسیار مناسب است.

والدین نباید با بی‌تفاوتی یا تشویق کردن به افزایش وسواس کودکان دامن بزنند

او در خصوص وسواس ادامه می‌دهد: وسواس اختلال دیگری است که پس از کرونا شیوع بیشتری دارد لذا برای کاهش آن از والدین می‌خواهیم که کودکان خود را به آرامش دعوت کنند و با تشویق یا بی‌تفاوتی نسبت به این مسئله به افزایش آن دامن نزنند؛ به محض مشاهده مواردی مانند ضد عفونی کردن دستان و از این قبیل، حساس شده و مداخله کنند، با آرامش از فرزندان خود بخواهند که دفعات را کاهش دهند و بهتر است که آنها را تشویق نیز بکنند.

او اضافه می‌کند: متاسفانه ماهیت این بیماری طوری است که کودکان برای اطمینان و کسب تایید به والدین خود مراجعه می‌کنند، والدین هم به علت حوصله نداشتن یا کاهش استرس کودک، رفتارهای او را تایید و تشویق کرده و با این کار، وسواس او را افزایش می‌دهند.

فاروقی بیان می‌کند: کودکان علاقه زیادی دارند تا اخبار مربوط به بحران‌ها را دنبال کنند لذا توصیه می‌کنیم تا از کودکان خود بخواهند که اخبار را زیاد پیگیری نکنند.

او توصیه می‌کند: اگر پس از اجرای این راهکارها، مشکلات روحی و روانی کودکان حل نشد، حتما باید از متخصصین و روانشناسان کودک و نوجوان کمک بخواهند.

تاثیر شیوع کرونا در گروه‌های آسیب پذیر و در حال شکل‌گیری بویژه کودکان وسیع‌تر است

یک جامعه‌شناس نیز می‌گوید: کرونا به عنوان پدیده فراگیر جهانی تاثیر فراسنی، فراجنسیتی، فرا طبقه‌ای و فراصنفی را در جامعه‌ی جهانی داشته است که تاثیر گسترده‌ آن بر ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و… کاملا مشهود است.

موسی نیرومند ادامه می‌دهد: انسان اجتماعی و اجتماع انسانی قبل و بعد از شیوع کرونا، شرایط متفاوتی را دارد چرا که سبک بسیاری از ارتباطات تغییر یافته است.

او اضافه می‌کند: در دوره پسا کرونا نیازمند پدیده پژوهی و تاثیر پژوهی کرونا در ابعاد مختلف زیستی برای ترسیم ابعاد آسیب دیده به خصوص در بخش فرهنگی هستیم لذا موسسات علمی و پژوهشی باید از حالا روی این موضوع تحقیق کنند.

او همچنین خاطرنشان می‌کند: تاثیر شیوع کرونا در گروه‌های آسیب پذیر و در حال شکل‌گیری بویژه کودکان وسیع‌تر است و می‌تواند در کودکان زیر ۱۲ سال که تجربه و تمرین شایستگی را طی می‌کنند، اضطراب و ترس طولانی مدت ایجاد کند و در این دوره حیاتی، روان آنها را به خطر انداخته و روند رشدی آنها را با اضطراب و ترس پیش ببرد لذا می تواند در شکل‌گیری شخصیت کودک تاثیرگذار باشد که مسئولیت سنگین آن بر عهده والدین و سیستم اجتماعی بویژه سیستم آموزشی و پرورشی است.

نیرومند توصیه می‌کند: باید با کودکان منظم و بی‌وقفه گفت‌وگو شود تا علیرغم انرژی بالای آنها دچار خلوت و بی‌توجهی نشوند.

او در پایان تاکید می‌کند: در این دوران باید از نظر کلامی، کودکان را تقویت کرد و اجازه داد تا در خصوص شایستگی‌های خود صحبت بکنند.

۲۰ نوامبر از سوی سازمان ملل متحد روز جهانی کودک نامگذاری شده‌است،

منبع: ایسنا

مژده ارشادی  در خصوص تبعات ناهماهنگی بین والدین در تربیت فرزند، اظهار کرد: شاید در گذشته به بحث تربیت فرزند و فرزندپروری توجه چندانی صورت نمی‌گرفت و در اکثر جوامع مردسالای و بعد از آن زن‌سالاری در برخی جوامع حاکم بود و به همین علت در خانواده‌ها یک حرف با دیکتاتوری مطرح می‌شد و همه ملزم به تائید و اجرای آن بودند.

این روانشناس خانواده افزود: دنیا دچار تغییر و تحولات فراوانی شده است و در این دهکده جهانی مفاهیم و حقوق جدیدی مطرح شد، بحث فرزندپروری یکی از موضوعات مورد تاکید در مفاهیم جدید این دهکده است، اما در بسیاری از مواقع این موضوع را به شکل فرزندسالاری می‌بینیم.

وی با تاکید بر اینکه در جامعه کنونی بحث تربیت فرزند و فرزندپروری را به‌صورت یک علم تعریف می‌کنیم، خاطرنشان کرد: در فرآیند پرورش فرزند موضوعاتی مانند سلامت جسم، سلامت روان، شخصیت کودک، هیجانات، مسائل اجتماعی و ذهنی باید از کودکی تا بزرگسالی مورد توجه قرار بگیرد، پرورش دادن مکمل کلمه آموزش نیز است، پرورش یعنی گسترش دادن فضاهای روانی یک فرد برای اینکه بتواند در هر فضایی که زندگی می‌کند بیش‌ترین کارکرد را داشته باشد.

ارشادی با بیان اینکه فرزند عزیز است اما تربیت آن عزیزتر، تصریح کرد: طبق روایتی از امام علی(ع) ایشان تاکید دارند که تربیت فرزند باید ۲۵ سال قبل از تولد او آغاز شود، این بدین معنا است که شیوه‌های تربیتی، منش، خلق و خو، تمایلات و استعدادهای فرد باید به‌گونه‌ای باشد که در زمانی که صاحب فرزند شد بتواند آموزش‌های مورد نیاز را در کنار پرورش درونی به فرزندش بدهد.

عضو انجمن خانواده‌ درمانی ایران با اشاره به اینکه تربیت فرزند به ۹ قسم تقسیم می‌شود، توضیح داد: هشت قسم از تربیت فرزند بر عهده پدر و یک قسم آن نیز بر عهده مادر بوده، این هشت قسم شامل تکریم و عزیزداشتن مادر است، عموما مادر به‌عنوان یک مراقبت‌کننده و پرورش‌دهنده در جامعه محسوب می‌شود و پدر با فرزند در بسیاری از مواقع روبرو نمی‌شود و بیش‌تر نقش حامی را دارد.

وی اضافه کرد: در قدیم‌الایام در بحث تربیت فرزند، مادر از پدر به‌عنوان یک تحکیم‌کننده و ابزار قدرت استفاده می‌کرد، مثلا اگر فلان کار را انجام ندهی باید به پدر پاسخگو باشی، در این نوع تربیت یک والد مسئول تربیتی و یک واحد مجری اصول تربیتی به‌شمار می‌رفت، اما امروزه باتوجه به کاهش تعداد فرزندان تعامل فرزندان با پدر افزایش پیدا کرده و همچنین امکانات نیز بیش‌تر شده است، بنابراین احساس نیاز به تعامل والدین در تربیت فرزند نسبت به دوران گذشته بیش‌تر احساس می‌شود.

ارشادی بیان کرد: دو ذهن می‌توانند هرکدام به تنهایی یک محصول زیبا را خلق کنند، اما در بحث تربیت فرزند والدین باید با هماهنگی با یکدیگر این محصول زیبا را خلق کنند، این هماهنگی با تمرین و تکرار به دست می‌آید، وقتی دو فرد یک زندگی را تشکیل می‌دهند، صاحب یکسری عقاید، اخلاق و تفکرات هستند و می‌خواهند آمال و آرزوهای خود را در اختیار فرزندشان بگذارند تا فرزندشان بهتر از آن‌ها رشد کند.

عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران با تاکید بر اینکه زوجین باید قبل از اقدام به فرزندآوری به دانش تربیت فرزند و مهارت‌های مورد نیاز آن مجهز شوند، گفت: اگر نتوانیم این مهارت‌ها را کسب کنیم بسیاری از اهداف خود برای فرزندپروری را از دست می‌دهیم، در این مسئله ممکن است قدرت زن و مرد در خانه تقویت یا تضعیف شود.

وی تصریح کرد: زمانی‌که در خانه به همسرم اعتبار و جایگاه می‌بخشم در واقع قدرت جایگاه خودم را در خانواده افزایش خواهم داد، پس اگر در انجام اموراتی مانند فرزندپروری با همسرم هماهنگ باشم این موضوع به من کمک می‌کند که مرزهای ارتباطی در درون و بیرون خانواده را منسجم کنم و پیامد آن بالندگی خانواده است.

ارشادی با تاکید بر اینکه عموما زن و شوهر به‌علت تفاوت‌های فرهنگی، تربیتی و سبک زندگی، تجربه‌های مختلفی را دارند، عنوان کرد: بنابراین زوجین باید قبل از اقدام به فرزندآوری با یکدگیر توافق کنند و در این زمینه مطالعات فراوان نیز داشته باشند.

دکترای روانشناسی و مدرس دانشگاه شهرکرد با اشاره به اینکه کودکان موجودات شفافی هستند، خاطرنشان کرد: کودک در بدو تولد باتوجه به نیازها با مادر ارتباط نزدیکتری دارد، اما به مرور وقتی قدرت حرکت پیدا کرد در مورد محیط اطراف خود کنجکاوی می‌کند، بنابراین قوانین فرزندپروری و اصول آن در تربیت فرزند نمود پیدا می‌کند، کودک باید  از همان ابتدا نظم درونی، مسئولیت‌پذیری، “نه شنیدن” و اعتماد به نفس را آموزش ببیند.

وی افزود: اگر کودک در برابر خواسته‌های  نامعقول خود از والدین “نه” بشنود به این موضوع عادت می‌کند، اما اگر والد دیگر این “نه” را در برابر گریه و اصرار کودک نقض کند، کودک از همان ابتدا با یک مفهوم دوگانه آشنا می‌شود، متوجه می‌شود همه چیز قانونمند نیست و می‌تواند نه را تبدیل به بله کند، باید مفهوم “نه” و ” بله” به کودک اموزش داده شود تا نظم و ثبات را آموزش ببیند.

ارشادی اظهار کرد: اگر نظم درون خانواده بر اثر ناهماهنگی تربیتی بین والدین بر هم بخورد این مسئله موجب ایجاد تنش، استرس و اضطراب در کودک می‌شود و این مسائل را به سایر موقعیت‌ها نیز تسری می‌دهد، همچنین در در نقض قوانین کودک تزلزل، دوسویه بودن، نسبی بودن مسائل و … را فرا می‌گیرد و معتقد است هیچ چیز مهم‌تر از خواسته او نیست.

به شدت مخالف دیکتاتوری در خانواده هستیم

عضو انجمن خانواده‌ درمانی ایران با تاکید بر اینکه به شدت مخالف دیکتاتوری در خانواده هستم، یادآور شد: اما باید بدانیم در سن حساس کودک چه آموزش‌هایی را با رفتارمان به او می‌دهیم، بی‌اعتمادی، اضطراب، تشویش و … از پیامدهای تربیت دوگانه توسط والدین است، بچه‌ها در شناخت فضاها بسیار باهوش هستند و در چنین موقعیتی مرزها را به هم می‌ریزند و زمانی‌که مرزها و زیرمنظومه‌ها در خانواده به هم می‌ریزد خانواده دچار آشفتگی می‌شود، مثلا کودک با یکی از والدین بر علیه والد دیگر دست به یکی می‌کند و همسران همدیگر را تخریب می‌کنند.

وی اضافه کرد: در چنین خانواده‌ای فضا ناامن است و چارچوب خاصی وجود ندارد، در این خانواده هرج و مرج و ناراحتی کاملا پررنگ است، در بحث تربیت فرزند زن و شوهر باید با یکدیگر هماهنگ باشند، اگر حرف مادر بارها و بارها توسط پدر نقض شود و بالعکس، این کودک یاد می‌گیرد که این والد فاقد اعتبار است و برای او جایگاهی قائل نمی‌شود، اگر فردی همسرش را جلوی فرزند بی‌اعتبار کند در آینده اعتبار خود را کم می‌کند.

ارشادی با بیان اینکه در خانواده‌های ناهماهنگ در بحث تربیت فرزند، فرزندان سواستفاده‌گر و سودجو تربیت خواهند شد، توضیح داد: در این خانواده فرزند از شرایط برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کند و به‌طور ناخواسته یک والد را در مقابل والد دیگر تخریب می‌کند و از ناهماهنگی موجود در خانواده بهترین استفاده را در رسیدن به اهداف خود خواهد کرد، این کودک در آینده بی‌بند و بار و قانون‌گریز می‌شود.

این روانشناس خانواده تاکید کرد: اگر فردی اعتبار همسر خود را در مقابل فرزندش زیر سوال ببرد در آینده دچار بیش‌ترین ضرر خواهد شد و فرزندش در آینده اعتباری برای او قائل نخواهد شد، زیرا بخش اعظمی از قدرت خود را غیرفعال کرده است، کودکی که در این فضا رشد کرده به اصول اخلاقی، حد و مرزها و هنجارهای جامعه و خانواده پایبند نخواهد بود، زیر سوال بردن اقتدار همسر در خانه یعنی اینکه وزیر اعظم خود را خلع سلاح کنید.

هماهنگی بین همسران در شیوه تربیتی غلط بسیار بهتر از دو شیوه تربیتی صحیح ولی ناهماهنگ است

وی بیان کرد: هماهنگی بین همسران در شیوه تربیتی غلط بسیار بهتر از دو شیوه تربیتی صحیح ولی ناهماهنگ است، پدر و مادر شدن یک فرآیند زیستی، روانی و اجتماعی است، باید قبل از اقدام به فرزندآوری اشتراک‌گذاری عقاید و فهم عقاید دیگری را یاد بگیریم، در خانواده موفق چگونگی روابط والدین اولویت اول است، والدین باید از یکدیگر در مقابل فرزند حمایت کنند.

ارشادی با تاکید بر اینکه فرزندپروری یک کارگروهی است، عنوان کرد: در کارگروهی همیشه یک نظر برنده نیست، وقتی در مقابل فرزندم به همسرم اعتبار می‌دهم در ادامه این اعتبار به من بازمی‌گردد، خانواده بدون تعارض خانواده موفق محسوب نمی‌شود، بلکه خانواده‌ای را موفق می‌نامیم که در مقابل تعارض‌ها و بحران‌ها بتوانند از خود محافظت کنند.

این مدرس دانشگاه با اشاره به چهار سبک فرزندپروری در جامعه، عنوان کرد: این سبک‌ها شامل سهل‌گیر، طردکنننده و گسسته، دیکتاتور و قاطع و اطمینان‌بخش است، محصول خانواده قاطع و اطمینان‌بخش امنیت و آرامش است، کودک در این خانواده حق اظهارنظر دارد، اما سلسله مراتب در این خانواده رعایت می‌شود و هر چیزی که کودک درخواست کند، شاید خواسته او مورد تایید واقع نشود، وقتی کودک با کلمه “نه” در برابر برخی خواسته‌ها روبرو شود عزت نفس، استقلال، خودکارآمدی و تلاش برای رسیدن به خواسته‌ها در او تقویت می‌شود، عموما فرزندان این خانواده‌ها دارای خلق و خوی آرام، اجتماعی، دارای اعتماد به نفس، مبتکر، خلاق، مسئولیت‌پذیر و قابل اعتمادتر هستند.

وی تاکید کرد: هماهنگی بین والدین برای تربیت فرزند باعث کاهش بزه و جرم در جامعه می‌شود، کودکی که با تربیت دوگانه رشد یافته در جامعه نیز به دنبال همین فضاها است و این مفهوم را نیز گسترش می‌دهد، برای جلوگیری از پیامدهای تربیت دوگانه فرزند باید بحث فرزندپروری در آموزش‌های پیش از ازدواج گنجانده شود.

ارشادی با بیان اینکه فرزند محصول خانواده است، تصریح کرد: نباید در بحث فرزندپروری بازی قدرت را در پیش بگیریم، بلکه والدین باید با همکاری، مشارکت و ایجاد حس همکاری این مسئله را به نحو احسن انجام دهند، فرزندآوری یک بحران مثبت است و باید برای آن امادگی داشته باشیم.

عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران افزود: والدین باید در بحث تربیت فرزند دانسته‌های خود ر ا به اشتراک بگذارند، در این مسئله تحقیر باید جای خود را به تکریم عقاید بدهد، همچنین باید ویژگی‌های کودک مانند هیجانات، احساسات و .. را بشناسند، والدین هرگز در مقابل فرزند یکدیگر را تخریب نکنند و اگر همسرشان رفتار اشتباهی با فرزند دارد دلجویی را انجام دهند اما در مقابل کودک واکنش نشان ندهند و مشاجره نکنند.

وی تاکید کرد: تربیت فرزند یک مسئله نفس‌گیر است، کودک پدر و مادر خسته نمی‌خواهد، اگر تنها به نیازهای مادی کودک توجه شود این فرزند به سمت ناامنی و شکاف حرکت خواهد کرد، در کارخانه ادم‌سازی والدین حداقل باید ۱۸ سال بدون وقفه و مرخصی تلاش کنند.

ارشادی در پایان عنوان کرد: جامعه نیز باید اصول تربیتی صحیح را در قالب فیلم، محتوای و آموزش‌های کاربردی در اختیار والدین قرار دهد، ناهماهنگی والدین در شیوه تربیتی تاثیر مستقیم بر تاب‌‎آوری فرزند دارد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

چگونه فرزندانی مقتدر و با جرأت تربیت کنیم؟

راز تربیت یک کودک رئیس و با اقتدار

به منظور بهره برداری منسجم و یکپارچه مهدهای کودک و پیش دبستانی های سراسر کشور از «محتوا و بسته‌های تربیت و یادگیری ویژه کودک، مربی و خانواده»، از سوی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، فهرست منابع برای استفاده در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ به همراه راه های ارتباطی«برای اطلاع بیشتر از منابع مزبور» به ادارات کل آموزش و پرورش استان ها، ابلاغ شد.

بر این اساس این اطلاعیه تا زمان ابلاغ نظام جامع تربیت و استقرار کامل واحدهای استانی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، کمیته تولید محتوای دوره پیش دبستانی، همچون گذشته با محوریت معاونت آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش استان، مسئولیت فراهم کردن بستر اجرای مصوبه ۷۷۰ شورای عالی آموزش و پرورش را بر عهده دارد و استفاده از محتوای تولیدی استان که تأییدیه سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی را دارد؛ مورد تأیید است.

فهرست منابع «محتوا و بسته های تربیت و یادگیری ویژه کودک، مربی و خانواده» را از اینجا مشاهده کنید.

مرتبط:

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان

راز تربیت یک کودک رئیس و با اقتدار

دکتر گوهر یسنا انزانی اظهار کرد: والدین از همان ابتدای کودکی نباید در فرزندان ترس ایجاد کنند و در مواقعی که آسیب شدیدی متوجه نوجوان نیست باید به او اجازه کسب تجربه و گاهی اشتباه کردن را بدهند. نوجوانی که در رفتار و نگرش اصول اولیه را آموخته و می‌داند پیش از تصمیم گیری باید نظرات دیگران را بدون جانب داری بشنود و سپس با جمع آوری اطلاعات و بررسی جوانب مختلف موضوع به وسیله تفکر انتقادی به تصمیم درستی برسد؛ منفعل نیست و تحت تاثیر حرف دیگران قرار نمی‌گیرد.

این روانشناس با تاکید بر اینکه نقش والدین در هویت یابی نوجوانان پیش از مرحله نوجوانی یعنی کودکی پررنگ است چراکه تفکر هر فرد قبل از هفت سالگی شکل می‌گرید و والدین آگاه با کسب تفکر انتقادی می‌توانند این تفکر را با تمرین به فرزند خود بیاموزند، “تفکر انتقادی” را اینطور تعریف کرد که ما باید پیش از هر تصمیم به خود فرصت دهیم، فوری اقدام نکنیم و تصمیم نگیریم، اجازه دهیم تا فکر کنیم و جوانب مختلف موضوع را بررسی و نکات مبهم را با پرسش رفع کنیم.

در واقع به گفته وی، در تفکر انتقادی افراد فرضیات دیگران را مورد توجه قرار داده، اطلاعات بیشتری از منابع موثق پیدا و شواهد را بررسی می‌کنند تا تصمیات درست و منطقی بگیرند.

انزانی درباره ویژگی‌های نوجوانی که تفکر انتقادی را آموخته است، تصریح کرد: نوجوان به دنبال کسب هویت است و در تمام تصمیم گیری‌هایش دچار شک شده و از این رو منطبق با نظر دوستانش پیش می‌رود و همین باعث می‌شود تفکر نقادانه در نوجوان دیرتر شکل گیرد. نوجوانی که تفکر انتقادی را آموخته است فعالانه فکر می‌کند، پرسشهای مناسب می‌پرسد، موقعیت را از زوایای گوناگون وارسی می‌کند و اگر این تفکر به او آموخته نشود در مقابل نظرات دیگران یا منفعانه و کاملا منطبق با نظر دیگران و یا پرخاشگرانه رفتار می‌کند.

وی گفت: طبیعی است نوجوانِ در جستجوی هویت به فیلم های عجیب و غریب روی آورد و یا به دنبال مد برود و با دیگران در این زمینه گفتگو کند و مطابق با آن رفتارهایی را انتخاب و تفکر خود را مطابق با نظرات دیگران تغییر دهد. در این بین والدین باید از کودکی فرزندان خود را افرادی اهل مطالعه پرورش دهند تا برای انتخاب تصمیمی درست در عین حالی که نظر دیگران را می‌شنوند، اطلاعاتی جمع آوری و بدون دلیل مسائل را قبول نکنند.

این روانشناس خانواده، ارتباط بین اعضای خانواده با یکدیگر را مهم ترین عامل در شکل گیری تفکرات نوجوانان دانست و افزود: خانواده‌ای که اهل مطالعه است، به دنبال کسب اطلاعات و نقد نظرات مختلف ‌ است و دائما تفکرات خود را مورد نقد قرار داده، باورهای خود را به چالش کشیده و با مشورت با متخصصان سعی در اصلاح باورهای خود دارند می‌توانند فرزندانی با تفکر انتقادی بار آورند. باید به نوجوان توضیح دهیم که مستقلانه فکر کردن به این معنا نیست که هر کاری می‌خواهد انجام دهد بلکه یعنی با آگاهی از شرایط تصمیم آگاهانه بگیرد و مستقلانه از زوایای گوناگون به موقعیت نگاه کند و در عین حالی که نظرات دیگران را می‌شنود بداند ممکن است این نظرات اشتباه هم باشند.

وی با بیان اینکه نقد به معنای سوال و ارزیایی کردن و نه زیر سوال بردن کسی یا چیزی است، ادامه داد: با تفهیم درست نقد به نوجوان باید اجازه دهیم نوجوان نقادانه نظرات دیگران را بشنود و در نهایت به تفکر خود برسد. والدین نباید تفکرات خود را به نوجوان تحمیل کنند. نوجوان باید بیاموزد حتی اگر اشتباه کرد به اشتباهات خود به عنوان تجربه نگاه کند و از شکست و مورد پذیرش دیگران واقع نشدن هراسی نداشته باشد.

این روانشناس درباره چرایی واکنش تهاجمی و پرخاشگرانه نوجوانان در مقابل نظرات مخالف خود و نداشتن تاب و تحمل شنیدن انتقاد نیز، توضیح داد: زمانی که افراد احساس می‌کنند مورد انتقاد قرار گرفته‌اند، بعضا علائم جسمانی نظیر برافروخته شدن، بالا رفتن ضربان قلب، خشک شدن گلو، عرق کردن کف دست و… از خود نشان می‌دهند و این علائم آرامش آنها را می‌گیرد. و اینها باعث میشه رفتارها به گونه ای باشد که آرامش نداشته باشند و نشان از ایجاد ترسی در درون افراد دارد. این ترس‌ها می‌توانند ترس از بی ارزش بودن، دوست داشتنی نبودن، مورد قضاوت قرار گرفتن، شکست خوردن و… باشند. درواقع ترس لایه نهان شخصیت هر فرد است که ممکن است با  علائمی از خشم و افسردگی و غم بروز کند. پس درمان این ترسها به ما کمک می‌کند که رفتار پرخاشگرانه و منفعانه در برابر انتقاد نداشته و تفکر فعالانه داشته باشیم.

انزانی در پایان سخنان خود با تاکید بر لزوم آموختن مهارت‌های زندگی نوجوانان اعم از تفکر نقادانه و مهارت‌های فرزندپروری و آموختن تفکر نقادانه به فرزندان برای افزایش قدرت تصمیم گیری آنها، به والدین توصیه کرد: در تفکر انتقادی همه افراد یاد می‌گیرند چطور سوالات بهتری بپرسند، پاسخ‌های بهتری دهند، استدلالی تر و عمیق تر فکر و صحبت کنند، شباهت و تفاوت نظرات متفاوت را بررسی و مسایل خود را نظام مند حل کرده، اطلاعات را بدون سوء گیری به دست آورده، باورهای اشتباه را رها و از دید دیگران به مسائل نگاه کنند. این تفکر کاملا اکتسابی است و نیاز به تمرین و تکرار دارد و لازم است والدین اینها را از متخصصان بیاموزند و به فرزندان خود منتقل کنند تا نوجوان هنگام تصمیم گیری بدون بررسی نظرات دیگران، مطلبی را رد و تایید نکند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

جستجوی پنهانی والدین در تلفن همراه فرزندان صحیح است؟

والدین مهم‌ترین الگوی فرزندان برای علاقمندی به مطالعه

دکتر گوهر یسنا انزانی همزمان با روز ملی ادبیات کودک و نوجوان، درباره چگونگی تشویق والدین به افزایش مطالعه در فرزندان، اظهار کرد: ویژگی‌های فیزیکی، روانشناختی و بیولوژیکی در پرورش فرزندان اهل مطالعه موثر است. در این مسیر خانواده، آموزش و پرورش، کیفیت کتاب ها و رسانه های جمعی و از همه مهم‌تر لذت بردن از خواندن بسیار نقش دارد.

این روانشناس معتقد است که اگر مطالعه لذت بخش باشد فرد به طور داوطلبانه، آزاده و پیوسته کتاب می‌خواند و نیازی نیست والدین دائما در خصوص لزوم مطالعه به فرزندان تذکر دهند و از این رو والدین باید لذت بردن از خواندن را به بچه ها یاد دهند.

وی “الگو برداری” و “شرطی شدن” را از عمده دلایل علاقمندی به مطالعه دانست و تصریح کرد: رفتار خواندن و اینکه والدین خودشان الگوی مناسبی برای مطالعه باشند و خودشان مطالعه داشته باشند، در اهل مطالعه شدن فرزندان بسیار مهم است. از سوی دیگر اگر فرزندان در حین یا پس از مطالعه لذتی نظیر صحبت درباره کتاب خوانده شده یا دریافت خوراکی مورد علاقه را تجربه کنند، به نوعی شرطی شده و علاقه‌ای برای مطالعه پیدا می‌کنند.

این روانشناس با تاکید بر لزوم شناخت والدین از علایق بچه‌ها و سیستم ادراکی دریافتی آنها و با اشاره به چهار سیستم دید محور، شنود محور، لمس محور و منطق محور به عنوان چهار سیستم ادراکی دریافتی در افراد، خاطر نشان کرد: افراد دیدمحور سرعت یادگیری و درک مطلب بسیار بالایی دارند، اما مفهوم مطالب را می‌رسانند و جزییات را حفظ نمی‌کنند، حوصله جزئیات و داستان‌های طولانی را ندارند و بازی را ترجیح می‌دهند. اگر میز و فضای مطالعه این افراد تمیز باشد و کتاب‌هایی با مفاهیم کلی در اختیارشان قرار گیرد امکان علاقه‌مندی آنها به مطالعه افزایش پیدا می‌کند.

انزانی درباره سیستم ادراکی دریافتی شنود محور توضیح داد: این افراد شنیداری هستند. بیشتر دوست دارند بشنوند، علاقه به یادداشت برداری ندارند و از این رو می‌توان فایل صوتی کتاب‌ها را در اختیار آنها قرار داد و یا از آنها خواست تا پس از مطالعه کتاب درباره کتابی که خوانده‌اند برایمان توضیح دهند. این ترفندها در افزایش علاقمندی آنها به مطالعه موثر است، همچنین می‌توان هنگام مطالعه برایشان موسیقی بی‌کلام و آرام پخش کرد.

به گفته این روانشناس، افراد دارای سیستم ادراکی دریافتی لمس محور به کتب قابل لمس علاقمندند و از این رو با کتاب‌های الکترونیکی و پی دی اف نمی‌توانند ارتباط بگیرند و دنبال فعالیت‌های گروهی و اجتماعی هستند. بنابراین مطالعه گروهی برایشان موثر است.

وی همچنین درباره سیستم ادراکی دریافتی منطق محور گفت: این افراد برای کتاب خواندن به دنبال دلیل و منطق و فضای خصوصی هستند تا به پرسشهای ذهنی خود پاسخ دهند، اگر بتوانیم آنها را به تفکر وا داریم و کتاب هایی را در اختیارشان بگذاریم که فکر را به چالش می‌کشند می‌توان در علاقه‌مندی آنها به مطالعه گام برداشت.

وی همچنین درباره اثر دو تیپ شخصیتی بزرگ “درون گرا” و “برون گرا” بر مطالعه افراد، یادآور شد: برای افراد برون گرا توجه به امور و اشیاء خارجی مثل صحبت کردن و ورزش کردن و… مهم است درحالی که عناصر ذهنی برای افراد درون گرا برتری دارد. افراد درون گرا به دنبال عوامل درونی و خالص هستند، در نوشتار بهتر از گفتاراند و علاقمند به کتاب و تجزیه تحلیل آن هستند. بنابراین توجه به تیپ شخصیتی فرزندان در خرید کتب مناسب برایشان و علاقمند کردن آنها به مطالعه بسیار مهم است و با شناخت فرزندان می‌توان فهمید که چگونه و با بیان چه جملاتی می‌توان آنها را به مطالعه سوق داد.

انزانی کاهش افسردگی، بهبود کیفیت خواب، افزایش مهارت حل مساله، افزایش خلاقیت و اعتماد به نفس، افزایش آرامش و شادی، افزایش فن بیان و دانش، تحریک و افزایش عملکرد شناختی ذهن نظیر مهارت برنامه ریزی، جلوگیری از فراموشی، افزایش تفکر انتقادی، کاهش استرس و تنش را از جمله اثرات مثبت مطالعه بر روان دانست و افزود: اینکه بچه ها بدانند پس از مطالعه یک کتاب می‌توانند با والدین در باره موضوع کتاب با والدین صحبت کنند بسیار مهم و ترعیب کننده برای مطالعه است. والدین می‌توانند با صدای بلند کتاب بخوانند، مشاهده تصویر مطالعه والدین توسط بچه ها و یا صحبت کردن درباره کتاب خوانده شده به زبان ساده برای بچه‌ها در فرآیند افزایش مطالعه فرزندان بسیار اثرگذار است.

این روانشناس  با تاکید بر لزوم استفاده از منابع مختلف برای مطالعه فرزندان، ادامه داد: والدین  باید منابع متفاوت کتب را در اختیار فرزندان قرار دهند. فرزندان باید مالک برخی کتب باشند. دادن یک خوراکی لذت بخش هنگام  مطالعه به بچه‌ها و یا پخش موسیقی بدون کلام و بوی لذت بخش عود در محل مطالعه در افزایش علاقمندی به مطالعه موثر است.

به گفته انزانی خواندن یک فرآیند فعال است که ظرفیت دانش انسانی را افزایش و به افراد هویت می‌دهد، در این فرایند ذهنی ویژگی‌های  فیزیکی روانشناسی و بیولوژیکی افراد به طور هماهنگ در حال فعالیت و هدف آن درک کردن است.

این روانشناس معتقد است که خواندن به توسعه شخصیت و تقویت توانمندی ذهنی افراد کمک کرده و نگرش و رفتار فرد را تغییر می‌دهد، از این رو اگر والدین توقع دارند فرزندان اهل مطالعه‌ای پرورش دهند ابتدا باید خودشان مطالعه داشته تا الگوی مناسبی برای فرزندان باشند.

وی با تاکید بر لزوم افزایش مطالعه دانش آموزان در ایام پاندمی کووید ۱۹ و کاهس حضور آنها در فضای مجازی، توصیه کرد: ابتدا باید والدین کشف کنند بچه ها به مطالعه چه کتاب هایی علاقمندند، والدین باید تیپ شخصیتی و ویژگی بچه ها را بشناسند. برای خرید کتب مورد علاقه فرزندان زمان صرف کنند، به مراکز خرید کتاب بروند یا کتاب‌های مناسب سن و علاقه آنها را از کتاب خانه‌ها امانت بگیرند،. حضور بچه ها در فضا و محیط کتابخانه و فروشگاه‌های کتاب بسیار اثر گذار است.

انزانی همچنین این را هم گفت که والدین باید اجازه دهند فرزندان از منابع متنوع کتب در ژانرها و سبک‌های متنوع کتب استفاده کنند و درباره کتب خوانده شده اظهار نظر کنند و سلیقه خود را بر فرزندان تحمیل نکنند.

این روانشناس در پایان تاکید کرد: اعضای خانواده باید درباره کتاب هایی که می‌خوانند با یکدیگر صحبت کنند. مهم نیست ما چند صفحه کتاب بخوانیم مهم این است چگونه درباره آن صفحات برای اعضای خانواده صحبت کنیم تا بچه ها بینش جدیدی نسبت به آن پیدا کنند و علاقمند به مطالعه شوند. هرچقدر والدین برای مطالعه و انتخاب کتب مناسب و صحبت درباره آنها وقت بیشتری بگذارند، فرزندان بیشتر به مطالعه علاقمند می‌شوند. همچنین هدیه دادن به بچه ها در ازای خواندن کتاب، تماس چشمی با بچه هنگام صحبت درباره کتاب‌های خوانده شده و تشویق کلامی و غیر کلامی آنها پس از مطالعه در این مسیر موثر است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

راز تربیت کودکی مهربان و دوست داشتنی

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان