جواد درستکار، دکترای روانشناسی و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) در گفت‌وگویی به مناسبت روز جهانی دختر، اظهار کرد: گاهی در خانواده‌ها مذاکره تبدیل به مباحثه و حتی مجادله‌ای می‌شود که نه‌تنها هیچ برنده‌ای ندارد، بلکه نتیجه‌ای جز سرخوردگی افراد درون خانواده ندارد. اما برای رسیدن به مذاکره‌ای که منجر به مفاهمه می‌شود خانواده‌ها باید مهارت‌های لازم را کسب کنند، در این صورت است که نیازهای دختران درون خانواده برآورده شده و احساس منفی مثل دل‌شکستگی، بی‌اعتمادی، محرومیت هیجانی و … شکل نمی‌گیرد.

وی با اشاره به اینکه خانواده اولین نهاد اجتماعی است که فرد درون آن قرار می‌گیرد و رشد پیدا می‌کند، گفت: دیدگاه خانواده‌ها درباره مفهوم رشد جسمی و ذهنی و روحی فرزندان متفاوت است، اما همه ما یکسری اهداف اصلی در زندگی دنبال می‌کنیم که شامل اهداف زیستی، اجتماعی، روانی و معنوی است و هر فرد برای رسیدن به این اهداف تلاش می‌کند تا در جامعه منشأ اثر باشد.

این دکترای روانشناسی به نیازهای اصلی هر فرد شامل نیاز به دل‌بستگی، استقلال کفایت، درک محدودیت‌های واقع‌بینانه، ابراز هیجانات و احساسات و تفریح اشاره و تصریح کرد: با تأمین این نیازها فرد می‌تواند منشأ رشد برای یک جامعه باشد.

وی با تأکید بر اهمیت موضوع تربیت دختران، گفت: دختران می‌توانند آینده یک جامعه را در مسیر رشد و تحول و پیشرفت قرار دهند، چراکه مادران آینده هستند و باتربیت نسل آینده منشأ اثر در جامعه هستند. برای تربیت صحیح دختران باید به نیازهای اصلی آن‌ها توجه شود و این نیازها ارزش‌گذاری شده و نظام رفتاری والدین در برابر دختران مشخص باشد تا بتواند مسیر رشد و تربیت را به‌خوبی طی کند.

درستکار افزود: گاهی ما والدین به دلیل اینکه فکر می‌کنیم از فرزندانمان بیشتر می‌دانیم، اجازه نمی‌دهیم آن‌ها خواسته‌ها و احساسات واقعی خود را ابراز کنند و به همین دلیل سرکوب‌هایی درون آن‌ها اتفاق می‌افتد. درست است که دختران تا یک سن مشخصی به پدر و مادر خود وابسته هستند، اما این وابستگی نباید همیشگی باشد، بلکه باید با استقلالی که درون خانواده به دست می‌آورند مسیر زندگی خود را انتخاب کنند.

وی با اشاره به اینکه برخی از پدر و مادرها به‌جای فرزند خودشان فکر می‌کنند، انتخاب می‌کنند و تصمیم می‌گیرند، تصریح کرد: در این شرایط استقلال کفایت از فرزندشان گرفته می‌شود، درحالی‌که والدین باید به الگوی مذاکره‌ای که منجر به مفاهمه شود دست پیدا کنند. جنس مذاکره والدین و دختران باید به فهم والدین از فرزند و فرزند از والدین منجر شود.

این استاد دانشگاه در ادامه با طرح این سؤال که چه کنیم نیازهای فرزندانمان در خانواده تأمین شود و احساس رضایت و اطمینان خاطر داشته باشند؟ گفت: برای تربیت صحیح دختران باید تلاش کنیم بی‌اعتمادی و بی‌ثباتی درون خانواده وجود نداشته باشد و محدودیت‌هایی که اعمال می‌شود واقع‌بینانه باشد، نه بر اساس بایدها و نبایدهایی که والدین بدون قید و شرط مشخص می‌کند، چراکه اگر محدودیت‌ها با اجبار و بدون قید و شرط تحمیل شود فرزند را در مسیر اطاعت، ایثار و پذیرش بدون قید و شرط دیدگاه‌های دیگران می‌برد و استقلال کفایت اتفاق نمی‌افتد، درنهایت نیز تله‌های شخصیتی در فرد ایجاد می‌کند که او را در جامعه در معرض آسیب‌های مختلف قرار می‌دهد.

وی بابیان اینکه ما از جنسی صحبت می‌کنیم که مظهر لطافت، مهربانی و بخشندگی است، ادامه داد: دختران ما قرار است در آینده با ایفای نقش مادری منشأ رشد و عطوفت و مهربانی باشند، چنین فردی باید خودش از دوران کودکی مهارت مذاکره را در خانواده دیده و درک کرده باشد.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان با بیان اینکه دختران باید ابراز هیجانات و احساسات را از سوی پدر و مادر دیده باشند وگرنه دچار محرومیت هیجانی شده و نمی‌تواند ابراز وجود کند، افزود: در این صورت فرد ممکن است در تله ایثارگری افراطی بیفتد که هرچه سن بالاتر می‌رود فرد را گرفتار می‌کند و درجایی می‌بینیم که فرد زخم‌های زیادی خورده و تبدیل به تندیس درد شده است.

وی به اهمیت الگوی ارتباطی که پدر و مادر در مقابل هم درون خانواده پیش‌گرفته‌اند اشاره و تصریح کرد: این الگوی ارتباطی باید منجر به مذاکره‌ای شود که به مفاهمه ختم می‌شود. والدین باید این چشم‌انداز را در خانواده و برای تربیت فرزندانشان ایجاد کند تا باورها و ارزش‌های فرد کارآمد باشد، نگرش‌های او تحریف‌شده نباشد و باعث بی‌ثباتی و بی‌اعتمادی در ذهن فرد نشود. اگر چنین نگاهی درون خانواده وجود داشته باشد و بستری برای بیان خواسته‌ها و نیازهای فرزند وجود داشته باشد و الگوی ارتباطی درستی وجود داشته باشد، می‌توان گفت رشد صحیح فرد در خانواده اتفاق افتاده و با ورود به اجتماع بزرگ‌تر دچار مشکل نمی‌شود.

وی یادآور شد: گاهی پدر و مادرها با خودشان حساب دو دوتا چهارتا می‌کنند و می‌گویند فرزندم با من قهر کرد من هم با او قهر می‌کنم، سر من داد زد و من هم سر او داد می‌زنم، بدرفتاری را با بدرفتاری پاسخ می‌دهد، این روش باعث می‌شود فرزند با یک الگوی نادرست در خانواده رشد کند و اگر همین شرایط ادامه پیدا کند ارتباط دوطرفه روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود و به‌جایی می‌رسد که این ارتباط بین والدین و فرزندان قطع می‌شود.

این روانشناس تأکید کرد: رفتارهایی مثل داد زدن، قهر کردن، ایراد گرفتن، پرسیدن سوالاتی که پاسخی ندارد و مقایسه کردن ارتباط درون خانواده را قطع کرده و حس بی‌اعتمادی بین افراد ایجاد می‌شود که رشد دختران را درون خانواده مختل می‌کند.

درستکار به پدر و مادرها توصیه کرد اگر می‌خواهند الگویی در ارتباط با دخترانشان پیش بگیرند که تا سال آینده بتوانند ثمره آن را ببینند، الگوی مذاکره منجر به مفاهمه را درون خانواده پیش ببرند و به تأمین نیازهای اصلی دختران درون کانون خانواده توجه کنند.

منبع: ایسنا

این روز از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا بر چالش‌های جنسیتی که دختران در سراسر جهان با آن روبرو هستند مانند خشونت، نابرابری تحصیلی و ازدواج کودکان تمرکز می‌کند. برای میلیون‌ها دختر در کشورهای مستعد درگیری و بحران، این چالش‌ها بسیار سخت هستند. وقتی زنان و دختران در خانه‌ها و اجتماعات خود فاقد قدرت هستند، هر شوکی اعم از درگیری مسلحانه، خشکسالی، سیل یا کووید-۱۹ ناگزیر بر آنان تاثیر متفاوتی نسبت به سایرین خواهد گذاشت.

تاریخچه روز جهانی دختر

روز جهانی دختر، اولین بار با بیانیه پکن در سال ۱۹۹۵ در کنفرانس جهانی زنان به تصویب رسید. این اولین رویدادی بود که ضرورت رسیدگی به مسائلی که دختران نوجوان در سراسر جهان با آن روبرو هستند را مشخص کرد. روز جهانی دختر به‌عنوان بخشی از برنامه سازمان‌های غیردولتی و بین‌المللی آغاز شد و این کمپین برای پرورش دختران، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، برای ارتقاء حقوق آنان و خروج آنان از فقر طراحی شده است.

اهمیت روز جهانی دختر

این روز بر ضرورت پرداختن به چالش‌هایی که دختران با آن روبرو هستند و ارتقاء توانمندی دختران و احقاق حقوق انسانی آنان تمرکز می‌کند. یونسکو متعهد است این روز را جشن بگیرد تا اطمینان حاصل شود که همه دختران به آموزش با کیفیت و زندگی بهتر و عالی دسترسی دارند.

روز جهانی دختر در سال ۲۰۲۱

در سال ۲۰۲۱، انجمن برابری نسل، تعهدات پنج ساله برای راه‌حل‌های جسورانه‌تر برای نابرابری جنسیتی را آغاز کرد، درست زمانی که جهان وارد دومین سال همه‌گیری کووید-۱۹ شد. در حالی که این بیماری همه‌گیر، بسترهای دیجیتالی را برای یادگیری، کسب درآمد و ارتباط سریع‌تر کرده است، حدود ۲.۲ میلیارد نفر از افراد زیر ۲۵ سال هنوز در خانه به اینترنت دسترسی ندارند. احتمال محرومیت دختران بیشتر است و شکاف جنسیتی برای کاربران جهانی اینترنت از ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۳ به ۱۷ درصد در سال ۲۰۱۹ افزایش یافته است. لازم‌به ذکر است که این میزان در کم توسعه‌ترین کشورهای جهان حدود ۴۳ درصد است.

البته شکاف دیجیتالی جنسیتی چیزی فراتر از اتصال به اینترنت است و دختران کمتر از پسران از وسایل دیجیتالی استفاده می‌کنند و به مهارت‌ها و مشاغل مرتبط با فناوری دسترسی دارند. تنها با پرداختن به نابرابری و محرومیت در گستره جغرافیایی و نسل‌ها می‌توانیم انقلاب دیجیتالی را برای همه و با همه ایجاد کنیم. دختران رهبرانی هستند که تغییر ایجاد می‌کنند، دختران در سراسر جهان محرکان خوبی و رشد هستند. آنان منبع اساسی تغییر تحول‌آفرین برای برابری جنسیتی محسوب می‌شوند و فناوری ابزار مهمی برای حمایت از کار، فعالیت و رهبری آنان است.

 

نسل دیجیتال، نسل ما

در ۱۱ اکتبر امسال، سازمان ملل متحد زنان به سایر آژانس‌های سازمان ملل متحد، جامعه مدنی و دختران در سراسر جهان ملحق می‌شود تا روز جهانی دختر را تحت عنوان «نسل دیجیتال، نسل ما» جشن بگیرند. ما با یکدیگر، خواستار دسترسی برابر به اینترنت و ابزار های دیجیتالی و سرمایه‌گذاری‌های هدفمند در تسهیل فرصت‌ها جهت دسترسی، به‌کارگیری، رهبری و تخصیص فناوری با امنیت و معنادار برای دختران هستیم.

مشارکت دیجیتالی و سواد، راه‌های جدیدی برای یادگیری، کسب درآمد و پیشرو برای دختران، به‌ویژه در زمان همه‌گیری کووید-۱۹ باز می‌کند اما این همه‌گیری شکاف جنسیتی را در زمینه ارتباطات و ایمنی آنلاین عمیق‌تر کرده است و دختران با موانع اقتصادی و اجتماعی برای اینترنت و دسترسی به ابزارها روبرو هستند.

در اوایل سال جاری، انجمن برابری نسل، فناوری و نوآوری را در اولویت گفت‌وگوهای جهانی در زمینه برابری جنسیتی قرار داد. رهبران جامعه مدنی، دولت‌ها، بخش خصوصی و جنبش‌های جوانان متعهد شدند که از طریق ایجاد فرصت‌های عادلانه برای دختران، سرمایه‌گذاری در فناوری فمینیستی و قرار دادن دختران و زنان جوان در مرکز طراحی و یادگیری راه‌حل‌ها برای دنیای دیجیتال، جوامع دیجیتالی فراگیرتری بسازند.

برای اطمینان از آینده برابر، دختران به دسترسی یکسان به ابزارها و اطلاعات دیجیتالی نیاز دارند، فناوری‌های دیجیتال به رشد، نوآوری و ارتباطات انفجاری در سراسر جهان دامن می‌زند اما این ابزارها انواع جدیدی از نابرابری‌ها نیز ایجاد می‌کنند. دختران نوجوان کمتر از اینترنت استفاده می‌کنند. در برخی کشورها، پسران از اینترنت چهار برابر دختران استفاده می‌کنند همچنین دختران کمتر از پسران صاحب تلفن همراه هستند. برخی ممکن است موانع این فناوری‌ها را محافظت از غارتگران آنلاین بدانند. با این وجود، محدودیت دختران از ابزارهای دیجیتالی تنها دسترسی آنان به اطلاعات و خدمات ضروری را محدود می‌کند و توانایی تصمیم‌گیری آگاهانه برای خود، بدن و آینده خود را از آنان سلب می‌کند.

در ۱۱ اکتبر، روز جهانی دختر، صندوق جمعیت ملل متحد از رهبران می‌خواهد تا اطمینان حاصل کنند که دختران نه تنها در جوامع خود بلکه در دنیای دیجیتال نیز توانمند هستند. این به معنای گسترش دسترسی به این فناوری‌ها و تضمین حفاظت‌هایی برای پیشگیری از استثمار و سوءاستفاده است.

دکتر ناتالیا کانم، مدیر اجرایی صندوق جمعیت ملل متحد در بیانیه‌ای به مناسبت این روز گفت: ما نباید دنیای دیجیتالی را که نابرابری را تقویت می‌کند، تحمل کنیم. در عوض، بیایید از این ابزارها برای برطرف کردن شکاف قدرت جنسیتی برای دختران استفاده کنیم. در سراسر جهان صندوق جمعیت ملل متحد با دختران همکاری می‌کند تا ابزارهای دیجیتالی را ارائه دهد که اطلاعات و خدمات مربوط به سلامت جنسی و باروری ارائه می‌دهند و به افرادی که بیشتر عقب مانده‌اند، کمک کند.

 

افزایش قدرت دختران با اطلاعات بیشتر

بر اساس داده‌های اخیر، تنها ۵۵ درصد از دختران و زنان قادر به تصمیم‌گیری  در مورد رابطه جنسی، پیشگیری از بارداری و مراقبت‌های بهداشتی هستند و تعداد کمی از نوجوانان به آموزش جنسی جامع دسترسی دارند. ابزارهای دیجیتالی می‌توانند به پر کردن این شکاف‌ها کمک کنند.

دختران  از طریق ابزارهایی مانند آلاپون (Alapon)، یک خط راهنما در بنگلادش که به سوالات مربوط به سلامتی پاسخ و پشتیبانی روانی و اجتماعی  ارائه می‌دهد، اطلاعات دقیق سلامتی را دریافت می‌کنند. مشاوران آلاپون (Alapon) همچنین جلسات هفتگی به‌صورت زنده در فیس‌بوک را برای پاسخ به سوالات نوجوانان میزبانی می‌کنند. این سرویس که توسط صندوق جمعیت ملل متحد و وزارت آموزش و پرورش بنگلادش پشتیبانی می‌شود، دختران آسیب‌پذیر و بحران‌زده را هدف قرار می‌دهد. آلاپون همچنین اطلاعاتی را به گویش محلی در اردوگاه‌های پناهندگان در یکی از شهرهای بنگلادش ارائه می‌دهد.

یک بستر دیجیتالی در هند به دختری به‌نام راگینی قدرت داد تا از ازدواج کودکان جلوگیری کند. راگینی از طریق یک سرویس تلفن همراه که به سوالات مربوط به سلامت و حقوق بشر پاسخ می‌دهد، وقتی فهمید که دختری ۱۴ ساله در جامعه‌اش قصد دارد با مردی ۴۰ ساله ازدواج کند، همه آسیب‌هایی که ممکن است به‌دنبال داشته باشد را از بارداری زودهنگام  تا از دست دادن تحصیلات و حتی سوءاستفاده می‌دانست.

طراحی آینده‌ روشن

دختران فقط از این ابزارها استفاده نمی‌کنند بلکه آنها را ایجاد می‌کنند. در اروپای شرقی، صندوق جمعیت ملل متحد به همراه شرکت مسئول اجتماعی و شرکای محلی بنیاد موزائیک و مرکز حقوق بشر بلگراد، آزمایشگاه پیشرفت دختران را راه‌اندازی کردند که یک بستر نوآوری مبتنی بر راهنمایی است و از دختران بوسنی و هرزگوین و صربستان خواست راه‌حل‌هایی برای نابرابری جنسیتی و سایر مسائلی که ممکن است در جامعه با آن روبرو شوند، ارائه کنند.

در حال حاضر، آزمایشگاه از ۱۳ پروژه ارائه شده توسط دختران ۱۳ تا ۱۹ ساله که پس از انتخاب دقیق و تمرینات گام به گام انتخاب شده‌اند، از جمله بودجه، راهنمایی و سایر منابع پشتیبانی می‌کند. آزرا کوماریکا، ۱۹ ساله، یکی از این دختران به صندوق جمعیت ملل متحد گفت: برنامه من برای آینده ادامه کار روی کاربردها و برنامه‌هایی است که به دختران و زنان کمک می‌کند. من می‌خواهم به همه دختران پیام بدهم  تا از توانایی‌های خود استفاده کنند.

صندوق جمعیت ملل متحد تلاش می‌کند تا از طریق دسترسی به مشاوره، اطلاعات و خدمات بهداشت جنسی و باروری و آموزش جامع جنسی و از طریق تشویق توانمندسازی و مشارکت دختران در تصمیماتی که بیشتر آنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد، از سلامت و حقوق دختران نوجوان حمایت کند. این صندوق همچنین با مردان و پسران برای پیشبرد برابری جنسیتی و تشویق به ترک شیوه‌های مضر و کلیشه‌ها همکاری می‌کند.

 

نسل دیجیتال

ارتباط دیجیتال برای همه دختران جهت حقوق بشر، حیاتی است و می‌تواند استقلال بدنی دختران، تصمیم‌گیری و ایجاد جنبش را در آنان بهبود بخشد اما امروزه دختران نسبت به پسران به اینترنت و فناوری‌ها دسترسی کمتری دارند و در نتیجه، آنچه می‌توانند به آن برسند، استعدادها، بینش، نبوغ و اشتیاقی که آنان می‌توانند به جهان عرضه کنند را از بین می‌برد.

امسال، تحت عنوان «نسل دیجیتال» اجازه دهید از دختران نسل دیجیتالی که از فناوری‌های جدید برای ایجاد آینده‌ای بهتر برای همه استفاده می‌کنند، تجلیل کنیم و توجه‌ها را معطوف کسانی کنیم که به‌خاطر تبعیض جنسیتی که به‌طور مرتب دختران را در حال حاضر و در طول زندگی‌شان محدود می‌کند، عقب می‌مانند.

با گسترش فرمت‌های مجازی و ارتباطات دیجیتالی و ایجاد فرصت‌های جدید برای دختران، روز جهانی دختر ۲۰۲۱ بر خواسته‌های آنان با عناوین ذیل تمرکز می‌کند:

• حذف شکاف جنسیتی دیجیتالی در اتصال، ابزارها و استفاده

• هدایت خلاقیت آنان  برای طراحی راه‌حل‌های دیجیتالی نوآورانه و کمک به دختران در دستیابی به حقوق خود و تامین استقلال بدنی خود

• خلق یک دنیای دیجیتالی قابل دسترس و ایمن برای همه

کمیته بین‌المللی نجات

در حالی که دختران در سراسر جهان تمایل دارند در مهارت‌های خواندن و نوشتن از پسران بهتر عمل کنند، اما همچنان در علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات کمتر نمایان شده‌اند. از طریق روز بین‌المللی دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات، ما با شرکای خود، در مورد شکاف دیجیتالی جنسیتی آگاهی‌رسانی می‌کنیم، از آموزش فناوری و تمرین مهارت‌ها حمایت می‌کنیم و دختران و زنان جوان بیشتری را ترغیب می‌کنیم تا به‌طور فعال در حرفه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات فعالیت کنند. هدف این است، دختران و زنان جوان را به تحصیل در علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات تشویق کنیم. دختران و زنان جوان را تشویق کنیم تا در حرفه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات کار کنند. جامعه را متعهد کنیم و همکاری را از طریق مشارکت ترویج دهیم. در کمیته بین‌المللی نجات، برای محافظت از دختران و توانمندسازی آنان برای تغییر جامعه و زندگی خودشان تلاش می‌شود. برای انجام این کار سعی می‌شود هر یک از موانع پیش روی زنان و دختران در نقاط مهم بحرانی برطرف شود.

منبع: ایسنا