جواد درستکار، دکترای روانشناسی و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) در گفت‌وگویی به مناسبت روز جهانی دختر، اظهار کرد: گاهی در خانواده‌ها مذاکره تبدیل به مباحثه و حتی مجادله‌ای می‌شود که نه‌تنها هیچ برنده‌ای ندارد، بلکه نتیجه‌ای جز سرخوردگی افراد درون خانواده ندارد. اما برای رسیدن به مذاکره‌ای که منجر به مفاهمه می‌شود خانواده‌ها باید مهارت‌های لازم را کسب کنند، در این صورت است که نیازهای دختران درون خانواده برآورده شده و احساس منفی مثل دل‌شکستگی، بی‌اعتمادی، محرومیت هیجانی و … شکل نمی‌گیرد.

وی با اشاره به اینکه خانواده اولین نهاد اجتماعی است که فرد درون آن قرار می‌گیرد و رشد پیدا می‌کند، گفت: دیدگاه خانواده‌ها درباره مفهوم رشد جسمی و ذهنی و روحی فرزندان متفاوت است، اما همه ما یکسری اهداف اصلی در زندگی دنبال می‌کنیم که شامل اهداف زیستی، اجتماعی، روانی و معنوی است و هر فرد برای رسیدن به این اهداف تلاش می‌کند تا در جامعه منشأ اثر باشد.

این دکترای روانشناسی به نیازهای اصلی هر فرد شامل نیاز به دل‌بستگی، استقلال کفایت، درک محدودیت‌های واقع‌بینانه، ابراز هیجانات و احساسات و تفریح اشاره و تصریح کرد: با تأمین این نیازها فرد می‌تواند منشأ رشد برای یک جامعه باشد.

وی با تأکید بر اهمیت موضوع تربیت دختران، گفت: دختران می‌توانند آینده یک جامعه را در مسیر رشد و تحول و پیشرفت قرار دهند، چراکه مادران آینده هستند و باتربیت نسل آینده منشأ اثر در جامعه هستند. برای تربیت صحیح دختران باید به نیازهای اصلی آن‌ها توجه شود و این نیازها ارزش‌گذاری شده و نظام رفتاری والدین در برابر دختران مشخص باشد تا بتواند مسیر رشد و تربیت را به‌خوبی طی کند.

درستکار افزود: گاهی ما والدین به دلیل اینکه فکر می‌کنیم از فرزندانمان بیشتر می‌دانیم، اجازه نمی‌دهیم آن‌ها خواسته‌ها و احساسات واقعی خود را ابراز کنند و به همین دلیل سرکوب‌هایی درون آن‌ها اتفاق می‌افتد. درست است که دختران تا یک سن مشخصی به پدر و مادر خود وابسته هستند، اما این وابستگی نباید همیشگی باشد، بلکه باید با استقلالی که درون خانواده به دست می‌آورند مسیر زندگی خود را انتخاب کنند.

وی با اشاره به اینکه برخی از پدر و مادرها به‌جای فرزند خودشان فکر می‌کنند، انتخاب می‌کنند و تصمیم می‌گیرند، تصریح کرد: در این شرایط استقلال کفایت از فرزندشان گرفته می‌شود، درحالی‌که والدین باید به الگوی مذاکره‌ای که منجر به مفاهمه شود دست پیدا کنند. جنس مذاکره والدین و دختران باید به فهم والدین از فرزند و فرزند از والدین منجر شود.

این استاد دانشگاه در ادامه با طرح این سؤال که چه کنیم نیازهای فرزندانمان در خانواده تأمین شود و احساس رضایت و اطمینان خاطر داشته باشند؟ گفت: برای تربیت صحیح دختران باید تلاش کنیم بی‌اعتمادی و بی‌ثباتی درون خانواده وجود نداشته باشد و محدودیت‌هایی که اعمال می‌شود واقع‌بینانه باشد، نه بر اساس بایدها و نبایدهایی که والدین بدون قید و شرط مشخص می‌کند، چراکه اگر محدودیت‌ها با اجبار و بدون قید و شرط تحمیل شود فرزند را در مسیر اطاعت، ایثار و پذیرش بدون قید و شرط دیدگاه‌های دیگران می‌برد و استقلال کفایت اتفاق نمی‌افتد، درنهایت نیز تله‌های شخصیتی در فرد ایجاد می‌کند که او را در جامعه در معرض آسیب‌های مختلف قرار می‌دهد.

وی بابیان اینکه ما از جنسی صحبت می‌کنیم که مظهر لطافت، مهربانی و بخشندگی است، ادامه داد: دختران ما قرار است در آینده با ایفای نقش مادری منشأ رشد و عطوفت و مهربانی باشند، چنین فردی باید خودش از دوران کودکی مهارت مذاکره را در خانواده دیده و درک کرده باشد.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان با بیان اینکه دختران باید ابراز هیجانات و احساسات را از سوی پدر و مادر دیده باشند وگرنه دچار محرومیت هیجانی شده و نمی‌تواند ابراز وجود کند، افزود: در این صورت فرد ممکن است در تله ایثارگری افراطی بیفتد که هرچه سن بالاتر می‌رود فرد را گرفتار می‌کند و درجایی می‌بینیم که فرد زخم‌های زیادی خورده و تبدیل به تندیس درد شده است.

وی به اهمیت الگوی ارتباطی که پدر و مادر در مقابل هم درون خانواده پیش‌گرفته‌اند اشاره و تصریح کرد: این الگوی ارتباطی باید منجر به مذاکره‌ای شود که به مفاهمه ختم می‌شود. والدین باید این چشم‌انداز را در خانواده و برای تربیت فرزندانشان ایجاد کند تا باورها و ارزش‌های فرد کارآمد باشد، نگرش‌های او تحریف‌شده نباشد و باعث بی‌ثباتی و بی‌اعتمادی در ذهن فرد نشود. اگر چنین نگاهی درون خانواده وجود داشته باشد و بستری برای بیان خواسته‌ها و نیازهای فرزند وجود داشته باشد و الگوی ارتباطی درستی وجود داشته باشد، می‌توان گفت رشد صحیح فرد در خانواده اتفاق افتاده و با ورود به اجتماع بزرگ‌تر دچار مشکل نمی‌شود.

وی یادآور شد: گاهی پدر و مادرها با خودشان حساب دو دوتا چهارتا می‌کنند و می‌گویند فرزندم با من قهر کرد من هم با او قهر می‌کنم، سر من داد زد و من هم سر او داد می‌زنم، بدرفتاری را با بدرفتاری پاسخ می‌دهد، این روش باعث می‌شود فرزند با یک الگوی نادرست در خانواده رشد کند و اگر همین شرایط ادامه پیدا کند ارتباط دوطرفه روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود و به‌جایی می‌رسد که این ارتباط بین والدین و فرزندان قطع می‌شود.

این روانشناس تأکید کرد: رفتارهایی مثل داد زدن، قهر کردن، ایراد گرفتن، پرسیدن سوالاتی که پاسخی ندارد و مقایسه کردن ارتباط درون خانواده را قطع کرده و حس بی‌اعتمادی بین افراد ایجاد می‌شود که رشد دختران را درون خانواده مختل می‌کند.

درستکار به پدر و مادرها توصیه کرد اگر می‌خواهند الگویی در ارتباط با دخترانشان پیش بگیرند که تا سال آینده بتوانند ثمره آن را ببینند، الگوی مذاکره منجر به مفاهمه را درون خانواده پیش ببرند و به تأمین نیازهای اصلی دختران درون کانون خانواده توجه کنند.

منبع: ایسنا

یاسر عزیزی‌سعید، با بیان اینکه انسان ها در ابراز وجود و روابط با دیگران معمولاً از سه سبک پرخاشگرانه، منفعلانه و جرأتمندانه استفاده می کنند، تبیین کرد: بسیاری از مردم به دنبال این هستند که تصویر مثبت و اثرگذاری از خود بر جای بگذارند و بتوانند روی دیگران اثرگذار باشند و باورها و عقایدشان را بیان کنند، این موضوع وقتی در جمعی از افراد قرار داریم مهمتر هم دیده می شود.

وی ادامه داد: مثلاً وقتی به رستورانی رفتید و برای شما سفارشی اضافه آوردند که درخواست نداده بودید یا از طعم غذا راضی نبودید، چگونه این موضوع را اعلام می کنید؟ اگر با حالت خشم و عصبانیت و خارج از کنترل نظرتان را بیان کنید شما از سبک پرخاشگرانه استفاده کرده اید، اگر به روی خودتان نیاورید و یک توجیه برای این موضوع پیدا کنید شما منفعلانه رفتار کرده اید و اگر بتوانید در عین حال که آرامش دارید نظرتان را صریح و شفاف و با ادب بیان کنید، از سبک جرأتمندانه استفاده کرده اید.

عزیزی‌سعید خاطرنشان کرد: براساس برخی نظریات روانشناسی رفتارهای ما ریشه در باورهای اصلی و قالب های فکری(طرح‌واره‌ها) دارد که از کودکی و در طول رشد در ما ایجاد شده که برخی از این طرح‌واره ها و باورها ناشی از تجربیات تلخ و یا برخوردهای والدین و سبک تربیتی آنها در دوران کودکی ما بوده است.

وی در ادامه مثالی از طرح‌واره ها و باورهایی که ناشی از تجربیات تلخ است، مطرح کرد: والدین سخت گیر اجازه ابرازنظر را به کودکان خود نمی دهند و یا ممکن است آنها را دست بیندازند، در این کودکان ممکن است این باور ایجاد شود که تو فرد مفیدی نیستی و بهتر است نظر ندهی! در طول دوران بزرگسالی هر فردی مجدد با تحکم با این فرد که اکنون بزرگسال شده است، برخورد کند او ممکن است همان رفتار سکوت و شرمندگی دوران کودکی را بروز دهد و ابرازنظر نکند و بر خلاف میل باطنی، خود را موافق نظر دیگران نشان دهد.

این دکترای روانشناسی یادآور شد: برخی از والدین سهل گیری افراطی در تربیت فرزندان دارند و هیچ محدودیتی برای آنها قائل نیستند که این کودکان در بزرگسالی ممکن است سبک پرخاشگرانه را برگزینند، یعنی این کودکان ارزشی برای نظر دیگران قائل نیستند و این باور در آنها شکل می گیرد که عقل کل هستند و دیگران باید تابع آنها باشند، در این موضوع ویژگی های شخصیتی افراد نیز تأثیرگذار است.

وی افزود: والدینی که در برخورد با کودکان خود از سبک تربیتی مقتدرانه استفاده می کنند و اجازه ابراز وجود به فرزندان خود را از همان کودکی می دهند و مشفقانه شنونده بیانات فرزندان خود هستند، فرزندانی مقتدر و جرأتمند تربیت می کنند که این والدین حد و مرز کودکان خود را مشخص کرده و محدودیت ها و انتظارات خود را با آنها در میان می گذارند.

عزیزی‌سعید با طرح این سوال که از کجا بدانیم از سبک جرأتمندانه استفاده می کنیم یا خیر؟ پاسخ داد: برای شناسایی افراد با سبک جرأتمندانه باید بدانید این افراد باور بر ارزشمند بودن خود و دیگران دارند، گوش دهنده فعال و کارآمد هستند، محدودیت ها، انتظارات و خواسته های خود را به طور مستقیم و صادقانه ابراز می دارند، مشاهداتشان را بیان می کنند و از برچسب ها استفاده نمی کنند و همچنین مراقب احساسات دیگران هستند یعنی در واقع هوش هیجانی بالایی دارند.

وی گفت: یک فرد جرأتمند براساس انتخاب خویش عمل می کند، انتظاراتش واقع بینانه است، منصفانه و عادلانه رفتار می کند، قابل پیش بینی بوده و عمل مدار و محکم است، او اجازه حضور به احساسات منفی نمی دهد و با مشکلات در همان زمان که اتفاق می افتد، مقابله می کند، ژست های باز و طبیعی دارد، آهنگ با صدای مناسب و متناسب گوش می دهد، تنوع در میزان صحبت و وضعیت بدنی مناسب و معمولاً تماس چشمی مستقیم دارد و حتی بر دیگران نیز اثرات مثبتی همچون افزایش عزت نفس می گذارد.

این دکترای روانشناسی برای جرأتمند شدن توضیحاتی ارائه داد: باید باور داشته باشیم هر کس حق دارد به تقاضاهای دیگران «نه بگوید»، در مورد احساسات و علت کارهای شخصی اش به دیگران توضیح ندهد، در برابر تقاضاهای بیش از حد دیگران ایستادگی کند، از دیگران بخواهد که هنگام صحبت به نظراتش گوش داده و تغییر عقیده دهند، از دیگران بخواهد که کاری را برایش انجام دهند، زمانی که نیاز داشت تنها بماند، در روابط بین فردی مورد احترام قرار گیرد، برای زندگی خود تصمیم بگیرد، احساس خاصی داشته و آن را نشان دهد، از دیگران سوال کرده یا کمک بخواهد، خود را دوست داشته باشد، هر فردی حق دارد ارزش ها، باورها، عقاید و عواطف خاص خود را داشته باشد، هر فردی حق دارد خودش را ابراز کند و حق دارد بگوید «نه، من نمی دانم»، هر فردی حق دارد افکارش را تغییر دهد، اشتباه کند و مسئولیت اشتباه خود را بپذیرد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

چگونه کودک شجاع تربیت کنیم؟

راز تربیت کودک خوش بین و مثبت اندیش

روزنامه «جوان» در ادامه نوشت: افلاطون نیز معتقد بود انسان از کودکی پرورش می‌یابد و نیاز به تربیت دارد و بی‌شک تنبیه باعث بیداری و هدایت می‌شود و آن را وسیله‌ای جهت تربیت می‌دانست. این در حالی است که نظریه پردازانی همچون ژاک روسو نیز نظرات و اظهاراتی در خصوص تربیت مناسب و صحیح کودک و اثرات تنبیه و تشویق داشته اند.

دراین‌باره می‌توان گفت تنبیه آخرین راه برای تربیت کودک بوده و بهتر است به عنوان گزینه نهایی مورد استفاده قرار گیرد.

دورانی حساس به نام کودکی

از مهم‌ترین، حساس‌ترین و سرنوشت سازترین ادوار و مراحل زندگی هر انسانی، دوران کودکی اوست. اینکه کودکان این مرحله حساس را چگونه پشت سر بگذارند، امری بسیار مهم است و پدر و مادر در این مرحله در کنار لذت‌هایی که با کودک خود تجربه می‌کنند با چالش‌ها و بحران‌هایی نیز مواجه می‌شوند که لازم است راهنمایی‌های لازم را برای فرزند خود به عمل بیاورند و کمک کنند که فرزندشان از این مرحله با سلامت روانی وارد مراحل بعدی زندگی خود شود. کودکی دورانی سرشار از خلاقیت، شادی، انرژی و آرامش برای کودکان است و پدر و مادر وظیفه دارند محیطی را برای فرزندان خود فراهم کنند تا کودک در آن محیط رشد کرده و از این رشد لذت ببرد، اما متأسفانه گاهی برخی از والدین به این امر مهم اهمیت نمی‌دهند یا بهتر است بگوییم کمتر اهمیت می‌دهند و برخی کودکان نمی‌توانند کودکی خوبی را تجربه کنند؛ چراکه آن‌ها علاوه بر نیازها و مراقبت‌های جسمانی و خوراک و پوشاک، نیازهای مهم دیگری مثل نیازهای عاطفی، هویتی، اجتماعی و… دارند که باید به آن‌ها نیز توجه شده و مهم شمرده شوند. چون عوامل مهم، اساسی و تعیین‌کننده برای زندگی آینده فرد است و باعث پایه‌گذاری و شکل‌گیری شخصیت بزرگسالی کودک می‌شود.

تنبیه و ترسی ماندگار

بی‌تردید اگر گفتار و رفتار کودکی با گستاخی همراه باشد، افراد دیگر را کلافه، عصبانی و آزرده‌خاطر می‌سازد. رفتار گستاخانه به‌عنوان رفتاری ناشایست و نابهنجار شناخته می‌شود و صدالبته با فرهنگ و عرف جامعه مغایر است. سؤال اینجاست در مقابل آن چه کنیم؟ توسل به خشونت و تنبیه کودک؟ اما عواقب و تبعاتش چه؟ تا به حال به این مهم اندیشیده‌ایم؟ اسکینر، این سردمدار رویکرد رفتارگرایی در رابطه با تبعات تنبیه معتقد است: «تنبیه باعث ایجاد ترس ماندگار در کودک می‌شود. تنبیه باعث می‌شود شخص دچار پرخاشگری شود. تنبیه صدمه و آسیب زدن به دیگران را توجیه می‌کند، اما نکاتی را باید در تشویق فرزندان و دانش‌آموزان رعایت کنیم.»

تنبیه، اصطلاحی تخصصی است با معنایی خاص. تنبیه به یک فرآیند اشاره دارد. تعریف تخصصی تنبیه با تصور اغلب مردم از خود تنبیه کاملاً متفاوت است. در کاربرد عامه، تنبیه می‌تواند معانی بسیار زیادی داشته باشد که اکثر آن‌ها هم ناخوشایند است. مثلاً بسیاری از افراد در تعریف تنبیه، آن را اقدامی می‌دانند که برای فرد خطاکار یا کسی که مرتکب رفتار نامناسبی شده است، در نظر گرفته می‌شود. البته تنبیه هم انواعی دارد. تنبیه مثبت و تنبیه منفی. تفاوت بین تنبیه مثبت و منفی را پیامد رفتار مشخص می‌کند. در تنبیه مثبت یک رفتار رخ می‌دهد که در پی آن رفتار یک محرک آزارنده می‌آید و در نتیجه احتمال رخداد آن رفتار در آینده کمتر می‌شود. جدای از نوع شخصیت افراد، اغلب افراد تأیید شدن را دوست دارند و اگر احساس کنند که کارشان ارزشمند است و دیده شده، این امر باعث انگیزش بیشتر آن‌ها می‌شود. به همین دلیل است که اکثر روانشناسان و صاحبنظران این حوزه کاربردی به اثر تشویق معتقدند. البته تشویق در علم روانشناسی با آنچه در عموم رایج است، تفاوت‌هایی دارد.

تشویق و تقویت مثبت

تشویق یک فرآیند طبیعی است که رفتار انسان و سایر موجودات را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود که عملکرد ما در یک مورد خاص که تشویق شده‌ایم، افزایش یابد. این اصل خود باید درست انجام شود تا تأثیر درستی داشته باشد. در این امر شیوه‌های فرزندپروری نیز نقش بسیار مهمی داشته و به جنبه‌ها و مسائل تربیتی کودک از طریق والدین اشاره دارد. به‌گونه‌ای‌که والدین با شیوه‌های درست فرزندپروری می‌توانند به ارتقا و رشد فیزیکی، اجتماعی، اخلاقی، فکری، هیجانی و استقلال کودک در مراحل بعدی زندگی او کمک کنند. والدین گاهی اوقات از برخی رفتارهای فرزند خود ناراحت می‌شوند. یکی از آن‌ها گستاخی است. این به یک مسئله نگران‌کننده و مهم برای پدر و مادرها تبدیل شده و گاهی آن‌ها را به چاره‌جویی برای حل این مشکل وادار می‌کند.

تقویت مثبت یعنی چیزی که خوشایند، مطلوب یا ارزشمند تلقی شود و شخص تلاش کند تا به آن دست یابد. بنابراین اگر هر رفتار مطلوبی با یک نتیجه یا پیامد خوشایندی توأم شود، یا هر رفتاری به دنبال خود پاداش داشته باشد، می‌گویند آن رفتار تقویت مثبت شده است. نتیجه آن هم استمرار آن رفتار خوب است. بنابراین با توجه به این حقیقت که انسان موجودی تشویق طلب بوده و ارزش تشویق و پاداش را درک می‌کند، بی‌شک استفاده از تشویق بهترین راه ایجاد، استمرار و توسعه رفتارهای مطلوب است. البته به شرطی که روش استفاده از آن درست و اصولی باشد.

رفتار شما بستر تربیتی کودک است

از جمله عوامل مهمی که می‌توان در ناسزاگویی و گستاخی کودکان به آن‌ها اشاره کرد، یادگیری رفتار ناسازگارانه از طریق والدین است. اگر والدین دلیل این ناسزاگویی و گستاخی در کودکان باشند، باید از آموزش‌های مناسب در زمینه تغییر و اصلاح رفتار بهره بگیرند و چنین رفتاری را زمانی که کودک آن‌ها را مشاهده می‌کند یا اینکه کودک مشغول بازی و سرگرمی است، اما گوش او می‌شنود، انجام ندهند و اگر اشتباهاً این اتفاق بیفتد باید در حضور فرزند خود از یکدیگر و حتی از فرزند خود نیز عذرخواهی کنند، چون بچه‌ها چیزهایی را که می‌بینند و می‌شنوند را به سرعت یاد گرفته و الگوبرداری می‌کنند. کودکان از طریق برخی دوستان، همسالان، فیلم‌ها و فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی هم در خطر هستند و از این طریق نیز می‌توانند رفتار گستاخانه و ناسازگارانه را یاد بگیرند. یا در بعضی فیلم‌ها و فضاهای مجازی تصاویری را می‌بینند یا جملاتی را می‌خوانند که مناسب سن آن‌ها نیست و نمی‌توانند آن‌ها را با دنیای واقعی و جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، تطبیق دهند. پس رفتار شایسته والدین، بهترین راهکار و راه‌حل کاربردی برای مقابله با این مسئله و معضل اساسی است. ما که نمی‌توانیم رفتار غلطی داشته باشیم و به فرزند خود بگوییم مثل ما رفتار نکند. والدین باید بستر امنی برای تربیت و رشد بهتر فرزند خود فراهم کنند و بر روابط و سرگرمی‌های فرزندان خود نظارتی مؤثر داشته باشند. اگر کودک برای بیان اعتراضش نسبت به چیزی که آن را دوست ندارد یا برای رسیدن به خواسته‌های خود گستاخی کرد، پدر و مادر نباید به این رفتار او دامن بزنند و تمامی خواسته‌های او را محقق کنند. همینطور روش سختگیرانه هم نباید داشته باشند؛ چراکه این رفتار باعث اعتراض شدیدتر و گستاخی بیشتر کودک می‌شود.

پاداش به خاطر رفتار خوب

در سلسله تحقیقات و پژوهش‌های انجام شده از سوی کارشناسان، روانشناسان و پژوهشگران این حوزه اساسی، رابطه بین تشویق کردن کودک از سوی والدین و کنترل رفتارهای نامطلوب و گستاخانه از سوی کودک به اثبات رسیده است. تحقیقات حاکی از این است که تشویق کردن کودک، زمانی که رفتار مناسبی انجام می‌دهد و توجه و محبت بیشتر به کودک، زمانی که رفتار مطلوبی دارد و در مقابل توجه نکردن به کودک و کم کردن تشویق‌ها و پاداش‌ها، زمانی که رفتار نامطلوبی انجام می‌دهد و گستاخی می‌کند، باعث می‌شود کودک سعی کند رفتار مطلوب موردنظر پدر و مادر را بیشتر انجام داده و تکرار کند تا تشویق شود، پاداش بیشتری دریافت کند و مورد حمایت و محبت والدین خود قرار گیرد، چون این امر برای او لذت‌بخش است. پدر و مادر باید به فرزند خود بگویند فرزندم! این تشویق و پاداش به خاطر رفتار خوب توست. این تشویق‌ها و پاداش‌ها می‌توانند به خاطر فعالیت‌های کودک باشند. به خاطر تلاش‌هایی که برای حذف یا کاهش و کنترل رفتارهای نامطلوب همچون گستاخی کرده‌اند.

آموزش رفتار صحیح با رفتاری صحیح

با تمام این تفاسیر نتایج مطالعات و تحقیقات اندیشمندان، روانشناسان و صاحبنظران این حوزه حاکی از آن است که زمانی که کودک گستاخی و ناسزاگویی کرد، هرگز او را با تهدیدهای غیرممکن نترسانید. تهدیدهایی همچون: «من دیگه پدر تو نیستم»، «از پیش تو میرم و دیگه هیچ وقت نمیام پیشت» و. مطالعات علمی نشان می‌دهد، بهتر است احساس امنیت را از فرزند خود نگیرید و با آرامش و رفتار صحیح، رفتار صحیح را به او یاد بدهید. به او بگویید: «من از رفتار تو ناراحت شدم و این رفتارت را دوست ندارم.» نه اینکه «من دیگه تو را دوست ندارم.» با نگاهی دوراندیشانه‌تر به موضوع، اگر با تندی و پرخاشگری و رفتاری ناشایست، کودک را از خود طرد کنید، بی‌شک این امر منجر به این نتیجه می‌شود که او مقاومت بیشتری از خود نشان دهد و نهایتاً گستاخی و پرخاشگری‌اش بیشتر نمایان شود.

تربیت بر مبنای الگوی دینی

جان کلام اینکه خوب می‌دانیم که دین مبین اسلام به‌عنوان بهترین، کامل‌ترین و جامع‌ترین دین برای هدایت زندگی بشر از سوی خالق یکتا فرستاده شده و این جامعیت و کمال دین در تمام زمینه‌ها جریان دارد. یکی از آن چشمه‌های جوشان که از این اقیانوس بیکران الهی سرچشمه گرفته است، تربیت و پرورش و شکوفایی فرزندانی مودب و با تربیت، مؤمن و متعهد، خوش‌اخلاق و با استعدادهای درخشان است. با کمال تأسف باید بیان داشت این تربیت دینی امروزه مورد غفلت برخی خانواده‌ها واقع شده است. شوربختانه باید گفت در خیل عظیمی از خانواده‌ها، فرزندان براساس موازین و الگویی دینی تربیت نمی‌شوند. ریشه‌اش نیز شاید از ناآگاهی نشئت گرفته از کمبود مطالعه در حوزه دین و سبک زندگی ایرانی – اسلامی و تربیت دینی است. این مسئله متأسفانه از بزرگ‌ترین کمبودهای فرهنگی، دینی و مذهبی در جامعه امروز است. فراموش نکنیم راه‌ها و راهکارهای بی‌شماری برای رسیدن به سبک و مدل‌های تربیتی مناسبی وجود دارد و در علم روانشناسی و همچنین جوامع و تمدن‌های گوناگون شرقی و غربی شیوه‌های مختلف رسیدن به آن‌ها بیان شده، اما قطعاً تربیتی ایده‌آل‌تر است که بر مبنای اصول و ضوابط دینی و اخلاقی، عرفی و اعتقادی باشد.

تربیت فرزندان آینده براساس معیارهای روز

در برخی خانواده‌ها دیده می‌شود که آنان اصول تربیتی خود را براساس الگوهای سنتی قرار می‌دهند. به‌عبارتی می‌توان گفت که ما فرزندان آینده را، امروز براساس الگوها و متر و معیارهای دیروز تربیت می‌کنیم و در نتیجه مشاهده می‌کنیم که آنچه ما می‌خواستیم، نشدند. در عصر اینترنت آن‌ها در معرض موجی قرار دارند که در گذشته باید آن‌ها را در مقابل این امواج مصون‌سازی می‌کردیم، اما به خاطر اینکه ما مهارت‌های فرزندپروری را نداشتیم و به دنبال کسب آن هم نبودیم، این موضوعات را نتوانستیم به فرزندان‌مان آموزش دهیم. به‌عنوان مثال بیش از ۷۰ درصد از بچه‌های زیر ۱۰ سال خوب غذا نمی‌خورند و به قول معروف بد غذا هستند. اگر از والدین گرامی این فرزندان این سؤال را بپرسند که مقصر کیست؟ سؤال‌کننده چه پاسخی خواهد شنید؟

با کمی تأمل در این سؤال متوجه این موضوع می‌شویم، هنگامی که خداوند این طفل را در دامان مادر قرار داد، در همان ساعات اولیه بعد از تولد این فرزند را در آغوش مادر جای می‌دهند. در همین حین این کودک است که به دنبال منبع تغذیه خود می‌گردد و با تماس با سینه مادر شروع به مکیدن می‌کند. حال چرا این طفل بعد از گذشت چند سال مادر را وادار می‌کند که با بشقاب به دنبال او بدود و با کلی وعده سر خرمن و وعید پوچ و دروغین از ناحیه والدین شاید او یک قاشق غذا بخورد و در نهایت هم ناز می‌کند که نمی‌خورم! چه شد که همان کودک که از ساعات اولیه تولد به دنبال منبع غذا بود، اما امروز غذا نمی‌خورد؟ پرواضح است که برخی پدران و مادران آن دسته از مطالبی که باید راجع به تربیت فرزندان خود بدانند را آموزش ندیده و نمی‌دانند و در نتیجه نمی‌توانند این ارتباط را با فرزند خود برقرار کنند. این موارد هیچ ارتباطی با تحصیلات آکادمیک یا سواد بالا و پایین پدر و مادرها ندارد، چون خود یک مهارت است و اینجا جا دارد والدین محترم روش‌های تربیتی که دین، آن‌ها را به‌عنوان الگو ارائه داده را مطالعه کنند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

تربیت مخصوص جلوگیری از عصبانیت در کودکان

نکات تربیتی مهمی که همه والدین باید بداند

نحوه تربیت کودکان با پشتکار